Tải bản đầy đủ

Cải thiện sinh kế cho người dân trong yêu cầu bảo tồn tài nguyên tình huống nghiên cứu tại ấp 5, xã mã đà, huyện vĩnh cửu, tỉnh đồng nai

B GIÁO DCăVÀăÀOăTO
TRNGăI HC KINH T THÀNH PH H CHÍ MINH
CHNGăTRÌNHăGING DY KINH T FULBRIGHT




 VăGIAăLINH



CI THIN SINH K CHOăNGI DÂN
TRONG YÊU CU BO TN TÀI NGUYÊN
TÌNH HUNG NGHIÊN CU TI Pă5,ăXÃăMÃăÀ,ă
HUYNăVNHăCU, TNHăNG NAI



LUNăVNăTHCăSăCHÍNH SÁCH CÔNG





TP. H Chí Minh – Nmă2015
B GIÁO DCăVĨăĨOăTO
TRNGăI HC KINH T THÀNH PH H CHÍ MINH
CHNGăTRÌNHăGING DY KINH T FULBRIGHT

 VăGIAăLINH


CI THIN SINH K CHOăNGI DÂN
TRONG YÊU CU BO TN TÀI NGUYÊN
TÌNH HUNG NGHIÊN CU TI Pă5,ăXÃăMÃăÀ,ă
HUYNăVNHăCU, TNHăNG NAI

Chuyên ngành: Chính sách công
Mã s: 60340402

LUNăVNăTHCăSăCHÍNH SÁCH CÔNG


NGIăHNG DN KHOA HC:
TS. RAINER ASSÉ



TP. H Chí Minh ậ Nmă2015
-i-

LIăCAMăOAN
Tôiăcamăđoan lunăvnănƠyăhoƠnătoƠnădoătôiăthc hin.ăCácăđon trích dn và s liu s
dng trong lunăvnăđuăđc dn ngunăvƠăcóăđ chính xác cao nht trong phm vi hiu bit
ca tôi. LunăvnănƠyăkhôngănht thit phnăánhăquanăđim caăTrngăi hc Kinh t thành
ph H ChíăMinhăhayăChngătrìnhăGing dy Kinh t Fulbright.

TP. H ChíăMinh,ăngƠyă11ăthángă5ănmă2015
Tác gi lun vn

 V Gia Linh


-ii-

LI CMăN
Tôi xin chân thành cmănăThy Rainer Assé đƣ trc tipăhng dn tôi thc hinăđ tài
lun vn này. Thy đƣănhit tìnhăđnhăhng, góp ý, truyn đt kinh nghim, điu chnh và h
tr tôi v mt hc thut trong sut quá trình làm lun vn.
Xin chân thành cmănăcác Thy Trn Tin Khai, Thy Châu Vn Thành, Thy Hunh
Th Du, Thy Lê Công Tr đƣăcó nhng ch dn, góp ý tn tình giúp tôi m rng góc đ tip
cn và hoàn thin lun vn ca mình mt cách đy đ, toàn din nht.
Cmănăcácăanh ch, các bn MPP4, MPP5, MPP6, MPP7 đƣăchiaăs, h tr,ăgiúpăđ,
đng viên, sát cánh cùng tôi trong sut quá trình hc tp, nghiên cu. Các anh ch, các bn là
nhngăngi bn tn tâm nht và cng chính là nhngăngi thy yêu mn ca tôi.
Xin chân thành cmănăquỦăThy, Cô caăChngătrìnhăGing dy Kinh t Fulbright ậ
i hc Kinh t thành ph H Chí Minh đƣănhit tình ging dy,ăhng dn,ăgiúpăđ tôi trong
hc tp, nghiên cu.
Xin cmănăgia đình và bn bè đƣ luôn bên cnh đ h tr tôi v mi mt trong sut
thi gian va qua. Không có các ngun đng viên và giúp đ ca mi ngi, tôi không th nào
hoàn thành lun vn này.

 V Gia Linh
Hc viên lp MPP6,ăChngătrìnhăGing dy Kinh t Fulbright

-iii-

TÓM TT
Nghiên cu đc thc hin ti đa bàn p 5, xã Mã Ơ, nm hoàn toàn trong Khu Bo
tn Thiên nhiên ậ Vn hóa ng Nai. Tình hung nghiên cu là đin hình cho bài toán phc
tp v vic n đnh sinh k choăngi dân sng trong các khu bo tn thiên nhiên. Trong bi
cnh tài nguyên và ngun lc gii hn, các mc tiêu chính sách v bo v thiên nhiên, di di,
bi thng và đm bo sinh k choăngi dân thng xuyên mâu thun và khó có th thc hin
đng thi.
Kt qu nghiên cu da trên khung phân tích sinh k bn vng ca B Phát trin Quc
t Vngăquc Anh (DFID, 2001) cho thy ngi dân sng trong khu vc vn d s hu các
ngun tài sn rt gii hn v conăngi và phng tin vt cht k thut. H sng ph thuc
vào t nhiên, canh tác trênăđt giao khoán hay khai thác sn vt rng, khó tip cn vn và cng
không có mng li liên kt sn xut kinh doanh hiu qu. Các ngun tài sn có xuăhng b
suy gim do tác đng ca chính sách di di. Vic trì hoãn và thiu thông tin chính sách dn đn
tình trng quan h s hu khôngăđc xác lp lâu dài đi vi tài sn và vn đu t. Vic khai
thác tn dit và thiu trách nhim ci to ngun tài nguyên không tái sinh góp phn làm suy
gim tài sn sinh k h gia đình. H càng d tn thng trc các bin đi v thi tit, mùa v,
bnh tt và chính sách tht cht qun lí tài nguyên rng. C s h tng v đin nc, giao
thông, y t, giáo dc đu hn ch ti đa phng khin cho h nghèo không th choăconăemăđn
trng. Vic suy gim vn nhân lc d báo tình trng nghèo dai dng qua nhiu th h.
Xoay quanh nhng chuyn bin bt li ca chính sách tác đng lên tài sn sinh k và
bi cnh tn thng ca h dân,ăđ tài nghiên cu đa ra khuyn ngh thayăđi nm nhóm
chính sách bao gm chính sách v di di, bo tn,ăđu t h tng, giáo dc và chính sách h tr
sinh k trc tip. Các khuyn ngh đc đa ra trên c s tham vn ý kin chính quyn và các
chuyên gia trong các lnh vc chuyên môn.  tài tp trung gii quyt các l hng chính sách,
ci thin ngun vn conăngi, tng kh nng tip cn vn t nhiên kt hp h tr bc đu v
vn tài chính. Vic thc hin các gii pháp mt cách đng b có th giúp ci thin sinh k cho
ngi dân đáp ng yêu cu bo tn tài nguyên trong bi cnh hin ti.
-iv-

MC LC

LIăCAMăOAN i
LI CMăN ii
TÓM TT iii
MC LC iv
DANH MC KÍ HIU, T VIT TT vii
DANH MC BNG viii
DANH MC BIUă ix
DANH MCăSă x
DANH MC PH LC xi
CHNGă1.ăăGII THIU 1
1.1. Bi cnh nghiên cu 1
1.2. Mc tiêu nghiên cu 2
1.3. Câu hi nghiên cu 3
1.4. iătng và phm vi nghiên cu 3
1.5. Cu trúc lunăvn 3
CHNGă2.ăăTNG QUAN KHU VC NGHIÊN CU 5
2.1. V tríăđaălỦăvƠăđiu kin t nhiên 5
2.2.ăcăđim dân s và hotăđng sinh k 6
2.3.ăCăcu qun lí 8
2.4. Các chính sách hin hành 8
2.4.1. Chính sách bo tn 8
2.4.2. Chínhăsáchăgiaoăkhoánăđt 10
2.4.3. Ch trngădiădi 10
2.4.4. Nhng chuynăđi chính sách 10
CHNGă3.ăăTNGăQUANăCăS LÝ THUYT VÀ THIT K NGHIÊN CU 12
3.1. Khung phân tích 12
-v-

3.2. Các nghiên cuătrc 14
3.3. Thit k nghiên cu 17
3.3.1. Chinălc nghiên cu 17
3.3.2. Thit k bng câu hi 19
3.3.3. Cách thc chn mu kho sát 19
3.3.4. Cách thu thp d liu kho sát 20
3.3.5.ăPhngăphápăx lí và phân tích d liu 21
CHNGă4.ăăKT QU NGHIÊN CU 23
4.1. Ngun vn sinh k h giaăđình 23
4.1.1. Vnăconăngi 23
4.1.2. Vn t nhiên 25
4.1.3. Vn tài chính 28
4.1.4. Vn vt cht 32
4.1.5. Vn xã hi 34
4.2. Bi cnh tnăthng 36
4.3. Chinălc sinh k ng phó tnăthng 38
4.4. Ý kin phng vn t chính quyn và chuyên gia 39
CHNGă5.ăăPHỂNăTệCHăVÀăTHO LUN KT QU NGHIÊN CU 42
5.1.ăánhăgiáătácăđng ca các loi tài snăđi vi sinh k h dân 42
5.1.1. Vnăconăngi 42
5.1.2. Vn t nhiên 43
5.1.3. Vn tài chính 44
5.1.4. Vn vt cht 45
5.1.5. Vn xã hi 45
5.1.6. nhăhngătngătácăgia các loi ngun vn 45
5.2.ăánhăgiáătácăđng caăchínhăsáchăđi vi các loi tài sn và bi cnh tnăthng 46
5.2.1. Chính sách giao khoán và ch trngădiădi 46
5.2.2. Chính sách bo tn 47
5.2.3. Các chính sách ca chính quynăđaăphng 48
-vi-

5.2.4. Nhng mâu thun chính sách 50
CHNGă6.ăăKT LUN VÀ KHUYN NGH CHÍNH SÁCH 52
6.1. Kt lun 52
6.2. Khuyn ngh chính sách 55
6.3. Hn ch caăđ tài 59
TÀI LIU THAM KHO 61
PH LC 65


-vii-

DANH MC KÍ HIU, T VIT TT
T vit tt
Tên ting Anh
Tên ting Vit
CP

Chính ph
DFID
Department for International
Development
Cc Phát trin Quc t - Vngăquc
Anh
FAO
Food and Agriculture Organization of
the United Nations
T chcăLngăthc và Nông nghip
Liên Hip Quc
GLOPP
Globalisation and Livelihood Options
of People living in Poverty
ChngătrìnhăToàn cu hóa và La chn
sinh k choăngi nghèo
ILO
International Labour Organization
T chcăLaoăđng Quc t
IUCN
International Union for Conservation
of Nature and Natural Resources
Liên minh Quc t Bo tn Thiên nhiên
và Tài nguyên Thiên nhiên
KBTTV

Khu Bo tn Thiên nhiên ậ Vnăhóaă
ng Nai
OECD
Organization for Economic
Co-operation and Development
T chc Hp tác và Phát trin Kinh t
OXFAM

T chc OXFAM ti Vit Nam
SCJ
Save the Children Japan
T chc Cu tr tr em Nht Bn
UBND

y ban Nhân dân
UBT

y ban Tnh
UNESCO
United Nations Educational Scientific
and Cultural Organization
T chc Giáo dc, Khoa hcăvƠăVnăhóaă
ca Liên hip quc
VN

Vit Nam



-viii-

DANH MC BNG

Bng 2.1. S h dân  các cmădơnăcăp 5 7
Bng 3.1. Các tiêu chí ly mu 20
Bng 4.1. T l tr em ngh hc smătrongăgiaiăđon 2001-2015 phân theo nhóm h 24
Bng 4.2. T l s dng các loiăhìnhănngălng phân theo nhóm h 32
Bng 4.3. T l s dng các ngunănc sinh hot phân theo nhóm h 32
Bng 4.4. T l các loi nhà  phân theo nhóm h 33
Bng 4.5. Tình trng v sinh phân theo nhóm h 33
Bng 4.6. Bng mô t thi v trongănm 37
Bng 5.1. Quan h tngătácăgia các loi ngun vn sinh k 45
Bngă5.2.ăTácăđng caăcácăchínhăsáchăđn các loi tài sn sinh k 51


-ix-

DANH MC BIUă

Biuăđ 4.1.ăCăcu thành phn h giaăđìnhătheoăquyămôăbìnhăquơnătng nhóm h 23
Biuăđ 4.2. Nguyên nhân tình trng ngh hc sm phân theo nhóm h 25
Biuăđ 4.3.ăTrìnhăđ hc vn ca tr em ngh hc sm phân theo nhóm h 25
Biuăđ 4.4. T l laoăđng phân theo nhóm ngành trong mu kho sát 26
Biuăđ 4.5. T l thu nhp phân theo ngun gc thc t 26
Biuăđ 4.6. Dinătíchăđt sn xut trung bình phân theo nhóm h 27
Biuăđ 4.7. Thu nhp trung bình t trng trt phân theo nhóm h 27
Biuăđ 4.8. Tình trngăncăti nông nghip phân theo nhóm h 28
Biuăđ 4.9. Chi tiêu và thu nhp trung bình phân theo nhóm h 29
Biuăđ 4.10.ăng phân phi thu nhpătheoănhómăngăphơnăca mu kho sát 30
Biuăđ 4.11. Các hình thc vay vn phân theo nhóm h 31
Biuăđ 4.12. Mcăđíchăs dng vn vay phân theo nhóm h 31
Biuăđ 4.13. T l h dân có s hu các loi tài sn sn xut phân theo nhóm h 34
Biuăđ 4.14. T l h dân có thành viên tham gia các Hi  đaăphng 35
Biuăđ 4.15. Mcăđ đaădng hóa sinh k phân theo nhóm h 38
Biuăđ 4.16.ăPhngăánăci thin sinh k phân theo nhóm h 39



-x-

DANH MC S 



Săđ 2.1. căđim t nhiên caăKBTTV 6
Săđ 2.2. Mt s quyăđnh ca chính sách bo tn 9
Săđ 3.1. Khung phân tích sinh k bn vng theo DFID 12
Săđ 3.2. Quy trình thc hin nghiên cu 18
Săđ 4.1. Mngăli hotăđng các ngành ngh p 5 36
Săđ 6.1. Nhng hn ch v vn sinh k và tnăthngăcaăngi dân p 5 53
Săđ 6.2.ăCácătácăđng chính sách lên tài sn sinh k ngi dân p 5 54




-xi-

DANH MC PH LC
Ph lc 1. Bnăđ KBTTV 65
Ph lc 2. Bnăđ các phân khu chcănngăKBTTV 66
Ph lc 3. Bnăđ hin trng rng và s dngăđtăKBTTV 67
Ph lc 4. Bnăđ KBTTVătrongăkhuăvcăôngăNamăB 68
Ph lc 5. Bnăđ Khu D tr Sinh quynăng Nai 69
Ph lc 6. Bnăđ Khu D tr Sinh quynăng Nai trong khu vcăôngăNamăB 70
Ph lc 7. Bnăđ hƠnhăchínhăxƣăMƣăƠăvƠăphơnăb dơnăcăp 5 71
Ph lc 8. Lch s hìnhăthƠnhăKBTTV 72
Ph lc 9. Tinăđ d án di diăKBTTV 73
Ph lc 10. Quy trình thc hin nghiên cu - minh ha bng hình nh 74
Ph lc 11. Vnăconăngi - T l tr em ngh hc sm phân theo nhóm h và gii tính 75
Ph lc 12. Vn t nhiên - Hotăđng nht chai caăngi dân làm ngh rng 75
Ph lc 13. Vn vt cht - Chiăphíăđuătăcácăhìnhăthc s dngăđin 76
Ph lc 14. Vn vt cht - H tngăgiaoăthôngăvƠăphngătin vn chuyn 76
Ph lc 15. Vn vt cht - Căs h tng xã hi 77
Ph lc 16. Vn vt cht - Tình trng nhà  phân theo nhóm h 78
Ph lc 17. Vn vt cht - T l h dân s hu các loi tài sn sinh hot 78
Ph lc 18. Vn vt cht - T l h dân s hu các loi tài sn thông tin 79
Ph lc 19. Vn vt cht - Tngăquanătuyn tính gia thu nhp bình quân ca h vi s loi
tài sn sn xut h s hu 79
Ph lc 20. Vn vt cht - Biuăđ phân tán biu din thu nhp bình quân ca h theo s loi
tài sn sn xut h s hu 80
Ph lc 21. Vn vt cht - T l chng loi vt nuôi theo nhóm h có s hu vt nuôi 80
Ph lc 22. Vn tài chính - Tr thng kê mô t điălng thu nhp trung bình trong mu kho
sát 81
Ph lc 23. Vn tài chính - Thông tin các loi hình vn vay 81
Ph lc 24. Vn xã hi - Cm nhn v vic tham gia t chc Hi  đaăphng 82
Ph lc 25. Ni dung phng vn chính quyn, chuyên gia, nhóm h dân 82
-xii-

Ph lc 26. Phơnătíchăđngăcăviăphm t tình hung minh ha ca nhóm th sn 88
Ph lc 27. Tng hp quytătoánăchiăngơnăsáchăxƣăMƣăƠănmă2013ăậ 2014 92
Ph lcă28.ăng qun lí tài nguyên rngăđc dng 93
Ph lc 29.ăPhngăphápăghépăđiuăđ ci toăvnăđiu 94
Ph lc 30. Bng câu hi 96
Ph lc 31. Nht kí thcăđa 104
Ph lc 32. Mt s hình nh thc t 106

-1-

CHNGă1.
GII THIU
Ni dung chng này trình bày v bi cnh nghiên cu, s phù hp ca đ tài la
chn. Qua đó xác đnh mc tiêu, câu hi nghiên cu, đi tng và phm vi thc hin ca đ
tài. Phn cui chng trình bày v cu trúc ca toàn b lun vn.
1.1. Bi cnh nghiên cu
Vào cui nm 2003, Khu Bo tn Thiên nhiên - Vn hóa ng Nai (KBTTV)ăđc
thành lp trên c s sáp nhp các lâmătrng đa phng. KBTTV nm trên đa gii hành
chínhăcácăxƣăMƣăƠ,ăHiu Liêm, Phú Lý thuc huynăVnhăCuăvƠăxƣăc Lua thuc huyn
Tân Phú
1
(Ph lc 1). Các cng đng dân c hình thành theo li kêu gi nhân lc cho các lâm
trng t nm 1980 vn tip tc sng trong KBTTV sau khi các lâmătrng gii th (thi
đim 2009, s h dân trong KBTTV là 5.789 h, vi 26.690 khu
2
). Tình trng các h sng
ri rác trong rng sau khi có chính sách bo tn không nhng gây tr ngi cho công tác qun
lí, bo v tài nguyên ca tnh mà còn nh hng trc tip đn đi sng ca các h dân vì các
quy đnh hn ch khai thác tài nguyên và đu t h thng h tng thit yu (oàn Phú, 2014).
Tnh có ch trng di di hn 1.300 h dân ra khi vùng lõi đ n đnh và phát trin
đi sng. Tuy nhiên d án hình thành t 2001 và kéo dài trong 15 nm qua vn cha thc hin
đc vì thiu ngun lc (c Trung và Tn Nht, 2014). Tác đng tng hp t chính sách bo
tn và s trì hoãn chính sách di di đy ngi dân ri vào tình trng phi duy trì cuc sng
tm b, không ch đng đc trong k hoch sn xut ậ kinh doanh và l thuc mt phn vào
vic khai thác tài nguyên không bn vng. Theo s liu ca Ht Kim lâm KBTTV, trong
nm 2014, lc lng kim lâm đƣ x lí 21 v vic v xâm phm tài nguyên rng (trong đó có
2 v hình s v phá rng và bo v đng vt rng), tháo g và tiêu hy 7.828 by các loi,
ngn chn 1.386ălt ngi vào rng trái phép. S mâu thun gia mc tiêu bo tn và mc


1
Báo cáo tham vn xã hi ậ Khu bo tn thiên nhiên và di tích Vnh Cu (2009).
2
Báo cáo tham vn xã hi ậ Khu bo tn thiên nhiên và di tích Vnh Cu (2009).
-2-

tiêu n đnh sinh k tn ti trong vic hoch đnh và thc thi chính sách khin cho mc tiêu
nào cng không thc hin đc. in hình là quyt đnh đóng ca tuyn đng xuyên rng
vào 17/11/2014 trong khi cha thc hin di di khin ngi dân b cô lp và phn ng li vi
chính quyn (c Trung và Tn Nht, 2014).
Trong khu vc trng đim di di, p 5 ca xã Mã Ơ, huyn Vnh Cu, tnh ng Nai
nm hoàn toàn trong vùng lõi ca KBTTV. Phân b dân c p 5 tri dài trên 20 km vi 412
h, 1.732 nhân khu nm ri rác trong khu vc rng đc dng. ơy là p có s lng h nghèo
và cn nghèo cao nht trong tng s by p ca toàn xã (93/282 h nghèo và 38/160 h cn
nghèo)
3
. Theo thông tin phng vn ngi dân và chính quyn đa phng, khu vc này cng
nh các khu dân c khác trong vùng lõi ca KBTTV có nhng đc đim chung v điu kin
h tng thiu thn, din tích đt canh tác ít, quyn s dng đt khôngăđc xác lp đ tip cn
vn vay ngân hàng, ngi dân sng l thuc t nhiên, nông nghip và làm thuê. Kinh t khó
khn dn đn tình trng nhiu tr em phi b hc sm, d báo nguy c tình trng nghèo dai
dng qua nhiu th h. Bài toán v sinh k nu khôngăđc gii quyt s khó thc hin đc
mc tiêu bo tn tài nguyên trong bi cnh hin ti.
 h tr ngi dân hiu qu, vic cn thit là thc hin nghiên cu đánh giá tng hp
v tình trng ngun lc hin ti, nhng tn thng h gp phi và các tác đng chính sách đi
vi ngun vn ca h dân. ó là c s đ đa ra các khuyn ngh chính sách phù hp giúp ci
thin sinh k choăngi dân trong khu vc.
1.2. Mc tiêu nghiên cu
Nghiên cu tp trung làm rõ các tác đng ca chính sách đn sinh k ca ngi dân
trong khu bo tn thông qua vic đánh giá các loi tài sn sinh k và tình trng tn thng ca
các h dân. Trên c s phân tích thc trng và tng hp ý kin đa chiu, tác gi thc hin đ
xut nhng thayăđi chính sách đ ci thin sinh k ca h dân đáp ng yêu cu bo tn tài
nguyên.


3
S liu thng kê 2014 ca y ban Nhân dân xã Mã Ơ.
-3-

1.3. Câu hi nghiên cu
1. Hin trng sinh k caăngi dân trong KBTTV th hinănhăth nào thông qua
các loi tài sn sinh k và tình trng d b tnăthng?
2. Các chính sách hină hƠnhătácăđngănhăth nƠoăđn sinh k caăngi dân trong
KBTTV thông qua vic nh hng lên các loi tài sn sinh k và tình trng d b tn
thng?
3. Nhngăthayăđi chính sách nào là cn thităđ ci thin sinh k cho h dân trong yêu
cu bo tn tài nguyên?
1.4. iătng và phm vi nghiên cu
iătng nghiên cu
i tng nghiên cu là sinh k ca các h dân, bi cnh d b tn thng và các
chính sách có liên quan. Khách th nghiên cu là các h dân sng trong khu bo tn thiên
nhiên.ă i tng kho sát là mt s h dân ti p 5, xã Mã Ơ, nm hoàn toàn trong
KBTTV.
Phm vi nghiên cu
Phm vi không gian: Nghiên cu đc thc hin ti p 5, xã Mã Ơ, huyn Vnh Cu,
tnh ng Nai.
Phm vi thi gian: Nghiên cu đc thc hin trong vòng chín tháng t 10/2014 ậ
7/2015.
Phm vi chính sách: Nghiên cu tp trung vào các chính sách liênăquanăđn ch trng
bo tn và phát trin sinh k choăngi dân trong KBTTV.
1.5. Cu trúc lunăvn
Lun vnăđc cu trúc thành sáu chng. Trong đó, chng 1 gii thiu v bi cnh,
mc tiêu,ăđi tng, phm vi nghiên cu và cu trúc lun vn. Chngă2 trình bày thc trng
-4-

nghiên cu ti đa phng. Chng 3 tng hp c s lý thuyt, các nghiên cu nn tng và
cách thit k nghiên cu ca lun vn. Chng 4 trình bày nhng kt qu trng tâm ca
nghiên cu. Chng 5 thc hin phân tích và tho lun các kt qu nghiên cu. Cui cùng,
chngă6 nêu lên các kt lun và khuyn ngh chính sách ca tác gi.



-5-

CHNGă2.ă
TNG QUAN KHU VC NGHIÊN CU
Ni dung Chng 2 trình bày các thông tin th cp v đc đim t nhiên, xã hi và
môiătrng chính sách ca khu vc nghiên cu.
2.1. V tríăđaălýăvƠăđiu kin t nhiên
p 5 nm v phía Tây Bc ca xã Mã Ơ. Phm vi ranh gii: phía Bc giáp tnh Bình
Phc (gii hn bi sông Mã Ơ), phía Nam giáp p 4 và p 6, phía ông giáp p 7, phía Tây
giáp xã Hiu Liêm. Ta đ đa lí (Theo h quy chiu VN-2000):ă1244,188’ă- 1258,357’Bc và
415,479’ă- 428,046’ông. Toàn b din tích p 5 nm trong khu quy hoch rng đc dng ca
KBTTV (Ph lc 2 và Ph lc 7).
KBTTVă có tin thân là Khu D tr thiên nhiên Vnh Cu (thành lp 2003). Sau
nhiu ln sáp nhp và đi tên, vào 29/06/2011,ăKBTTVăđc UNESCO công nhn là vùng
lõi ca Khu D tr Sinh quyn ng Nai (Ph lc 5).ăKBTTVănm v phía Bc tnh ng
Nai, din tích t nhiên là 91.152 ha gm c rng và mt nc h Tr An. ơy là khu vc s
hu h sinh thái đng thc vt đa dng, có nhiu loi quý him nm trong Sách  Vit Nam
và Sách  IUCN th gii (Tóm tt v điu kin t nhiên ca KBTTV đc thc hin trong
S đ 2.1).
-6-

Săđ 2.1. căđim t nhiên caăKBTTV

(Ngun: Tác gi tng hp thông tin theo “Khu bo tn thiên nhiên – Vn hóa ng Nai tim nng và phát trin”
ca Trn Vn Mùi và đ.t.g nm 2012).
2.2.ăcăđim dân s và hotăđng sinh k
Dân s p 5 gm có 1.732 nhân khu, 412 h. Trong đó có 93 h nghèo và 38 h cn
nghèo. Thành phn dân tc gm: 408 h ngi Kinh, 1 h ngi Hoa, 1 h ngi Nùng, 1 h
ngi Mng và 1 h ngi Chàm.
-7-

Ngi dân c trú tri dài trên phm vi 20 km dc theo các đng tnh l 322 và quanh
h Bà Hào. Có bn cm phân b dân c (Ph lc 7) vi s h dân đc trình bày  Bng 2.1.
Bng 2.1. S h dân  các cmădơnăcăp 5

Cm Rang Rang
Cm Sui Sai ậ Be 18
Cmăng 4
Cm Bà Hào
S h dân
33 h
17 h
137 h
225 h
(Ngun: S liu do p trng p 5 cung cp).
c đim ca các cm dân c:
Cm Rang Rang và cm Sui Sai ậ Be 18: Hai cm dân c phân b cui tnh l 322,
giáp đa phn tnh Bình Phc, cách xa các cm dân c bên ngoài. 50 h dân thuc hai cm
dân c này đc b trí vào d án u tiên di di nmă2015ăđ đóng ca tuyn đng xuyên
rng. Hin ti, d án di di 50 h đƣ hoàn tt vic đo đc và kho sát đ bi thng.
Cmăng 4: Nm trong khu vc đng dân sinh, r nhánh t tnh l 322. a th
khu vc gp bt li vì đin li chaăđc kéo đn ht cm dân c và ngun nc thng
xuyên khô cn. H nghèo tp trung nhiu  cm ng 4 vi ngh rng và làm thuê chim t l
ln.
Cm Bà Hào: Nm dc tnh l 322 và quanh h Bà Hào. Các h có u đim v v trí
nên d kinh doanh buôn bán, cung cp dch v. H thng đin nc đy đ nên công vic làm
nông thun li hn cm ng 4.
C cu ngh nghip theo sinh k chính ca p 5ăđc phân b: 25% h làm ngh nông,
25% h kinh doanh buôn bán ậ cung cp dch v, 13% làm công nhân cho khu công nghip 
Trng Bom, còn li là 38% h làm thuê và làm ngh rng không khai báo chính thc (thông
tin do p trng p 5 cung cp).
-8-

2.3. C cu qun lí
Hin ti  p 5 có hai c quan chc nng qun lí là UBND xã Mã Ơ và KBTTV.ă
UBND xã qun lí và t chc các hot đng liênăquanăđn cng đng dân c.ăKBTTVăqun lí
v toàn b tài nguyên k c đt. Mi quan h gia conăngi và tài sn không gn lin dn đn
vic d ny sinh các mâu thun v mc tiêu sinh k và bo tn trong khu vc.
2.4. Các chính sách hin hành
2.4.1. Chính sách bo tn
p 5 nm trong phân khu phc hi sinh thái và phân khu dch v hành chính ca rng
đc dng nên chu s chi phi ca các lut bo v tài nguyên v vic khai thác lâm sn, trng
trt, chn nuôi, xây dng nhà ca, nhn khoán đt rng và tham gia phát trin du lch sinh
thái. Mt s quy đnh tiêu biu đc trình bày trong S đ 2.2.




-9-

Săđ 2.2. Mt s quyăđnh ca chính sách bo tn


Lut Bo v và
Phát trin rng
- Điu 12
- Điu 54
Lut Đa dng sinh hc
- Điu 4
- Điu 5
- Điu 7
Ngh nh
NĐ-CP
- Điu 21
- Điu 23
H dâ c khoán r 
bo v và phát trin r c
dng trong phân khu phc hi
sinh thái.

Đc khai thác, s dng bn
vng các loài thc vt ngoài g
và không thuc danh mc các
loài nguy cp, quý, him.
Cm chn nuôi gia súc,
gia cm theo quy mô
nông tri.

Cm nuôi, trng, th vào
r c dng các loài
ng vt, thc vt không
có ngun gc b a
hay ngoi lai.

Ngi dân c tham gia
vi d án phát trin du lch
sinh thái  a phng.

BQL rng c dng có th
cho t chc, cá nhân thuê
hoc liên doanh, liên kt vi
các t chc, cá nhân kinh
doanh du lch sinh thái.
Cm xây dng
công trình, nhà 
trái phép trong
phân khu phc
hi sinh thái.
Cm s t,
khai thác loài
thuc Danh
mc loài nguy
cp, quý,
him.
-10-

Nm 2011, Trung tâm Sinh thái ậ Vn hóa - Lch s - Chin khu  (Trung tâm Sinh
thái)ăđc xây dng nhng hu nh không có hot đng gì đ phát trin du lch. Theo thông
tin kho sát, vic xây dng Trung tâm Sinh thái đƣ làm thayăđi dòng chy ca nc khin các
h dân  sâu khu vcăng 4 b nh hng vì mch nc ngm khô cn.
2.4.2. Chính sách giao khoán đt
Sau khi lâmătrng Mã Ơ đóng ca rng t nhiên, t 2001 - 2002, nhngăngi dân
canh tác trênăđt t khai khn đc lơmătrngăxácăđnh din tích và tin hành lp s hpăđng
giao khoán theo Ngh đnh 01/CP ca Chính ph (ban hành 04/01/1995).ăt giao khoán có
thi hn 50 nm, có th b thu hi và không có giá tr th chp. Hp đng quy đnh ngi dân
ch có th dng lán tri tm thi đ trôngăcoiăvn tc mà khôngăđc xây dng nhà ca
kiên c.
2.4.3. Ch trngădiădi
Ch trng di di đƣ xut hin t 2001. Trách nhim đc chuyn giao t các lâm
trng Mã Ơ, Hiu Liêmăchoăđn UBND huyn Vnh Cu đ phi hp vi các đn v chuyên
môn lp d án di di trong sut 15 nm qua (Ph lc 9).ăChoăđn hin ti vn cha có k
hoch kh thi nào đc phê duyt. Các h dân sng trong trng thái phi chun b cho vic di
di nhng không có thông tin v thi đim c th.
2.4.4. Nhng chuynăđi chính sách
Vào 13/10/2014, UBND tnhăng Nai da vào đ xut ca KBTTVăch đo đóngă
tuynă đng tnh l 322 xuyên qua khu bo tn sang tnhă Bìnhă Phc (theo côngă vnă s
9606/UBND-CNN). Trong khi đó, 50 h dân sng dc và cui tuyn đng vn chaăđc di
di nên tuyn đng đƣ phi m li. Mc tiêu ca UBND huyn Vnh Cu là u tiên di di 50
h dân này. Sau đó,ăKBTTVăs đóng ca tuynăđng xuyên rngă322ăđ hn ch s đi li
caăngi dân qua vùng lõi.
-11-

Vi s lng h di di quá ln, UBND huyn có đ xut phng án xây dng đng
dân sinh ven h Tr An đ n đnh sinh k 860 h ti ch. Con s di di cn thit thu hp còn
460 h. ơy là phng án kh thi hnăđ có th thúc đy tin đ di di.

Tài liệu bạn tìm kiếm đã sẵn sàng tải về

Tải bản đầy đủ ngay

×