Tải bản đầy đủ

GIẢI PHÁP NÂNG CAO KHẢ NĂNG SỬ DỤNG TÀI SẢN LƯU ĐỘNG TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN GIẤY VIỆT HOA

DANH M C VI T T T
Ký hi u vi t t t

Tên đ y đ

b/q

Bình quân

CPBH

Chi phí bán hàng

CPQLDN

Chi phí qu n lý công ty

DN

Doanh nghi p


KT

K toán

KD

Kinh doanh

LNTT

L i nhu n tr

LNST

L i nhu n sau thu

NL-VL

Nguyên li u - v t li u

TSL

Tài s n l u đ ng

c thu


M CL C
L IăM ă

U

CH
NGă1. C ăS ăLụăLU NăV ăKH N NGăS ăD NGăTÀIăS N L Uă
NGă
C AăDOANHăNGHI P................................................................................................. 7
1.1. Tài s n l u đ ng c a doanh nghi p ........................................................................ 7
1.1.1. Khái quát v doanh nghi p................................................................................... 7
1.1.1.1. Khái ni m doanh nghi p ...................................................................................... 7
1.1.1.2. Phân lo i doanh nghi p ....................................................................................... 7

1.1.2. Tài s n l u đ ng c a doanh nghi p................................................................... 10
1.1.2.1. Khái ni m tài s n l u đ ng ................................................................................ 10
1.1.2.2.

c đi m c a tài s n l u đ ng .......................................................................... 11

1.1.2.3. Phân lo i tài s n l u đ ng................................................................................. 12
1.1.2.4. Vai trò tài s n l u đ ng ..................................................................................... 13
1.1.2.5. C u thành tài s n l u đ ng c a doanh nghi p ................................................... 14
1.2. Kh n ng hi u qu s d ng tài s n l u đ ng c a doanh nghi p ......................... 15
1.2.1. Khái ni m hi u qu s d ng tài s n l u đ ng c a doanh nghi p ..................... 15

1.2.2. Ch tiêuăđánhăgiáăkh n ngăhi u qu s d ng tài s năl uăđ ng c a doanh nghi p . 16
1.3. Nhân t

nh h

ng t i kh n ng s d ng tài s n l u đ ng c a doanh nghi p .. 20

1.3.1. Nhân t ch quan ............................................................................................... 20
1.3.2. Nhân t khách quan ........................................................................................... 26
CH

NGă2. TH CăTR NGăKH ăN NGăS ăD NGăTÀIăS NăL Uă

NGăT Iă

CÔNGăTYăC ăPH NăGI Y VI TăHOA ................................................................... 28
2.1. Khái quát v Công ty C ph n Gi y Vi t Hoa ..................................................... 28
2.1.1. Quá trình hình thành và phát tri n công ty........................................................ 28
2.1.1.1. Thông tin chung................................................................................................. 28
2.1.1.2. L ch s hình thành và phát tri n ........................................................................ 28
2.1.2. Ch c n ng, nhi m v c a công ty ...................................................................... 29
2.1.2.1. Khái quát v nghành ngh kinh doanh c a Công ty C ph n gi y Vi t Hoa ...... 29
2.1.2.2. Quy trình ho t đ ng và s n xu t c a Công ty C ph n gi y Vi t Hoa................ 30
2.1.3. C c u t ch c c a Công ty C ph n gi y Vi t Hoa .......................................... 31
2.1.4. K t qu ho t đ ng kinh doanh ........................................................................... 34

Thang Long University Library


2.1.4.1. Báo cáo k t qu ho t đ ng kinh doanh .............................................................. 34
2.1.4.2. B ng cân đ i k toán qua các n m t i Công ty C ph n Gi y Vi t Hoa ............. 37
2.2. Th c tr ng s d ng tài s n l u đ ng tài s n l u đ ng t i Công ty C ph n Gi y
Vi t Hoa ........................................................................................................................ 38
2.2.1. Th c tr ng tài s n l u đ ng t i Công ty C ph n Gi y Vi t Hoa ...................... 38
2.2.2. Phân tích th c tr ng kh n ng s d ng tài s n l u đ ng c a công ty .............. 42
2.2.2.1. Tình hình qu n lý và s d ng tài s n l u đ ng t i Công ty C ph n Gi y Vi t Hoa 45
2.2.3. Kh n ng s d ng tài s n l u đ ng t i Công ty C ph n Gi y Vi t Hoa .......... 52
2.3. ánh giá th c tr ng kh n ng s d ng tài s n l u đ ng c a công ty ................. 52
2.3.1. Thành qu đ t đ

c ........................................................................................... 52

2.3.2. H n ch .............................................................................................................. 53
2.3.3. Nh ng thu n l i ................................................................................................. 54
2.3.4. Nh ng khó kh n ................................................................................................ 55
CH

NGă3. GI Iă PHÁPă NÂNGă CAOă HI Uă QU ă S ă D NGă TÀIă S Nă L Uă
NGăT IăCÔNGăTYăC ăPHÂNăGI YăVI TăHOA .............................................. 56

3.1.

nh h

ng phát tri n c a Công ty C ph n gi y Vi t Hoa ................................ 56

3.2. Gi i pháp nâng cao hi u qu s d ng tài s n l u đ ng t i Công ty C ph n Gi y
Vi t Hoa ........................................................................................................................ 57
3.2.1. Qu n lý v n b ng ti n ........................................................................................ 57
3.2.2. Qu n lý hàng t n kho ......................................................................................... 57
3.2.3. Qu n lý ph i thu khách hàng ............................................................................. 58
3.2.4.

i v i vi c huy đ ng v n .................................................................................. 58

3.2.5.

i v i vi c s d ng v n .................................................................................... 59

3.2.6. M t s gi i pháp khác nh m nâng cao kh n ng s d ng tài s n l u đ ng ..... 63
3.3. Ki n ngh ................................................................................................................ 65
3.3.1. Ki n ngh đ i v i Nhà n

c ............................................................................... 65

3.3.2. Ki n ngh đ i v i ngân hàng .............................................................................. 66
3.3.3. Ki n ngh đ i v i công ty .................................................................................... 66
K TăLU N
DANHăM CăTHAMăKH O
PH ăL C


DANH M C B NG BI U, HÌNH NH
S đ 1.1. S đ luân chuy n ....................................................................................... 23
S đ 2.1. Quy trình s n xu t kinh doanh chung ....................................................... 30
S đ 2.2. C c u t ch c c a Công ty C ph n gi y Vi t Hoa ................................. 32
Bi u đ 2.1. M c bi n đ ng t ng doanh thu c a Công ty C ph n Gi y Vi t Hoa
n m 2011, 2012 và 2013 ............................................................................................... 34
B ng 2.1. Báo cáo k t qu ho t đ ng kinh doanh c a Công ty C ph n Gi y Vi t
Hoa giai đo n 2011 - 2013 ............................................................................................ 35
B ng 2.2. Phân tích c c u và s bi n đ ng tài s n l u đ ng c a Công ty C ph n
Gi y Vi t Hoa giai đo n 2011 - 2013 ........................................................................... 39
Bi u đ 2.2. C c u tài s n l u đ ng c a Công ty C ph n gi y Vi t Hoa n m 2011,
2012 và 2013 ................................................................................................................. 40
B ng 2.3 Kh n ng s d ng tài s n c a công ty C ph n Gi y Vi t Hoa giai đo n
2011 ậ 2013 ................................................................................................................... 43
B ngă 2.4:ă Kh ă n ngă thanhă toánăc aă Côngă tyă C ă ph nă Gi yă Vi tă Hoaă giaiă đo nă
2011 - 2013 ........................................................................................................... 47
B ng 2.5 Tìnhăhìnhăqu nălỦăcácăkho năph iăthuăc aăCôngătyăC ăPh năGi yăVi tăHoaă
giaiăđo nă2011ă- 2013 ..................................................................................................... 50
B ng 2.6 Tìnhăhìnhăt năkhoăc aăCôngătyăC ăph năGi yăVi tăHoaăgiaiăđo nă2011ă- 2013 ... 52

Thang Long University Library


L IăM ă

U

1. S c n thi t c a đ tài
Trong nh ng n m qua, cùng v i ti n trình h i nh p c a n

c ta và các đ nh ch và

khu v c và trên th gi i v i đ nh h ng phát tri n n n kinh t qu c gia t nay đ n n m
2020. Các doanh nghi p nói chung và các doanh nghi p s n xu t kinh doanh nói riêng
đ u ph i đ ng đ u v i nhi u th thách l n. Chuy n đ i n n kinh t t c ch k ho ch
hóa t p trung sang n n kinh t th tr ng, ho t đ ng s n xu t kinh doanh c a n c ta có
s thay đ i l n. m t vài doanh nghi p đã g p r t nhi u khó kh n b i trình đ c ng nh
kh n ng qu n lý ch a theo k p đ c c ng v i đà c a c ch th tr ng kèm theo là s
ph n ng kém linh ho t v i ph ng th c và cách th c đi u hành doanh nghi p đi n hình
trong k nh v c tài chính. Các doanh nghi p còn lúng túng trong vi c huy đ ng, qu n lý
và s d ng tài s n.
Doanh nghi p qu n lý, s d ng t t tài s n l u đ ng s ti t ki m đ

c chi phí mà v n

đ m b o s n xu t thông su t. Ng c l i có th gây t n kém, lãng phí khi d tr quá nhi u
tài s n l u đ ng; ho c làm gián đo n quá trình thi công n u d tr thi u tài s n l u đ ng.
Vì th s d ng tài s n l u đ ng m t cách hi u qu có vai trò l n trong hi u qu s n xu t
kinh doanh chung c a doanh nghi p.
c bi t, trong n n kinh t th tr ng m c a, h i
nh p kinh t qu c t , c nh tranh m t cách kh c li t, vi c nâng cao hi u qu s d ng tài
s n l u đ ng là y u t quan tr ng t o nên s c m nh c nh tranh cho doanh nghi p, giúp
doanh nghi p b t phá.
Là m t sinh viên chuyên ngành tài chính, đ c đi sâu tìm hi u b máy tài chính k
toán, công tác k toán c a Công ty C ph n Gi y Vi t Hoa em đã nh n th c đ c t m
quan tr ng c a công tác huy đ ng và s d ng tài s n l u đ ng t i công ty. Chính vì v y,
em quy t đ nh l a chon đ tài:
ắGi i pháp nâng cao kh n ng s d ng tài s n l u đ ng t i Công ty C ph n
Gi y Vi t Hoa”, cho chuyên đ t t nghi p c a mình.
2. M c đích nghiên c u
 H th ng hóa các v n đ lý lu n c b n v tài s n l u đ ng và kh n ng s d ng tài
s n l u đ ng trong công ty.
 Phân tích, đánh giá th c tr ng kh n ng s d ng tài s n l u đ ng c a Công ty C
ph n Gi y Vi t Hoa qua các n m g n đây, đ t đó có th th y đ c nh ng m t mà công
ty đã đ t đ c c ng nh nh ng m t còn t n t i và nguyên nhân c a nh ng t n t i đó.


xu t m t s bi n pháp nh m góp ph n nâng cao kh n ng s d ng tài s n l u

đ ng c a công ty trong nh ng n m t i.


3.

it

ng và ph m vi nghiên c u

Trong khuôn kh c a Khóa Lu n, đ i t ng và ph m vi nghiên c u ch gi i h n
trong vi c nghiên c u m t s v n đ c s lý lu n v kh n ng s d ng tài s n l u đ ng
trong công ty. Nghiên c u th c tr ng kh n ng s d ng tài s n l u đ ng t i Công ty C
ph n Gi y Vi t Hoa qua 3 n m 2011, 2012 và 2013. Trên c s đó, đ a ra các gi i pháp
nh m nâng cao hi u s d ng tài s n l u đ ng c a công ty trong nh ng n m t i.
4. K t c u khóa lu n
Ngoài l i m đ u và k t lu n thì chuyên đ g m 3 ph n chính:
Ch

ng 1: C ăs ălỦălu năv ăkh ăn ngăs ăd ngătƠiăs năl uăđ ngăc aădoanhănghi p

Ch

ng 2: Th c tr ng kh n ng s d ng tài s n l u đ ng t i Công ty C ph n

Gi y Vi t Hoa
Ch

ng 3: M t s gi i pháp nh m nâng cao kh n ng s d ng tài s n l u đ ng

t i Công ty C ph n Gi y Vi t Hoa

Thang Long University Library


CH

NGă1. C ăS ăLụăLU N V ăKH ăN NGăS ăD NGăTÀI S NăL Uă
NGăC AăDOANHăNGHI P

1.1. Tài s n l u đ ng c a doanh nghi p
1.1.1. Khái quát v doanh nghi p
1.1.1.1. Khái ni m doanh nghi p
Trong n n kinh t qu c dân, m i doanh nghi p đ

c coi nh m t t bào c a n n

kinh t v i nhi m v ch y u là th c hi n các ho t đ ng s n xu t kinh doanh nh m t o
ra các s n ph m hàng hoá, lao v , d ch v cung c p cho xã h i. Doanh nghi p có th
th c hi n m t s ho c t t c các công đo n c a quá trình đ u t t s n xu t đ n tiêu
th s n ph m lao v , d ch v trên th tr ng nh m m c tiêu t i đa hoá l i nhu n. Xét
trên khía c n lý thuy t tài chính, doanh nghi p là ch th kinh t đ c l p, có t cách
pháp nhân, ho t đ ng kinh doanh trên th tr ng nh m làm t ng giá tr c a ch s h u.
Vi t Nam, theo Lu t doanh nghi p: Doanh nghi p là t ch kinh t có tên
riêng, có tài s n, có tr s giao d ch n đ nh, đ c đ ng kí kinh doanh theo quy đ nh
c a pháp lu t nh m m c đích th c hi n các ho t đ ng kinh doanh – t c là th c hi n
m t, m t s ho c t t c các công đo n c a quá trình đ u t , t s n xu t đ n tiêu th
s n ph m ho c cung ng trên th tr

ng nh m m c đích sinh l i.

1.1.1.2. Phân lo i doanh nghi p
Trong n n kinh t th tr

ng, các doanh nghi p đ

c phân lo i nh sau:

 Theo b n ch t kinh t c a c a ch s h u
B môn Kinh t vi mô chia các t ch c doanh nghi p ra làm 3 lo i hình chính
d a trên hình th c và gi i h n trách nhi m c a ch s h u:
 Doanh nghi p t nhân (Proprietorship).
 Doanh nghi p h p danh (Partnership).
 Doanh nghi p trách nhi m h u h n (Corporation).
Thông th ng doanh nghi p t nhân chi m t tr ng khá cao trong t ng s các doanh
nghi p, nh ng doanh nghi p trách nhi m h u h n l i chi m t tr ng l n nh t v doanh
thu, đ c bi t trong các l nh v c đòi h i v n l n nh s n xu t hàng hóa, tài chính,…
S li u th ng kê

Vi t Nam t n m 2005 đ n 2008 cho th y s l

ng doanh

nghi p t ng nhanh t kho ng 11 v n lên h n 20 v n, trong đó t tr ng doanh nghi p t
nhân gi m d n t kho ng h n 30% xu ng h n 20%, trong khi t tr ng doanh nghi p
trách nhi m h u h n và công ty c ph n t ng t h n 57% lên 67%. T tr ng doanh
nghi p h p danh không đáng k .
7


 C n c vào hình th c pháp lý doanh nghi p
C n c vào Lu t Doanh nghi p 2005 thì hình th c pháp lý c a các lo i hình
doanh nghi p Vi t Nam bao g m:
 Công ty trách nhi m h u h n (bao g m công ty trách nhi m h u h n hai thành
viên tr lên và công ty trách nhi m h u h n m t thành viên) là doanh nghi p mà các
thành viên trong công ty ch u trách nhi m v các kho n n và ngh a v tài s n khác
c a công ty trong ph m vi s v n đi u l c a công ty.
 Công ty c ph n là doanh nghi p mà v n đi u l c a công ty đ

c chia thành

nhi u ph n b ng nhau g i là c ph n. Cá nhân hay t ch c s h u c ph n c a doanh
nghi p đ c g i là c đông và ch u trách nhi m v các kho n n và các ngh a v tài
s n khác trong ph m vi s v n đã góp vào doanh nghi p.
 Công ty h p danh là doanh nghi p trong đó có ít nh t hai thành viên là ch s
h u c a công ty, cùng kinh doanh d i m t cái tên chung (g i là thành viên h p danh).
Thành viên h p doanh ph i là cá nhân và ch u trách nhi m b ng toàn b tài s n c a
mình v các ngh a v c a công ty. Ngoài ra trong công ty h p danh còn có các thành
viên góp v n.
 Doanh nghi p t nhân là doanh nghi p do m t cá nhân làm ch và t ch u
trách nhi m b ng toàn b tài s n c a mình v m i ho t đ ng c a doanh nghi p. M i cá
nhân ch đ

c quy n thành l p m t doanh nghi p t nhân.

 Các doanh nghi p có v n đ u t n
n

c ngoài đ

c thành l p theo Lu t đ u t

c ngoài 1996 ch a đ ng kí l i hay chuy n đ i theo quy đ nh.
 C n c vào ch đ trách nhi m

C n c vào ch đ trách nhi m có th phân lo i các doanh nghi p thành có ch
đ trách nhi m vô h n và ch đ trách nhi m h u h n.
 Doanh nghi p có ch đ trách nhi m vô h n
Doanh nghi p có ch đ trách nhi m vô h n là lo i hình doanh nghi p mà đó
ch s h u doanh nghi p có ngh a v ph i tr n thay cho doanh nghi p b ng t t c tài
s n c a mình, khi doanh nghi p không đ tài s n đ th c hi n các ngh a v tài chính
c a nó. Theo pháp lu t Vi t Nam, có hai lo i doanh nghi p có ch đ trách nhi m vô
h n là doanh nghi p t nhân và công ty h p danh.
Th c ch t ch đ trách nhi m vô h n c a lo i doanh nghi p này là ch đ trách
nhi m vô h n c a ch s h u doanh nghi p t nhân và c a thành viên h p danh công ty
h p danh. Ch s h u doanh nghi p t nhân và thành viên h p danh s ch u trách nhi m
đ n cùng v m i ngh a v tài s n c a doanh nghi p mà không gi i h n

ph n tài s n

ch doanh nghi p, các thành viên h p dan đã b vào đ u t kinh doanh t i doanh nghi p
8

Thang Long University Library


t nhân và công ty h p danh. i u này có ngh a là n u tài s n c a doanh nghi p t
nhân và công ty h p danh không đ đ th c h n các ngh a v v tài chính c a doanh
nghi p khi các doanh nghi p này ph i áp d ng th t c thanh lý trong th t c phá s n,
ch s h u doanh nghi p và các thành viên h p danh ph i s d ng c tài s n riêng
không đ u t vào doanh nghi p đ thanh toán cho các kho n n c a doanh nghi p.
 Doanh nghi p có ch đ trách nhi m h u h n
Theo pháp lu t Vi t Nam, các doanh nghi p có ch đ trách nhi m h u h n c
th g m: công ty trách nhi m h u h n, công ty c ph n, doanh nghi p liên doanh và
doanh nghi p 100% v n đ u t n
101/2006/N -CP.

c ngoài không ti n hành đ ng ký l i theo Ngh đ nh

Nh ng doanh nghi p có ch đ trách nhi m h u h n là nh ng doanh nghi p mà
đó ch s h u ch ph i ch u trách nhi m v m i kho n n và ngh a v tài chính c a
doanh nghi p trong ph m vi s p v n đã góp vào doanh nghi p. i u đó có ngh a là khi
s tài s n c a doanh nghi p không đ đ tr n thì ch s h u không có ngh a v ph i
tr n thay cho doanh nghi p.
Ch đ trách nhi m h u h n c a các lo i doanh nghi p trên th c ch t là ch đ
trách nhi m h u h n c a các nhà đ u t - thành viên/ch s h u công ty.
 C n c vào l nh v c ho t đ ng c a doanh nghi p trong n n kinh t qu c dân
Theo tiêu th c này, doanh nghi p đ

c phân thành các lo i:

 Doanh nghi p nông nghi p: là nh ng doanh nghi p ho t đ ng trong l nh v c
nông nghi p, h ng vào vi c s n xu t ra nh ng s n ph m là cây, con. Ho t đ ng s n xu t
kinh doanh c a nh ng doanh nghi p này ph thu c r t nhi u vào đi u ki n t nhiên.
 Doanh nghi p công nghi p: là nh ng doanh nghi p ho t đ ng trong l nh v c
công nghi p, nh m t o ra nh ng s n ph m b ng cách s d ng nh ng thi t b máy móc
đ khai thác ho c ch bi n nguyên v t li u thành thành ph m. Trong công nghi p có
th chia ra: công nghi p xây d ng, công nghi p ch t o, công nghi p đi n t v.v...
th

 Doanh nghi p th ng m i: là nh ng doanh nghi p ho t đ ng trong l nh v c
ng m i, h ng vào vi c khai thác các d ch v trong khâu phân ph i hàng hóa cho

ng

i tiêu dùng t c là th c hi n nh ng d ch v mua vào và bán ra đ ki m l i.. Doanh

nghi p th

ng m i có th t ch c d

đ ng c a nó có th h

i hình th c buôn bán s ho c buôn bán l và ho t

ng vào xu t nh p kh u.

 Doanh nghi p ho t đ ng d ch v : Cùng v i s phát tri n c a n n kinh t , l nh
v c d ch v càng đ c phát tri n đa d ng, nh ng doanh nghi p trong ngành d ch v đã
không ng ng phát tri n nhanh chóng v m t s l
9

ng và doanh thu mà còn

tính đa


d ng và phong phú c a l nh v c này nh : ngân hàng, tài chính, b o hi m, b u chính
vi n thông, v n t i, du l ch, khách s n, y t v.v....
 C n c vào quy mô c a doanh nghi p:
Theo tiêu th c quy mô, các doanh nghi p đ

c phân làm ba lo i:

 Doanh nghi p quy mô l n.
 Doanh nghi p quy mô v a.
 Doanh nghi p quy mô nh .
phân bi t các doanh nghi p theo quy mô nh trên, h u h t
ta d a vào nh ng tiêu chu n nh :

các n

c ng

i

 T ng s v n đ u t c a doanh nghi p.
 S l

ng lao đ ng trong doanh nghi p.

 Doanh thu c a doanh nghi p.
 L i nhu n hàng n m.
Trong đó tiêu chu n t ng s v n và s lao đ ng đ c chú trong nhi u h n, còn
doanh thu và l i nhu n đ c dùng k t h p đ phân lo i. Tuy nhiên, khi l ng hóa
nh ng tiêu chu n nói trên thì tùy thu c vào trình đ phát tri n s n xu t
tùy thu c t ng ngành c th , các th i k khác nhau mà s l
theo t ng tiêu chu n gi a các qu c gia không gi ng nhau

ng đ

m i qu c gia,
cl

ng hóa

1.1.2. Tài s n l u đ ng c a doanh nghi p
1.1.2.1. Khái ni m tài s n l u đ ng
Trong n n kinh t th tr ng, m i doanh nghi p c n trang b cho mình đ y đ ba
y u t : đ i t ng lao đ ng, t li u lao đ ng, và s c lao đ ng nh m th c hi n các ho t
đ ng s n xu t kinh doanh đ t o ra hàng hóa, d ch v cung c p cho xã h i. B t k m t
ho t đ ng s n xu t kinh doanh nào c ng c n có tài s n l u đ ng, l ng ti n cung ng
tr c đ th a mãn nhu c u v tài s n l u đ ng. Tài s n l u đ ng đ c luân chuy n
trong quá trình s n xu t kinh doanh. Trong b ng cân đ i k toán c a doanh nghi p, tài
s n l u đ ng đ c th hi n các b ph n ti n m t, các ch ng khoán có tính thanh
kho n cao, các kho n ph i thu và d tr hàng t n kho. Có th nói r ng tài s n là t t c
nh ng ngu n l c kinh t mà đ n v k toán n m gi , s d ng vào các ho t đ ng c a
đ n v , tho mãn đ ng th i các đi u ki n sau:


n v có quy n s h u ho c quy n ki m soát và s d ng trong th i gian dài;

 Có giá phí xác đ nh;
 Ch c ch n thu đ

c l i ích trong t

ng lai t vi c s d ng các ngu n l c này.
10

Thang Long University Library


Do v y, ta có th hi u tài s n l u đ ng c a doanh nghi p là nh ng tài s n thu c
quy n s h u và qu n lý c a doanh nghi p, có th i gian s d ng, luân chuy n, thu h i
v n trong m t k kinh doanh ho c m t n m. Tài s n l u đ ng c a doanh nghi p có th
t n t i d i hình thái ti n, hi n v t d i d ng đ u t ng n h n ho c cá kho n n ph i
thu. Tài s n l u đ ng c a doanh nghi p bao g m v n b ng ti n, các kho n đ u t tài
chính ng n h n, các kho n ph i thu, hàng t n kho, tài s n l u đ ng khác.
1.1.2.2.

c đi m c a tài s n l u đ ng

Vi c qu n lý và s d ng h p lý các lo i tài s n l u đ ng có nh h

ng r t l n đ i

v i vi c hoàn thành nhi m v chung cu doanh nghi p. Trong quá trình ho t đ ng,
doanh nghi p ph i bi t rõ s l ng, giá tr m i lo i tài s n l u đ ng là bao nhiêu cho
h p lý và đ t hi u qu s d ng cao nh t.
Tài s n l u đ ng c a doanh nghi p không ng ng v n đ ng qua các giai đo n c a
chu k kinh doanh: d tr - s n xu t - l u thông quá trình này g i là quá trình tu n
hoàn và chu chuy n c a tài s n l u đ ng. Qua m i giai đo n c a chu k kinh doanh tài
s n l u đ ng l i thay đ i hình thái bi u hi n. Tài s n l u đ ng ch tham gia vào m t
chu k s n xu t mà không gi nguyên hình thái v t ch t ban đ u, giá tr c a nó đ c
chuy n d ch toàn b m t l n vào giá tr s n ph m v i m t giá tr l n h n giá tr ban đ u.
Nh v y, sau m i chu k kinh doanh thì tài s n l u đ ng hòa thành 1 vòng chu chuy n.
Tài s n l u đ ng là m t ph n không th thi u và đ c luân chuy n th ng xuyên
trong quá trình s n xu t kinh doanh, tham gia tr c ti p vào quá trình s n xu t kinh
doanh c a doanh v i t cách là đ i t

ng lao đ ng ho c t li u lao đ ng góp ph n duy

trì ho t đ ng s n xu t kinh doanh đ

c liên t c và không b gián đo n. Tài s n l u

đ ng th ng có th i gian s d ng ng n th
ho c d i m t n m.
Tài s n l u đ ng đ

ng h t m t chu k s n xu t kinh doanh

c phân b đ trong t t c các khâu, các công đo n nh m

đ m b o cho quá trình s n xu t kinh doanh đ c di n ra liên t c, n đ nh tránh lãng
phí và t n th t v n do ng ng s n xu t, không làm nh h ng đ n kh n ng thanh toán
và đ m b o kh n ng sinh l i c a tài s n.
Tài s n l u đ ng có tính thanh kho n cao d dàng chuy n hóa t d ng v t ch t
sang ti n t nên đáp ng đ c kh n ng thanh toán c a doanh nghi p mà không ch u
chi phí l n. Tuy nhiên, đi u này l i gây khó kh n cho qu n lý, ch ng th t thoát.
Không nh đ u t vào tài s n c đ nh, các kho n đ u t cho tài s n l u đ ng
th ng có th h y b b t c th i đi m nào mà không ph i ch u chi phí t n kém. i u
đó có đ c là do, tài s n l u đ ng ph i đáp ng nhanh chóng s bi n đ ng c a doanh
s và s n xu t.

i l i, tài s n l u đ ng th

ng ch u s l thu c khá nhi u vào nh ng

dao đ ng mang tính mùa v và chu k trong kinh doanh.
11


1.1.2.3. Phân lo i tài s n l u đ ng
Trong quá trình qu n lý và ho t đ ng s n xu t kinh doanh, doanh nghi p c n có
s phân lo i nh ng tài s n l u đ ng mà mình có tùy theo yêu c u qu n lý và nh ng
tính ch t v n đ ng c a tài s n l u đ ng, t đó có nh ng ph ng pháp qu n lý phù h p,
mang l i hi u qu trong ho t đ ng s n xu t kinh doanh nói chung và hi u qu s d ng
tài s n nói riêng.
 Phân lo i theo quá trình tu n hoàn và chu chuy n v n
D a theo quá trình tu n hoàn và chu chuy n v n, tài s n đ

c chia thành 3 lo i:

 Tài s n l u đ ng trong khâu d tr : là toàn b tài s n l u đ ng t n t i trong khâu
d tr c a doanh nghi p mà không tính đ n hình thái bi u hi n c a chúng, bao g m: ti n
m t t i qu , ti n g i ngân hàng, ti n đang chuy n, hàng mua đang đi đ ng, nguyên v t
li u t n kho, công c d ng c trong kho, hàng g i gia công, tr tr c cho ng i bán.
 Tài s n l u đ ng trong khâu s n xu t: là toàn b tài s n l u đ ng t n t i trong
khâu s n xu t c a doanh nghi p bao g m: giá tr bán thành ph m, các lo i chi phí s n
xu t kinh doanh d dang, chi phí tr tr
ph c v cho quá trình s n xu t…

c, chi phí ch k t chuy n, các kho n chi phí

 Tài s n l u đ ng trong khâu l u thông: là toàn b tài s n l u đ ng t n t i
trong khâu l u thông c a doanh nghi p, bao g m: thành ph m t n kho, hàng g i bán,
các kho n n ph i thu khách hàng…
Cách phân chia này giúp cho các nhà qu n lý doanh nghi p xác đ nh đ

c t ng

nhân t nh h ng đ n quá trình luân chuy n tài s n l u đ ng đ đ a bi n pháp nâng
cao hi u qu s d ng chúng m t cách h p lý. c bi t t i khâu l u thông khi t tr ng
tài s n l u đ ng trong khâu này t ng lên có ngh a là doanh nghi p đang b

đ ng v n.

 Phân lo i theo tính thanh kho n
D a theo tính thanh kho n, tài s n l u đ ng đ

c chia làm 5 lo i:

 Ti n bao g m ti n g i ngân hàng là toàn b s ti n doanh nghi p g i t i các
ngân hàng, kho b c nhà n c và các t ch c tài chính. Ti n g i ngân hàng ph c v cho
vi c thanh toán c a doanh nghi p tr nên thu n ti n h n. Ngoài ra, còn tránh đ c vi c
m t mát c ng nh đ c h ng m t kho n lãi. Ti n đang chuy n đây là kho n ti n
doanh nghi p đã n p vào ngân hàng, kho b c, các t ch c tài chính nh ng ch a nh n
đ c gi y báo có.
 Hàng t n kho: Là nh ng tài s n đ

c gi đ bán trong quá trình kinh doanh ho c

nh ng nguyên v t li u đang trong quá trình s n xu t d dang. Hàng t n kho bao g m:
Hàng mua v đ bán, thành ph m t n kho và thành ph m g i đi bán, nguyên v t li u công
c d ng c t n kho, d phòng hàng t n kho gi m giá, s n ph m kinh doanh d dang.
12

Thang Long University Library


 Các kho n ph i thu: ây là các kho n mà doanh nghi p b t ch c, cá nhân,
doanh nghi p khác chi m d ng. Các kho n này bao g m: Ph i thu khách hàng, ng
tr c cho ng i bán, ph i thu khác, d phòng kho n ph i thu khó đòi.

u t tài chính ng n h n: bao g m các ch ng khoán ng n h n, các kho n đ u
t ng n h n khác, các kho n d phòng đ u t ng n h n… ây là ngu n tài s n v a có
tính thanh kho n cao, v a có tính sinh l i. Khi có nhu c u thanh toán mà ti n không
đáp ng đ thì doanh nghi p s bán các ch ng khoán này.
c

 Tài s n l u đ ng khác: bao g m t m ng, chi phí tr tr
c, ký qu ng n h n….

c và th ch p, ký

ây là cách phân lo i d a trên kh n ng huy đ ng cho vi c thanh toán và đ

c

th hi n rõ ràng trên b ng cân đ i k toán c a doanh nghi p. Th c t , không ph i
doanh nghi p nào c ng có đ các kho n m c trên trong b ng cân đ i k toán. Vì v y,
các doanh nghi p xác đ nh đ c chính xác cách phân lo i, phù h p v i mình s mang
l i hi u qu s d ng cao h n, có u th trong vi c gìn gi và qu n lý, s d ng tài s n.
 Phân lo i theo hình thái bi u hi n
 Tài s n b ng ti n: các kho n ti n m t, ti n g i ngân hàng,…;
 Tài s n b ng v t t hành hoá: là nh ng tài s n đ
nh hàng t n kho, nguyên v t li u.

c bi u hi n d

i hình thái

 Cách đánh giá này cho doanh nghi p bi t c c u d tr các kho n m c, kh
n ng thanh toán c a doanh nghi p và có các gi i pháp đi u ch nh h p lý.
1.1.2.4. Vai trò tài s n l u đ ng
Tài s n l u đ ng luôn đóng m t vai trò r t quan tr ng trong s t n t i và phát
tri n c a doanh nghi p. Tài s n l u đ ng là đi u ki n quan tr ng đ doanh nghi p có
th kinh doanh, s n xu t thu n l i dù đó là doanh nghi p ho t đ ng trong l nh v c s n
xu t hay l nh v c th

ng m i d ch v . Ho t đ ng c a b t k doanh nhi p nào c ng

không th không có tài s n l u đ ng.
ti n hành ho t đ ng s n xu t kinh doanh
ngoài tài s n dài h n nh máy móc, nhà x ng,… doanh nghi p còn b ra m t l ng
ti n nh t đ nh đ mua s m hàng hóa, nguyên nhiên v t li u… ph c v cho quá trình
s n xu t kinh doanh.
Tài s n l u đ ng giúp cho ho t đ ng s n xu t kinh doanh c a doanh nghi p đ

c

v n hành m t cách liên t c, không b gián đo n. Trong s n xu t, tài s n l u đ ng giúp
cho doanh nghi p s n xu t thông su t, đ m b o quy trình công ngh , công đo n s n
xu t. Trong l u thông, tài s n l u đ ng đ m b o d tr thành ph m đáp ng đ n đ t
hàng c a khách và nhu c u tiêu th nh p nhàng.
13


Tài s n l u đ ng giúp cho doanh nghi p đ m b o đ c kh n ng thanh toán, khi
duy trì m t m c đ h p lý nó đem l i cho doanh nghi p nh ng l i th nh t đ nh nh
đ c h ng chi t kh u th ng m i, chi t kh u thanh toán… T đó giúp doanh nghi p
ti t ki m đ c chi phí, làm t ng l i nhu n cho doanh nghi p.
Tài s n l u đ ng giúp doanh nghi p t o d ng đ c m i quan h m t thi t v i khách
hàng, đ c bi t là khách hàng l n và thân thu c thông qua chính sách tín d ng th ng m i.
Th i gian luân chuy n tài s n l u đ ng khi n cho công vi c qu n lý và s d ng
tài s n l u đ ng luôn di n ra th ng xuyên, liên t c. V i vai trò to l n nh v y, vi c
t ng t c đ luân chuy n t i s n ng n h n, nâng cao hi u qu s d ng tài s n l u đ ng
trong doanh nghi p là nhu c u t t y u.
1.1.2.5. C u thành tài s n l u đ ng c a doanh nghi p
K t c u tài s n l u đ ng ph n ánh các thành ph n và m i quan h t l gi a t ng
b ph n tài s n l u đ ng trên t ng s tài s n l u đ ng c a doanh nghi p. Do đó, c n
phân tích k t c u tài s n l u đ ng đ xem xét t tr ng t ng lo i tài s n c a doanh
nghi p trong các giai đo n luân chuy n, xác đ nh tr ng đi m qu n lý tài s n l u đ ng
và tìm ra các bi n pháp t i u nh m nâng cao hi u qu s d ng tài s n l u đ ng trong
t ng tr ng h p c th . K t c u tài s n l u đ ng g m 4 ph n:
 V n b ng ti n: G m các kho n ti n g i ngân hàng, ti n m t t i qu , ti n đang
chuy n. Ch tiêu này càng cao càng ch ng t l ng ti n nhàn r i c a doanh nghi p
càng l n. B n thân ti n m t là lo i tài s n không có lãi, nh ng trong ho t đ ng s n
xu t kinh doanh thì vi c n m gi và d tr ti n m t t i công ty là đi u h t s c quan
tr ng b i đây là lo i tài kho n có tính thanh kho n cao, d dàng l u thông. Do đó vi c
n m d tr ti n m t c a doanh nghi p mang t i nhi u l i ích nh : gia t ng kh n ng
thanh toán nhanh khi mua hàng hóa, d ch v , nguyên v t li u đ u vào; giúp doanh
nghi p t n d ng đ c các c h i thu n l i trong kinh doanh, nhanh chóng ch p th i c
khi có c h i… Vì v y, ch tiêu ti n trong tài s n l u đ ng c a doanh nghi p c n đ
duy trì

c

m c v a ph i;

 Các kho n ph i thu: Bao g m các kho n ph i thu khách hàng, ng tr c cho
ng i bán… Là các kho n ch a thanh toán c a các t ch c, các nhân v i công ty.
Trong quá trình s n xu t kinh doanh, đ khuy n khích ng i mua, t ng tiêu th , các
doanh nghi p th ng áp d ng ph ng th c bán ch u. Vi c áp d ng ph ng th c này
có th làm cho doanh nghi p t ng thêm các chi phí qu n lý n ph i thu, chi phí thu n ,
chi phí r i ro… Bên c nh đó, vi c t ng các kho n ph i thu giúp doanh thu bán hàng
t ng, gi m hàng t n kho c ng nh các chi phí d tr , h n ch hao mòn vô hình… Do
đó, doanh nghi p c n cân nh c k nh ng chính sách áp d ng cho các kho n ph i thu
đ h n ch đ

c nhi u chi phí nh ng v n t o ra l i nhu n.
14

Thang Long University Library


 Hàng t n kho: G m hàng đi mua trên đ ng, nguyên v t li u, công c , d ng c ,
chi phí s n xu t kinh doanh d dang,… Ch tiêu này ph n ánh tình hình, chính sách
qu n lý công tác bán hàng c ng nh quá trình tiêu th s n ph m. Vi c qu n lý hàng
t n kho v i l

ng d tr đúng m c trong m i doanh nghi p là vô cùng quan tr ng,

qu n lý t t s giúp quá trình s n xu t c a doanh nghi p đ c liên t c, không b gián
đo n; đ ng th i s d ng ti t ki m và h p lý tài s n l u đ ng;
 Tài s n l u đ ng khác: Bao g m ti n t m ng, chi phí tr tr
các kho n th ch p, ký qu ký c

c, chi phí ph i tr ,

c ng n h n, các kho n đ u t tài chính ng n h n…

ây là ch tiêu chi m t tr ng nh trong t ng tài s n l u đ ng nh ng c ng ph n ánh
ph n nào kh n ng s d ng tài s n l u đ ng trong doanh nghi p. Ngoài các ch tiêu
v n b ng ti n, các kho n ph i thu và hàng t n kho, doanh nghi p c n dùng m t ph n
v n đ chi tr m t s kho n chi phí c n tr tr c ho c mang đi đ u t vào các công c
tài chính v i m c tiêu sinh l i. Các kho n đ u t ng n h n còn có kh n ng chuy n đ i
thành ti n m t ngay khi doanh nghi p c n đáp ng. i u này giúp cho doanh nghi p
sinh l i t t h n, ch đ ng h n trong vi c đ m b o nhu c u thanh toán.
1.2. Kh n ng hi u qu s d ng tài s n l u đ ng c a doanh nghi p
1.2.1. Khái ni m hi u qu s d ng tài s n l u đ ng c a doanh nghi p
Theo các chuyên gia và các nhà kinh t đánh giá thì hi u qu đ c coi là m t
thu t ng đ ch m i quan h gi a k t qu th c hi n các m c tiêu c a ch th và chi
phí mà ch th b ra đ có k t qu đó trong đi u ki n nh t đ nh. Nh v y, hi u qu
ph n ánh k t qu th c hi n các m c tiêu hành đ ng trong quan h v i chi phí b ra và
hi u qu đ
xem xét d

c xem xét trong b i c nh hay đi u ki n nh t đ nh, đ ng th i c ng đ

c

i quan đi m đánh giá c a ch th nghiên c u.

M c tiêu chung c a b t k doanh nghi p nào c ng đ u là t i đa hóa l i nhu n và
t i thi u hóa chi phí. Hi u qu s n xu t kinh doanh luôn là v n đ mà các doanh
nghi p quan tâm, qu n tr kinh doanh s n xu t có hi u qu thì doanh nghi p m i có th
t n t i trên th tr ng.
đ t đ c hi u qu đó đòi h i doanh nghi p ph i có nhi u c
g ng và có nh ng chi n l c, sách l
đ c đ n tay ng i tiêu dùng.
Trong n n kinh t th tr

c h p lý t khâu s n xu t cho đ n khi s n ph m

ng, doanh nghi p mu n t n t i và phát tri n thì v n đ

s ng còn doanh nghi p c n quan tâm là tính hi u qu . Hi u qu kinh t là k t qu t ng
h p c a m t lo t các ch tiêu đánh giá hi u qu c a các b ph n, là m t ph m trù đánh
giá trình đ s d ng các ngu n l c c a doanh nghi p đ đ t k t qu cao nh t trong quá
trình s n xu t kinh doanh, t i đa hóa l i ích c a ch s h u v i t ng chi phí th p nh t.
Do đó, hi u qu s d ng tài s n l u đ ng là ph m trù kinh t đánh giá trình đ s d ng
tài s n l u đ ng c a doanh nghi p đ đ t đ
15

c m c tiêu cao nh t v i m c tài s n h p lý


(t i đa hóa l i ích và t i thi u hóa chi phí). Vì v y nâng cao hi u qu s d ng tài s n l u
đ ng là yêu c u t t y u, quan tr ng c a m i doanh nghi p trong n n kinh t th tr ng.

1.2.2. Ch ătiêuăđánhăgiáăkh ăn ngăhi uăqu ăs ăd ngătƠiăs năl uăđ ng c aădoanhănghi p
 T c đ luân chuy n tài s n l u đ ng.
 S l n luân chuy n tài s n l u đ ng(L): Ph n ánh s vòng quay tài s n l u
đ ng trong m t th i k nh t đ nh (th

ng là m t n m).

L = M / Vbq
Trong đó:
L

: S l n luân chuy n tài s n l u đ ng trong n m.

M : T ng m c luân chuy n tài s n l u đ ng trong n m.
Vbq : V n l u đông bình quân trong n m.
 K luân chuy n tài s n l u đ ng(K): Ph n ánh s ngày đ th c hi n m t
vòng quay tài s n l u đ ng.
K=

360
L

Hay:

K=

Vbq x 360
M

Vòng quay v n càng nhanh thì k luân chuy n v n càng đ
t tài s n l u đ ng càng đ c s d ng có hi u qu .

c rút ng n và ch ng

Trong các công th c trên, t ng m c luân chuy n v n (M): ph n ánh t ng giá tr
v n tham gia luân chuy n th c hi n trong n m c a công ty. Nó đ

c xác đ nh b ng t ng

doanh thu mà công ty th c hi n trong n m tr đi các kho n gi m tr doanh thu.

16

Thang Long University Library


S tài s n l u đ ng bình quân trong k đ c tính theo ph ng pháp bình quân s
tài s n l u đ ng trong t ng quý ho c tháng. Công th c tính nh sau:
Vq1 +Vq2 + Vq3 + Vq4
Vbq

=
4

Hay:
Vbq

Vđq1/2+Vcq1+Vcq2+Vcq3+Vcq4/2

=

4

Trong đó:
Vbq

: Tài s n l u đ ng bình quân n m.

Vq1, Vq1, Vq3, Vq4

: Tài s n l u đ ng bình quân các quý 1, 2, 3, 4.

Vđq1

: Tài s n l u đ ng đ u quý 1.

Vcq1, Vcq2, Vcq3, Vcq4 : Tài s n l u đ ng cu i quý 1, 2, 3, 4.
 M c ti t ki m tài s n l u đ ng
M c ti t ki m tài s n l u đ ng s tài s n l u đ ng công ty ti t ki m đ

c do t ng

t c đ luân chuy n v n. Công ty càng t ng đ c vòng quay tài s n l u đ ng thì càng
có kh n ng ti t ki m đ c tài s n l u đ ng, càng nâng cao đ c kh n ng s d ng tài
s n l u đ ng.
Công th c xác đ nh s tài s n l u đ ng ti t ki m nh sau:
Vtk =

M1
x (K1 - K0)
360

Ho c:
Vtk =

M1
M1
L1
L0

Trong đó:
Vtk

: Tài

s n l u đ ng ti t ki m.

M

: T ng m c luân chuy n v n n m k ho ch.

L0, L : S l n luân chuy n v n n m báo cáo và n m k ho ch.
K0, K1 : K luân chuy n v n n m báo cáo và n m k ho ch.

17


 Hi u su t s d ng tài s n l u đ ng
Doanh thu thu n trong k
Hi u su t s d ng tài s n l u đ ng =
Tài s n l u đ ng bình quân trong k
Ch tiêu này ph n ánh: 1 đ ng tài s n l u đ ng trong k t o ra bao nhiêu đ ng
doanh thu thu n và ch tiêu này càng l n càng t t.
 M c đ m nhi m tài s n l u đ ng (Hàm l

ng tài s n l u đ ng)

S tài s n l u đ ng bq trong k
M c đ m nhi m tài s n l u đ ng =



doanh thu thu n th c hi n trong k

Ch tiêu này ph n ánh s tài s n l u đ ng c n có đ t o đ

c 1 đ ng doanh thu

thu n, nó ph n ánh khá rõ ràng trình đ s d ng tài s n l u đ ng c a công ty.
 M c doanh l i tài s n l u đ ng
Ch tiêu này ph n ánh 1 đ ng tài s n l u đ ng có th t o ra bao nhiêu đ ng l i
nhu n tr

c thu (ho c l i nhu n sau thu ) thu nh p công ty.
L i nhu n tr

c thu (sau thu ) TNDN

M c doanh l i TSL =
TSL bình quân n m k ho ch
 Vòng quay d tr , t n kho
Giá v n hàng bán
Vòng quay d tr , t n kho

=
Hàng t n kho bình quân trong k

Hàng t n kho bình quân là bình quân s h c c a v t t , hàng hóa d tr đ u và
cu i k . Ch tiêu này ph n ánh s l n hàng hoá t n kho bình quân luân chuy n trong
k . Ch tiêu này càng cao ch ng t ho t đ ng s n xu t kinh doanh c a Công ty càng có
hi u qu . Qua ch tiêu này giúp nhà qu n tr tài chính xác đúng m c d tr v t t , hàng
hóa h p lý trong chu k s n xu t kinh doanh.
T s vòng quay hàng t n kho s suy ra đ
S ngày m t vòng quay
hàng t n kho

c s ngày m t vòng quay hàng t n kho
S ngày trong k

=

S vòng quay hàng t n kho

18

Thang Long University Library


 Vòng quay các kho n ph i thu
c xác đ nh b ng công th c sau:

Vòng quay các
kho n ph i thu

Doanh thu thu n

=

S d bình quân các kho n ph i thu

Ch tiêu này ph n ánh s l n luân chuy n n ph i thu trong m t k th ng là m t
n m. S vòng quay các kho n ph i thu càng l n thì k thu ti n trung bình càng đ c
rút ng n, kh n ng s d ng tài s n l u đ ng càng cao.
 K thu ti n trung bình
Công th c xác đ nh:
K thu ti n trung bình

=

S d bình quân các kho n ph i thu x 360
Doanh thu thu n

=

360
Vòng quay các kho n ph i thu

K thu ti n trung bình ph thu c vào nhi u y u t nh : chính sách tiêu th , đ c
đi m c a s n ph m, công tác qu n lý thu h i ti n hàng, thái đ ch p hành k lu t thanh
toán c a khách hàng …
Kho n ph i thu t khách hàng th

ng chi m t tr ng l n trong t ng tài s n l u

đ ng c a công ty. K thu ti n trung bình ph n ánh đ dài th i gian thu ti n bán hàng
c a công ty k t khi xu t hàng bán đ n khi thu đ

c ti n hàng.

K thu ti n bình quân th ng so sánh v i s li u k tr c ho c s trung bình c a
ngành. K thu ti n quá dài so v i công ty trong ngành s d n đ n tình tr ng n khó
đòi. Tuy nhiên công ty rút ng n k thu ti n bình quân nh ng v n ph i đ m b o s t ng
tr

ng c a doanh thu.
 H s kh n ng thanh toán n ng n h n
Công th c xác đ nh kh n ng thanh toán n ng n h n nh sau:
T ng tài s n l u đ ng
H s kh n ng thanh toán n ng n h n =
N ng n h n

H s này ph n ánh kh n ng chuy n đ i tài s n thành ti n đ trang tr i các
kho n n ng n h n. Khi h s này nh h n 1 th hi n kh n ng thanh toán n ng n h n
c a công ty là th p và ng c l i khi h s này l n h n ho c b ng 1 cho th y công ty có
kh n ng s n sàng thanh toán các kho n n đ n h n.
19


 Kh n ng thanh toán nhanh
Kh n ng thanh toán nhanh

=

Tài s n ng n h n ậ Hàng t n kho
T ng n ng n h n

Là ch tiêu đ c dùng đ đánh giá kh n ng thanh toán nhanh các kho n n ng n
h n c a công ty b ng các tài s n ng n h n tr hàng t n kho.
 H s kh n ng thanh toán t c th i
H s kh n ng thanh toán t c th i là ch tiêu đ

c dùng đ đánh giá kh n ng

thanh toán t c th i (thanh toán ngay) các kho n n ng n h n c a công ty b ng ti n và
các kho n t ng đ ng ti n. H s này càng cao ch c ch n ph n ánh n ng l c thanh
toán nhanh c a doanh ngi p t t th t s . Ch tiêu này đ

c tính nh sau:

Ti n và các kho n t

ng đ

ng ti n

H s kh n ng thanh toán t c th i =
T ng s n ng n h n
1.3. Nhân t

nh h

ng t i kh n ng s d ng tài s n l u đ ng c a doanh nghi p

1.3.1. Nhân t ch quan
c đi m s n xu t kinh doanh c a doanh nghi p



c đi m s n xu t kinh doanh c a doanh nghi p nh h ng r t nhi u t i hi u
qu s d ng tài s n l u đ ng c a doanh nghi p đó, đi u này th hi n qua các m t sau:
 Lo i hình kinh doanh c a doanh nghi p: C c u tài s n c a doanh nghi p s n
xu t và doanh nghi p th

ng m i, d ch v là khác nhau. Các doanh nghi p th

ng

m i, d ch v th ng đ u t vào tài s n l u đ ng nhi u h n so v i doanh nghi p s n
xu t. S cân đ i gi a tài s n l u đ ng và tài s n c đ nh s thúc đ y quá trình s n xu t
kinh doanh c a doanh nghi p, đ ng th i nâng cao hi u qu s d ng các lo i tài s n
trong đó có tài s n l u đ ng.


c đi m c a s n ph m: Doanh nghi p có s n ph m khác nhau s có các đ i

t ng khách hàng khác nhau, d n đ n chính sách tín d ng th ng m i khác nhau, t
đó t tr ng các kho n ph i thu ng n h n c ng khác nhau. N u công ty có khách hàng
là nh ng công ty bán buôn, công ty phân ph i thì s b chi m d ng nhi u, ng
khách hàng là ng

cl i

i tiêu dùng cu i cùng thì v n b chi m d ng ít h n. N u là s n

ph m là hàng hóa có giá tr l n, th i gian s n xu t kéo dài, thì giá tr hàng t n kho
c ng s l n.
 Trình đ công ngh : S d ng công ngh hi n đ i thì s ti t ki m đ

c chi phí,

chu kì s n xu t kinh doanh đ c rút ng n, s n ph m có ch t l ng cao, d tiêu th ,
nâng cao vòng quay v n hàng t n kho. Ng c l i, n u doanh nghi p s d ng công
20

Thang Long University Library


ngh l c h u s làm gi m hi u qu s n xu t kinh doanh, t ng chi phí s n xu t, kéo dài
chu kì s n xu t…
 Trình đ ngu n nhân l c
Con ng

i là nhân t quan tr ng nh t trong b t kì ho t đ ng nào.

ây là y u t

quy t đ nh, có quy t đ nh to l n đ n vi c qu n lý tài s n l u đ ng c a doanh nghi p.
Con ng i là nh ng nhân t đ a ra nh ng quy t đ nh qu n lý m i ho t đ ng c a doanh
nghi p, trong đó có các chính sách qu n lý tài s n l u đ ng. N u ra quy t đ nh đúng s
giúp doanh nghi p gia t ng l i nhu n và ng c l i có th đ a doanh nghi p vào tình
tr ng khó kh n.
 C s h t ng c a doanh nghi p
M t doanh nghi p có h th ng c s h t ng (tr s làm vi c, tr s , c s s n
xu t…) đ c b trí h p lý s giúp doanh nghi p s d ng tài s n l u đ ng m t cách
hi u qu h n. Kho ch a hàng t t s tránh đ

c nh ng hao mòn không đáng có trong

công tác b o qu n hàng t n kho.
 Các nhân t v qu n lý tài s n l u đ ng
 Qu n lý d tr hàng t n kho
i v i doanh nghi p s n xu t kinh doanh thì d tr là y u t quan tr ng trong
vi c doanh nghi p có s n xu t đ c n đ nh hay không. Do v y vi c qu n lý t n kho
d tr đ c bi t quan tr ng trong vi c nâng cao hi u qu s d ng tài s n l u đ ng.
t i thi u hóa chi phí t n kho d tr nguyên v t li u, nhiên li u thì doanh
nghi p ph i xác đ nh đ

cs l

ng v t t , hàng hóa t i u m i l n đ t kho sao cho

v n đáp ng đ c nhu c u s n xu t. Ngoài ra doanh nghi p c ng c n ph i có nh ng
bi n pháp qu n lý h u hi u đ đ m b o nguyên, v t li u trong kho không b h h ng,
bi n ch t, m t mát.
Có nhi u cách ti p c n khác nhau đ xác đ nh m c d tr t i u, công th c
chung đ tính quy mô d tr t i u cho doanh nghi p là:
Q*=

(2D.C2) / C1

(Mô hình EOQ – Economic Odering Quantity)

Trong đó:
Q* : M c d tr t i u
D : Toàn b l

ng hàng hóa c n s d ng

C1 : Chi phí l u kho theo đ n v hàng hóa (chi phí b c x p, b o qu n,…)
C2 : Chi phí m i l n đ t hàng (chi phí qu n lý và v n chuy n)
V m t lý thuy t, ng

i ta gi đ nh khi nào l

ng hàng hóa kì tr

c h t m i nh p

kho hàng hóa m i, nh ng th c t không bao gi nh v y. S có r i ro n u hàng không
21


v k p kho, doanh nghi p s d tr thêm đ h n ch r i ro t c là đ t hàng trong khi
kho v n còn hàng. Nh ng n u doanh nghi p đ t hàng quá s m s t ng l ng hàng t n
kho, phát sinh chi phí. Do đó, doanh nghi p c n xác đ nh đi m đ t hàng h p lý:
Th i đi m đ t
hàng m i

=

S l

ng nguyên li u

s d ng m i ngày

+

dài th i gian giao hàng

Ngoài ra, ta c ng ph i đ ý đ n l ng d tr an toàn, nguyên v t li u s d ng
m i ngày không ph i s c đ nh mà chúng bi n đ ng không ng ng, do đó đ đ m b o
cho s n đ nh c a s n xu t, doanh nghi p c n duy trì m t l ng hàng t n kho d tr
an toàn. L ng d tr an toàn tùy thu c vào tình hình c th c a doanh nghi p. L ng
d tr an toàn là l

ng hàng hóa d tr thêm vào l

ng d tr t i th i đi m đ t hàng.

Ngoài ph ng pháp qu n lý d tr theo mô hinh đ t hàng hi u qu nh t (EOQ) m t
s doanh nghi p còn s d ng ph ng pháp cung c p đúng lúc hay d tr b ng không.
 Qu n lý ti n m t và các ch ng khoán thanh kho n cao
Qu n lý ti n m t đ c p t i s qu n lý ti n m t, ti n g i ngân hàng. S qu n lý
này liên quan ch t ch t i vi c qu n lý các lo i tài s n g n v i ti n m t nh các lo i
ch ng khoán có kh n ng thanh kho n cao. Duy trì l ng ti n m t h p lý có th giúp
doanh nghi p có nhi u l i th .
Các lo i ch ng kho n g n nh ti n m t có vai trò nh m t b c đ m cho ti n
m t, vì n u s d ti n m t nhi u doanh nghi p có th đ u t vào ch ng khoán có kh
n ng thanh kho n cao, nh ng khi c n thi t c ng có th chuy n đ i chúng sang ti n m t
m t cách d dàng và ít t n kém. Ta có th th y đi u này qua s đ luân chuy n sau:

22

Thang Long University Library


S đ 1.1. S đ luân chuy n

Các ch ng khoán thanh kho n cao

u t t m th i b ng cách mua các

Bán các ch ng khoán thanh kho n

ch ng khoán có tính thanh kho n cao

Dòng thu

cao đ b sung cho ti n m t

Dòng chi
ti n m t

Ti n m t

ti n m t
Nhìn s đ trên, ta th y đ

c t ng quát trong qu n lý ti n m t b i c ng nh các

tài s n khác, ti n m t là m t hàng hóa nh ng đây là hàng hóa đ c bi t – m t hàng hóa
có tính l ng nh t đ nh. Trong kinh doanh, doanh nghi p ph i luôn gi ti n m t c n
thi t cho vi c thanh toán hóa đ n. Do v y, khi ti n m t xu ng thâp doanh nghi p s
ph i b sung ti n m t b ng cách bán các ch ng khoán thanh kho n cao. Chi phí cho
vi c l u d ti n m t đây chính là chi phí c h i, là lãi su t mà doanh nghi p b m t
khi doanh nghi p dùng s ti n y đ u t vào m t m c đích khác. Chi phí đ t hàng
chính là chi phí cho vi c bán các ch ng khoán.
Khi đó áp d ng mô hình EOQ ta có l
M*=

ng d tr ti n m t t i u M*:

(2Mn.Cb) / i

Trong đó:
M* : T ng m c ti n m t ngân hàng hàng n m
Mn : Ti n m t thanh toán hàng n m
Cb : Chi phí m t l n bán ch ng khoán thanh kho n
i

: Lãi su t

T công th c trên cho ta th y, n u lãi su t càng cao thì ng
ng

i ta càng gi ít ti n m t và

c l i, n u chi phí cho vi c bán ch ng khoán càng cao h l i càng gi nhi u ti n m t.

23


B ng vi c nghiên c u và phân tích th c ti n, các nhà kinh t h c đã đ a ra mô
hình qu n lý ti n m t đ m c d tr luôn giao đ ng trong m t kho ng xác đ nh. Theo
mô hình này doanh nghi p s xác đ nh m c gi i h n trên và gi i h n d i c a ti n
m t, đó là các kho n mà doanh nghi p ti n hành nghi p v mua ho c bán ch ng khoán
có tính thanh kho n cao đ đ a ra m c ti n m t d ki n.
Kho ng dao đ ng ti n m t d ki n ph thu c vào 3 y u t sau:
M c dao đ ng c a thu chi ngân qu , chi phí c đ nh c a vi c mua bán ch ng
khoán và lãi su t
Kho ng dao đ ng (mô hình MILLer):
D=

3

(3Cb.Vb) / 4i

Trong đó:
D : Kho ng giao đ ng ti n m t
Cb : Chi phí c a m i l n giao d ch mua bán ch ng khoán
Vb : Ph
i

ng sai thu chi ngân qu

: Lãi su t

M c ti n m t theo thi t k đ
M c ti n
m t theo
thi t k

=

c xác đ nh nh sau:

M c ti n
m t gi i h n
d i

+

Kho n giao đ ng ti n m t
3

ây là mô hình mà th c t đ c r t nhi u doanh nghi p áp d ng. Khi áp d ng
mô hình này, m c ti n m t gi i h n d i th ng đ c l y là m c ti n m t t i thi u.
Ph ng sai c a thu chi ngân qu đ c xác đ nh b ng cách d a vào s li u th c t c a
m t qu tr

c đó đ tính toán.

 Qu n lý các kho n ph i thu
V i n n kinh t th tr ng hi n nay, đ th ng l i trong c nh tranh, các doanh
nghi p có th áp d ng chi n l c v s n ph m đ qu ng cáo, v giá c , và các d ch v
m i… Trong đó, chính sách tín d ng th ng m i là m t công c h u hi u và không
th thi u đ i v i các doanh nghi p. Tuy nhiên, tín d ng th ng m i l i là con dao 2
l i, giúp doanh nghi p t ng doanh s và t o d ng m i quan h nh ng c ng ti m n
nhi u r i ro không thu h i đ c n . Do đó, các doanh nghi p c n ph i đ a ra nh ng
phân tích v kh n ng tín d ng c a khách hàng, t đó quy t đ nh có nên c p tín d ng
th

ng m i hay không. ây là n i dung chính c a qu n lý các kho n ph i thu.
Tr

c khi doanh nghi p c p tín d ng cho khách hàng thì công vi c đ u tiên ph i

làm là phân tích tìn d ng khách hàng. Khi phân tích tín d ng khách hàng. Ng
24

Thang Long University Library

i ta


th ng đ ra các tiêu chu n, n u khách hàng đáp ng đ c các tiêu chu n đó thì có th
đ c mua ch u. Các tiêu chu n ng i ta s d ng đ phân tích tín d ng khách hàng là:
Uy tín, ph m ch t c a khách hàng: nói lên uy tín c a khách hàng qua các l n tr
n tr c, tinh th n trách nhi m c a khách hàng trong vi c tr n đ i v i doanh nghi p
và các doanh nghi p khác.
V n: Tiêu chu n này dùng đ đánh giá s c m nh tài chính c a khách hàng.
Kh n ng thanh toán: ánh giá các ch tiêu v kh n ng thanh toán c a khách
hàng và b ng d trù ngân qu c a h .
Th ch p: Các tài s n mà khách hàng th ch p đ đ m b o tr n .
i u ki n kinh t : Phân tích v ti m n ng phát tri n c a khách hàng trong t

ng lai.

Sau khi phân tích n ng l c tín d ng c a khách hàng, doanh nghi p ti n hành vi c
phân tích các kho n tín d ng th ng m i đ c đ ngh .
Vi c phân tích tín d ng đánh giá d a trên vi c tính NPV: Giá tr hi n t i dòng
c a đ ng ti n t

ng l i.

NPV = - [P.Q + V(Q’ ậ Q) + C.P’.Q’] + [(1 ậ r).P’.Q’]/(1 + R)
Trong đó:
NPV : Giá tr hi n t i ròng c a l

ng ti n sinh ra do chuy n t chính

sách bán hàng sang chính sách tr ch m.
Q, P : S n l
khách hàng tr ti n ngay.
Q’, P’ : S n l

ng bán hàng đ

c trong m t tháng và giá đ n v n u

ng và giá bán đ n v n u bán tr ch m

C

: Chi phí cho vi c đòi n và bù đ p các kho n ph i thu

V

: Chi phí bi n đ i cho 1 đ n v s n ph m

R

: Doanh l i yêu c u thu đ

r

: T l ph n tr m c a hàng bán ch u không thu đ

c hàng tháng
c ti n

N u NPV > 0, ch ng t vi c bán hàng tr ch m mang l i hi u qu cao h n vi c
thanh toán ngay, có l i cho doanh nghi p. Do đó, kho n tín d ng đ c ch p nh n.
Ngoài ra, doanh nghi p c ng c n quan tâm đ n vi c theo dõi kho n ph i thu, đây
là m t n i dung quan tr ng trong qu n lý các kho n ph i thu. Th c hi n t t công vi c
này s giúp cho doanh nghi p có th k p th i thay đ i các chính sách tín d ng th ng
m i phù h p v i tình hình th c t . Thông th
dùng các ch tiêu, ph ng pháp, mô hình sau:
Theo dõi k thu ti n bình quân.
25

ng, đ theo dõi các kho n ph i thu ta


x

Tài liệu bạn tìm kiếm đã sẵn sàng tải về

Tải bản đầy đủ ngay

×