Tải bản đầy đủ

Đánh giá thực trạng nghèo thông qua phương pháp tiếp cận đa chiều và giải pháp giảm nghèo bền vững tại xã động đạt huyện phú lương tỉnh thái nguyên



I HC THÁI NGUYÊN
I HC NÔNG LÂM
o0o





 TH HNG CHI

Tên đề tài:
C TR
TIP CU VÀ GII PHÁP GIM NGHÈO BN VNG
T



, HUY


, T

GUYÊN


KHÓA LUN TT NGHII HC

H o : Chính quy
Chuyên ngành : Khuyn nông
Lp : K43  KN
Khoa : KT & PTNT
Khoá hc : 2010  2015
Ging dn : ThS. Nguyn Mnh Thng




LI CAM 

: “Đánh giá thực trạng nghèo
thông qua phương pháp tiếp cận đa chiều và giải pháp giảm nghèo bền
vững tại xã Đô
̣
ng Đa
̣
t , huyện Phu
́
Lương tỉnh Tha
́
i Nguyên” 
        

 
h



Thái N
Sinh viên





i


 hoàn thành khóa lun tt nghic tiên tôi xin trân trng
c    u N ng, Ban ch nhim khoa Kinh T & Phát
Trin Nông Thôn, cy cô t cho tôi nhng kin
thc quý báu trong sut quá trình hc tp và rèn luyn ti hc
Nông Lâm Thái Nguyên.
c bit xin trân trng c ng dn nhit tình ca Th.s
Nguyn Mnh Thng - Ging viên khoa Kinh T & Phát Trin Nông Thôn
 tôi trong sut thi gian thc t hoàn thành tt Khóa lun tt
nghip này.
ng  UBND, các h nông dân xã
u kin thun li cho tôi hoàn thành công vic trong thi gian
thc tp t.
Cui cùng tôi xin bày t s bii thân
 tôi trong sut quá trình thc tp.
Trong quá trình nghiên cu vì nhiu lý do ch quan và khách quan cho
nên Khóa lun không tránh khi nhng thiu sót và hn ch. Tôi rt mong nhn
c s n ca các thy cô giáo và các bn sinh viên.
Xin chân thành cảm ơn!
Thái Nguyên, ngày tháng 
Sinh viên

ng Chi


ii
DANH MC CÁC BNG

Bng 2.1: Quy nh v chun quc gia) 8
Bng 3.1:  , , 



 
 24
Bng 4.1: Tình hình s d



2012 - 2014 30
Bng 4.2: Tình hình dân s   2012 - 2014
33
Bng 4.3: T l h nghèo, c



 - 2014:
38
Bng 4.4: Tình hình nhân khng và dân tc ca các h  41
Bng 4.5: Tình hình giáo dc ca các h  43
Bng 4.6: T l 











  
44
Bm v kiu nhà ca các h 014 46
Bm nhu cu sinh hot ca các h  48
Bm v 

a các h u tra  49
Bng 4.10: 







   52
Bng 4.11: So sánh t l h nghèo qua tip cu so vi nghèo
 53
Bng 4.12: 





  




chiu 55
Bng 4.13: 





  




chiu 55
4.14:  2014 64



iii
DANH MC HÌNH

1: 









 , 









 39
 2: 


















2014 53
3: 















 2014 


, 



 ,  56
4: 







 5  64














iv
DANH MC CÁC T VÀ CM T VIT TT

BQ : Bình quân
BHYT : B


BHXH : 
CC u
CN - XD : Công nghip - Xây dng
CNH -  : Công nghip hóa - Hii hóa
DT : Din tích
CS : Cng s
GD - : Giáo dc - o
KH - CN : Khoa hc - Công ngh
KH - KT : Khoa hc - t
KH - XH : Khoa hc - Xã hi
KT : Kinh t
KV : Khu vc
: 






 ng
- TB&XH ng - g binh và Xã hi
NN : Nông nghip
NN&PTNN : Nông nghip và Phát trin nông thôn
SX : Sn xut
SXNN : Sn xu

 .
THCS : Trung h
THPT : Trung hc ph thông
UBND : y ban nhân dân
 m nghèo
WB : Ngân hàng th gii



v


PHN 1:  1
1.1. Tính cp thit c tài 1
1.2. Mc tiêu c tài nghiên cu 3
 tài 3
1.4. B cc c tài 4
PHN 2:  LÝ LUN VÀ THC TIN 5
 lý lun 5
2.1.1. Khái nim nghèo 5
2.1.2. Chun m 6
2.1.3. Khái niu 9
2.1.4. Chuu 12
2.1.5. Các quan nim v gim nghèo bn vng 13
2.1.6. Các khía cnh c 16
 thc tin 17
PHN 3:  NG, N     
CU 21
ng và phm vi nghiên cu 21
ng nghiên cu 21
3.1.2. Phm vi nghiên cu 21
3.2. Ni dung nghiên cu 21
u 22
3.3.1. Chm nghiên cu 22
p s liu 22
 tích s liu 28
PHN 4: KT QU NGHIÊN CU VÀ THO LUN 29
a bàn nghiên cu 29
u kin t nhiên c



 29


vi
u kin kinh t - - xã hi c



 31
4.1.3. Thun lu kin t nhiên, kinh ti trong
quá trình gim nghèo c



 37
4.2. Thc trng nghèo c



 38
4.2.1.  





 2014. 38
2012 - 2014 39
4.2.2. Tình hình nghèo ca các h u tra 40
c trng nghèo theo cách tip cu. 50
4.2.4. So sánh t l h nghèo cp cu vi
u 52
4.3. 



 c tr

 




 

-TBXH 55
4.4. 



 56
4.5. Phân tích i vi quá trình gim nghèo bn vng 59
4.5.1. 



. 59
4.5.2.  60
4.5.3.

 60
4.5.4. 61
4 6. Gii pháp gim nghèo bn vng t



 , huyn Ph nh
 62
ng gim nghèo bn vng t



 , huy

 ,
t

 62
4.6.2. Gii pháp gim nghèo bn vng nâng cao chng gim nghèo cho




. 63
4.7.  . 65
PHN 5: KT LU

 69
5.1. Kt lun 69
5.2.  70
PH LC 3



1



1.1. Tính cp thit c tài
-  , 




















  .
- 











 ( ) 














 . Lâu nay, 


 , 





 


 .  , 
 . Theo




 , 









 u, 





































 , , 



, ,
 , 






- 


































. 


















,  .
- 

 Alkire&Fost


















 (OPHI) 

, 














 , 
 ,  

 , 










 , 










 .
- 





 , 
















. 


























 .


2


, , 














/



. 



 , 








 , 







 , 










 . , 














 














 .  , 








i, 














 , 



 
 , 









 , chi tiêu.
Trong nh



 , huy

 , t


Ngng nhiu các gii pháp gim nghèo nhm phát trin kinh t,
c nhng thành tu nhnh. T l c
tip cn vi các dch v xã h h tc ci thin rõ ri
sc nâng cao, t l h nghèo gi. Kt qu gim
c nhng m c s bn vng. T l
h cn nghèo, h phát sinh còn lng trông ch,  li không mun
thoát nghèo còn din ra ph bin  mt b phi dân, chênh li
nghèo gia các vùng và gi   ng còn ln, s h   
c thu nhp nm sát vi mc chu
Do vy, cn có mt cách nghiêm túc và khoa
hc. Chúng ta không nên nhìn nghèo ch vi mt khía c  
nhp, không xem nghèo là mt hi mà là hi
cnh, phc tp, chng chéo bao gm nhiu yu t 
i t u (theo thu nh  bao
ph chính sách tng. Trong thi mi, hi nhp kinh t th
gii, nn kinh t uyên, nn kinh t huy

 , n
kinh t 



, có nhng chuyi rt mng CNH - 


3
V cp thit c ra là nghiên ct
n, t  phát huy các th mnh và
hn ch các y

, nh



 n vng có hiu
qu. Vì v h thc thc trng nghèo theo
u là rt cn thit.
Xut phát t thc tic hi tài: “Đánh giá thực trạng
nghèo theo hươ
́
ng tiếp cận đa chiều và giải pháp giảm nghèo bền vững tại
xã Đng Đạt, huyện Phu
́
Lương, tỉnh Tha
́
i Nguyên”.

* Mc tiêu chung:
Trê c trng nghèo t



 , thông qua
tip ct cách chính xác.
T i pháp c th nhm gim nghèo bn vng t



.
Góp phn cho vic gim nghèo, thoát nghèo và tránh tái nghèo.
*Mc tiêu c th:
- c thc trng nghèo c




pháp tip cu.
- c thc tr

c tr


y () .
-  xu c các gii pháp nhm thoát nghèo bn v


 ( ).

rong hc tp và nghiên cu khoa hc
- Nghiên c  cho sinh viên vn dng sáng to nhng kin
thc vào thc tin và là ti quan tr sinh viên thc nhng
kin thn cn b  phù hp vi thc t công vic sau này.


4
- Nghiên c tài nhm phát huy cao tính t giác, ch ng hc tp,
nghiên cu ca sinh viên. Nâng cao tinh thn tìm tòi, hc hi, sáng to và kh
n dng kin thc vào tng hnh
ng nhng ý u kin thc t.
- ng th mc thc t vn
dng kin thc nghiên cu khoa hp cho
vic xut phát nhng nghiên cu khoa hc sau này.
g thc tin.
- T kt qu nghiên c tài s góp mt phn vào b
giá thc trng nghèo cp cn nghèo
u và gii pháp gim nghèo bn vng ca xã  . Ngoài ra, t
nhng phát hin trong quá trình nghiên cu có th t cái
nhìn tng th  thc trng nghèo cn
ng nhng kin ngh n lý cp trên kp thi
ng gii pháp nhm nghèo bn vng.
- c các yu t gây n nghèo ca các h trong
xã. T m bc nhu cu, mong mun ca các h  ra các gii
pháp gii quyt các nhu cc mt ci dân. Góp phy kinh
tiáo dc cp và ci thii
sa bàn xã.

Phnt v
Phn  lý lun và thc tin
Phn ng, nu
Phn 4: Kt qu nghiên cu và tho lun
Phn 5: Kt lun và  ngh



5
 2



2.1.1. Khái niệm nghèo
n nay, khái nim v  có s i, mc dù
c, tuy nhiên nhiu quan nim v n
c các quc gia tha nhn.
Theo Liên hp quc ti thi tham
gia hiu qu vào các hong xã h 
m trng trt
hoc không có ngh nghi nuôi sng bc tip cn tín
dn, và b loi tr
ca các cá nhân, h ng. Ng b bo hành,
phi sng ngoài l xã hi hou kin rc tip cn
c sch và công trình v 
Ti Hi ngh v ch ban Kinh t Xã hi Khu vc
Châu Á - i B
1993, các quc gia trong khu vng nht cao rng: "Nghèo kh là tình
trng mt b ph  mãn nhng nhu cn
ci mà nhng nhu cu y ph thu phát trin kinh t
xã hi, phong tc tp quán ca tng vùng và nhng phong tc c xã hi
tha nhn."
Theo Amartya Kumar Sen, nhà Kinh t hc   t gii Nobel
Kinh t tn ti cn có nhng nhu cu vt cht và tinh thn ti


6
thiu, i mc ti thii s b ng trong nghèo nàn.
Các khái nim trên cho thy s thng nht cao ca các quc gia, các
nhà chính tr và các hc gi cho rng: Nghèo là mt hiu, tình
trng nghèo cc nhìn nhn là s thiu ht/khônc tha mãn các
nhu cn ci. [6]
: Nhng quan nim v 



 p cn khác


 ng ý kin khác nhau, nghèo là mt khái nii và có
tính bii. Các ch s nh gii hn nghèo không phi là cng nhc và
bt bin. Nó bi i tùy theo s khác bit, s chênh lch gi

 ,
min, qu

.
2.1.2. Chuẩn mực xác định nghèo đói
* Chun m gii:
Hin nay, Ngân hàng th gi c
 giàu nghèo ca các quc gia da vào thu nhp quc dân bình quân tính
i trong mc là
tính theo t giá h
i ta chia mc bình quân ca
c trên toàn th gii làm 6 loi:
c cc giàu.
+ T 20.000 dc giàu.
+ T i 20.000USDc khá giàu.
+ T c trung bình.
+ T c nghèo.
c cc nghèo.


7
m chung ca nhic, h nghèo là h có thu nhp
i 1/3 mc trung bình ca xã hm ca nn KT - XH và sc
mua cng tin khác nhau, chun nghèo theo thu nhp (tính theo USD)
 tng quc gia.  mt s c có thu nhp cao, chun nghèo
n nghèo ca Malaixia
   Vit Nam,
GDP bình quân khon chung ca th gii
ng th ly mc nghèo c xác
nh nghèo ca Vit Nam [3].
nh tiêu trí chun nghèo ca Vit Nam:
- nh chun quc gia.
B  ng -         ng trc ca
 n hành rà soát chun nghèo qua các thi kì. Lúc
nh da trên các ch tiêu nhu cn sang
ch tiêu thu nhp, kt qu n công b chung giai
n khác nhau (bng 2.1):


8

Chu
n
Phân lo
Mc thu nhp bình
i/tháng
1993 - 1995 (Mc thu
nhp quy ra go)

i 8 KG
)
i 13 KG
Nghèo (KV nông thôn)
i 15 KG
Nghèo (KV thành th)
i 20 KG
1996 - 2000 (Mc thu
nhp quy ra g 
i s tin)
i KV)
ng)
Nghèo (KV nông thôn,
min núi, ho)
ng)
Nghèo (KV nông thôn,
ng bng trung du)
ng)
Nghèo (KV thành th)
ng)
2001 - 2005 (Mc thu
nhp tính bng tin)
Nghèo (KV nông thôn,
min núi, ho)
ng
Nghèo (KV nông thôn,
ng bng trung du)
i ng
Nghèo (KV thành th)
ng
2006 - 2010 (Mc thu
nhp tính bng tin)
Nghèo (KV nông thôn)
ng
Nghèo (KV thành th)
ng
2011  2015 (Mc thu
nhp tính bng tin)
Nghèo (KV thành th)
ng
Cn nghèo (KV thành th)
T 501.000- ng
Nghèo (KV nông thôn)
ng
Cn nghèo (KV nông
thôn)
T 401.000- ng
(Ngun: B -TB & rình mc tiêu Quc gia v 


9
 , 

,  





 , 









 . 

























thôn, 















 . 


 2014  2015, 






 , 





 






 34.700 , 








6.240 .[8]




 , 











 , 




,  





 , 
 .
 14,2% (2010) 

 11,76%
(2011) 9,6% (2012),  2,3%/. 
62 





 30





58,33% (2010) 
 50,79% (  2011)  43,89% (  2012), 
[14]










, 2014, 
 7,8% 

 5,8-6%, ri












quân 5% 

(

38,2% 2013 

33,2% ).[14]
2.1.3. Khái niệm nghèo đa chiều
 , 
, , 



































. 









?
Nghèo đa chiều (multidimensional poverty): 

 , 
 , 








10
 , 


















 , 



 (

 ,  , 



) hay
h





 ( ). 
 , 










 : T , 
 . 

 , 




















 



 .
 c














 . 

 , 










 , 




/ ,














 , 












 .   





 
thiu ht tng hp ca hai hay nhiu loi vn khác nhau ca mi hoc
i: Vn sc kho, vn tâm lý, vn thông tin, vi, vn tài
chính, vn vt cht, vn t  u v tng loi v
thc tm quan trng ca chúng và có các bin pháp gim nghèo thích
hp [5].
* Vốn tự nhiên (natural capital): NN chính là hong ch yu trong
nông thôn. Vì vy, vn t nhiên là tài sn vô cùng quan trng. Bao gt
i tiêu. Thiu vn t u hoc không
t hon ci, không th c. Thiu vn t
nhiên tc là thiu sn xut và kìm hãm s phát trin kinh t [2].
* Vốn vật chất (physical capital): Vn vt cht ca h c chia làm 3
nhóm là tài sn sn xut, tài sn tiêu dùng và mt s ch s u kin
nhà c sch và nhà v sinh. Din tích nhà , giá tr nhà  và kiu
nhà là các bii diu kin nhà . S hin din cn cây lâu


11
ng trn máy,
c coi là ch báo ca tài sn sn
xut. Trong khi s hn thp
n thoi, máy vi tính, t lnh, máy ging ch
báo cho tài sn tiêu dùng. Vn vt cht th hiu thiu các
tim thu nh
* Vốn tài chính (financial capital): Có 3 ch báo có th phn ánh vn
tài chính là giá tr nhà, giá tr món vay tín dng và s tin gi nhc trong
 ngun vn tài chính ta có th ng tin luân chuyn trong

* Vốn sức khoẻ (capital health): Sc kho là yu t vô cùng quan
tri vi s thành công ca mi. Nu không có sc kho, thì
i s không th ng, sáng to và làm vic. Hin nay, nhiu
t chng ch s ng và t l t vong ca tr em, t l i
ln và tr em mc các bnh hi xem xét v u.
Thc t, ving và bnh tt  tr ng xu ti
a bnh và thuc thang chim mt phn rt ln nhu
cu chi tiêu cng ln ti sc
kho ca th h t cng yu kém v sc kho 
nghèo là rt cao. Do vy, sc kho  [2].
* Vốn con người (human capital): Là mt ngun vc trong
quá trình giáo dc và các hong trong cuc sng. Các giá tr, chun mc
ca xã hi, các mô hình ng x, các thói quen tt, các kin thc, kinh nghim,
k  thc hin các hong kinh t là nhng ni dung cc k quan
trng mà vn này mang li. Mi thiu vn giáo dc
là thiu hn t thích c vi cuc sng ca xã hi [2].


12
* Vốn tâm lý (psychological capital):     t loi vn.
u này có v mi ln là tin bc, là vt cht, là
ng tâm lý là mt loi vn. Chính nhng chuyên
gia ca Ngân hàng Th ging s n
t quan tr n biu
ht tâm lý, dn tt s t tin, kh i
nhng cái lc hu hay kh   i nhng s la chn ca mình
thành hin thc [2].
* Vốn thông tin (capital information): n tâm lý, thông tin
c xem là mt tài st sai lm. Thông tin là
sc mnh. Nó càng quan tri công ngh 
n thông tin  mi, nhóm
i chính là  kh c nghe, bit thông tin t các kênh truyn thông
    a xã, huyn, t thông tin, ti vi, mng internet,
c kh  hiu và tham gia vào
 án [2].
2.1.4. Chuẩn nghèo đa chiều
Ch s u (Multidimensional Poverty Index - c t
chc Sáng kin phát trii hc Oxford (OPHI)
cùng UNDP s dng trong Báo cáo Phát tri  i (Human
Development Report), công b vào ngày 02/11/2011. Ch s c xây
dng dn ca Alkire và Foster (2007) 




3 , 



: 

 ( ), 






 ,  






.


13




, 





 , 






















 , 










 , 





 .


, 









, ,  11
 : 
 ,  ,  

, BHYT, , 



,
,  ,  .
2.1.5. Các quan niệm về giảm nghèo bền vững
Nghèo bền vững (sustainable poverty): 










 
 , 

 


























 :
- : Nh 

 

 , 








 , 

















 - 







 












 (





 ) 



 . Nn phá rng ba
i dân có li nhun ln  m hin ti. H không bit
hoc bi tình làm, tác hi ca nó vô cùng ln gây st l t,
hn hán khng, mt mùa d . Tuy

























 [14].
- : 





 






 
















 . 








(











)   .























14

 






















 . 
















, 















 , 


 



[14].













 n Liên hp quc (UNDP),  20 


c

 , 













 






 , 























 .  













 ,  ,
 .  


 , 













 . 












 , 
















 ,  , 



i,  , BHYT 






 








 .










 , 














, 



 , 
 . 























 







 , 


















 . 



, 






























 , 
  , 


15
















 . 






,  , 

















 n










 .












 -






















 . 




 














  nên tt hu [14].



























 , 







 nh

 . 

















, 














 , 





 

 ,
xem  , 



, 







 ,

 , 







 


















 .


 ,  , 
















 , 










  . 














  









 -

















 . Các h thoát nghèo phi
 mc khá, t l h cn nghèo gim, khoc
thu hp. 
 















 , 




.


16
2.1.6. Các khía cạnh của đói nghèo
* V thu nhp:  nhng có cuc s
cc kh, mc thu nhp thu này do tính cht công vii
ng làm nhng công ving chân tay nhiu, công
vic cc nh p li th na, công ving bp
bênh, không nh, công vic ph thuc vào thi v và có tính ri ro cao,
n thi tit (chng ht, h
* Y t - giáo dc:
 ng mc ph nh him
nghèo, tình trng sc khe không tm bng
cc nhu kin không ti nghèo ng sng trong nhng
u kin v sinh, y t hn ch. Dn t l cht ca tr 
trong nhóm h nghèo, s tr b ng và s bà m mang thai thiu
máu rt cao. Nhu này là do h  khon tin chi cho nhng
khon có chi phí l
i x bng trong xã hc quan tâm cha tr
nên t l tip xúc vi các dch v y t rt thp. Bên c ng không
quan tâm ti sc khe ca mình, khin bnh càng tr nên trm tr
Tình trng giáo d i v        
tâm. Hu h u kin hn chn. T l
tht hc  h nghèo rt cao. Tình trng này cho thy: Th nh
không th trang trc các khon phí v hc tp cn hc
phí, tin sách v. Th 2 là do tâm lý ca 1 s i nghèo vn còn c h, lc
hu không cho con cái ca h y s mng
. Th 3 là do hin nay mt s h n thc tm
quan trng ca ving, vic hc thc ng t


17
nhiên, v hc phí ca con em h qu là v 
chính c
Tóm li, y t - giáo dc là mt v c nhii nghèo quan
tâm, h c tm quan trng ca các yu t này ng ln
ti ba h p
quá th trang tri hc phí, vii chp nh con
cái thôi hi bc khám cha chy kp thc.
* Không có ting nói và quyn lc
ng b i x không công bng, b gt ra ngoài l ca
xã hi, do vy h ng không có ting nói quynh trong các công vic
chung ca cn chính bn thân.
ng có tâm lý sng ph thu  p lo s mi th, tr nên t ty
không kic cuc sng c
có ting nói và quyn li. Không có ting nói còn th hin  nhng
i ph n b i x b

Đặc điểm nghèo đói ở nước ta
* Gim nghèo bp bênh:
Vic thành tu rt ng trong công tác gim nghèo
nha qua. T l nghèo gim liên tc  tt c  
thành th và nông thôn, trong c cng dân tc Kinh và cng các
dân tc thiu  và trên mi khu va lý. T l nghèo chung gi
t    n  
2010 (Ngân hàng Th gii ti Vit Nam, 2012). T l c gim
            m chí còn

Tài liệu bạn tìm kiếm đã sẵn sàng tải về

Tải bản đầy đủ ngay

×