Tải bản đầy đủ

MỘT SỐ BIỆN PHÁP GÓP PHẦN NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG VÀ GÂY HỨNG THÚ CHO HỌC SINH TRONG PHÂN MÔN ÂM NHẠC THƯỜNG THỨC

PHÒNG GD&ĐT HUYỆN TUY ĐỨC
TRƯỜNG THCS TRẦN PHÚ
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
MỘT SỐ BIỆN PHÁP GÓP PHẦN NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG
VÀ GÂY HỨNG THÚ CHO HỌC SINH TRONG PHÂN MÔN
ÂM NHẠC THƯỜNG THỨC
A. PHẦN MỞ ĐẦU
I. Lý do chọn đề tài
- Phân môn âm nhạc thường thức là một phân môn khó cho cả giáo viên và học
sinh cả về phương pháp dạy học của giáo viên cũng như phương pháp học của
trò.
- Trên thực tế cho thấy học sinh ở các trường trung học cơ sở thì mức độ tiếp
cận thông tin còn chậm. Bên cạnh đó nhiều giáo viên và học sinh coi môn này là
môn phụ nên chưa đầu tư thích đáng về thời gian nghiên cứu tài liệu cho các giờ
dạy học, đặc biệt là các giờ dạy học phân môn âm nhạc thường thức.
- Một thực trạng chưa tốt là hiện nay trường THCS Trần Phú ở vùng khó khăn
điều kiện cơ sở vật chất còn nghèo nàn, không có điều kiện mua sắm thêm cơ sở
vật chất và phương tiện dẫn đến chất lượng học còn thấp và chưa gây được hứng
thú cho học sinh trong phân môn âm nhạc thường thức.
- Từ thực tiễn giảng dạy cũng như thực tiễn của học sinh vùng khó khăn ở
trường THCS Trần Phú ít có điều kiện để tiếp nhận tri thức về âm nhạc, nếu

giáo viên tạo được hứng thú trong giảng dạy và học tập sẽ giúp cho học sinh say
mê học tập.
- Từ những lí do trên bản thân tôi là một giáo viên âm nhạc được đào tạo đúng
chuyên ngành sau 4 năm giảng dạy tại trường THCS Trần Phú – Xã Đăk Ngo -
Huyện Tuy Đức. Trực tiếp giảng dạy môn âm nhạc tôi nhận thấy việc nâng cao
chất lượng học tập và gây hứng thú cho học sinh trong khi học phân môn âm
nhạc thường thức là một trong những giải pháp hết sức quan trọng. Vì vậy nó là
động lực giúp tôi đi sâu nghiên cứu đúc kết kinh nghiệm này.
II. Phạm vi thời gian thực hiện.
1. Phạm vi: Đề tài được thực hiện ở các khối lớp trong trường THCS Trần Phú
2. Thời gian thực hiện: Học kì I năm học 2011 – 2012
B. NỘI DUNG ĐỀ TÀI
I. CƠ SỞ THỰC TIỄN:
- Việc thực hiện chương trình đối với các trường THCS ở các vùng khó khăn
nói chung và ở trường THCS Trần Phú nói riêng là rất khó khăn vì cơ sở vật
chất còn nghèo nàn, cụ thể như: phòng học bộ môn âm nhạc chưa có,đồ dùng
phục vụ dạy và học cho thầy và trò còn ít chưa đủ cho các em thực hành. Mặt
khác các đồ dùng, thiết bị dạy học có chất lượng không cao, như máy nghe nhạc,
băng đĩa, tranh ảnh nên trong quá trình dạy học chưa đạt hiệu quả cao và chưa
gây được hứng thú cho học sinh khi học phân môn âm nhạc thường thức.
- Phân môn âm nhạc thường thức lại là phân môn khô cứng, việc lôi cuốn học
sinh yêu thích phân môn này là rất khó khăn. Tâm lí các em học sinh chưa thực
sự yêu thích phân môn âm nhạc thường thức.
1.Về đối tượng :
- Học sinh THCS đây là lứa tuổi có nhiều thay đổi về đặc điểm tâm sinh lí. Các
em còn ngại tiếp xúc với các nhạc cụ, với các hình thức biểu diễn. Vì vậy việc
tạo cho học sinh nâng cao chất lượng và hứng thú trong học tập là một điều hết
sức cần thiết.
2. Về khách quan:
- Điều kiện cơ sở vật chất nhà trường chưa đảm bảo cho việc học sinh nghe và
quan sát. Các đồ dùng thiết bị dạy học còn thiếu nhiều đặc biệt là các thiết bị như
máy nghe, thanh phách, bảng phụ, tranh ảnh hoặc các thiết bị được cấp về có
chất lượng không cao có thiết bị chỉ sử dụng một lần đã hư hỏng hoặc không
dùng được nửa bởi chỉ có giá trị dùng một lần.
II. THỰC TRẠNG.
1. Đối với nhà trường
- Mặc dù BGH nhà trường rất quan tâm đến việc đổi mới phương pháp dạy học
nhưng trong điều kiện hiện nay vẫn chưa có đủ cơ sở vật chất và phương tiện
thiết bị dạy học phục vụ cho quá trình đổi mới nâng cao chất lượng và gây hứng
thú cho học sinh trong phân môn âm nhạc thường thức.
- Thiết bị dạy học được cung cấp không đáp ứng đủ về số lượng, một số thiết bị
có chất lượng kém.
- Hiện nay trường chưa có phòng học bộ môn nên việc dạy phân môn âm nhạc
thường thức còn gặp nhiều khó khăn.
2. Đối với giáo viên.
- Giáo viên còn gặp nhiều khó khăn về điều kiện cơ sở vật chất để đáp ứng
những yêu cầu cần thiết trong đổi mới phương pháp dạy học, nâng cao chất
lượng và gây hứng thú cho học sinh, nhiều kiến thức lí luận của nội dung chương
trình sách giáo khoa mới, đòi hỏi ở người giáo viên một sự nổ lực, phấn đấu, say
mê nghề nghiệp liên tục nhằm khắc phục những thói quen dạy học theo phương
pháp cũ.
- Qua thực tế các trường tôi thấy một số giáo viên đào tạo chuyên sâu vào môn
âm nhạc còn ít có nhiều giáo viên dạy môn giáo dục công dân, môn văn … được
kèm theo cả môn âm nhạc nên trong quá trình dạy chưa đáp ứng hết yêu cầu của
phân môn. Dạy còn mang tính chất qua loa chưa thực sự gây hứng thú đối với
học sinh.
3. Phụ huynh học sinh.
- Đa số phụ huynh chưa hiểu đầy đủ ý nghĩa, sự cần thiết của việc đổi mới nội
dung chương trình sách giáo khoa và phương pháp dạy học mới. Mặt khác điều
kiện kinh tế thuộc vùng 3 nên sự quan tâm trong việc đáp ứng các điều kiện cho
việc giảng dạy còn hạn chế. Đặc biệt một số phụ huynh còn phân biệt môn chính
và môn phụ.
4. Đối với học sinh.
Sau khi tham khảo tìm hiểu học sinh về phân môn âm nhạc thường thức tôi
thấy đa số các em gặp nhiều khó khăn cơ bản sau
a. Về tâm lý.
- Các em còn ngại học phân môn âm nhạc thường thức, không có hứng thú học
tập một phần do các em nhận thức chưa đúng môn học, một phần nữa học sinh
xem đây là môn học không mang lại lợi ích cho việc học để thi tốt nghiệp.
b. Về kiến thức.
- Đây là một phân môn mang tính chất minh họa bằng âm nhạc và các câu hỏi,
đáp nên các em gặp nhiều khó khăn trong việc hiểu biết, để nắm bắt kiến thức và
vận dụng vào thực tế.
c. Về kỹ năng.
- Học sinh chưa được tiếp xúc với các nhạc cụ, nên các nhạc cụ đó đều là mới
mẻ, có thể nói đối với các em đó giống như là những thứ đồ chơi mới lạ.
III. GIẢI PHÁP THỰC TIỄN
Thực tế dạy phân môn âm nhạc thường thức tại trường THCS Trần Phú học kì
I năm học 2011 – 2012 tôi đã mạnh dạn áp dụng một số kinh nghiệm riêng khi
dạy một bài âm nhạc thường thức cụ thể như sau:
1. Về tâm lý.
- Trong giờ học phân môn âm nhạc thường thức tôi luôn tạo cho các em tâm lý
thoải mái. Luôn luôn tìm hiểu, nắm bắt, những suy nghĩ nguyện vọng học tập
của từng học sinh từ đó động viên, giúp đỡ các em thỏa mãn được ý nguyện của
bản thân để các em có một tâm lý thoải mái, có hứng thú học tập.
- Xây dựng cho các em có mối quan hệ bạn bè tốt để giúp đỡ nhau trong học
tập, tạo không khí đạo đức lành mạnh trong lớp, trong trường.
- Trong kiểm tra đánh giá, luôn tạo ra sự công bằng và tôn trọng nhân cách học
sinh.
- Khi học sinh mắc phải những sai lầm không chê bai, la mắng mà thay vào đó
là những lời động viên, khích lệ và hướng dẫn lại từng bước để các em nhận thấy
được những cái sai của mình và tự khắc phục sữa chữa.
- Luôn gần gũi với học sinh để các em thấy được sự quan tâm, chăm lo, thân
thiện từ người cô mà học sinh hăng hái đam mê môn học.
- Sử dụng có hiệu quả triệt để các đồ dùng dạy học hiện có, đồng thời tôi còn
hướng dẫn các em tự làm đồ dùng phục vụ cho việc học tập, trong điều kiện khó
khăn hiện tại của trường như: làm thêm tranh ảnh và thanh phách để tạo thêm
hứng thú học tập cho các em.
2. Về kiến thức.
- Tôi luôn cung cấp cho học sinh một số kiến thức về mặt âm nhạc, kiến thức tư
liệu về các nhạc sĩ trong và ngoài nước, các tác phẩm và các đóng góp của họ
cho nền âm nhạc của đất nước mình, cho thế giới. Các em cũng được biết nhiều
thể loại và phong cách âm nhạc khác qua từng thời kì, ngoài ra các em còn biết
thêm một số nhạc cụ dân tộc và nhạc cụ phương tây.
- Những dạng bài trên có đặc điểm và tính chất khác nhau, do đó mỗi dạng bài
nên theo một quy trình dạy học riêng. Dù thực hiện theo quy trình nào tôi cũng
phải coi trọng phần minh họa bằng âm nhạc và các câu hỏi đáp để cô với trò
cùng tham gia hoạt động.
3. Về kỹ năng.
- Tôi luôn bám sát mục tiêu để hình thành và rèn luyện cho học sinh những kỹ
năng cảm thụ và các hình thức biểu diễn trong âm nhạc.
- Để giúp học sinh nâng cao chất lượng học tập và gây hứng thú trong việc học,
giáo viên nên tránh cách dạy khô khan, tẻ nhạt.Giáo viên phải nắm chắc đặc
trưng phân môn âm nhạc thường thức để có cách dạy phù hợp, giờ học âm nhạc
thường thức phải là giờ học hấp dẫn với phương châm “học vui –vui học” tránh
dạy lý thuyết trừu tượng, căng thẳng phải vận dụng mọi phương pháp để cải tiến
cách dạy phân môn âm nhạc thường thức.
- Ngoài ra giáo viên cần bổ sung sáng tạo thêm nhiều thủ pháp sinh động, hấp
dẫn, đa dạng hóa cách thức truyền đạt ở phân môn âm nhạc thường thức.
- Trong quá trình giảng dạy tôi luôn đưa vào một số trò chơi để vừa nâng cao
hiệu quả bài học vừa tạo hứng thú cho học sinh.
- Thực tế cho thấy nếu trong một tiết học âm nhạc thường thức giáo viên dành ít
thời gian tổ chức trò chơi cho học thì học sinh rất hào hứng. Trong phân môn âm
nhạc thường thức có nhiều trò chơi nhằm giúp học sinh nâng cao chất lượng học
và gây hứng thú cho học sinh, nhưng trò chơi phải phù hợp với từng bài học cụ
thể.
- Để giới thiệu về một số nhạc sĩ tôi có thể thông qua trò chơi “ Giải đáp thắc
mắc” cho học sinh coi lại thông tin kiến thức có trong sách giáo khoa trong vòng
5 phút, sau đó gấp sách lại cùng thảo luận. Các câu hỏi giáo viên đã chuẩn bị sẵn
ở bảng phụ sau khi có hiệu lệnh các nhóm phất cờ, quyền ưu tiên trả lời nhóm
nào phất cờ trước hiệu lệnh sẽ mất quyền trả lời.
Ví dụ : Giới thiệu về nhạc sĩ Văn Cao – Âm nhạc 6 tiết 7.
Giáo viên ghi sẵn các câu hỏi ở bảng phụ (lần lượt từng câu ). Mỗi câu một hiệu
lệnh.
+ Cho biết năm sinh, nơi sinh , năm mất của nhạc sĩ Văn Cao trước cách mạng
tháng 8
+ Kể tên một số tác phẩm của nhạc sĩ Văn Cao trong cuộc kháng chiến chống
thực dân pháp (1946-1954)
+ Ông được nhà nước truy tặng gì?
Nhóm nào có số lượng câu hỏi trả lời đúng nhiều nhất là nhóm thắng cuộc, giáo
viên cho điểm cộng nhóm đó để tạo hứng thú trong thi đua.
- Theo tôi trong những thao tác quan trọng, khi dạy phân môn âm nhạc thường
thức là phải cho học sinh được nghe.
- Ngoài việc nghe tác phẩm tiêu biểu được giới thiệu trong sách giáo khoa, giáo
viên nên giới thiệu thêm các tác phẩm khác của nhạc sĩ đó, nhất là đối với các
nhạc sĩ Việt Nam. Những nhạc sĩ có công lớn cho nền âm nhạc Việt Nam (Bởi vì
ở những vùng khó khăn như các trường THCS nói chung và trường THCS Trần
Phú nói riêng học sinh biết quá ít về tác phẩm của các nhạc sĩ này, thay vào đó
các em lại biết về những lời ca khúc với giai điệu nhạt nhẽo, nghèo nàn, cac từ
sáo rỗng, vô bổ).
- Để tạo sự tập trung lắng nghe của học sinh, chúng ta nên tổ chức thi đua dưới
dạng “Những nốt nhạc vui”.
- Trong phần giới thiệu tác phẩm cũng có thể đưa trò chơi có tính vận động “Ai
nhanh nhất” giáo viên làm sẵn bảng nhỏ ghi tên các tác phẩm của nhạc sĩ đó,
cũng như các nhạc sĩ khác, mỗi bảng một bài. Từng nhóm một luân phiên lên
chọn tên tác giả, trong quá trình các em chọn, sẽ có một thư kí của nhóm ghi lên
bảng các tác phẩm mà thành viên trong nhóm chọn, mỗi nhóm khoảng 1 phút.
Giáo viên tổng kết lại nhóm nào chọn nhanh và đúng thì nhóm đó thắng cuộc.
Ví dụ: Giới thiệu nhạc sĩ Nguyễn Văn Tý – lớp 9 - tiết 10
Giáo viên chia lớp thành 3 nhóm, cho học sinh thảo luận sau đó đại diện từng
nhóm lên ghi tên tác giả ứng với tác phẩm đã cho.
STT Tên tác phẩm Tên tác giả
1 Mẹ yêu con Nguyễn Văn Tý
2 Câu hò bên bờ Hiền Lương Hoàng Hiệp
3 Một khúc tâm tình của người Hà Tĩnh Nguyễn Văn Tý
4 Dáng đứng bến tre Nguyễn Văn Tý
5 Đất nước lời ru Văn Thành Nho
6 Tiếng hát giữa rừng Pác Bó Nguyễn Tài Tuệ

Tài liệu bạn tìm kiếm đã sẵn sàng tải về

Tải bản đầy đủ ngay

×

×