Tải bản đầy đủ

Giải pháp nâng cao hiệu quả huy động vốn của ngân hàng thương mại cổ phần Sài Gòn Hà Nội_SHB

Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368
LỜI MỞ ĐẦU
Đất nước ta từ khi thực hiện chính sách đổi mới và mở cửa của nền kinh tế, chuyển nền
kinh tế hoạt động theo cơ chế kế hoạch hóa tập trung bao cấp sang nền kinh tế hoạt động theo
cơ chế thị trường có sự quản lý của Nhà nước theo định hướng Xã Hội Chủ Nghĩa đã đạt
được những thành tựu hết sức quan trọng và có ý nghĩa , được dư luận trong và ngoài nước
đánh giá là hết sức đúng đắn.
Đường lối kinh tế của Việt Nam hiện nay là “ tiếp tục phát triển nền kinh tế nhiều thành
phần, vận hành theo cơ chế thị trường có sự quản lý của Nhà nước theo hướng Xã Hội Chủ
Nghĩa”. Trong chiến lược phát triển kinh tế đến năm 2010, muc tiêu Nhà nước đặt ra là sự
CNH _ HĐH đất nước. Đây là mục tiêu quan trọng của đất nước ta trong quá trình vươn lên
thoát khỏi sự tụt hậu về kinh tế so với các nước trong khu vực và trên Thế giới.
Để thực hiện được CNH- HĐH, “vốn” là một nhân tố được đặt lên hàng đầu. Tiềm năng
kinh tế nước ta có, nguồn lao động trong nước lại dồi dào , câu hỏi cấp thiết đặt ra hiên nay là
làm sao để có vốn đầu tư khai thác? Tựu chung lại là có hai loại nguồn vốn có thể thu hút là
vốn trong nước và vốn nước ngoài. Trong đó, vốn trong nước giữ vai trò chủ yếu, vốn nước
ngoài có ý nghĩa quan trọng. Vốn trong nước có rất nhiều nhưng bằng cách nào để khơi
thông, thu hút được? Thực tế trong nền kinh tế cạnh tranh hiện nay, có rất nhiều chủ thể,
thông qua các con đương khác nhau có khả năng cung cấp dẫn vốn đáp ứng nhu cầu về vốn.
Tuy nhiên một điều không thể phủ nhận được là huy động vốn qua các trung gian tài chính –
NHTM – là kênh quan trọng nhất. Nền kinh tế của một nước chỉ phát triển với tốc độ cao và

ổn định khi có chính sách tài chính, tiền tệ đúng đắn và hệ thống NH hoạt động đủ mạnh, có
hiệu quả cao, có khả năng thu hút, tập trung các nguồn vốn và phân bổ có hiệu quả các nguồn
vốn vào các ngành sản xuất.
Nhận thức được tầm quan trọng đó, với những kiến thức đã được học ở trường, cùng
với những kiến thức thu nhận được trong thời gian thực tập, tìm hiểu tình hình thực tế tại
SHB vừa qua, em đã mạnh dạn chọn đề tài: “Giải pháp nâng cao hiệu quả huy động vốn
của ngân hàng thương mại cổ phần Sài Gòn Hà Nội_SHB”
Luận văn được trình bày theo 3 chương với nội dung cơ bản như sau:
Chương I : Những vấn đề cơ bản về huy động vốn trong hoạt động kinh doanh
của Ngân hàng thương mại.
Chương II : Thực trạng huy động vốn tại Ngân hàng TMCP Sài Gòn – Hà Nội
(SHB)
Chương III : Giải pháp nâng cao chất lượng huy động vốn tại Ngân hàng SHB.
1
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368
Qua đề tái nghiên cứu này, dựa vào cơ sở phân tích thực trạng công tác huy động vốn tại
chi SHB để tìm ra nguyên nhân của những tồn tại từ đó em xin đưa ra các giải pháp và kiến
nghị để nâng cao hiệu quả hoạt động huy động vốn của SHB.
Em xin chân thành cảm ơn sự chỉ bảo tần tình của thầy giáo PGS.Ts Thái Bá Cẩn - sự
tạo điều kiện giúp đỡ của các anh, chị làm việc tại hội sở trong suốt quá trình em làm luận
văn này. Song do trình độ kiến thức và thời gian còn hạn chế nên việc nghiên cứu không tránh
khỏi những thiếu sót. Em rất mong được sự đóng góp của các thầy cô trong khoa TCNH
trường ĐH Kinh doanh và Công nghệ Hà Nội.
Em xin chân thành cảm ơn!
Sinh viên
Trần Thị Thùy Mai

2
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368
Chương 1
NHỮNG VẤN ĐỀ CƠ BẢN VỀ HUY ĐỘNG VỐN TRONG HOẠT ĐỘNG KINH
DOANH CỦA NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI
1. Ngân hàng thương mại
1.1 . Khái niệm về Ngân hàng thương mại
Có thể nói NHTM ra đời và phát triển gắn liền với hoạt động sản xuất kinh doanh của
nhân dân và nền kinh tế. NHTM là sản phẩm độc đáo của nền sản xuất hàng hóa trong kinh tế
thị trường, một tổ chức có tầm quan trọng đặc biệt trong nền kinh tế.
Theo pháp lệnh ngân hàng nhà nước Việt Nam, định nghĩa :”Ngân hàng thương mại là tổ
chức kinh doanh tiền tệ mà hoạt động chủ yếu và thường xuyên là nhận tiền gửi của khách
hàng với trách nhiệm hoàn trả và sử dụng số tiền đó để cho vay,thực hiện nghiệp vụ chiết
khấu và làm phương tiện thanh toán”.
1.2. Vai trò của NHTM
a. NHTM là nơi cung cấp vốn cho nền kinh tế.
Mọi hoạt động kinh doanh của các tổ chức kinh tế,hộ gia đình,cá nhân đều cần có vốn.Mà với
nguồn vốn tự có thì không đủ để duy trì mọi hoạt động như mua sắm nguyên vật liệu,máy móc
trang thiết bị,nguồn lao động...vì vậy việc tìm đến nguồn vốn từ bên ngoài là việc cần thiết. Mặt
khác, lại có một lượng vốn nhàn rỗi do quá trình tích lũy,tiết kiệm của cá nhân, doanh nghiệp, tổ
chức khác. NHTM là chủ thể đứng ra huy động các nguồn vốn tạm thời đó và sử dụng nguồn vốn
huy động được cấp vốn cho nền kinh tế thông qua hoạt động tín dụng. NHTM trở thành chủ thể
chính đáp ứng nhu cầu vốn cho nền kinh tế. Nhờ có hoạt động ngân hàng và đặc biệt là hoạt động
tín dụng câc doanh nghiệp có điều kiện mở rộng sản xuất,cải tiến máy móc công nghệ tăng năng
suất lao động,nâng cao hiệu quả kinh tế,thúc đẩy nền kinh tế phát triển.
b. NHTM là cầu nối giữa doanh nghiệp với thị trường.
Trong nền kinh tế thị trường, hoạt động của doanh nghiệp luôn có sự cạnh tranh mạnh
mẽ. Áp lực sản phẩm tung ra thị trường là rất lớn. Sản phẩm đòi hỏi các yếu tố: chất lượng
sản phẩm, thị hiếu người tiêu dùng, giá cả, mẫu mã...làm sao có thể chiếm lĩnh được thị phần.
Đòi hỏi doanh nghiệp phải có sự đầu tư lớn về trang thiết bị, công nghệ hiện đại, nguồn nhân
lực...muốn vậy vốn luôn là yếu tố quan trọng. Để đáp ứng thì vốn từ ngân hàng là nguồn vốn
mà các doanh nghiệp thường nghĩ tới đầu tiên.
c. NHTM lầ công cụ điều tiết vĩ mô nền kinh tế
3
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368
Thông qua hoạt động tín dụng và thanh toán giữa các ngân hàng trong hệ thống, NHTM
đã trực tiếp góp phần mở rộng khối lượng tiền cung ứng trong lưu thông.Mặt khác với việc
cho các thành phần trong nền kinh tế vay vốn, NHTM đã thực hiện việc dẫn dắt các luồng
tiền, tập hợp và phân chia vốn của thị trường,điều khiển chúng một cách hiệu quả, bảo đảm
cung cấp kịp thời nhu cầu vốn cho quá trình tái sản xuất cũng như thực thi vai trò điều tiết
gián tiết gián tiếp vĩ mô nền kinh tế.
d. NHTM là cầu nối nền tài chính quốc gia với nền tài chính quốc tế
Ngày nay, với xu hướng toàn cầu hóa nền kinh tế, quá trình phát triển kinh tế của mỗi
quốc gia luôn gắn với sự phát triển của nền kinh tế thế giới và là bộ phân cấu thành nên sự
phát triển đó. Nền tài chính của mỗi quốc gia cần phải hòa nhập với nền tài chính thế giới và
các NHTM đóng vai trò hết sức quan trọng trong sự hòa nhập này thông qua các hoạt động:
Thanh toán, chuyển đổi tiền, buôn bán ngoại hối, quan hệ tín dụng với các NH nước ngoài.
2. Vốn của ngân hàng thương mại
2.1Khái niệm về vốn của ngân hàng thương mại
NHTM là một tổ chức trung gian tài chính với các chức năng cơ bản là: trung gian tín
dụng, trung gian thanh toán và chức năng tạo tiền. Để thực hiện được các chức năng này và đi
vào hoạt động một cách có hiệu quả và có lợi nhuận thì đòi hỏi NHTM phải có một lượng
vốn hoạt động nhất định.
Các nhà kinh tế đã đưa ra khái niệm về vốn của NHTM như sau:
“ Vốn của NHTM là những giá trị tiền tệ do bản thân NHTM tạo lập hoặc huy động
được dùng để cho vay, đầu tư hoặc thực hiện các dịch vụ kinh doanh khác ”.
Về thực chất vốn của NHTM là bao gồm các nguồn tiền tệ của chính bản thân ngân
hàng và của những người có vốn tạm thời nhàn rỗi. Họ chuyển tiền vào ngân hàng với các
mục đích khác nhau: hoặc lấy lãi, hoặc nhờ thu, nhờ chi hay là dùng các sản phẩm dịch vụ
khác của ngân hàng. Đây chính là họ chuyển quyền sử dụng vốn cho ngân hàng và số tiền mà
ngân hàng phải trả hay làm các dịch vụ chính là cái giá của quyền sử dụng các giá trị tiền tệ
đó. Nhờ việc có được nguồn vốn, các ngân hàng có thể tiến hành kinh doanh: cho vay, bảo
lãnh, cho thuê...Nói chung vốn của ngân hàng chi phối toàn bộ và quyết định đối với việc
thực hiện các chức năng của NHTM.
2.2. Cơ cấu vốn của Ngân hàng thương mại
Vốn của NHTM bao gồm: Vốn chủ sở hữu, vốn huy động, vốn đi vay, vốn khác...
Mỗi loại vốn đều có tính chất và vai trò riêng trong tổng nguồn vốn hoạt động của ngân
4
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368
hàng và đều có những tác động nhất định đến hoạt động kinh doanh của NHTM.
a. Vốn chủ sở hữu
Đây là nguồn vốn thuộc quyền sở hữu của chính ngân hàng, ngân hàng có toàn quyền sử
dụng gồm các trang thiết bị, cơ sở vật chất, trang thiết bị, nhà cửa...Đây là nguồn vốn khá


quan trọng đối với mỗi ngân hàng, nguồn hình thành và nghiệp vụ hình thành loại vốn rất đa
dạng tuỳ theo tính chất sở hữu, năng lực tài chính của chủ ngân hàng, yêu cầu và sự phát triển
của thị trường.
b. Vốn huy động
Vốn huy động là bộ phận lớn nhất trong tổng nguồn vốn của NHTM. Với việc huy động
vốn, ngân hàng có được quyền sử dụng vốn và có trách nhiệm phải hoàn trả cả gốc lẫn lãi
đúng hạn cho người gửi. Ngân hàng có thể huy động vốn từ dân cư, các tổ chức kinh tế – xã
hội... với nhiều hình thức khác nhau.
* Tiền gửi thanh toán ( tiền gửi giao dịch )
Đây là khoản tiền của các doanh nghiệp và cá nhân gửi vào ngân hàng với mục đích là
sử dụng các dịch vụ thanh toán của ngân hàng. Khoản tiền gửi thanh toán này có thể được trả
lãi ( trả lãi thấp ) hoặc không được trả lãi tuỳ thuộc vào mỗi ngân hàng. Người gửi tiền vào
ngân hàng để nhờ ngân hàng thu hộ tiền, trả hộ tiền... với một mức phí thấp. Các ngân hàng
có thể sử dụng các số dư tiền gửi khách hàng vào các hoạt động của mình.
* Tiền gửi có kỳ hạn của doanh nghiệp, các tổ chức xã hội
Nhiều doanh nghiệp, tổ chức xã hội có các hoạt động thu, chi tiền theo các chu kỳ xác
định. Họ gửi tiền vào ngân hàng để hưởng lãi. Tuy khoản tiền này không tiện lợi bằng tiền
gửi thanh toán ( do khi cần tiền phải đến ngân hàng để rút ) nhưng bù lại tiền gửi có kỳ hạn
lại có lãi suất cao hơn tuỳ theo độ dài của kỳ hạn được ghi trên hợp đồng.
* Tiền gửi tiết kiệm của dân cư
Trong cộng đồng dân cư luôn có những người có khoản tiền tạm thời nhàn rỗi. Họ gửi
tiền vào ngân hàng nhằm thực hiện các mục đích bảo toàn và sinh lời đối với những khoản
tiền đó. Người gửi tiết kiệm sẽ có sổ tiết kiệm xác định rõ thời gian và hình thức trả lãi đã
thoả thuận với ngân hàng. Hiện nay tiền gửi tiết kiệm là khu vực tiềm năng đồng thời là nơi
cạnh tranh gay gắt giữa các ngân hàng, để thu hút nguồn tiền này các ngân hàng luôn đưa ra
các hình thức huy động đa dạng như tiết kiệm bằng VNĐ, bằng vàng và bằng ngoại tệ, với lãi
suất cạnh tranh hấp dẫn và với nhiều kỳ hạn để người gửi có nhiều cơ hội lựa chọn cho phù
hợp, tiện ích nhất.
5
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368
* Tiền gửi của các ngân hàng khác
Đây là nguồn tiền gửi có qui mô thường nhỏ, giữa các ngân hàng luôn có tiền gửi của
nhau. Mục đích của việc gửi tiền này là để đảm bảo thanh toán thuận tiện, phục vụ tối đa lợi
ích cho khách hàng của mình.
c. Vốn đi vay
Bên cạnh việc huy động tiền gửi, nhiều lúc các ngân hàng cũng phải đi vay để đảm bảo
thanh toán, đảm bảo dự trữ bắt buộc... Các ngân hàng có thể vay ở:
* Vay ngân hàng Nhà nước ( ngân hàng trung ương )
Khi các NHTM có nhu cầu cấp bách về vốn thì người dang tay cứu giúp sẽ là ngân hàng
trung ương. Hình thức vay chủ yếu là tái chiết khấu ( hay tái cấp vốn ). Các NHTM sẽ mang
các trái phiếu mà mình đã chiết khấu lên NHTW để tái chiết khấu. Thông thường các NHTW
chỉ cho tái chiết khấu những trái phiếu có chất lượng, thời hạn ngắn và phù hợp với mục tiêu
của Nhà nước trong từng thời kỳ.
* Vay các tổ chức tín dụng khác
Đây là các khoản vay mượn lẫn nhau giữa các ngân hàng hoặc giữa ngân hàng với các TCTD
khác trên thị trường liên ngân hàng. Hình thức vay này rất đơn giản, ngân hàng vay chỉ cần liên hệ
trực tiếp với ngân hàng cho vay hoặc thông qua ngân hàng đại lý. Các khoản vay có thể không cần
thế chấp hoặc thế chấp bằng các chứng khoán của kho bạc. Các khoản vay này thông thường có
thời hạn ngắn chủ yếu chỉ để giải quyết những nhu cầu tức thời.
* Vay trên thị trường vốn
Các ngân hàng có thể phát hành giấy nợ (kỳ phiếu, tín phiếu, trái phiếu) trên thị trường
vốn để huy động vốn trung và dài hạn nhằm đáp ứng các nhu cầu cho vay trung và dài hạn và
các nhu cầu đầu tư khác. Những ngân hàng lớn có uy tín hoặc trả lãi cao sẽ có khả năng vay
được nhiều hơn các ngân hàng nhỏ. Các ngân hàng nhỏ thường vay gián tiếp thông qua các
ngân hàng đại lý hoặc được sự bảo lãnh của ngân hàng đầu tư. Khả năng vay mượn này phụ
thuộc nhiều vào trình độ phát triển của thị trường tài chính, các hình thức phát hành, chuyển
đổi, thời hạn của các công cụ nợ...
d. Vốn khác
* Nguồn uỷ thác
NHTM thực hiện các dịch vụ uỷ thác qua đó làm tăng nguồn vốn của NH như uỷ thác
đầu tư, uỷ thác cho vay, uỷ thác cấp phát, uỷ thác giải ngân và thu hộ...
6
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368
* Nguồn trong thanh toán
Các khoản thanh toán không dùng tiền mặt như: L/C, uỷ nhiệm thu, uỷ nhiệm chi... hay
ngân hàng là đầu mối trong đồng tài trợ cũng giúp ngân hàng làm tăng nguồn vốn của mình.
2.3. Vai trò của hoạt động huy động vốn của ngân hàng thương mại.
2.3.1. Đối với toàn bộ nền kinh tế
Việc huy động vốn của ngân hàng giúp cho nền kinh tế có được sự cân đối về vốn, nâng
cao hiệu quả sử dụng vốn. Các cơ hội đầu tư luôn có điều kiện để thực hiện. Quá trình tái sản
xuất mở rộng sẽ được thực hiện dễ dàng hơn với việc huy động vốn của các NHTM. Tuy việc
huy động vốn có thể thực hiện bằng nhiều kênh: thị trường chứng khoán, NSNN...nhưng
trong điều kiện nước ta hiện nay thì huy động vốn qua các NHTM vẫn là hình thức chủ yếu
và quan trọng nhất.
2.3.2. Đối với hoạt động kinh doanh của NHTM.
a.Vốn là cơ sở để ngân hàng tổ chức mọi hoạt động kinh doanh
Để bước vào hoạt động kinh doanh thì đầu tiên ngân hàng phải cần có vốn. Ngoài lượng
vốn bắt buộc phải có, ngân hàng phải huy động từ các nguồn khác. Ngân hàng đi vay để cho
vay. Vậy để có hoạt động cho vay thì phải có thứ để mà cho vay. Nguồn vốn phản ánh tiềm
năng và sức mạnh của ngân hàng. Đối với những ngân hàng lớn, việc tham gia tài trợ cho
những dự án lớn luôn dễ dàng hơn các ngân hàng nhỏ. Vốn không chỉ là phương tiện kinh
doanh mà còn là đối tượng kinh doanh chủ yếu của NHTM. Nói cách khác, không có vốn thì
ngân hàng không thể thực hiện được các nghiệp vụ kinh doanh của mình.
b. Vốn quy mô hoạt động tín dụng và các hoạt động khác của ngân hàng quyết định.
Hoạt động tín dụng của ngân hàng phụ thuộc vào vốn của ngân hàng. NH có nhiều
vốn sẽ có ưu thế cạnh tranh hơn so với NH ít vốn. Có được nhiều vốn ngân hàng sẽ có điều
kiện để đưa ra các hình thức tín dụng linh hoạt, có điều kiện để hạ lãi suất từ đó sẽ làm tăng
quy mô tín dụng. Các ngân hàng lớn, nhiều vốn thường có rất nhiều các dịch vụ ngân hàng.
Phạm vi hoạt động kinh doanh của họ sẽ rộng hơn nhiều các ngân hàng nhỏ. Chính vì vậy
càng khẳng định rõ tầm quan trọng của vốn trong hoạt động kinh doanh của ngân hàng.
c.Vốn quyết định khả năng thanh toán và đảm bảo uy tín của ngân hàng trên thương trường
Các ngân hàng lớn trên TG là các ngân hàng có uy tín, luôn được ca ngợi và nể trọng.
Điều kiện đầu tiên để xây dựng được uy tín của NH chính là vốn của ngân hàng. Có nhiều
vốn, khả năng thanh toán của ngân hàng luôn được đảm bảo, các khách hàng luôn cảm thấy
7
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368
yên tâm khi giao thiệp với ngân hàng. Trong nên kinh tế bất ổn hiện nay, khả năng thanh toán
luôn được các ngân hàng ưu tiên hàng đầu và để được như vậy thì các ngân hàng luôn tìm
cách huy động được nhiều vốn hơn.
c. Vốn quyết định năng lực cạnh tranh của ngân hàng
Trong thời đại kinh tế cạnh tranh khốc liệt như hiện nay, vốn là điều kiện để các ngân
hàng tham gia cạnh tranh. Nó giúp cho ngân hàng mở rộng quy mô hoạt động, tăng cường
quan hệ với các đối tác. Đồng thời nó lôi kéo khách hàng mới, giữ chân các khách hàng
truyền thống. Doanh số của ngân hàng tăng lên đồng thời làm tăng nguồn vốn của ngân hàng.
Vốn của ngân hàng lớn giúp cho ngân hàng có khả năng tài chính dồi dào để cạnh tranh với
các ngân hàng khác: hạ lãi suất, linh hoạt về thời hạn tín dụng, hình thức trả lãi...Các dịch vụ
ngân hàng sẽ ngày càng được cải tiến, phát triển và được thực hiện tốt hơn.
2.4. Các hình thức huy động vốn của NHTM
Một hoạt động không thể thiếu của các NHTM là tiến hành huy động vốn để ngân hàng
đi vào hoạt động. Quá trình huy động vốn đó hầu như đều giống nhau ở các ngân hàng nhưng
để phân loại các hình thức huy động thì lại rất khác nhau. Điều này còn phụ thuộc vào các
tiêu chí được lựa chọn để phân loại.
2.4.1. Phân loại căn cứ theo thời gian
Phân loại theo thời gian có ý nghĩa quan trọng đối với ngân hàng vì nó liên quan mật
thiết đến tính an toàn và khả năng sinh lợi của nguồn vốn huy động cũng như thời gian phải
hoàn trả khách hàng. Theo thời gian, hình thức huy động được chia thành:
2.4.1.1. Huy động ngắn hạn
Đây là hình thức huy động chủ yếu trong các NHTM thông qua việc phát hành các công
cụ nợ ngắn hạn trên thị trường tiền tệ và các nghiệp vụ nhận tiền gửi ngắn hạn, tiền gửi thanh
toán....Phần lớn số này được dùng để cho vay ngắn hạn (dưới 1 năm) hoặc được chuyển hoán
kỳ hạn để thực hiện cho vay trung hạn. Do thời gian ngắn nên lãi suất huy động ngắn hạn
thường thấp, tuy nhiên tính ổn định lại kém.
2.4.1.2. Huy động trung hạn
Đây là nguồn huy động vốn ngân hàng qua phát hành các công cụ nợ trung hạn trên thị
trường vốn hoặc nhận tiền gửi trung hạn (từ 1-5 năm). Vốn huy động này ngân hàng có thể sử
dụng tương đối dài và thuận tiện. Tuy nhiên lãi suất huy động nguồn này thường cao hơn nguồn
ngắn hạn. Nguồn huy động trung hạn rất quan trọng và cần thiết để ngân hàng thực hiện các hoạt
động đầu tư, thay đổi công nghệ và cho vay trung, dài hạn với lãi suất cao.
8
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368
2.4.1.3. Huy động dài hạn
Đây là hoạt động huy động vốn dài hạn của ngân hàng trên thị trường vốn, với nguồn huy
động này ngân hàng có thể sử dụng dễ dàng, có tính ổn định cao (từ 5 năm trở lên). Do vậy lãi
suất mà ngân hàng phải trả cũng rất cao.
2.4.2. Phân loại căn cứ theo đối tượng huy động
2.4.2.1. Huy động vốn từ dân cư
Đây là một khu vực huy động đầy tiềm năng cho các ngân hàng. Ngân hàng huy động từ
các khoản tiền nhàn rỗi của dân chúng và sau đó chuyển đến cho những người cần vốn để mở
rộng đầu tư, kinh doanh. Nguồn huy động từ dân cư thường khá ổn định .
2.4.2.2. Huy động vốn từ các doanh nghiệp và các tổ chức xã hội
Đây là nguồn huy động được đánh giá là rất lớn, chiếm tỷ trọng cao trong tổng nguồn
vốn. Để tiết kiệm thời gian và chi phí trong thanh toán, các doanh nghiệp dù lớn hay nhỏ hầu
hết đều có tài khoản trong ngân hàng. Các doanh nghiệp khi bán được hàng hoá đều gửi tiền
vào ngân hàng và rút ra khi cần. Chu kỳ rút tiền của các doanh nghiệp và các tổ chức xã hội
không giống nhau. Vì vậy ngân hàng luôn có trong tay một khoản tiền lớn mà mình có thể sử
dụng một cách tương đối thuận lợi. Tuy nhiên độ lớn của khoản tiền này phụ thuộc nhiều vào
các dịch vụ, các tiện ích mà ngân hàng mang lại khi khách hàng sử dụng các dịch vụ. Điều
này khiến cho việc huy động vốn từ các doanh nghiệp và các tổ chức xã hội gắn liền với việc
mở rộng, cải tiến các dịch vụ ngân hàng.
2.4.2.3. Huy động vốn từ các ngân hàng và các tổ chức tín dụng khác
Trong quá trình hoạt động các ngân hàng thường có các khoản tiền gửi ở lẫn nhau để
thuận tiện trong giao dịch, thanh toán... Ngoài ra việc vay lẫn nhau giữa các ngân hàng cũng
làm tăng nguồn vốn huy động. Điều này tuy không thường xuyên song là cần thiết trong hoạt
động kinh doanh của mỗi NHTM. Khi xuất hiện việc thiếu hụt dự trữ hay khả năng thanh
toán bị đe doạ... các NHTM có thể vay lẫn nhau. Quá trình vay này là một thoả thuận tín dụng
giữa hai bên. Quá trình tăng vốn huy động này có thể được thực hiện ở trên thị trường nội tệ
hay thị trường ngoại tệ. Trong số những người cho ngân hàng vay có một người đặc biệt. Đó
là NHTW. NHTW đóng vai trò là người cho vay cuối cùng để cứu cho các NHTM khỏi các
trục trặc xảy ra. Huy động vốn từ các ngân hàng và các TCTD khác tuy cũng khá dễ dàng
nhưng số lượng thường không nhiều và chi phí huy động thường cao hơn. Do vậy, hình thức
này các ngân hàng sử dụng không nhiều.
9
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368
2.4.3. Phân loại theo bản chất các nghiệp vụ huy động vốn
Hình thức phân loại này là hình thức chủ yếu được các NHTM sử dụng hiện nay. Phân
loại theo nghiệp vụ huy động vốn rõ ràng tạo sự thuận tiện cho ngân hàng khi tiến hành huy
động. Các hình thức huy động bao gồm:
2.4.3.1. Huy động vốn qua nghiệp vụ nhận tiền gửi
a. Huy động tiền gửi không kỳ hạn
Đây là phần tiền huy động tương đối quan trọng ở những nước phát triển có tỷ lệ thanh
toán không dùng tiền mặt cao. Mục đích của các khoản tiền gửi này không phải là để lấy lãi
mà chủ yếu dùng để thanh toán. Khách hàng gửi tiền phần lớn là những tổ chức kinh tế, các
doanh nghiệp, các cá nhân làm ăn buôn bán phải thanh toán tiền hàng hoá, dịch vụ liên tục.
Người gửi tiền có thể rút tiền ra bất cứ lúc nào hoặc để trả cho người thứ ba. Hình thức rút có
thể là tiền mặt hay lấy qua hình thức thanh toàn bằng séc. Đặc biệt người gửi tiền có thể
không cần trực tiếp đến ngân hàng lấy mà có thể rút qua các máy rút tiền tự động ATM. Ngân
hàng thường bảo quản loại tiền gửi này trên hai tài khoản: tài khoản thanh toán và tài khoản
vãng lai:
+ Tài khoản thanh toán là loại tài khoản tiền gửi mà chủ tài khoản có toàn quyền sử
dụng số tiền trên tài khoản nhưng chỉ trong phạm vi số dư tiền gửi. Loại tài khoản này luôn
luôn có số dư có.
+ Tài khoản vãng lai là tài khoản có thể dư có hoặc dư nợ, thường được sử dụng cho các
tổ chức kinh tế. Số dư có thể hiện tiền gửi của khách hàng còn số dư nợ thể hiện khoản tín
dụng ngân hàng cấp cho khách hàng vay.
Với mục đích chủ yếu khi gửi tiền là để sử dụng các dịch vụ ngân hàng nên mức lãi suất
mà ngân hàng trả cho người gửi tiền là rất thấp, thậm chí không phải trả lãi. Tuy nhiên ở
nhiều nước có tỷ lệ thanh toán không dùng tiền mặt thấp (trong đó có Việt Nam) và để tăng
mức động viên tiền gửi, ngân hàng vẫn trả lãi cho tiền gửi này (có những thời điểm được trả
ngang bằng với lãi suất tiền gửi tiết kiệm không kỳ hạn). Tỷ lệ huy động từ nguồn này sẽ là
khá cao nếu ngân hàng có các dịch vụ đa dạng, sản phẩm ngân hàng chất lượng cao, hệ thống
mạng lưới rộng rãi đáp ứng tốt các nhu cầu của người gửi tiền.
b. Huy động tiền gửi có kỳ hạn
Là các tiền gửi của các TCKT, cá nhân gửi vào ngân hàng và rút ra sau một thời hạn
nhất định. Khoản này thường gắn với các TCKT có chu kỳ kinh doanh gần như xác định, thời
gian thanh toán tiền ổn định, ít có sự biến động. Phần tiền gửi này ngân hàng sử dụng dễ dàng
10
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368
nên mức lãi suất mà ngân hàng phải trả cũng cao hơn. Người gửi tiền ngoài mục đích sử dụng
các dịch vụ ngân hàng còn có mục đích kiếm lời. Do đó, sự thay đổi lãi suất sẽ có tác động
rất nhanh và rõ nét đối với nguồn vốn huy động của ngân hàng. Ở Việt Nam, hình thức tiền
gửi có kỳ hạn bằng các chứng chỉ tiền gửi ( mà chúng ta vẫn gọi là kỳ phiếu ngân hàng có
mục đích ) với các thời hạn 3 tháng, 6 tháng, 1 năm, 2 năm... ngày càng phổ biến, đã và đang
phát huy vai trò hay việc tạo vốn cho các ngân hàng.
c. Huy động tiền gửi tiết kiệm
Đây là hình thức phổ biến nhất, lâu đời nhất của các NHTM. Bao gồm:
- Tiền gửi tiết kiệm không kỳ hạn: Hình thức này gần giống như huy động tiền gửi
không kỳ hạn. Tuy nhiên so với tiền gửi không kỳ hạn thì số dư của phần này ổn định hơn, ít
biến động hơn nên ngân hàng phải trả lãi suất cao hơn.
-Tiền gửi tiết kiệm có kỳ hạn: Đây là loại hình tiết kiệm phổ biến nhất, quen thuộc nhất
ở nước ta. Người gửi tiền gửi vào ngân hàng và rút ra sau những thời hạn xác định: 3 tháng, 6
tháng... Người gửi không được rút trước, nếu rút trước hạn thì sẽ bị phạt. Đây là những khoản
tiền có tính ổn định rất cao nên ngân hàng phải trả khách hàng với lãi suất gần như là cao
nhất. Tuy nhiên, ở nước ta hiện nay, để tăng sức cạnh tranh, thu hút được vốn các ngân hàng
đã rất linh hoạt trong việc khách hàng rút ra trước thời hạn. Có ngân hàng thì tính lãi cho
khách hàng với lãi suất không kỳ hạn, có ngân hàng vẫn tính với lãi suất đó với số ngày gửi
thực tế...
- Tiền gửi tiết kiệm có thời hạn dài: Loại hình này khá phổ biến ở những nước phát triển
nhưng ở nước ta còn khá mới mẻ. Người gửi có thể gửi tiền vào bất cứ lúc nào và chỉ được
rút ra khi đến hạn. Loại hình này giúp cho ngân hàng có nguồn vốn ổn định để có thể đầu tư
trung và dài hạn.
2.4.3.2. Huy động vốn qua nghiệp vụ đi vay
Hình thức này ngày càng chiếm vai trò quan trọng trong môi trường kinh doanh đầy
biến động như hiện nay. Các NHTM có thể vay từ nhiều nguồn:
a. Vay từ các tổ chức tín dụng
Đó là các khoản vay thông thường mà các ngân hàng vay lẫn nhau trên thị trường liên
ngân hàng hay thị trường tiền tệ. Các ngân hàng thường xây dựng các mối quan hệ tốt để khi
thiếu hụt vốn có thể vay lẫn nhau chứ không vay NHTW
b. Vay từ ngân hàng trung ương
11
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368
Khi NHTM xảy ra tình trạng thiếu hụt dự trữ bắt buộc hay mất khả năng thanh toán thì
người cuối cùng mà các ngân hàng có thể cầu cứu là NHTW. NHTW cho vay dưới hình thức tái
chiết khấu thương phiếu. Các NHTM có thể mang các thương phiếu lên NHTW để vay. Tuy
nhiên việc vay này cũng có một số khó khăn do NHTW chỉ cho NHTM một hạn mức tái chiết
khấu và việc cho vay này lại nằm trong định hướng của chính sách tài chính quốc gia. Dẫu sao
đây cũng là một hình thức bổ sung vốn cho NHTM cực kỳ quan trọng trong những thời điểm
nhất định.
2.4.3.3. Huy động qua phát hành các công cụ nợ
Đây là hình thức huy động vốn có hiệu quả khá cao của các NHTM. Trong qúa trình
hoạt động, ở những thời điểm nhất định, ngân hàng thấy cần phải huy động thêm vốn trước
những cơ hội kinh doanh đầy hấp dẫn. Điều đó có nghĩa là ngân hàng huy động vốn ở thế chủ
động, có nghĩa là có đầu ra mới tính đầu vào. Ngân hàng xác định rõ quy mô vốn huy động,
loại tiền huy động và đưa ra các mức chi phí hợp lý làm cho việc tạo vốn của ngân hàng thành
công nhanh chóng. Để vay trên thị trường, ngân hàng có thể phát hành kỳ phiếu và trái phiếu.
Trái phiếu ngân hàng là một giấy tờ có giá, xác nhận khoản nợ của khách hàng đối với
người chủ ngân hàng với những cam kết như thanh toán một số tiền xác định vào một ngày
xác định trong tương lai với thời hạn xác định cho trước. Trái phiếu được phát hành trong
toàn bộ hệ thống ngân hàng, chủ yếu là để huy động vốn trung và dài hạn.
Kỳ phiếu: kỳ phiếu ngân hàng là một loại giấy tờ nhận nợ ngắn hạn do NH phát hành
nhằm huy động vốn trong dân, chủ yếu là để phục vụ cho những kế hoạch kinh doanh xác
định của ngân hàng như một dự án, một chương trình kinh tế...
2.4.3.4. Huy động vốn qua các hình thức khác
Để tăng cường huy động vốn nhàn rỗi từ dân cư, TCKT, các doanh nghiệp, các NHTM
còn sử dụng các hình thức khác về dịch vụ xã hội: làm dịch vụ bảo lãnh, đại lý phát hành
chứng khoán, trung gian thanh toán, đầu mối trong hợp đồng đồng tài trợ... Nền kinh tế càng
phát triển, các dịch vụ trên càng mang lại cho ngân hàng những nguồn huy động lớn giúp cho
ngân hàng có thể kinh doanh một cách an toàn và hiệu quả.
12
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368
Chương II
THỰC TRẠNG HUY ĐỘNG VỐN TẠI NGÂN HÀNG TMCP
SÀI GÒN - HÀ NỘI
1. Khái quát về Ngân hàng TMCP Sài Gòn – Hà Nội
Tên đầy đủ: Ngân hàng thương mại cổ phần Sài Gòn – Hà Nội.
Tên giao dịch quốc tế: SAIGON- HANOI COMMERCIAL JOINT STOCK BANK
Trụ sở chính: 77 Trần Hưng Đạo – Hoàn Kiếm – Hà Nội.
Ngân hàng TMCP Sài Gòn – Hà nội (SHB) tiền thân là Ngân hàng TMCP Nông thôn Nhơn
Ái, hoạt động theo giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh số 5703000085 do Sở kế hoạch và
đầu tư TP Cần Thơ cấp ngày 10/12/1993 và giấy phép số 0041/NN/GP do NHNN Việt Nam
cấp ngày 13/11/1993. SHB chính thức đi vào hoạt động từ ngày 12/12/1993.
Giai đoạn đầu với vốn điều lệ 400 triệu đồng; Mạng lưới ngân hàng chỉ có trụ sở chính
đặt tại số 341- Ấp Nhơn Lộc 2 - Thị tứ Phong Điền - Huyện Châu Thành - Tỉnh Cần Thơ nay
là Huyện Phong Điền Thành phố Cần Thơ; Tổng số cán bộ nhân viên là 8 người; địa bàn hoạt
động chỉ vài xã thuộc huyện Châu Thành; Đối tượng khách hàng là các hộ nông dân với mục
đích vay vốn phục vụ sản xuất nông nghiệp nông thôn. Đến nay, sau 16 năm hoạt động, vốn
điều lệ của SHB đạt 2000 tỷ đồng; mạng lưới hoạt động kinh doanh đã có mặt tại các địa bàn
thành phố chính như: TP Hồ Chí Minh, TP Hà Nội, TP Đà Nẵng, TP Cần Thơ và Hải Phòng,
Quảng Ninh, Vinh, Huế, Nha Trang, Vũng Tàu, Lạng Sơn, Lào Cai, Vĩnh Phúc, Hưng Yên,
Bắc Ninh, Chu Lai, Quy Nhơn, Bình Dương, Đồng Nai; Đối tượng khách hàng của SHB đa
dạng gồm nhiều thành phần kinh tế, hoạt động trong nhiều ngành nghề kinh doanh khác nhau.
Với nhiều sản phẩm tiện ích, phù hợp, SHB đang ngày càng phát triển. Thể hiện kết quả kinh
doanh của năm sau luôn cao hơn năm trước, các chỉ tiêu tài chính đều đạt và vượt kết hoạch
đề ra, tạo tiền đề thuận lợi để ngân hàng phát triển bền vững.
2. Chức năng, và mạng lưới hoạt động của ngân hàng SHB:
2.1 Chức năng hoạt động của Ngân hàng SHB
- Huy động vốn ngắn hạn, trung hạn và dài hạn của các thành phần kinh tế và dân cư dưới
hình thức tiền gửi không kỳ hạn và có kỳ hạn; Phát hành kỳ phiếu có mục đích sau khi được
Ngân hàng Nhà nước cho phép.
- Tiếp nhận vốn ủy thác đầu tư và phát triển của các tổ chức và cá nhân trong nước và ngoài
nước khi được Ngân hàng Nhà nước cho phép.
- Thực hiện hoạt động vay vốn trên thị trường liên ngân hàng.
- Cho vay ngắn hạn, trung và dài hạn đối với các tổ chức kinh tế, các doanh nghiệp vừa và
nhỏ và các hộ cá nhân gia đình trên địa bàn.
13
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368
- Chiết khấu thương phiếu, trái phiếu và các giấy tờ có giá.
- Tham gia góp vốn và liên doanh theo pháp luật hiện hành.
- Thực hiện việc cung cấp các dịch vụ ngân hàng hiện đại, tiện ích.
2.2 Mạng lưới hoạt động của SHB:
Qua 16 năm hoạt động, đến nay mạng lưới hoạt động cảu SHB đã có mặt tại hầu hết các địa
bàn thành phố chính như: TP Hố Chí Minh, TP Hà Nội, TP Đà Nẵng, TP Cần Thơ và Hải
Phòng, Quảng Ninh, Vinh, Huế, Nha Trang, Vũng Tàu, Lạng Sơn, Lào Cai, Vĩnh Phúc, Hưng
Yên, Bắc Ninh, Chu lai, Quy Nhơn, Bình Dương, Đồng Nai...Trụ sở chính của ngân hàng đặt
tại 77 Trần Hưng Đạo- Hoàn Kiếm – Hà Nội
2.3. Cơ cấu tổ chức bộ máy của SHB
Cơ cấu tổ chức của SHB bao gồm các phòng ban,được chuyên môn hóa hoạt động theo
những chức năng, nhiệm vụ riêng.Tuy nhiên,trong quá trình hoạt động kinh doanh các phòng
ban luôn có mối quan hệ chặt chẽ,mật thiết và hỗ trợ lẫn nhau vì mục tiêu phát triển chung
của ngân hàng.
Sơ đồ 1: Sơ đồ cơ cấu tổ chức
14
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368
2.4.Kết quả hoạt động kinh doanh SHB
T nừ m 2006 n nay, SHB ã có nh ng chuy n bi n áng ghi nh n trong ch ng ngă đế đ ữ ể ế đ ậ ặ đườ
kh c ph c khó kh n và kh ng nh v th c a mình trên th ng tr ng và v ng b c phátắ ụ ă ẳ đị ị ế ủ ươ ườ ữ ướ
tri n. Luôn m b o k t qu kinh doanh t t, SHB c NHNN ánh giá là m t trong nh ngể đả ả ế ả ố đượ đ ộ ữ
ngân hàng TMCP n i ho t ng có hi u qu trong giai o n 2007-2009. ộ ạ độ ệ ả đ ạ
Bảng 1 : Kết quả hoạt động kinh doanh của SHB 2007 – 2009
Đơn vị tính: Tỷ đồng
TT Chỉ tiêu
Thực hiện So sánh
2007 2008 2009
2008/2007 2009/2008
Chênh
lệch
% Chênh
lệch
%
1 2 3 4 5 6=4-3 7=(6:3)100 8=5-4 9=(8:4)100
1 Vốn điều lệ 2.000 2.000 2.000 0 0 0 0
2 Tổng doanh thu 262.3 477.8 486.6 215.5 82.2% 8.8 1.84%
3 Lợi nhuận trước thuế 176.2 269.4 303.7 93.2 52.9% 34.3 12.8%
(Nguồn Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh )
Theo bảng 5 trên ta thấy:
- Vốn điều lệ trong 3 năm 2007-2009 vẫn chưa có sự thay đổi nhưng theo như kế hoạch dự
kiến đến năm 2010 vốn điều lệ ở SHB sẽ tăng lên 4.500 tỷ đồng.
- Tốc độ tăng trưởng doanh thu và lợi nhuận của đơn vị từ năm 2007 sang năm 2008
tăng rất mạnh (lần lượt đạt 82.2% và 52.9%). Việc tăng này nguyên nhân chính chủ yếu là do
đơn vị tăng vốn điều lệ từ 500 tỷ lên 2.000 tỷ đồng. Từ năm 2007 đến năm 2008 nhờ việc
nâng cao hiệu quả kinh doanh, đa dạng hoá sản phẩm, giảm thiểu các chi phí không cần thiết,
nâng cao năng suất lao động cho nên dù không tăng vốn điều lệ nhưng doanh thu và lợi nhuận
của đơn vị đều tăng.
- Do trong năm 2009 là thời điểm mà nền kinh tế suy thoái trầm trọng, đặc biệt là hoạt động tài
chính ngân hàng cho nên theo số liệu báo cáo mới nhất chưa kiểm toán thì đến Năm 2009 đơn vị chỉ
đạt lợi nhuận trước thuế 415,3 tỷ đồng, đạt 102,6% so với kế hoạch điều chỉnh cả năm. Tổng tài sản
đến 31/12/2009 là 27.439,5 tỷ đồng, đạt 124,73% kế hoạch năm 2009; huy động vốn thị trường 1 là
14.501,2 tỷ đồng, đạt 100,01% so với kế hoạch; dư nợ cho vay là 12.828,75 tỷ đồng, đạt 116,04% so
với kế hoạch. Đây cũng là một sự cố gắng lớn lao của đơn vị.
3. Thực trạng hoạt động huy động vốn tại SHB
3.1.Tình hình huy động vốn
Đối với hoạt động kinh doanh,các ngân hàng luôn ý thức được tầm quan trọng của việc
huy động vốn.SHB đã có những chính sách không ngừng đổi mới phục phụ khách hàng.Vì
vậy,lượng vốn của ngân hàng luôn có sự thay đổi qua các năm.
15
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368

Bảng 2.: Tổng huy động vốn của SHB
Đơn vị tính: Tỷ đồng
I. Khối lượng vốn huy động Năm 2007 Năm 2008 Năm 2009
1.Huy động tiền gửi tại thị trường I 2.804 9.508 11.368
2.Huy động vốn từ thị trường II 7.092 2.235 2.557
(Nguồn:báo cáo tài chính của SHB)
Lượng vốn huy động tổ chức kinh tế dân cư ở thị trường 1 luôn có sự gia tăng,điều này
cho thấy mối quan hệ của ngân hàng đối với khách hàng ngày một gia tăng và có uy tín.Ngân
hàng đã có nhiều chương trình, dịch vụ,không ngừng đổi mới để có thể đáp ứng được nhu cầu
ngay càng đa dạng của khách hàng.Đặc biệt trong thời kì kinh tế khó khăn,sự cạnh tranh của
các NHTM ngày một khốc liệt thì việc thu hút người dân chú ý tới những ưu thế của ngân
hàng càng khó khăn.
Hoạt động vốn trên thị trường II lại gặp khó khăn, đầu năm 2008 với chính sách kiềm
chế lạm phát, NHNN, đã tăng tỷ lệ bắt buộc để thu hút tiền đồng về NHNN, do vậy sự khan
hiếm VND trên thị trường kéo dài và nguồn vốn huy động thị trường II có thời điểm lãi suất
lên tới 40%/năm. Trong khi đó năm 2007 SHB phải sử dụng nguồn vốn huy động thị trường
II để tăng trưởng tín dụng hơn 2000 tỷ đồng.Do vậy khi thị trường liên ngân hàng đóng băng
do các NH phải đảm bảo thanh khoản và dự trữ bắt buộc thì hoạt động nguồn vốn thị trường
liên ngân hàng của SHB gặp rất nhiều khó khăn. Tuy nhiên phòng nguồn vốn đã có nhiều cố
gắng để huy động vốn trên thị trường II nhằm đảm bảo khả năng thanh khoản, đảm bảo dự
trữ bắt buộc theo qui định của NHNN với mục tiêu đảm bảo an toàn trong hoạt động kinh
doanh của SHB trong thời điểm này.
3.1.1. Nguồn huy động vốn
Nguồn vốn huy động của SHB rất phong phú. Hiện nay SHB có những nguồn vốn
huy động chủ yếu sau:
-Tiền gửi của các tổ chức kinh tế(tiền gửi không kỳ hạn,tiền gửi CKH)
-Tiền gửi của dân cư (tiền gửi tiết kiêm, tiền gửi không ỳ hạn)
-Phát hành công cụ nợ.
-Nguồn đi vay.
-Các nguồn huy động khác.
16

Tài liệu bạn tìm kiếm đã sẵn sàng tải về

Tải bản đầy đủ ngay

×

×