Tải bản đầy đủ

Tình hình tội phạm chưa thành niên trên địa bàn Thanh Hóa và các biện pháp đấu tranh phòng chống

Tình hình tội phạm chưa thành niên trên địa bàn Thanh Hoá và các biện pháp
đấu tranh phòng chống

PHẦN 1: LỜI GIỚI THIỆU
Tình hình người chưa thành niên phạm tội và các biện pháp đấu tranh, phòng chống
tội phạm này là vấn đề quan trọng của toàn xã hội, của mỗi cấp, mỗi ngành cũng
như ý thức của mỗi công dân.
Trẻ em hôm nay là tương lai của đất nước mai sau. Việc bồi dưỡng thế hệ trẻ là việc
làm rất quan trọng và cần thiết, Bác Hồ đã dạy “ Vì lợi ích mười năm trồng cây, vì
lợi ích trăm năm trồng người”. Xuất phát từ tư tưởng Hồ Chí Minh về chăm lo
nguồn lực nhân tài cho đất nước, Đảng và Nhà nước ta đã chú trọng quan tâm, chăm
sóc, bảo vệ và giáo dục trẻ em. Việt Nam đã ký công ước quốc tế về quyền trẻ em.
Chúng ta xác định thế hệ trẻ là lớp công dân đặc biệt mà Nhà nước và toàn xã hội
phải chăm sóc, giáo dục, bảo vệ tốt nhất, tạo những điều kiện thuận lợi để thế hệ trẻ
được phát triển toàn diện về thể chất, trí tuệ và đạo đức.
Trong thời gian qua tình hình người chưa thành niên phạm tội trên địa bàn Thanh
Hoá vẫn chưa giảm có lĩnh vực tội phạm do người chưa thành niên thực hiện có
chiều hướng gia tăng và nghiêm trọng hơn. Do vậy tìm hiểu nghiên cứu tình hình
thực trạng người chưa thành niên phạm tội trên địa bàn Thanh Hoá cũng như đưa ra
các biện pháp phòng chống giải quyết vấn đề này đang là công việc bức thiết. Hơn
lúc nào hết đòi hỏi phải có sự phối kết hợp của toàn xã hội cũng như của các cấp

các ngành và của mỗi người dân.
Là người con của quê hương Thanh Hoá, em rất vui mừng khi được về thực tập tại
huyện nhà, có nhiều cơ hội hơn để tìm hiểu về quê hương. Tuy nhiên trong thời
gian thực tập tại Viện Kiểm sát nhân dân tỉnh Thanh Hoá, em không khởi băn
khoăn suy nghĩ về tình hình người chưa thành niên phạm tội trên địa bàn, các em ở


độ tuổi vị thành niên là những đối tượng được nhà nước và toàn xã hội dành cho rất
nhiều sự ưu ái, bởi các em chính là những chủ nhân tương lai, những người sẽ nắm
giữ vận mệnh của quê hương đất nước trong thời gian không xa.
Với bản thân là sinh viên thực tập trong phạm vi chuyên đề này xin được trình bày
vấn đề “ Tình hình người chưa thành niên phạm tội trên địa bàn Thanh Hoá và các
biện pháp đấu tranh phòng chống “ Chuyên đề đi sâu vào việc phân tích tình hình
người chưa thành niên phạm tội trên địa bàn Thanh Hoá thuộc thẩm quyền xử lý
cấp tỉnh.
PHẦN 2: TÌNH HÌNH NGƯỜI CHƯA THÀNH NIÊN PHẠM TỘI TRÊN ĐỊA
BÀN THANH HOÁ TRONG THỜI GIAN QUA
2.1. Tình hình người chưa thành niên phạm tội trên địa bàn Thanh Hoá (thuộc thẩm
quyền xử lý cấp tỉnh) - những số liệu phản ánh tình hình thu thập thông tin.
Trong thời gian thực tập tại Viện Kiểm sát nhân dân tỉnh Thanh Hoá, qua nghiên
cứu hồ sơ tìm kiếm thông tin tại sổ thụ lý hồ sơ, sổ kết quả xét xử cũng như số liệu
thống kê tại phòng thống kê Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Thanh Hoá về tình hình
người chưa thành niên phạm tội có thể nhận thấy tình hình người chưa thành niên
phạm tội trên địa bàn quả là thực tế đáng báo động. Chỉ tính riêng các vụ án do
người chưa thành niên phạm tội thực hiện ( thuộc thẩm quyền xử lý cấp tỉnh) từ
tháng 1/2003 đến 12 năm 2006 có trên 140 vụ án có người chưa thành niên phạm
tội thực hiện, tham gia :
Năm 2003 có 29 vụ
Năm 2004 có 35 vụ
Năm 2005 có 35 vụ
Năm 2006 có 41 vụ
Qua số liệu thu thập tại phòng trị an cũng như phòng thống kê Viện Kiểm sát nhân


dân tỉnh Thanh Hoá, thông qua những hồ sơ vụ án cho thấy người chưa thành niên
phạm tội ở rất nhiều các loại tội được quy định trong bộ luật hình sự, tính chất mức
độ hậu quả do các hành vi gây ra có nhiều vụ thuộc các trường hợp rất nghiêm
trọng, đặc biệt nghiêm trọng như vụ Tạ Quang Quyên 16 tuổi phường Hàm Rồng Thành phố Thanh Hoá khi thực hiện đã dùng dao chém trên 30 nhát vào đầu chị
Nguyễn Thị Thuỷ ( chủ tài sản) để lấy tài sản, hành vi của Quyền thể hiện tính chất
côn đồ, lì lợm, mặc dù ở độ tuổi như Quyền chỉ là lứa tuổi của một người học sinh (

vụ án xảy ra tháng 9/2004)
Hoặc vụ Bùi Quang Trọng sinh năm 1990 ở xã Thạch Tượng - Thạch Thành Thanh Hoá có hành vi hiếp dâm cháu Lê Thị Tâm sinh năm 1995 rồi giết cháu Tâm
để bịt đầu mối ( tháng 10/2004)
Vụ Nguyễn Thị Anh sinh năm 1991 ở thành phố Thanh Hoá do mâu thuẫn với bố
đã dùng cuốc đập vào đầu bố đến chết ( vụ án xảy ra tháng 1/2005).
Qua các vụ án nêu trên có thể nhận thấy một thực tế khá nổi cộm về tình hình người
chưa thành niên phạm tội trên địa bàn Thanh Hoá, đó là liên tiếp các vụ phạm tội,
diễn ra trong một khoảng thời gian ngắn, tính chất mức độ các vụ án đều rất nghiêm
trọng, đặc biệt nghiêm trọng. Đặc biệt nhiều vụ án phạm tội bị can là người chưa
thành niên phạm tội giữ vai trò chủ mưu cầm đầu như vụ Nguyễn Văn Thâm
( Quảng Xương - Thanh Hoá) 17 tuổi đã chủ mưu cầm đầu dẫn dắt 3 đối tượng khác
đã thành niên cùng tham gia vụ cướp giật dây chuyền của chị Trần Thị Oanh tháng
4 năm 2006 khi chị đang tham gia giao thông trên quốc lộ 1A đoạn qua huyện
Quảng Xương - Thanh Hoá.
Qua nghiên cứu hồ sơ tại phòng trị an Viện Kiểm sát tỉnh có thể nhận thấy một điều
khá rõ ràng là ở lứa tuổi vị thành niên một trong những đặc điểm tâm lý rất chung
của các em là tâm trạng bất thường, tính khí bồng bột, khả năng tự kiềm chế thấp,
thiếu suy nghĩ, thiếu cân nhắc và rất liều lĩnh.


Những khẳng định trên được minh hoạ bằng những vụ án điển hình mà người chưa
thành niên đã thực hiện trong 3 năm gần đây trên địa bàn Thanh Hoá ( thuộc thẩm
quyền xử lý cấp tỉnh) như vụ án giết người xảy ra ngày 15/11/2006 do Hoàng Viết
Thành thôn Kim Sơn - Hà Đông - Hà Trung - Thanh Hoá thực hiện, nạn nhân là ông
Phạm Xuân Ngọc 84 tuổi cùng quê. Bản thân là một học sinh trung học phổ thông
sinh năm 1991 do chơi bời lêu lổng cùng bạn bè không có tiền tiêu sài Thành đã nảy
sinh hành vi cướp đồng hồ đeo tay trị giá 140.000đ tại nhà ông Ngọc và để thực
hiện hành vi đó Thành đã giết chết ông Phạm Xuân Ngọc. Với hành vi này Hoàng
Viết Thành đã bị khởi tố về tội danh giết người theo Điều 93 Bộ luật hình sự hay vụ
trộm dây cáp điện thoại tháng 10 năm 2003 do Trịnh Văn Đức sinh ngày 15/3/1991
quê Yên Trường - Yên Định thực hiện. Với hành vi này Trịnh Văn Đức đã bị khởi
tố về tội danh phá huỷ công trình phương tiện quan trọng an ninh quốc gia theo
Điều 231 Bộ luật hình sự.
Rõ ràng những vụ án do người chưa thành niên thực hiện về tính chất, mức độ
nguyên nhân phạm tội là khác nhau nhưng đều có những điểm chung, tương đồng, ở
độ tuổi các em đó là khả năng nhận thức hiểu biết về pháp luật còn thấp, không xác
định được và lường trước được hậu quả mà mình có thể gây nên, chỉ cần có sự tác
động, kích thích từ bên ngoài là các em có thể thực hiện ngay những hành vi đó mà
hậu quả của nó các em không nhận thức được trước như vụ án xảy ra ngày
25/6/2006 tại ngõ nhà bà Hoàng Thị Tâm ở thôn Đông Tiến - Thiệu Tâm, Thiệu
Hoá, Thanh Hoá chỉ do mâu thuẫn xích mích giữa chị Lê Phương Thảo và chị Trần
Thị Phương, Lê Trung Hiếu, là em trai của Lê Phương Thảo đã dùng dao chém ông
Trần Văn Diệp là bố chị Trần Thị Phương dẫn tới hậu quả là ông Trần Văn Diệp bị
tổn hại 58% sức khoẻ. Với hành vi này Lê Trung Hiếu ( sinh ngày 2/12/1991) đã bị
khởi tố về tội cố ý gây thương tích theo Điều 104 Bộ luật hình sự.
Rõ ràng vấn đề tình hình người chưa thành niên phạm tội trên địa bàn đang là vấn
đề nhức nhối, ảnh hưởng đến trật tự an toàn, ảnh hưởng đến các hoạt động bình
thường của đời sống xã hội. Không những thế qua các vụ án do người chưa thành
niên thực hiện, tham gia có những vụ còn cho thấy sự suy đồi về đạo đức, nhân cách


biết sức nghiêm trọng, một việc làm mà từ trước tới nay ở những vị trí đó mọi
người không thực hiện được như vậy như giết bố mẹ,t rò giết thầy, cô giáo...có thể
dẫn ví dụ điển hình về vụ Lê Trọng Dũng Thọ Xuân - Thanh Hoá con bà Lê Thị
Hoa. Do mâu thuẫn xích mích giữa hai mẹ con về quan hệ tình cảm giữa Dũng và
người bạn gái cùng quê mà Dũng đã có hành vi giết mẹ gây nên sự bức xúc, sự bất
bình của xã hội. Vụ án xảy ra có thể nói nguyên nhân của nó hết sức đơn giản
nhưng trong nhận thức cũng như hành động của Dũng quả thật hết sức côn đồ, vô
đạo đức. Nội dung vụ án có thể tóm tắt như sau: Ngày 10/3/2006 Dũng đi chơi v
nhà trong khi mẹ Dũng bà Lê Thị Hoa đang ốm nằm trong giường có mắng Dũng
về việc tối hôm trước đó bỏ nhà đi chơi qua đêm không về, mặc dù bà Hoa có biết
về mối quan hệ giữa Dũng và người bạn gái cùng làng nhưng vì độ tuổi như Dũng
thì công việc, sự nghiệp phải là trên hết, bà có khuyên giải, can ngăn nhưng Dũng
không nghe theo. Ở độ tuổi của Dũng (đã bỏ học) lại theo bè lũ bạn bè xấu ở xóm
chơi bời, lêu lổng thì những lời khuyên, can ngăn của mẹ quả thật khó để Dũng tiếp
thu. Nhiều lần khuyên con cái đôi khi gắt chửi Dũng cũng không nghe. Tối ngày
11/3/2006 khoảng 11h30’ đêm Dũng đi chơi về bà Hoa lúc này có gắt bảo “ Sao mi
cứ như dứa, tau nói mi không nghe phải không...”. Quá trình mâu thuẫn giữa hai mẹ
con diễn ra được 30 phút, Dũng không chịu được bỏ ra ngoài đi uống ruợu say về
nhà khoảng 2h sáng, lúc này bà Hoa mẹ Dũng gắt, chửi to hơn, với tính khí nóng
nảy bà Hoa đã cầm gậy lia vào người Dũng, lúc này Dũng đang trong cơn say cộng
với bản chất côn đồ, lì lợm đã dùng gậy ( khúc gậy cây xoan) đập nhiều phát vào
đầu và người bà Hoa dẫn đến việc bà Hoa đã chết khi đưa đi trên đường cấp cứu.
Rõ ràng hành động này của Dũng hết sức nghiêm trọng, suy đồi về mặt đạo đức,
ảnh hưởng xấu tới trật tự an ninh, sự bình yên của xóm làng. Với hành vi này Dũng
(tên đầy đủ Lê Trọng Dũng - sinh 2/8/1991) đã bị khởi tố về tội danh giết người
theo Điều 93 Bộ luật hình sự. Có thể nói đây là vụ án rất nghiêm trọng do người
chưa thành niên gây ra hoặc vụ án xảy ra ngày 31/12/2005 do Lê Huy Hoàng sinh
20/2/1991 thực hiện. Nội dung vụ án như sau:
Ngày 31/12/2005 Hoàng Đang nằm ngủ tại nhà thì cháu Lê Văn Quang 4 tuổi ( em
họ Hoàng) nhà bên cạnh sang chơi. Do có bực tức với cháu Quang từ trước về việc


cháu Quang có chửi Hoàng khi Hoàng đi học về nên Hoàng đã đá túi bụi vào bụng
cháu Quang. Cháu Quang ngất xỉu, Hoàng đã bế cháu Quang ra phía sau chuồng gà
dùng gạch đá đập nhiều nhát vào đầu cháu Quang. Hậu quả cháu Quang chết ngay
tại chỗ do chấn thương sọ não. Có thể nói có rất nhiều nguyên nhân dẫn tới con
đường phạm tội và cũng có rất nhiều lý do, biện pháp để hành vi phạm tội của một
người được thực hiện nhưng có thể thấy đây là một vụ án nghiêm trọng do người
chưa thành niên thực hiện, bản thân Hoàng là một học sinh nhưng trong việc làm
của Hoàng đã thể hiện rõ bản chất, tính cách con người Hoàng. Hoàng đang là học
sinh nhưng đã rất nhiều lần bị nhà trường xử lý kỷ luật, chơi bời cùng bạn bè xấu,
đặc biệt môi trường gia đình Hoàng có thể nói không thể là nơi có thể toạ cho
Hoàng môi trường tốt ( bố mẹ đã ly hôn, Hoàng sống với bà Ngoại). Tuy nhiên
trong hành động này của Hoàng có thể thấy rõ tính cách bồng bột, hiếu động của
con người trong độ tuổi mới lớn nói chung mà quan trọng còn có thể thấy môi
trường gia đình, nhà trường - xã hội quan trọng như thế nào đối với các em. Với
hành vi này Hoàng đã bị truy tố về tội danh giết người theo Điều 93 Bộ luật hình
sự.
Có thể nói trong tổng số trên 140 vụ phạm tội do người chưa thành niên thực hiện,
tham gia từ 1/2003 đến tháng 12/2006 thì tập trung nổi cộm nhất vẫn là các tội danh
xâm phạm quyền sở hữu đặc biệt như tội cướp tài sản (trên 60 vụ). Có thể dẫn
chứng một vài ví dụ điển hình như vụ án Nguyễn Anh Tuấn ở thành phố Thanh Hoá
sinh 20/3/1992 đã chủ mưu cầm đầu 3 tên khác gọi điện cho taxi đến và điều đi đến
đoạn đường vắng rồi thực hiện hành vi phạm tội cướp tiền, tài sản của lái xe, với
thủ đoạn này chúng đã bị khởi tố về tội cướp tài sản (vụ án xảy ra ngày 20/8/2006.
Đây là vụ án thể hiện tính chuyên nghiệp, có sự tính toán, thăm dò nắm tình hình
trước. Mặt khác đây là các đối tượng tuy học sinh nhưng thường xuyên bỏ học, chơi
bời, tụ tập do hết tiền tiêu sài chúng đã thực hiện hành vi này. Có thể nói nguyên
nhân hết sức đơn giản của vụ án phạm tội nhưng hành động, thủ đoạn việc làm của
chúng quả thật rất có tính chuyên nghiệp. Hay vụ trộm cắp tài sản do 3 tên Nguyễn
Văn An, Nguyễn Văn Bình, Hoàng Văn Hùng đều sinh năm 1991 thực hiện. Ba đối
tượng này đã gây ra hàng loạt vụ trộm cắp xe máy trên địa bàn thành phố Thanh


Hoá từ suốt tháng 1 năm 2006 đến tháng 12/2006. Khi bị bắt các đối tượng này đã
khai nhận tổng cộng đã thực hiện chót lọt tám vụ trộm cắp tài sản xe máy, đem đi
tiêu thụ được 24 triệu đồng và đều đã dùng vào việc đánh bạc, nghiện hút ma
tuý( Nguyễn Văn Bình) một trong ba đối tượng là con nghiện. Có thể nói đây là vụ
án điển hình xảy ra trên địa bàn thành phố Thanh Hoá( các đối tượng bị bắt cùng
ngày 20/12/2006 khi đang trộm cắp xe máy tại chợ vườn hoa). Các đối tượng đều ở
độ tuổi vị thành niên ( cả ba đối tượng đã nghỉ học)
Khi phân tích đánh giá về các vụ án do người chưa thành niên thực hiện tham gia
trong các vụ án về xâm phạm quyền sở hữu dù nhận thấy một điều cơ bản về tính
chất, phương thức hoạt động của các đối tượng trong các vụ án đều mang những nét
tương đồng chung so với các vụ án do người chưa thành niên phạm tội trên địa bàn
cả nước nhưng có một điều cần nhận thấy mà đặc biệt đã biểu hiện rõ trong các vụ
án khi nghiên cứu, xem xét xảy ra trên địa bàn Thanh Hoá là bên cạnh nguyên nhân
cũng như giải pháp cần đưa ra nhằm khắc phục tình hình người chưa thành niên
phạm tội nói chung trên địa bàn cả nước thì mỗi địa phương nói riêng ( bao gồm cả
Thanh Hoá) cần phải đưa ra những giải pháp riêng cụ thể phù hợp với từng địa
phương trên cơ sở đường lối chung của cả nước bởi điều kiện kinh tế, xã hội, đời
sống mỗi địa phương (bao gồm cả Thanh Hoá) là khác nhau. Có như vậy mới đạt
được hiệu quả cao trong công tác phòng ngừa, đấu tranh người chưa thành niên
phạm tội.
Qua một vài số liệu và ví dụ minh hoạ trên đây cho thấy tình hình người chưa thành
niên phạm tội trên địa bàn Thanh Hoá quả là một thực trạng đáng báo động. Đây là
vấn đề đặt ra cho các cấp, các ngành, đặc biệt là các cơ quan bảo vệ pháp luật hơn
lúc nào hết cần có những biện pháp, chủ trương đúng đắn nhằm hạn chế, ngăn chặn
tình hình người chưa thành niên phạm tội trên địa bàn.
2.2. Thực trạng người chưa thành niên phạm tội trên địa bàn Thanh Hoá trong thời
gian qua.


Qua nghiên cứu hồ sơ các vụ án cũng như quá trình thu thập thông tin tại phòng
thống kê Viện Kiểm sát tỉnh, có thể thấy một thực trạng đáng lo ngại về người chưa
thành niên phạm tội xảy ra trên địa bàn Thanh Hoá tính từ tháng 1/2003 đến tháng
12/2006. Trên địa bàn Thanh Hoá đã xảy ra trên 140 vụ phạm tội do người chưa
thành niên thực hiện tham gia ( thuộc thẩm quyền xử lý cấp tỉnh)
Trong tổng số 140 vụ phạm tội xảy ra thì chủ yếu tập trung vào một số loại tội như:
Cướp tài sản (60 vụ) tội cố ý gây thương tích (10 vụ), tội hiếp dâm (7 vụ), tội vi
phạm quy định điều khiển giao thông đường bộ (4 vụ) tội phá huỷ công trình,
phương tiện quan trọng an ninh quốc gia (3 vụ), tội mua bán trái phép chất ma tuý
(5 vụ), tội trộm cắp tài sản (14 vụ)...
Trong tổng số trên 140 vụ phạm tội do người chưa thành niên thực hiện từ tháng
1/2003 đến tháng 12/ 2006 thì tổng số vụ án đã xét xử là 105 vụ.
Với những số liệu thống kê trên, rõ ràng Thanh Hoá đang đứng trước một thực
trạng đáng lo ngại về tình hình người chưa thành niên phạm tội, những vụ phạm tội
này đã ảnh hưởng đến an ninh trật tự, gây nên sự lo ngại cũng như sự bất bình trong
nhân dân. Để khắc phục tình trạng trên cũng như đưa ra những biện pháp đấu tranh,
phòng chống hữu hiệu nhất, chúng ta cần tìm hiểu nguyên nhân cụ thể dẫn đến tình
hình trên.
PHẦN 3: NGUYÊN NHÂN NGƯỜI CHƯA THÀNH NIÊN PHẠM TỘI - ĐẶC
ĐIỂM VÀ BẢN CHẤT CỦA VẤN ĐỀ NGƯỜI CHƯA THÀNH NIÊN PHẠM
TỘI.
3.1. Kết quả xử lý thông tin:
Theo thống kê sổ thụ lý và sổ theo dõi kết quả xét xử cũng như công tác thống kê
tại phòng thống kê Viện Kiểm sát nhân dân tỉnh trong 4 năm trở lại đây ( từ 1/2003
đến 12/2006) tổng số vụ án do người chưa thành niên thực hiện tham gia bị khởi tố


là trên 140 vụ. Tổng số này từ năm 2003 đến 2006 là khác nhau trong từng năm.
Năm 2003 là 29 vụ,
Năm 2004 là 35 vụ;
Năm 2005 là 37 vụ;
Năm 2006 là 41 vụ.
Khi xem xét về nhân thân, điều kiện hoàn cảnh, gia đình các em trong 140 vụ án
cho thấy 39 bị can đang là học sinh có độ tuổi từ 15 đến 17, 10 bị can do mâu thuẫn
gia đình bỏ đi lang thang; 20 bị can do gia đình vì điều kiện hoàn cảnh kinh tế phải
bỏ học đi làm thêm để nuôi gia đình và bản thân.
Khi xem xét, nghiên cứu hồ sơ vụ án do người chưa thành niên thực hiện cho thấy
độ tuổi người chưa thành niên phạm tội, mức độ phạm pháp là khác nhau, bên cạnh
đó trình độ văn hoá của các em cũng khác nhau. Có thể dẫn chứng ví dụ điển hình
trong bảng thống kê khởi tố, xử lý, xét xử sơ thẩm người chưa thành niên phạm tội
từ tháng 1/2005 đến tháng 12/2006 để khẳng định cho sự nhận định trên.
Tội danh theo quy

Điều

Từ

Tổng

Đã

Đồng

Tổng

định trong Bộ luật

luật

14

số

thôi

phạm

số đã truy tố số đã

tuổi

mới

học

với

đến

khởi

người

dưới

tố

lớn

hình sự

16

tuổi

tuổi

khác

Số

xử lý

Tổng
xét
xử

Cố ý gây thương

104

3

2

1

1

1

tích
Hiếp dâm trẻ em
Cướp tài sản
Tàng trữ, vận

112
133
194

1
29
1

1
9

1
25

1
25

1
25

chuyển mua bán
trái phép chất ma

1

26


tuý
Phá

huỷ

công

231

1

1

1

1

1

5
1
41

4

4

4

4

32

32

31

trình, phương tiện
quan trọng an ninh
quốc gia
Giết người
Cướp giật tài sản
Tổng cộng

93
136

1
2

17

26

(Bảng thống kê khởi tố, xử lý, xét xử sơ thẩm người chưa thành niên từ tháng 1 năm
2005 đến tháng 12 năm 2006 tại phòng thống kê Viện Kiểm sát nhân dân tỉnh
Thanh Hoá)
Đứng trước thực trạng đáng lo ngại về người chưa thành niên phạm tội trên địa bàn
Thanh Hoá thì công tác tìm hiểu những nguyên nhân cũng như điều kiện dẫn dắt
người chưa thành niên vào con đường phạm tội càng trở nên quan trọng, để từ đó
tìm ra những giải pháp hữu ích nhất, hạn chế tình hình người chưa thành niên phạm
tội cũng như đưa ra những biện pháp xử lý phù hợp vừa bảo đảm nguyên tắc nhân
đạo trong xửt lý người chưa thành niên phạm tội vừa thể hiện tính nghiêm minh của
pháp luật.
3.2. Nguyên nhân người chưa thành niên phạm tội.
Qua nghiên cứu, phân tích nguyên nhân tình hình phạm tội nói chung, có thể nhận
thấy tình hình phạm tội của người chưa thành niên trên địa bàn tỉnh Thanh Hoá
cũng không nằm ngoài những nguyên nhân chủ yếu chung của xã hội với những
nguyên nhân sau:
3.2.1. Những yếu tố về gia đình:
Người chưa thành niên phạm tội trước hết do bị ảnh hưởng của yếu tố tiêu cực trong
chính môi trường gia đình mà trực tiếp là ông, bà cha mẹ, anh chị em cùng chung


sống. Ở đây nhiều phương pháp giáo dục không hợp lý, thiếu khoa học, những lối
sống, đạo đức của chính một số thành viên trong gia đình đã góp phần quan trọng
trong quá trình hình thành nhân cách lệch lạc của trẻ em, đẩy họ vào con đường
phạm tội. Phương pháp giáo dục như quá chiều chuộng hoặc ngược lại quá khắt
khe, cư xử thô bạo, hắt hủi, xúc phạm làm cho chúng sợ hãi, xa lánh xã hội, bỏ học
đi lang thang nên khi có điều kiện và những yếu tố tác động khác đã đẩy các em vào
con đường phạm tội. Bên cạnh đó, yếu tố hoàn cảnh gia đình, đặc biệt là điều kiện
kinh tế gia đình cũng là nguyên nhân dẫn tới con đường phạm tội ở người chưa
thành niên. Trên địa bàn tỉnh Thanh Hoá ở nhiều vùng quê, đời sống kinh tế của các
gia đình còn gặp rất nhiều khó khăn. Có 13 huyện miền núi, trong đó tất cả các
huyện đều có các xã thuộc chương trình 135. Sinh ra trong điều kiện hoàn cảnh gia
đình khó khăn, các em phải sớm bỏ học, lao động nuôi sống bản thân và gia đình,
sớm tiếp xúc với môi trường xã hội đầy những cạm bẫy mà bản thân các em chưa
bao giờ từng trải. Chẳng hạn vụ Đới Văn Tứ ở Quảng Xương - Thanh Hoá do điều
kiện hoàn cảnh gia đình em phải bỏ học đi bán băng đĩa bản thân trước khi thực
hiện hành vi phạm tội em đang là học sinh chưa bao giờ có hành vi phạm tội, tuy
nhiên do ảnh hưởng của môi trường mà em tiếp xúc với những thứ tệ nạn xã hội đã
dẫn tới hành vi phạm tội giết người mà em thực hiện. Ví dụ trên đây không có nghĩa
là phản ánh ra là để bao biện cho hành vi của em nhưng có thể thấy dù là con người
trong sáng nhưng dưới sự ảnh hưởng của môi trường xấu cộng với điều kiện, yếu tố
tiêu cực khác sẽ rất dễ làm con người ta thay đổi.
3.2.2. Công tác quản lý, giáo dục học sinh trong các nhà trường bị giảm sút.
Qua thống kê về lứa tuổi, học lực của trẻ em phạm tội thì đa phần có tới 80% các
em phạm tội có học lực trước đó là yếu kém, chán học rồi dẫn đến bỏ học đi lang
thang.
Qua khảo sát các em không có hứng thú để học tập, có mặc cảm với thầy cô giáo....
Lý do để các em có tâm lý chán học, học yếu, có mặ cảm thì nhiều xong rõ ràng
hiện nay nhiều bất cập trong chất lượng giáo dục ở các nhà trường chưa phù hợp về


phương pháp, nội dung giáo dục, chưa chú trọng vào các vấn đề thiết thực, bức xúc
cần giải quyết ngay, chưa rèn luyện giáo dục cho học sinh nếp sống và làm việc
theo pháp luật ngay trong nhà trường ( nhiều em phạm tội, không hề biết đó là hành
vi phạm tội và bị xử lý nặng như vậy....)
Rõ ràng trình độ nhận thức thấp kém và lệch lạc về mọi mặt là yếu tố chiếm vị trí
quan trọng đẩy các em đến con đường phạm tội, trong đó có vai trò của giáo dục
nhà trường.
3.2.3. Những thiếu sót trong công tác quản lý, giáo dục của các tổ chức, các đoàn
thể:
Nhiều thiếu sót trong công tác quản lý, giáo dục của các tổ chức xã hội, nhất là hoạt
động đoàn thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh và đội thiếu niên tiền phong trong
thời gian qua còn nhiều yếu kém chưa thực sự làm tốt công tác giáo dục lý tưởng
cộng sản chủ nghĩa cho người chưa thành niên, chưa thu hút được đông đảo số các
em trong độ tuổi vào tham gia sinh hoạt tập thể.
Đa số người chưa thành niên phạm tội không sinh hoạt đội hoặc sinh hoạt mang tính
hình thức. Các hình thức, nội dung sinh hoạt đội trong các nhà trường, ở khu phố
chưa thiết thực, chưa gắn vào những vấn đề bức xúc mà cuộc sống, sinh hoạt hàng
ngày các em gặp phải. Vì vậy, chưa thu hút được số các em trong độ tuổi vào tổ
chức của mình dẫn đến ý thức phấn đấu vươn lên của các em còn bị hạn chế, các em
không muốn khép mình vào khuôn khổ, ý thức tập thể kém, nên khi gặp phải hoàn
cảnh xấu tác động, bạn bè xấu rủ rê lôi kéo là dễ dàng có hoạt động phạm tội.
3.2.4. Sự tác động của những biểu hiện tiêu cực và tình trạng phạm pháp chung
trong xã hội.
Những hiện tượng tiêu cực trong xã hội và tình trạng phạm pháp nói chung trogn xã
hội cũng là những yếu tố không thể thiếu, ảnh hưởng trực tiếp đến tình hình phạm


tội của người chưa thành niên. Đó là sản phẩm văn hoá đồi truỵ, khêu gợi tình dục,
bạo lực chém giết vẫn đang được lưu hành và phổ biến dưới nhiều hình thức. Thanh
Hoá có gần 1000 đại lý được cấp giấy phép ( còn 450 điểm hoạt động) đại lý thấp
nhất 500- 7000 băng, nhiều nhất là 2000 băng. Năm 1994 băng, ngoài danh mục là
40%. Năm 2004 kiểm tra 2 cửa hàng đã có 90% ngoài danh mục.
Cùng với văn hoá phẩm độc hại nói trên sự gia tăng nhanh chóng của Karaoke, đèn
mờ, tắm hơi...cùng với đó tệ nạn ma tuý, cờ bạc cũng tác động không nhỏ đến
người chưa thành niên. Mặt khác công tác đấu tranh chống tội phạm hình sự chưa
đáp ứng được yêu cầu của công tác giữ gìn trật tự an toàn xã hội trong tình hình
mới. Vẫn còn để bọn tội phạm hình sự rủ rê, lôi kéo, xúi giục ép buộc các em là
người chưa thành niên vào con đường phạm tội, làm cho tình hình trật tự xã hội
phức tạp hơn.
3.2.5. ảnh hưởng của ĐKKT đối với hành vi phạm tội của người chưa thành niên.
Nguyên nhân khó khăn về kinh tế cũng tác động đến hoạt động phạm tội của người
chưa thành niên. Do điều kiện hoàn cảnh sống khó khăn, một số em không có điều
kiện ăn học hoặc không được đáp ứng nhu cầu tối thiểu về vật chất đã xô đẩy người
chưa thành niên vào con đường lang thang, ăn xin gặp điều kiện xấu dễ dàng đi vào
con đường phạm tội. Qua các vụ án về trộm cắp tài sản, cướp giết đa số các em
phạm tội rơi vào hoàn cảnh trên.
Nhu cầu cao so với điều kiện kinh tế cho phép cũng là nhân tố đẩy các em vào con
đường phạm tội. Trường hợp này thường dõi vào các em các gia đình có điều kiện
kinh tế khá giả, thói quen hoang phó, ăn không ngồi rồi, quan niệm về giá trị lao
động lệch lạc, khả năng tự kiềm chế kém...khi gặp phải hoàn cảnh khó khăn họ dễ
đi vào con đường phạm tội.
3.2.6. Hệ thống pháp luật chưa hoàn chỉnh, việc thực thi pháp luật chưa nghiêm
minh.


Hệ thống pháp luật nước ta đang được bổ sung vào hoàn chỉnh, song quá trình hoàn
thiện pháp luật xã hội chủ nghĩa ở nước ta hiện nay còn không ít sơ hở thiếu sót, hệ
thống pháp luật hướng trực tiếp vào công tác phòng ngừa tội phạm nói chung và
phòng ngừa người chưa thành niên phạm tội còn chưa đầy đủ. Bên cạnh đó, việc
thực thi pháp luật cũng còn nhiều điều cần bàn tới, việc đưa pháp luật vào thực tiễn
còn nhiều khó khăn.
3.2.7. Nguyên nhân chủ quan về phía người chưa thành niên phạm tội
Đó là những nguyên nhân về tâm sinh lý, ý thức...Đối với người chưa thành niên
phạm tội, đặc biệt là đối với những người chưa thành niên có hành vi chiếm đoạt tài
sản thường có những đòi hỏi quá cao so với sự đáp ứng bản thân và gia đình, đó là
những nhu cầu ích kỷ về sự hưởng thụ, khi gia đình không đáp ứng được sẽ có hành
vi phạm tội để thoả mãn nhu cầu.
Người chưa thành niên phạm tội có nhận thức xã hội trình độ văn hoá kém, hạn chế
kiến thức về pháp luật ( so với các em cùng độ tuổi) cùng với lối sống ích kỷ, tự do
vô kỷ luật...có quá trình suy thoái về đạo đức dài và thường bắt đầu từ những hành
vi phạm pháp trong gia đình do đó mới đến các hành vi phạm tội ngoài xã hội.
3.3. Đặc điểm bản chất của vấn đề người chưa thành niên phạm tội:
- Hoạt động phạm tội có tính chất bồng bột, thiếu suy nghĩ chín chắn, dễ bị tác
động. Khi phạm tội động cơ phạm tội của người chưa thành niên thường đơn giản,
rõ ràng, kể cả các vụ trộm cắp đến các vụ án nghiêm trọng do các em gây ra. Tuy
nhiên một số ít cũng có thủ đoạn hoạt động tinh vi xảo quyệt có ý thức chống đói cơ
quan điều tra. Số này thường là các em phạm tội chịu sự chỉ đạo của bọn phạm tội
lớn tuổi và đa số là các em sống ở thành phố, thị xã nơi hàng ngày tiếp xúc với mặt
trái của xã hội.


- Hoạt động phạm tội của người chưa thành niên diễn ra nhanh gây án nhanh từ ý
định phạm tội đến hoạt động phạm tội diễn ra nhanh chóng, thấy sơ hở, có điều kiện
là tiến hành phạm tội ngay.
Trong các vụ án cố ý gây thương tích đa số là không có ý định từ trước, song mâu
thuẫn nhau, xích mích hoặc chỉ cần có sự va chạm nhỏ là đã có hành vi xung đột, ẩu
đả lẫn nhau.
Đối với loại án có tính chiếm đoạt tài sản hoạt động nhanh còn thể hiện ở các khâu
tiêu thụ tài sản chếim đoạt được cũng hết sức nhanh chóng các vụ mà tài sản chiếm
đoạt được sau khi chiếm đoạn được là tiêu sài ngay, ăn chơi chác táng ngay.
- Hoạt động có ổ nhóm, lưu động theo địa bàn thông đường sự tập hợp của các em
ban đầu là bao gồm những em có cùng cá tính, sở thích hay nghịch ngợm thích xem
phim trưởng...sự gắn bó trên cơ sở cùng hội cùng thuyền, trên cơ sở hứng thú, sở
thích cá nhân mà không mang tính chỉ đạo chặt chẽ, vì vậy bản thân các ổ nhóm đó
cũng không bền vững, mức độ liên kết không chặt chẽ.
- Hoạt động gây án của người chưa thành niên thường hay sử dụng vũ khí, phương
tiện thô sơ, tự tạo như các loại dao găm, côn, lê, kiếm nhật... Trong một số vụ trộm
cắp đã thấy cá em sử dụng kìm cộng lực để cắt khoá đột nhập vào lấy tài sản, ở các
trường hợp thông thường là có sự chuẩn bị trước kể cả thăm dò nắm tình hình nơi
địch đột nhập, quy luật đi lại và cả việc mua sắm phương tiện.
Tình trạng sử dụng bạo lực khi thực hiện hành vi phạm tội của người chưa thành
niên đang có xu hướng gia tăng. Điều đó cho thấy tính chất nguy hiểm của hành vi
cũng như sự manh động của các em trong độ tuổi chưa thành niên.
- Hoạt động phạm tội của người chưa thành niên còn có sự chỉ đạo của người lớn
thậm chí có trường hợp bố mẹ xúi giục con cái, anh chị xúi giục em đi vào con
đường phạm tội.


VD: Vụ Nguyễn Văn Sơn - TH Thanh Hoá (12/) đã chỉ đạo Hà Văn Công tuổi cùng
TP tổ chức thực hiện hành vi cướp tài sản của chị Nguyễn Thị Loan cùng Thành
phố.
- Về giới tính: Đa số người chưa thành niên phạm tội là nam giới chiếu tỷ lệ cao.
- Về trình độ văn hoá: Đa số người chưa thành niên phạm tội có trình độ văn hoá
cấp , cấp 2, cá biệt cò có em mù chữ, không biết viết, duy nhất chỉ biết ký tên của
mình ( VD: vụ Nguyễn Thị Anh TP Thanh Hoá SN 1991 do mâu thuẫn đã dùng
cuốc đập vào đầu bố đến chết.
Đa số các em phạm tội không chỉ nhận thức kém về văn hoá mà ý thức đối với cha
mẹ, thầy cô giáo trong quá trình học tập cũng không được đằm thắm, đậm đà.
- Về độ tuổi phạm tội: số người chưa thành niên phạm tội chủ yếu rơi vào độ tuổi từ
16 đến dưới 18 tuổi.
- Về tính chất, mức độ phạm tội:
Qua nghiên cứu hồ sơ các vụ án thì đa số người chưa thành niên phạm tội đều có
một quá trình suy thoái về đạo đức, nhân cách. Các em đều có những biểu hiện hư
kéo dài. Về mức độ phạm tội của các em gây ra những hậu quả tác hại lớn cho xã
hội.
- Điều kiện hoàn cảnh sống của người chưa thành niên trước khi phạm tội
Qua nghiên cứu hồ sơ các vụ án có người chưa thành niên tham gia thì trong số hơn
60 người chưa thành niên bị khởi tố tính đến 2005 có quan hệ nhân thân gia đình
không tốt như cha mẹ làm nghề bất chính, cha mẹ nghiện rượu, cha mẹ có tiền án
tiền sự, hoặc có anh chị đi tù....


PHẦN 4: NHỮNG TỒN TẠI VÀ GIẢI PHÁP, PHƯƠNG HƯỚNG KHẮC PHỤC
NHẰM NÂNG CAO HIỆU QUẢ HOẠT ĐỘNG PHÒNG NGỪA HẠN CHẾ
TÌNH HÌNH NGƯỜI CHƯA THÀNH NIÊN PHẠM TỘI
4.1 Những tồn tại:
- Phong trào không được duy trì thường xuyên và đều dặn ở các địa phương.
- Sự phối kết hợp giữa các ngành, các cấp trong việc thực hiện các biện pháp phòng
ngừa còn chưa đồng bộ, chưa tạo thành khâu khép kín giữa gia đình nhà trường và
xã hội trong quản lý giáo dục người chưa thành niên.
- Nhận thức của một số ngành đoàn thể về công tác phòng ngừa người chưa thành
niên phạm tội, còn chưa đúng mức, còn coi nhẹ công tác quản lý, giáo dục người
chưa thành niên, chưa thấy hết được trách nhiệm của mình trong quản lý giáo dục
người chưa thành niên.
- Cơ chế chỉ đạo công tác phòng ngừa tội phạm nói chung và người chưa thành niên
phạm tội nói riêng từ Trung ương đến địa phương chưa thực hiện nghiêm túc.
- Mối quan hệ giữa các chủ thể trong phòng ngừa, người chưa thành niên chưa nhịp
nhàng ăn khớp, thể hiện ngay cả trong quan hệ giữa cấp ủy chính quyền và các đoàn
thể . Chưa chủ động trong phối kết hợp.
- Nhà nước ban hành luật bảo vệ chăm sóc giáo dục trẻ em, song pháp luật trực tiếp
hướng vào công tác phòng ngừa người chưa thành niên phạm tội , còn chưa được
hoàn thiện, thậm chí các văn bản dưới luật có tính pháp quy về phòng ngừa người
chưa thành niên phạm tội còn chưa đầy đủ.
- Nhận thức của một số lực lượng cán bộ chiến sĩ về công tác phòng ngừa người


chưa thành niên phạm tội còn chưa đúng mức, có người còn cho rằng chỉ cần làm
tốt công tác đấu tranh chống tội phạm hình sự nói chung là sẽ loại trừ được hiện
tượng người chưa thành niên phạm tội ra khỏi đời sống xã hội, chưa thấy hết được
nét đặc trưng riêng của loại tội phạm này, phụ thuộc cả vào yếu tố tâm lý và lứa tuổi
của các em.
- Thực tiễn tổ chức vận động quần chúng tham gia vào công tác phòng ngừa còn
nặng nề về tuyên truyền, việc tập hợp quần chúng vào các tổ chức phòng ngừa và
cơ chế để đảm bảo phát huy hết quyền làm chủ tập thể của quần chúng trong quản
lý giáo dục người chưa thành niên, chưa huy động được đông đảo quần chúng tham
gia xây dựng các công trình phúc lợi công cộng cho người chưa thành niên.
- Quản lý giáo dục các đối tượng ngoài xã hội còn thiếu sót, kể cả trong quản lý con
người và quản lý các địa bàn trọng điểm nơi có người chưa thành niên thường
xuyên tới đó tụ tập chơi bời và có hoạt động phạm tội. Đối với người chưa thành
niên đi trường giáo dưỡng về, sự phối hợp thông báo qua nhà trường và địa phương
nơi người chưa thành niên cư trú chưa làm thường xuyên.
- Các hình thức tổ chức để đưa người chưa thành niên vào sinh hoạt tập thể như:
Lớp học tình thương, dạy nghề ở một số nơi còn chưa thu hút hết được người chưa
thành niên có trong địa bàn do còn nhiều khó khăn về kinh phí, nhận thức của chính
quyền còn hạn chế.
- Công tác xét xử các trường hợp người chưa thành niên phạm tội còn chưa có tòa
án riêng, vì vậy chưa thấu hiểu cặn kẽ tâm lý của người chưa thành niên thực hiện
tội phạm, nên khi lượng khung hình phạt còn máy móc, do đó tác dụng trong công
tác giáo dục còn nhiều hạn chế. Đây là tồn tại, hạn chế của cả nước nói chung.
4.2. Đề xuất hướng khắc phục cụ thể nhằm hạn chế người chưa thành niên phạm tội
ở Thanh Hóa.


Để ngăn chặn có hiệu qủa tình hình trẻ em phạm tội Đảng, nhà nước cần phải có
một hệ thống giải pháp mang tính chiến lược, phải được phối hợp một cách đồng bộ
trong quá trình thực hiện mới đạt được hiệu quả cao. Qua phân tích, nhận thức thực
tiễn xin đề xuất một số giải pháp cụ thể sau:
4.2.1. Nhà nước cần ban hành văn bản pháp qui hoàn chỉnh dưới hình thức văn bản,
nghị định của Chính phủ hoặc chương trình về "phòng chống tội phạm do người
chưa thanh niên gây ra" nhằm tập trung thống nhất lực lượng, biện pháp đấu tranh
hiệu quả cao.
a. Cơ sở lý luận và thực tiễn của giải pháp được xuất phát từ những vấn đề sau:
Đối với công tác phòng ngừa người chưa thành niên phạm tội, muốn đạt được hiệu
quả tốt đòi hỏi phải có đầy đủ pháp luật về lĩnh vực này nhằm giúp cho các chủ thể
thực hiện phòng ngừa người chưa thành niên phạm tội có căn cứ pháp lý để thực
hiện nhiệm vụ theo chức năng của mình.
Thực hiện này cho thấy Việt Nam có rất nhiều pháp luật, song hệ thống pháp luật
hướng trực tiếp và nghĩa vụ cho công tác tổ chức phòng ngừa người chưa thành
niên phạm tội, lại chưa đầy đủ một số văn bản pháp luật hình sự. Củng cố đề cập ở
góc độ: Qui định tội phạm ở người chưa thành niên và đường lối xử lý khi họ phạm
tội cũng như cải tạo, giáo dục họ khi họ phải chấp hành hình phạt tù... Việt Nam là
một trong những nước đầu tiên ký công ước Quốc tế về quyền trẻ em, để thực hiện
những điều cam kết đó đòi hỏi Việt Nam cũng phải có pháp luật phù hợp với công
ước Quốc tế về quyền trẻ em mà mình đã thừa nhận nhằm bảo vệ quyền lợi trẻ em.
Trong hệ thống pháp luật đó thì cần phải có pháp luật về chăm sóc, giáo dục trẻ em
và pháp luật hướng trực tiếp vào công tác tổ chức phòng ngừa, hạn chế người chưa
thành niên phạm tội.
Để công tác phòng ngừa, hạn chế người chưa thành niên phạm tội trở thành, công
việc thường xuyên của các ngành, các cấp, các đoàn thể và của mọi công dân, cần


phải bổ sung và hoàn thiện cơ sở pháp lý của công tác phòng ngừa. Có như vậy mới
tạo điều kiện thuận lợi cho các chủ thể thực hiện tốt chức năng của mình.
b. Nội dung của văn bản pháp qui gồm những vấn đề sau:
+ Quy định rõ phạm tội, trách nhiệm của các cơ quan Nhà nước, cơ quan công an,
các đoàn thể, các ngành, các cấp và của mọi công dân trong công tác phòng ngừa,
trách nhiệm pháp lý đối với những chủ thể không thực hiện nhiệm vụ của mình.
+ Trong văn bản phải quy định rõ nội dung, những việc cần phải làm của các chủ
thể.

+ Những nhiệm vụ trước mắt trong việc xây dựng cơ sở vật chất đảm bảo cho người
chưa thành niên trong độ tuổi chưa thành niên đều được học hành, vui chơi giải trí,
sinh hoạt tập thể trong các công trình phúc lợi dành cho các em.
+ Những nội dung chăm sóc giáo dục người chưa thành niên ngay từ trong môi
trường gia đình tạo điều kiện thuận lợi phát triển toàn diện cả thể chất và trí tuệ.
+ Những hoạt động cụ thể để quản lý, giáo dục người chưa thành niên có các biểu
hiện làm trái pháp luật, song chưa đến mức phải truy cứu trách nhiệm hình sự phải
đưa đi trường giáo dưỡng.

+ Xác định những biện pháp và những hình thức cần thiết cho các chủ thể để tiến
hành quản lý giáo dục đối với những người chưa thành niên đi trường giáo dưỡng
về, các biện pháp cụ thể đó phải phù hợp với lĩnh vực hoạt động của các chủ thể kể
cả các biện pháp hành chính, kinh tế, giáo dục...
+ Cùng với các hình thức quản lý giáo dục cũng cần thiết phải xác định rõ đối với


các cơ quan nhà nước, các doàn thể, các tổ chức xã hội trong việc bảo vệ quyền lợi
cho trẻ em. Đấu tranh chống các hành vi xâm phạm đến quyền lợi trẻ em.
+ Xác định mối quan hệư giữa các chủ thể trong công tác phòng ngừa người chưa
thành niên phạm tội, trong đó cần phải qui định rõ: Trách nhiệm của các cơ quan,
hữu quan, của cơ quan cấp trên, cấp dưới theo ngành dọc và có trách nhiệm của gia
đình đối với xã hội, qui định các chủ thể phải thực hiện đến đâu, đến mức độ nào.
Tránh chung chung dẫn đến đùn đẩy hoặc chồng chéo khi thực hiện.
+ Quy định chế độ báo cáo cấp dưới, cấp trên, định kỳ sơ kết, tổng kết theo hàng
tháng, quí năm về công tác phòng ngừa người chưa thành niên phạm tội của cơ
quan mình hoặc trong phạm vi mà mình được tham gia kết hợp.
+ Xác định trách nhiệm pháp lý, hình thức xử lý đối với các chủ thể không thực
hiện công tác phòng ngừa người chưa thành niên phạm tội. Trong đó có sự phân
định rõ trách nhiệm của gia đình khi có con em phạm tôi, trách nhiệm của cơ quan
nhà nước. Các tổ chức xã hội đang trực tiếp quản lý giáo dục mà để người chưa
thành niên phạm tội.
4.2.2. Hoàn thiện hệ thống các biện pháp phòng ngừa người chưa thành niên phạm
tội của lực lượng Cảnh sát nhân dân và các cơ quan có liên quan.
a. Cơ sở đề xuất giải pháp
- Người chưa thành niên phạm tội là một hiện tượng xã hội hoàn toàn xa lạ với bản
chất của chế độ XHCN, tiến hành phòng ngừa người chưa thành niên phạm tội, phải
huy động lực lượng của toàn xã hội tham gia. Đó là nhiệm vụ của toàn Đảng, toàn
dân của các ngành, các cấp của các xã hội và phải được tiến hành bằng nhiều biện
pháp bao gồm giáo dục, hành chính, kinh tế, pháp luật....
- Thực tiễn cho thấy trong những năm qua tiến hành phòng ngừa người chưa thành


niên phạm tội, chúng ta chưa huy động được đông đảo lực lượng của toàn xã hội
tham gia và chưa có sự phối kết hợp chặt chẽ, đồng bộ giữa các biện pháp phòng
ngừa xã hội với các biện pháp của các cơ quan chuyên môn. Vì vậy đã không tạo
thành khâu khép kín giữa các môi trường gia đình, nhà trường và xã hội trong việc
phòng ngừa người chưa thành niên phạm tội.
Vì những lý lẽ trên việc hoàn thiện các biện pháp phòng ngừa, hạn chế người chưa
thành niên phạm tội là yêu cầu cấp thiết nhằm bảo đảm sự đồng bộ khép kín giữa
các môi trường: Gia đình - Nhà trường - Xã hội, giữa Công an - Gia đình- Nhà
trường trong phòng ngừa tội phạm của người chưa thành niên.
b. Nội dung hoàn thiện biện pháp phòng ngừa người chưa thành niên phạm tội.
- Cơ quan Công an phối hợp với các cơ quan có liên quan như tư pháp, văn hóa,
thông tin,... làm tốt công tác tuyên truyền giáo dục pháp luật cho mọi công dân nói
chung và người chưa thành niên nói riêng.
- Phải có nội dung tuyên truyền giáo dục thống nhất, phù hợp với mọi lứa tuổi, giáo
dục những vấn đề gì? mức độ đến đâu, cho từng loại đối tượng, phải sát hợp với
trình độ nhận thức của họ. Cơ quan công an kết hợp cùng với cơ quan tư pháp trong
việc soạn thảo, biên tập tài liệu về việc giáo dục pháp luật. Trong đó tập trung giáo
dục nâng cao trình độ pháp luật, kiến thức về phòng ngừa tội phạm nói chung và
phòng ngừa người chưa thành niên phạm tội nói riêng.
- Cơ quan cảnh sát nhân dân kết hợp cùng các cơ quan có liên quan như tư pháp,
giáo dục đào tạo nhanh chóng xây dựng và hoàn thiện chương trình giáo dục pháp
luật trong nhà trường phổ thông. Cũng như trong các trường chuyên nghiệp. Coi đó
là một môn học chính với những nội dung cơ bản phù hợp với từng độ tuổi, từng
loại nhà trường.
- Cơ quan Công an phối hợp với các tổ chức xã hội (Đoàn thanh hiên, Hội phụ nữ,


hội cựu chiến binh, ủy ban chăm sóc giáo dục trẻ em....) để có biện páhp quản lý
giáo dục đối với người chưa thành niên nói chung và người chưa thành niên phạm
tội nói riêng.
- Công an các cấp cơ sở cần có hình thức tổ chức cho người chưa thành niên tham
gia tích cực vào các họat động trong công tác an ninh trật tự phù hợp với độ tuổi
môi trường sống của người chưa thành niên.
- Cơ quan Công an kết hợp với các cơ quan hữu quan thành lập, và mở rộng hoạt
động của các tổ chức tư vấn cho người chưa thành niên. Đưa vào nề nếp hàng ngày
ở mọi nơi, kể cả ở Thành phố và các vùng nông thôn, miền núi. Tổ chức tư vấn này
có nhiệm vụ thường xuyên trang bị cho người chưa thành niên những hiểu biết cần
thiết về kiến thức pháp luật và những vấn đề mà các em quan tâm. Đồng thời cũng
giúp đỡ cho người chưa thành niên về phương hướng lối thoát khi gặp phải những
trắc trở hoặc những bất lợi trong cuộc sống học tập hàng ngày.
- Các lực lượng cảnh sát nhân dân, các cấp cơ sở tiến hành các biện pháp làm trong
sạch địa bàn dân cư - xã hội. Tạo môi trường trong lành cho sự hình thành phát triển
nhân cách của những người chưa thanh niên. Đồng thời tiến hành quản lý chặt chẽ
các em có các biểu hiện làm trái pháp luật và có biểu hiện phạm tội tại cơ sở.
4.2.4. Tăng cường sự phối hợp giữa xã hội - Nhà trường - Gia đình trong việc giáo
dục các em về trí thức, đạo đức theo tinh thần " Tiên học lễ - Hậu học văn"
4. 2. 4. Tăng cường vai trò của UB bảo vệ chăm sóc trẻ em các cấp. Từ khi thành
lập cho đến nay UB đã có nhiều hoạt động tích cực trong công tác phòng ngừa, đấu
tranh người chưa thành niên phạm tội, những phương pháp phối hợp, hiệu quả đạt
được còn nhiều hạn chế.
4.2.5. Phải có những chính sách xa hội phù hợp như về vấn đề chống tệ nạn xã , phù
hợp như về vấn đề chống tệ nạn xã hội, xóa đói giảm nghèo, về giáo dục, y tế... Kết


hợp với chính sách hình sự để ổn định phát triển kinh tế, làm lành mạnh hóa các
quan hệ xã hội tạo môi trường sống, học tập tốt cho các em.
LỜI KẾT
Trên đây là thực trạng về tình hình người chưa thành niên phạm tội trong những
năm gần đây và một số giải pháp đề xuất, hướng khắc phục nhằm hạn chế phòng
ngừa người chưa thành niên phạm tội trên địa bàn Thanh Hóa. Những vấn đề được
đưa ra và giải quyết trong báo cáo chuyên đề thực tập còn nhiều điểm hạn chế và
thiếu xót nhưng. Với bẩn thân là sinh viên thực tập mong muốn được góp phần bổ
sung cho việc pháp triển lý luận chung về công tác đấu tranh phòng chống tội phạm
nói chung. Cũng như công tác đấu tranh phòng chống người chưa thành niên phạm
tội nói riêng trên địa bàn Thanh Hóa.
Với trên 20 trang chuyên đề thực tập phần nào phản ánh được tình hình NCTN
phạm tội trên địa bàn Thanh Hóa trong thời gian qua. Bên cạnh phần giưói thiệu
chuyên đề trong chuyên đề gồm 3 phần lớn.
Phần 2: Nêu bật tình hình người chưa thành niên phạm tội trên địa bàn Thanh Hóa
thông qua những số liệu phản ánh.
Phần 3: Đưa ra một số thống kê và tỷ lệ người chưa thành niên phạm tội trên địa
bàn Thanh Hóa để thấy được thực trạng đáng lo ngại , đồng thời tìm hiểu nguyên
nhân, đặc điểm và bản chất của vấn đề.
Phần 4: Của chuyên đề là việc trình bày những tồn tại đề xuất hướng giải quyết để
nâng cao hiệu quả hoạt động phòng ngừa hạn chế người chưa thành niên phạm tội ở
Thanh Hóa.



x

Tài liệu bạn tìm kiếm đã sẵn sàng tải về

Tải bản đầy đủ ngay

×