Tải bản đầy đủ

SKKN chiến sĩ thi đua GV Mầm non: Một số biện pháp nâng cao chất lượng dạy trẻ mẫu giáo kể chuyện sáng tạo

Một số biện pháp nâng cao chất lượng dạy trẻ mẫu giáo kể chuyện sáng tạo
I. PHẦN MỞ ĐẦU.
1. Lý do chọn đề tài.
Các tác phẩm văn học nói chung và câu truyện nói riêng là món ăn tinh thần
không thể thiếu đối với trẻ thơ nhất là lứa tuổi mẫu giáo. Nó đem lại cho trẻ những
hiểu biết đầu tiên về cuộc sống xung quanh, giúp trẻ hoàn thiện nhận thức về cuộc
sống, có kỹ năng giao tiếp, biết được mối quan hệ giữa người với người, giữa
người với thiên nhiên, biết được đúng sai, xấu tốt, thiện ác qua mỗi tác phẩm.
Truyện nuôi dưỡng và phát triển ở trẻ trí tưởng tượng, sáng tạo nghệ thuật. Qua
hoạt động làm quen với các câu truyện trẻ được giáo dục truyền thống của dân tộc,
giáo dục cội nguồn, giáo dục tình yêu thương con người, thiên nhiên, quê hương
đất nước, đặc biệt từ những gì gần gũi nhất. Cho nên câu truyện là phương tiện
giáo dục con người nhạy bén nhất, lâu bền nhất và cũng hiệu quả nhất.
Vì vậy việc đem các câu truyện đến cho trẻ là một việc rất quan trọng và cần
thiết. Đối với trẻ mẫu giáo, quá trình được tiếp xúc với các câu truyện phải từ dễ
đến khó, từ đơn giản đến phức tạp, để từ đó trẻ bộc lộ khả năng hiểu, cảm thụ các
câu truyện và kể được câu truyện một cách sáng tạo. Khả năng cảm thụ đó là sự
phát triển trực tiếp của trẻ về các lĩnh vực: Nhận thức - Ngôn ngữ - Tình cảm và kỹ
năng xã hội. Tuy nhiên khi đưa các câu truyện đến cho trẻ đòi hỏi người giáo viên
phải lựa chọn những câu truyện hay phù hợp với lứa tuổi, có ý nghĩa giáo dục trẻ,
có những suy nghĩ sáng tạo, tạo môi trường, tạo cơ hội cho trẻ được tìm tòi khám

phá, trải nghiệm phát huy tính tích cực của trẻ để từ đó đưa ra những phương pháp,
biện pháp thích hợp nhằm giúp trẻ phát triển tốt khả năng hiểu, cảm thụ và kể
thành câu chuyện sáng tạo theo ý hiểu riêng của trẻ.
Hiện nay ở các trường mầm non trẻ đã được làm quen với các câu truyện tùy
theo từng độ tuổi, song không vì thế mà đa số trẻ đều cảm nhận được cái hay, cái
đẹp trong mỗi câu truyện. Do đó trong quá trình giảng dạy cũng như việc truyền
thụ những kiến thức, kỹ năng cho trẻ làm quen với các câu truyện tôi thấy: Khả
năng hiểu, cảm thụ nội dung câu truyện và kể thành câu chuyện sáng tạo theo ý
hiểu riêng của trẻ mẫu giáo vẫn còn nhiều hạn chế. Bản thân tôi thấy mình cần có
những biện pháp cụ thể nhằm giúp trẻ phát triển tốt khả năng hiểu, cảm thụ và kể
\
1
Một số biện pháp nâng cao chất lượng dạy trẻ mẫu giáo kể chuyện sáng tạo
chuyện sáng tạo. Đó là lý do tôi chọn đề tài “Một số biện pháp nâng cao chất
lượng dạy trẻ mẫu giáo kể chuyện sáng tạo”.
2. Mục đích nghiên cứu.
Trên cơ sở nghiên cứu lý luận và tìm hiểu thực trạng khả năng hiểu, cảm thụ
nội dung câu truyện của trẻ mẫu giáo, tôi tìm ra một số biện pháp để truyền thụ các
nội dung câu truyện cho trẻ một cách nhẹ nhàng, có hiệu quả, trẻ lĩnh hội các tác
phẩm được sâu sắc nhất từ đó trẻ kể được câu truyện sáng tạo theo cách riêng của
trẻ.
3. Thời gian, địa điểm.
3.1. Thời gian.
Tôi đã tiến hành nghiên cứu đề tài này từ tháng 8 năm 2014 đến tháng 04
năm 2015.
3.2. Địa điểm
Việc nghiên cứu của tôi được tiến hành ở hai điểm trường: Lớp Mẫu giáo
tại điểm trường Hội Phố, Phương Nam trường Mầm non Đông Hải.
4. Đóng góp mới về mặt lý luận, thực tiễn.
Cần đánh giá thật chính xác: Môi trường sống, đặc thù của trẻ em vùng miền
để có những biện pháp, hình thức và liều lượng tác động phù hợp.
Tránh lựa chọn biện pháp có tính áp đặt, phải tổ chức hướng cho trẻ học tập,
thực hành và lĩnh hội kiến thức mới bằng cách tìm tòi, khám phá ra tất cả mọi hoạt
động nhờ đó tăng cường khả năng tham gia các hoạt động làm quen với tác phẩm
văn học cho trẻ.
\
2
Một số biện pháp nâng cao chất lượng dạy trẻ mẫu giáo kể chuyện sáng tạo
II. PHẦN NỘI DUNG
1. Chương 1: TỔNG QUAN
1.1. Cơ sở lý luận
* Biện pháp: Cách làm, cách giải quyết một vấn đề cụ thể.
* Nâng cao: Làm tăng thêm.
* Chất lượng: Giá trị về mặt lợi ích của con người, đời sống. .
* Sáng tạo: Tạo ra những giá trị mới về vật chất hoặc tinh thần; Có cách
giải quyết mới, không bị gò bó, phụ thuộc vào cái đã có.
* Kể chuyện sáng tạo: Vẫn giữ nguyên nội dung cốt truyện, làm phong phú
cốt chuyện hay nói cách khác kể chuyện sáng tạo không làm biến dạng. Sáng tạo
không có nghĩa là sáng tạo ra một câu truyện mới mà căn cứ vào những yếu tố
động, biến đổi của truyện để sáng tạo trong kể chuyện. Sáng tạo trong diễn đạt
ngôn ngữ kể làm câu chuyện thêm sinh động, hấp dẫn hơn nhưng nội dung cốt
chuyện thì không thay đổi. Mục đích của việc kể chuyện sáng tạo là giúp trẻ yêu
những câu chuyện, phát triển ngôn ngữ cho trẻ. Qua đó nhằm xây dựng ở trẻ nhân
cách đạo đức biết yêu ghét rõ ràng, cũng là phương tiện nâng cao trí tuệ, phát triển
trí nhớ, trí tưởng tượng sáng tạo, củng cố kiến thức kỹ năng sống, sự tự tin cho trẻ.
Nhằm mục đích truyền cho trẻ hiểu thêm về vẻ đẹp truyền thống của dân tộc: Lòng
nhân ái, thủy chung; tính công bằng, yêu lẽ phải; tính cần cù chịu khó; yêu nước,
thương nòi; tính tự tin và lạc quan yêu đời.
* Một số biện pháp nâng cao chất lượng dạy trẻ mẫu giáo kể chuyện
sáng tạo: Một vài cách làm, cách giải quyết, nhằm làm tăng thêm khả năng kể
chuyện sáng tạo cho trẻ mẫu giáo tại trường Mầm non Đông Hải.
1.2. Cơ sở thực tiễn
Vấn đề đã được nhiều tác giả nghiên cứu song chủ yếu tập trung vào đối
tượng 3 - 4 - 5 tuổi. Các giải pháp đưa ra đã giải quyết được thực trạng của học
sinh, phần nào giúp giáo viên đổi mới phương pháp, hình thức dạy học. Tuy nhiên,
có những giải pháp mang tính đặc thù phù hợp cho đối tượng học sinh của từng
lớp. Vậy để đi sâu hơn một số giải pháp nhằm đem lại hiệu quả thực sự trong quá
\
3
Một số biện pháp nâng cao chất lượng dạy trẻ mẫu giáo kể chuyện sáng tạo
trình giảng dạy tôi đã chọn đề tài "Một số biện pháp nâng cao chất lượng dạy
trẻ mẫu giáo kể chuyện sáng tạo".
\
4
Một số biện pháp nâng cao chất lượng dạy trẻ mẫu giáo kể chuyện sáng tạo
2. CHƯƠNG 2: NỘI DUNG VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU
2.1. Thực trạng việc dạy trẻ kể chuyện sáng tạo tại điểm trường Hội
Phố, Phương Nam trường Mầm non Đông Hải.
2.1.1. Vài nét về địa bàn nghiên cứu:
Xã Đông Hải có 10 thôn, số hộ dân 1479 hộ, dân số 5786 khẩu, trong đó có
611 trẻ trong độ tuổi từ 0 - 6 tuổi. Có 6 dân tộc sinh sống trên địa bàn (đó là: Tày;
Dao; Sán chỉ; Sán dìu; Hoa; Nùng). Trường mầm non Đông Hải nằm trên địa bàn
xã Đông Hải huyện Tiên Yên là một xã vùng thấp ven biển, có diện tích rộng, nằm
ở vị trí có đường quốc lộ 18A chạy dọc qua.
Năm học 2014 – 2015 trường có tổng số nhóm lớp là: 20, có số học sinh là
478 cháu, các nhóm lớp được học tại 9 thôn trong địa bàn xã, có 2 lớp mẫu giáo
100% là con em dân tộc ít người. Trong đó có 20/20 lớp ăn bán trú tại trường, số
học sinh ăn bán trú đạt 100%.
* Về đội ngũ cán bộ, giáo viên, nhân viên: Tổng số 54 người trong đó: 4 cán
bộ quản lý, 32 giáo viên trực tiếp giảng dạy, 7 cô nuôi, 1 nhân viên kế toán, 1 y tế
trường học, 9 nhân viên biệt phái chưa có trình độ đào tạo chuẩn giáo viên mầm
non.
Trình độ chuyên môn nghiệp vụ: 100% cán bộ giáo viên có trình độ chuyên
môn đạt từ chuẩn trở lên trong đó trình độ đại học: 11, cao đẳng có 3, trung cấp 33,
nhân viên nhà bếp 7 người có chứng chỉ nấu ăn, giáo viên nhiệt tình trong công tác
giảng dạy và có ý thức trách nhiệm cao, có biện pháp tốt để thực hiện sự chỉ đạo
của trường.
* Về cơ sở vật chất của nhà trường: Có đủ phòng học cho lớp, có đủ các
trang thiết bị tối thiểu như bàn ghế học sinh, bàn ghế giáo viên, bảng, tủ giá để đồ
dùng, đồ chơi để tổ chức các hoạt động chăm sóc giáo dục trẻ.
* Ban đại diện cha mẹ học sinh rất nhiệt tình sẵn sàng hỗ trợ, đóng góp trong
các phong trào của lớp, của trường.
Trong điều kiện thực tế của quá trình giảng dạy tôi cũng gặp không ít những
khó khăn và thuận lợi sau:
\
5
Một số biện pháp nâng cao chất lượng dạy trẻ mẫu giáo kể chuyện sáng tạo
2.1.2. Thuận lợi
Ban giám hiệu có năng lực quản lý, chỉ đạo các hoạt động của nhà trường,
nắm vững mục tiêu đào tạo, trình độ quản lý tốt, được giáo viên, nhân viên trong
trường và nhân dân địa phương tín nhiệm.
Đội ngũ giáo viên, nhân viên yêu nghề, mến trẻ, luôn trau dồi phẩm chất đạo
đức, chấp hành tốt mọi chủ trương, đường lối của Đảng, pháp luật của Nhà nước.
Luôn nâng cao tinh thần trách nhiệm, chăm sóc trẻ tận tình chu đáo, tạo được lòng
tin đối với các bậc phụ huynh.
Tập thể cán bộ giáo viên, nhân viên trong trường đoàn kết cùng quyết tâm
phấn đấu xây dựng trường tiên tiến, trường tiên tiến xuất sắc, và hướng tới xây
dựng trường đạt trường chuẩn quốc gia.
Nhà trường có đội ngũ giáo viên trẻ, nhiệt tình, có đội ngũ cán bộ giáo viên
giỏi làm nòng cốt, các đồng chí giáo viên tâm huyết với nghề, luôn yêu nghề, mến
trẻ, có tinh thần trách nhiệm cao, luôn thực hiện tốt mọi nhiệm vụ được giao.
Trẻ đi học đầy đủ và đều đặn, các cháu ngoan ngoãn và có nề nếp học tập,
trong lớp có 100% số học sinh là học sinh 5 tuổi.
* Cơ sở vật chất: Trong những năm gần đây được sự quan tâm của các cấp
lãnh đạo của Huyện, Phòng Giáo dục và Đào tạo, các ban ngành đoàn thể trong xã,
trường, phụ huynh và nhân dân địa phương tạo mọi điều kiện giúp đỡ về mọi mặt
như xây dựng các điểm trường mới khang trang, mua sắm đầy đủ đảm bảo các
trang thiết bị đồ dùng, đồ chơi thiết bị dạy học tối thiểu theo thông tư 02 quy định
của chương trình giáo dục mầm non đối với lớp giáo 5- 6 tuổi.
2.1.3. Khó khăn:
* Về phía giáo viên:
Nhận thức về đổi mới phương pháp dạy học còn hạn chế, do đó khi dạy vẫn
còn dạy truyền khẩu từ cô đến trẻ, đồ dùng dạy học phục vụ cho tiết kể chuyện còn
hạn chế nên trẻ có ít cơ hội để trải nghiệm.
Một số giáo viên đã có ý tưởng làm đồ dùng nhưng đồ dùng chưa thực sự đẹp,
sáng tạo, khó sử dụng, nên các tiết học chưa có sức thu hút ở trẻ.
\
6
Một số biện pháp nâng cao chất lượng dạy trẻ mẫu giáo kể chuyện sáng tạo
Khả năng sử dụng máy tính, soạn giảng trình chiếu để gây hứng thú cho trẻ
trong tiết kể chuyện, cũng như việc sưu tầm những video, những tranh ảnh trên
mạng của giáo viên còn hạn chế.
Một số giáo viên cũng có tuổi nên việc làm và sử dụng đồ dùng vào các tiết
kể chuyện chưa linh hoạt.
Giáo viên xây dựng kế hoạch thì ít đưa các dạng kể chuyện sáng tạo vào
hướng dẫn trẻ.
Kế hoạch bài dạy hệ thống câu hỏi đóng không phát huy được tính sáng tạo
của trẻ trong hoạt động cho trẻ kể chuyện sáng tạo.
* Về phía trẻ:
Trẻ ở lớp ghép có nhiều độ tuổi, trẻ chưa thực sự hứng thú khi tham gia kể
chuyện sáng tạo. Nhiều trẻ còn nhút nhát chưa dám trả lời các câu hỏi của cô và
chưa cảm nhận được câu chuyện.
Tính sáng tạo, khả năng diễn đạt, triển khai và phán đoán trước mọi diễn
biến trong kể chuyện sáng tạo của trẻ còn hạn chế do từ trước đến nay việc cho trẻ
kể chuyện sáng tạo chỉ dừng ở việc cho trẻ nhớ tên chuyện, hiểu nội dung truyện
và thuộc truyện.
Phụ huynh chưa thực sự quan tâm tỉ mỉ đến việc con đã học những câu
truyện gì ở lớp nên chưa phối hợp được với giáo viên để giúp cho trẻ hình thành
những chuẩn mực đạo đức nhất định.
Một số bậc phụ huynh do bận rộn công việc, thiếu kinh nghiệm và khả năng
hỗ trợ giáo dục trẻ ở nhà nên chưa quan tâm đến việc tạo cơ hội cho trẻ rèn luyện
và được kể chuyện sáng tạo cho mọi người trong gia đình nghe.
* Cơ sở vật chất
Đồ dùng trực quan dành cho nội dung kể truyện sáng tạo còn ít chưa đa dạng
phong phú. Đặc biệt là đồ đùng tự tạo cho trẻ hoạt động còn rất ít, do chưa có kế
hoạch bổ sung đồ dùng dành cho kể chuyện sáng tạo theo từng chủ đề, việc sưu
tầm đồ dùng còn thiếu yếu tố thẩm mỹ, chưa vận động phụ huynh đóng góp tranh
truyện bổ sung vào góc văn học.
\
7
Một số biện pháp nâng cao chất lượng dạy trẻ mẫu giáo kể chuyện sáng tạo
2.1.4. Thực trạng của việc dạy trẻ mẫu giáo kể chuyện sáng tạo.
Các câu truyện thường xuyên có trong chế độ sinh hoạt hàng ngày của trẻ ở
trường. Thực tế quan sát trẻ mẫu giáo được tiếp xúc với các câu chuyện rất lớn:
Trẻ được tiếp xúc với nội dung các câu chuyện qua các giờ ăn, giờ ngủ, giờ học,
hoạt động góc, hoạt động chiều và ở mọi lúc, mọi nơi. Có một số trẻ hứng thú thích
được nghe cô kể truyện, sau khi được nghe trẻ bộc lộ những cảm xúc rõ rệt: Vui,
buồn, giận hờn, yêu thương, ghét bỏ, thích, không thích. Tuy nhiên để xác định khả
năng ban đầu của trẻ tôi đã điều tra học sinh của lớp Hội Phố, Phương Nam và thu
được kết quả như sau:
* Số trẻ được khảo sát: 60 trẻ.
TT Nội dung khảo sát Kết quả Ghi chú
1 Hiểu nội dung câu truyện 28/60 = 47%
2 Ngôn ngữ kể rõ ràng mạch lạc 20/60 = 33%
3 Trẻ biết sử dụng đồ dùng kể truyện sáng tạo 26/60 = 43%
4 Hứng thú tham gia kể sáng tạo truyện 28/60 = 47%
5 Biết thể hiện sắc thái, biểu cảm khi kể 25/60 = 42%
6 Trí tưởng tượng, khả năng phán đoán tình
huống
18/60 = 30%
7 Biết kể sáng tạo truyện 15/60 = 30%
2.1.5. Đánh giá thực trạng:
Qua khảo sát, đánh giá kết quả tôi tìm ra một số nguyên nhân dẫn tới tỷ lệ
trẻ kể chuyện sáng tạo đạt được của trẻ còn thấp đó là:
* Về phía trẻ:
- Trẻ chưa thực sự yêu thích các câu chuyện.
- Một số trẻ rất nhút nhát không tự tin.
- Một số trẻ chưa tập trung chú ý khi tham gia vào hoạt động kể chuyện sáng
tạo.
* Về phía cô:
- Hình thức tổ chức lớp chưa linh hoạt, chưa kích thích hứng thú cho trẻ.
- Đa số giáo viên khi xây dựng kế hoạch không đưa vào các bài dạy trẻ kể
chuyện sáng tạo, kể chuyện theo tranh, kể chuyện theo đồ vật, kể chuyện theo kinh
\
8
Một số biện pháp nâng cao chất lượng dạy trẻ mẫu giáo kể chuyện sáng tạo
nghiệm vào dạy trẻ mà chỉ tổ chức ở một phạm vi hẹp đó là kể chuyện cho trẻ
nghe.
- Cô chưa quan tâm động viên đến từng trẻ kịp thời.
- Giáo viên chưa có sự đầu tư nhiều cho các tiết dạy: Các đồ dùng, phương
tiện chưa hấp dẫn để giúp trẻ hứng thú tham gia vào nội dung các câu chuyện.
- Giọng kể chuyện, ngữ điệu, cử chỉ còn hạn chế.
* Về cơ sở vật chất:
- Điều kiện cơ sở vật chất đồ dùng trực quan còn ít, đồ chơi cho trẻ chơi còn
thiếu thốn.
- Một số lớp học diện tích hẹp không có chỗ để giáo viên trang trí các đồ
dùng tranh ảnh, dựng cảnh trong quá trình tổ chức hoạt động.
* Về phụ huynh:
- Chưa biết cách đọc, kể các câu chuyện cho trẻ nghe.
- Chưa thường xuyên tích cực đọc, kể các câu chuyện thường ngày để trẻ
được cảm nhận, được đánh giá.
2.2. MỘT SỐ BIỆN PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG DẠY TRẺ MẪU
GIÁO KỂ CHUYỆN SÁNG TẠO Ở TRƯỜNG MẦM NON ĐÔNG HẢI.
\
9
Một số biện pháp nâng cao chất lượng dạy trẻ mẫu giáo kể chuyện sáng tạo
Dựa vào việc nghiên cứu và đánh giá thực trạng, tôi mạnh dạn đưa ra một số
biện pháp nhằm nâng cao chất lượng dạy trẻ mẫu giáo kể chuyện sáng tạo cho trẻ
được tốt hơn.
2.2.1. Xây dựng kế hoạch:
Để đảm bảo mục tiêu và sự phát triển của trẻ thì giáo viên phải xây dựng kế
hoạch thật chi tiết, cụ thể. Kế hoạch có đầy đủ các hình thức kể chuyện sáng tạo
cho trẻ. Giáo viên cần căn cứ vào khả năng, nhu cầu học tập, tình hình thực tế địa
phương, kinh nghiệm sống của trẻ để xác định mục tiêu, nội dung cụ thể. Xây
dựng kế hoạch để đưa ra kiến thức, kỹ năng, thái độ phù hợp với từng độ tuổi, đảm
bảo mức độ từ dễ đến khó.
Ví dụ: Xây dựng kế hoạch đảm bảo các hình thức kể chuyện cho trẻ nghe;
kể chuyện theo tranh; dạy trẻ kể chuyện; kể chuyện theo đồ vật, đồ chơi; kể chuyện
sáng tạo; trẻ biết đóng kịch; kể chuyện theo kinh nghiệm.
Xây dựng kế hoạch để xác định mục đích, yêu cầu của tiết dạy nhằm đưa ra
kiến thức, kỹ năng, thái độ cho trẻ một cách phù hợp.
Xây dựng kế hoạch giúp giáo viên đưa ra các phương pháp phù hợp với đặc
điểm của cá nhân ở từng trẻ, vì mỗi cháu là một cá nhân khác nhau, có trẻ tiếp thu
nhanh, có trẻ tiếp thu chậm. Vì vậy cô cần dạy từ khái quát trước rồi đi vào chi tiết
cho từng trẻ.
Khi xây dựng kế hoạch cho trẻ kể chuyện sáng tạo được tốt, giáo viên cần
lựa chọn các nội dung câu truyện phù hợp với từng độ tuổi, có tình tiết, gần gũi,
mang tính giáo dục cao.
Để tiết học đạt kết quả cao thì trước hết người giáo viên phải xác định rõ
mục đích - yêu cầu của tác phẩm, đưa ra kiến thức, kỹ năng phù hợp với từng độ
tuổi và phải thuộc tác phẩm. Từ đó đưa ra nội dung giáo dục phù hợp với cốt
truyện, phù hợp với lứa tuổi của trẻ.
Ví dụ: Đối với trẻ 3 - 4 tuổi dạy trẻ kể chuyện theo tranh câu chuyện "Gà
con ngốc nghếch"; trẻ 5 - 6 dạy trẻ kể chuyện theo tranh câu chuyện "Sự lớn lên
của chú gà trống" sau đó không có tranh minh họa cô cho trẻ kể câu chuyện sáng
tạo của trẻ theo kinh nghiệm của trẻ.
\
10
Một số biện pháp nâng cao chất lượng dạy trẻ mẫu giáo kể chuyện sáng tạo
2.2.2. Tác phong sư phạm:
Trong quá trình kể giáo viên phải chú ý đến giọng kể của mình, kể diễn cảm,
đúng ngữ điệu của từng nhân vật trong truyện, thể hiện nét mặt cử chỉ, tư thế phù
hợp với diễn biến của câu truyện thì mới thu hút sự chú ý của trẻ. Giọng kể của cô
nhịp nhàng, đúng nhịp điệu sẽ giúp trẻ hiểu sâu sắc hơn về nội dung câu truyện và
khả năng cảm thụ văn học của trẻ được nâng cao. Chính vì vậy giáo viên giữ vai
trò trung gian là cầu nối giữa văn học với trẻ, cầu nối đó tốt thì sự cảm thụ, tiếp
nhận truyện ở trẻ mới tốt được. Hay nói cách khác sự tiếp nhận nội dung câu
chuyện của trẻ chịu ảnh hưởng rất nhiều vào kỹ năng truyền thụ của giáo viên. Do
vậy mà kỹ năng truyền thụ của giáo viên là rất quan trọng.
Giáo viên phải có năng lực cảm thụ phân tích và có giọng kể diễn cảm góp
phần lôi cuốn, thu hút sự hứng thú của trẻ khi tiếp xúc với truyện sẽ góp phần cho
trẻ dễ dàng tưởng tượng tái tạo lại hình ảnh mà tác phẩm phản ánh từ đó sẽ giúp trẻ
nắm bắt được nội dung câu truyện giúp trẻ nhận thức tốt. Giọng kể diễn cảm giúp
trẻ cảm nhận được những rung động trước những giá trị nghệ thuật và khơi gợi
những cảm xúc tốt đẹp khi nghe cô kể chuyện.
Ví dụ: Qua truyện "Hai anh em" trẻ yêu quí trân trọng những người lao động
chăm chỉ và có mong muốn được lao động. Qua truyện "Quả bầu tiên" trẻ cảm
nhận được cái thiện, cái ác, tình cảm của con người thông qua các hành động giữa
cậu bé, con chim và lão nhà giầu, với con chim từ đó trẻ học được cái thiện ghét
bỏ cái ác. Qua truyện “Tích Chu” trẻ cảm nhận được tình cảm của bà giành cho
cậu bé trẻ biết không nên học tập tính ham chơi của cậu Tích Chu. Qua truyện
“Chú dê đen” trẻ biết học tập đức tính gan dạ, dũng cảm của chú dê đen
Qua cách kể câu chuyện diễn cảm giúp trẻ làm quen với cách diễn đạt của
ngôn ngữ thông qua câu truyện làm cho lời nói mang sắc thái biểu cảm, qua giọng
nói, lời kể, nét mặt, cử chỉ, điệu bộ của cô nhằm tái tạo lại nội dung câu truyện một
cách khách quan. Cô giáo cần nhấn mạnh vào những chi tiết chính, những giá trị
nội dung, những giá trị nghệ thuật của câu truyện giúp cho trẻ cảm nhận tốt nội
dung câu truyện đó.( ảnh cô giáo đang kể chuyên diễn cảm bằng cử chỉ điệu bộ)
\
11
Một số biện pháp nâng cao chất lượng dạy trẻ mẫu giáo kể chuyện sáng tạo
Muốn cho trẻ làm quen với một câu chuyện thì người giáo viên phải luôn
dành thời gian để đọc tác phẩm nhiều lần, nghiên cứu nội dung, tập đọc, tập kể cho
phù hợp. Vì vậy khi tôi dạy về các câu chuyện, tôi tin rằng mình cũng đã phần nào
góp phần nâng cao khả năng cảm thụ và kể chuyện sáng tạo cho trẻ.
2.2.3. Triển khai hiệu quả phương pháp đàm thoại và trực quan.
Vì nhận thức của trẻ là trực quan hình tượng nên việc thực hiện nhuần
nhuyễn phương pháp đàm thoại và trực quan sẽ giúp trẻ nắm bắt câu chuyện một
cách nhanh nhất từ đó giúp trẻ kể, kể sáng tạo truyện. Trong vận dụng hai phương
pháp này, bản thân tôi đã thực hiện: Dùng hệ thống câu hỏi phù hợp để gợi cho trẻ
nắm được mốc, sự kiện, tình tiết chính của chuyện: Thông qua hệ thống câu hỏi
giúp trẻ nhớ lại trình tự cốt truyện và kể bằng ngôn ngữ, trí tưởng tượng sáng tạo
của mình.
Ví dụ: Câu chuyện "Cóc kiện trời" Cô hỏi trẻ:
- Vì sao Cóc lại lên kiện trời?
- Cùng đi với Cóc có những ai?
- Khi lên đến trời thì chuyện gì đã sảy ra?
- Khi về đến trần gian thì thấy hiện tượng gì?
Lột tả hành động nhân vật trung tâm: Nhân vật trung tâm thường xuất hiện
xuyên suốt câu chuyện, là điểm để trẻ nhớ được nội dung câu chuyện. Giáo viên có
thể trao đổi với trẻ theo hoạt động của nhân vật để trẻ tự kể lại những chuỗi hành
động của nhân vật.
Ví dụ: Truyện “Cây tre trăm đốt” cô giáo có thể trao đổi với trẻ theo hoạt
động nhân vật như nhân vật anh nông dân cô giáo có thể hỏi:
- Anh nông dân làm thuê cho ai?
- Anh nông dân có tin vào lời của tên nhà giàu không? Anh làm như thế
nào?
- Anh nông dân đi vào rừng có tìm được cây tre trăm đốt không? Vì sao?
Trao đổi với trẻ theo hệ thống các câu hỏi hướng vào các yếu tố thần kỳ:
Câu hỏi phải luôn kích thích sự sáng tạo trong diễn đạt ngôn ngữ và hoạt động kể
của trẻ.
\
12
Một số biện pháp nâng cao chất lượng dạy trẻ mẫu giáo kể chuyện sáng tạo
Ví dụ: Truyện “Cây tre trăm đốt” yếu tố thần kỳ là phép lạ của ông Bụt.
Giáo viên hỏi: Bụt đã giúp đỡ anh nông dân như thế nào?
Ví dụ: Truyện "Tấm cám" yếu tố thần kỳ là sự hóa thân của cô Tấm.
Giáo viên hỏi: Cô Tấm đã được biến hóa như thế nào?
Sắp sếp tranh theo trình tự cốt truyện: Giáo viên tiến hành cho trẻ quan sát
lần lượt những bức tranh để trẻ nhớ lại và kể lại truyện theo trình tự:
Ví dụ: Truyện "Sự tích qủa dưa hấu" cô chuẩn bị các tranh:
Tranh 1: Mai An Tiêm cùng các quần thần.
Tranh 2: Mai An Tiêm cùng vợ con ở trên đảo.
Tranh 3: Mai An Tiêm nhặt được hạt dưa.
Tranh 4: Ruộng dưa của Mai An Tiêm.
Tranh 5: Mai An Tiêm thả dưa trên biển.
Tranh 6: Mai An Tiêm cùng vợ con được vua đón trở về đất liền.
Sắp xếp tranh không theo trình tự cốt truyện: (đối với những câu chuyện trẻ
đã biết) Cô giáo có thể sắp sếp không theo trình tự các bức tranh trong chuyện (xen
kẽ phần kết, phần giữa, phần đầu truyện). Trẻ tự suy nghĩ, sắp xếp lại theo thứ tự
câu chuyện và kể lại câu chuyện theo tranh mà trẻ đã sắp xếp.
Ví dụ: Truyện "Tích Chu" cô chuẩn bị các bức tranh:
Tranh 1: Tích Chu đang leo đèo lội suối.
Tranh 2: Tích Chu gặp bà tiên.
Tranh 3: Bà đang quạt cho Tích Chu ngủ.
Tranh 4: Bà ôm Tích Chu vào lòng.
2.2.4. Sưu tầm, bổ sung đồ dùng dạy học, tạo môi trường hoạt động và định
hướng cho trẻ kể chuyện sáng tạo.
Môi trường lớp học cho trẻ hoạt động ở đây là tất cả các yếu tố xung quanh
tác động trực tiếp đến quá trình tìm hiểu, nắm bắt, kể, kể sáng tạo truyện với các
yếu tố như: Không gian lớp học, đồ dùng trực quan; sự thân thiện giữa cô và trẻ,
trẻ với trẻ Môi trường cho trẻ hoạt động tốt thì sẽ kích thích trẻ phát triển ngôn
ngữ, tích cực tham gia vào các hoạt động và đạt được kết quả cao. Bên cạnh đó với
nhận thức của trẻ là trực quan hình tượng nên các đồ dùng trực quan đặc biệt là
\
13
Một số biện pháp nâng cao chất lượng dạy trẻ mẫu giáo kể chuyện sáng tạo
tranh ảnh, con rối, rõ nét mầu sắc đẹp sinh động sẽ thu hút sự chú ý, tìm hiểu, kể
truyện, kể chuyện sáng tạo. (Ảnh môi trường lớp học góc bé yêu vườn cổ tích, các
con rối, ảnh cô dang kể chuyện cho trẻ nghe, ảnh các trẻ kể chuyện cho nhau nghe)
Sưu tầm, bổ sung đồ dùng trực quan và tạo môi trường kể chuyện: Việc sưu
tầm, bổ sung đồ dùng trực quan của giáo viên cần phải đảm bảo các yếu tố: Về thời
gian: Xây dựng kế hoạch hoạt động tuần cụ thể, phân bổ thời gian hợp lý trong các
giờ sinh hoạt chiều (tuần 2 buổi) cùng với trẻ chuẩn bị, làm các con rối, mô hình,
tranh ảnh, để bổ sung đồ dùng dạy học và tạo điều kiện cho trẻ được tiếp xúc với
các nhân vật trước khi trẻ được nghe, kể lại chuyện hoặc kể chuyện sáng tạo theo
tranh. Tính thẩm mỹ và an toàn: Đồ dùng trực quan phải có màu sắc phù hợp với
nhân vật trong truyện, đa dạng về màu sắc và tuyệt đối an toàn với trẻ (vật liệu
sạch; không sắc nhọn; bông hoặc các vật tròn nhỏ cần được bọc kỹ, đính chặt; màu
sắc chủ yếu dùng gam màu nóng và hạn chế dùng gam màu lạnh). Bám sát vào nội
dung, tình tiết của câu chuyện: Dựa vào các đồ dùng hiện có, các câu chuyện cần
kể để sưu tầm, bổ sung đồ dùng cho phù hợp.
Ví dụ: Truyện "Cô bé lọ lem" là câu chuyện ngoài chương trình, trước khi
kể chuyện cô trò chuyện với trẻ về các tình tiết, nhân vật, hoạt cảnh cần trong câu
chuyện và giao nhiệm vụ hoặc cho trẻ tự nhận mang các nguyên liệu, các học liệu,
đồ dùng như vải, len, bọt biển để làm rối nhân vật Lọ lem, mẹ ghẻ, hai cô em gái ;
giấy báo, màu nước, bọt biển làm quả Bí ngô; cô chuẩn bị bóng kính để làm đôi
giày thủy tinh
Nguồn bổ sung đồ dùng: Giáo viên tự làm, vận động phụ huynh đóng góp
truyện tranh đưa vào góc văn học cho trẻ hoạt động thường ngày, sưu tầm từ mạng
Internet, các truyện tranh đã cũ và từ sự đầu tư của nhà trường
Bài trí đồ dùng: Hình ảnh nhân vật của các câu chuyện nổi bật vào góc văn
học, một số góc trong và ngoài lớp học thể hiện trên các mảng tường; tranh, con
rối, sách chữ to bổ sung vào góc kể chuyện, sưu tầm các vi deo-clip và lưu giữ
khoa học trong máy tính xách tay (ảnh mô hinh câu chuyện)
Định hướng cho trẻ kể chuyện sáng tạo: Để dạy trẻ kể chuyện sáng tạo cô
giáo định hướng cho trẻ sáng tạo về tên truyện, tình tiết diễn biến câu chuyện.
\
14
Một số biện pháp nâng cao chất lượng dạy trẻ mẫu giáo kể chuyện sáng tạo
Sáng tạo về tên truyện: Định hướng cho trẻ dựa vào nội dung câu chuyện để
đặt tên truyện khác với tên truyện ban đầu nhưng vẫn đảm bảo phù hợp với nội
dung câu chuyện.
Ví dụ: Với câu chuyện "Cây khế" giáo viên có thể đặt câu hỏi: Dựa vào nội
dung câu chuyện con hãy tự đặt tên khác cho câu chuyện.
- Trẻ sáng tạo về tên truyện như: Phượng Hoàng tốt bụng; Cây khế và chim
thần; Hai anh em.
Sáng tạo về tình tiết trong diễn biến của câu chuyện: Trong một số câu
chuyện phần diễn biến được giải quyết một cách nặng nề, cái ác bị trừng trị quá
khắt khe, tàn nhẫn.
Ví dụ: Người anh trong câu chuyện "Cây khế" bị chim hất xuống biển chết;
Lý Thông trong chuyện "Thạch Sanh" thì bị sét đánh chết
Trong những tình tiết như vậy giáo viên có thể định hướng cho học sinh thay
đổi bằng các tình tiết khác giảm nhẹ về mức độ "trừng phạt" kẻ xấu.
Ví dụ: Với câu chuyện "Cây khế" người anh bị chim Phượng Hoàng hất
xuống biển chết. trong trường hợp này giáo viên có thể định hướng cho học sinh
sáng tạo về mức độ "trừng phạt" kẻ ác một cách nhân văn hơn.
Giáo viên đặt câu hỏi: Con có thể đưa vào câu chuyện một cách "trừng phạt"
khác đối với người anh?
Trẻ sáng tạo một số phương án như:
- Sau khi bị chim hất xuống biển người anh bị dạt vào một đảo vắng và
không bao giờ về đoàn tụ với gia đình được nữa.
- Khi bị chim hất xuống biển người anh đã được người em cứu vớt, người
anh đã thấy xấu hổ, ân hận từ đó chở đi người anh hết lòng quan tâm, thương yêu
người em.
Để hoạt động cho trẻ kể chuyện sáng tạo đạt kết quả cao thì việc đầu tiên
giáo viên phải chuẩn bị tốt đồ dùng dạy học, đồ dùng đẹp an toàn, dễ sử dụng, hấp
dẫn sẽ thu hút sự chú ý của trẻ. (Ảnh cô giáo chuẩn bị đồ dùng cho trẻ chuẩn bị vào
kể chuyện)
\
15
Một số biện pháp nâng cao chất lượng dạy trẻ mẫu giáo kể chuyện sáng tạo
Khi sử dụng đồ dùng trực quan giáo viên phải sắp đặt một cách khoa học,
hợp lý, thuận tiện khi sử dụng, đặt vừa với tầm nhìn của trẻ không ngược chiều ánh
sáng. Nếu đồ dùng minh hoạ là mô hình thì phải chú ý sắp xếp các nhân vật, cỏ,
cây theo bố cục hợp lý chặt chẽ để thuận tiện khi sử dụng, đồ dùng minh hoạ phải
sử dụng đúng thời điểm, đồng bộ với lời nói, lời kể và khi sử dụng đồ dùng minh
hoạ giáo viên có thể dùng thao tác tay để mô tả hoạt động của nhân vật. Số lượng
đồ dùng minh hoạ phải phụ thuộc vào nội dung truyện, tuy nhiên với mỗi câu
truyện chỉ nên sử dụng một hoặc hai loại đồ dùng minh hoạ, không nên sử dụng
nhiều loại đồ dùng trong một câu truyện vì sẽ phân tán sự hình dung tưởng tượng
của trẻ.(Ảnh mô hình đã sắp xếp các nhân vật)
2.2.5. Sử dụng công nghệ thông tin trong dạy trẻ kể chuyện sáng tạo.
Ngày nay, nhờ sự phát triển không ngừng của khoa học công nghệ, việc áp
dụng công nghệ thông tin đã giúp ích và hỗ trợ tích cực trong quá trình dạy học với
những hình ảnh sinh động, những video - clip có gắn liền hình ảnh, âm thanh được
sưu tầm và tải về qua Internet gắn với nội dung bài dạy.
Đây là nguồn tư liệu, thiết bị, đồ dùng dạy học phong phú, đa dạng, hấp dẫn
tạo hứng thú và sáng tạo cho trẻ trong học tập, vui chơi nói chung, trong kể chuyện
cổ tích nói riêng. Việc sưu tầm những video, những tranh ảnh trên mạng cần được
lựa chọn phù hợp với câu chuyện theo chủ đề, đảm bảo tính phù hợp, tính thẩm
mỹ, tính giáo dục Với những hình ảnh sinh động, hấp dẫn sẽ kích thích được trí
tưởng tượng sáng tạo của trẻ, trẻ hứng thú tham gia kể truyện và kể một cách sáng
tạo.
Ví dụ: Câu chuyện "Cô bé quàng khăn đỏ" Cảnh cô bé đi vào rừng trong
tranh do nhà trường trang cấp chỉ có hình ảnh:
- Cô bé quàng chiếc khăn đỏ, các cây cổ thụ, cây hoa rừng hai bên đường.
Nhưng khi tôi thiết kế bằng trình chiếu, tôi đã đưa thêm các chi tiết, hình
ảnh động như bướm đang bay, chim đang hót trên cành, cô bé đang nhảy nhót hát
ca và một số hình ảnh con vật sống trong rừng như hươu, nai, sóc.
Trẻ đã biết kể thêm các chi tiết nhỏ làm cho câu chuyện thêm hấp dẫn.
\
16
Một số biện pháp nâng cao chất lượng dạy trẻ mẫu giáo kể chuyện sáng tạo
- Trẻ kể: Cô bé đi vào rừng, vừa đi vừa cất cao tiếng hát "Vào rừng xem hoa,
nghe tiếng chim rừng vui ca, tìm vài bông hoa, cùng hái đem tặng bà".
- Nghe cô bé hát chim cũng hòa theo hót líu lo
Ví dụ: Với câu chuyện “Cáo, Thỏ và Gà Trống” tôi đã xây dựng đoạn phim
hoạt hình về nội dung câu chuyện, ngoài ra tôi còn làm đoạn phim về các con vật
kết hợp với nhạc đệm rất hứng thú làm cho trẻ dễ nhớ nội dung truyện và thấy
được nét đặc trưng của các nhân vật.
2.2.6: Dạy trẻ thể hiện nhân vật trong chuyện.
Các nhân vật trong chuyện thường có tính cách đối nghịch nhau như: Hiền -
ác; hống hách - khiêm tốn; chăm chỉ - lười biếng Đi kèm với mỗi phạm trù này
thì giọng nói, cử chỉ, điệu bộ của từng nhân vật cũng khác nhau. Việc dạy trẻ thể
hiện nhân vật trong truyện không những giúp trẻ nhớ, kể, kể câu chuyện sáng tạo
mà còn định hướng cho trẻ biết yêu quý những đức tính tốt đẹp, phê phán, tránh xa
những đức tính xấu. Trong việc dạy trẻ thể hiện vai nhân vật. Tôi luôn chú trọng
đến việc diễn tả được cả nội tâm và tâm trạng của nhân vật một cách phù hợp. Với
những giọng điệu nhân vật khác nhau mà cô hướng dẫn trẻ kể và nhấn mạnh vào
những từ để làm nổi bật rõ ý, tính cách của nhân vật, các điệu bộ cử chỉ cụ thể là:
Giọng điệu, ảnh mắt, cử chỉ
Căn cứ vào diễn biến tâm trạng của nhân vật, hành động của nhân vật, bối
cảnh xảy ra các tình tiết đó mà lựa chọn ngữ điệu thể hiện phù hợp.
Ví dụ: Lão địa chủ trong truyện “Cây tre trăm đốt” là nhân vật phản diện
không phải lúc nào cũng có giọng quát nạt, hách dịch để diễn tả nhân vật này. Lúc
thực hiện mưu kế lão dỗ ngon ngọt ngữ điệu giọng nhẹ nhàng, ngọt ngào pha chút
giả dối.
- Lúc anh nông dân vác về một trăm đốt tre thì lão quát mắng khinh ghét:
+ Cho trẻ thể hiện hành động của nhân vật mắt trợn lên, chân tay chỉ trỏ là
yếu tố giúp trẻ hình dung nhân vật, khung cảnh diễn ra đối thoại.
Lời dẫn thì kể với độ to bình thường, lời quát mắng thì kể to như miêu tả
cuộc giao tranh như:
\
17
Một số biện pháp nâng cao chất lượng dạy trẻ mẫu giáo kể chuyện sáng tạo
Ví dụ: Trong chuyện “Thánh Gióng” tôi thực hành mẫu và hướng dẫn trẻ kể
với cường độ giọng to hơn. Trong các đoạn đối thoại sử dụng cường độ khác nhau
đối với những nhân vật khác nhau cũng giúp trẻ phân biệt được tính cách và đặc
điểm của nhân vật.
Ví dụ: Giọng ông bụt hoặc ông tiên: Giọng vang, kéo dài và trầm ấm; nhịp
độ kể, độ nhanh chậm trong lời nói khi kể, là yếu tố thêm kịch tính và thể hiện
được bối cảnh của câu chuyện:
Nhịp độ chậm rãi tạo nên không khí huyền thoại ở những câu “Ngày xửa,
ngày xưa”, “Đã lâu lắm rồi”; lão nhà giàu dỗ dành anh nông dân với nhịp độ kể
chậm rõ ràng và nhấn mạnh vào những lời hứa của lão nhà giàu, khi anh nông dân
mang những đốt tre về thì giọng lão la mắng khinh ghét, với giọng kể nhanh hơn,
to hơn, một vài câu rít lên nhấn mạnh và những lời chửi mắng để làm toát lên sự
xảo trá và không giữ lời của lão ta, nhịp độ nhanh chậm phải tương ứng với hành
động của nhân vật (Cây trẻ trăm đốt); ngắt giọng kể - ngắt nghỉ hơi khi kể - ngắt
giọng thường bộc lộ ý tứ tác phẩm, ngoài việc ngắt giọng sau các dấu câu, thì để
nhấn mạnh một từ hay một ý nào đó, hoặc để gây bất ngờ, gây sự tò mò ở trẻ, tôi
chú ý đến việc ngắt giọng hợp lý.
Ngắt giọng hợp lý đối với những câu chuyện nó còn làm tăng thêm tính li kỳ
hấp dẫn.
Ví dụ: Trong câu truyện: “Tích Chu” khi bà gọi "Tích Chu ơi lấy cho bà
ngụm nước bà khát khô cả cổ rồi” tôi thường chia thành từng câu bà nói ngắt, nghỉ
để nói lên sự mệt mỏi và thất vọng của bà. Cử chỉ, điệu bộ, nét mặt, ánh mắt hỗ
trợ rất nhiều cho việc lột tả tính cách nhân vật.
Trong thực hiện cử chỉ phù hợp với nhân vật trong truyện tôi định hướng
cho trẻ thể hiện cụ thể như: Phác hoạ cử chỉ xoa đầu, âu yếm của ông Bụt; nếu là
một chuyện buồn nét mặt biểu lộ ủ rũ; tức giận thì dậm chân, mắt lườm, chỉ tay…
Việc định hướng cho trẻ sử dụng cử chỉ, giọng nói trong kể chuyện để lột tả
tính cách nhân vật cần được uốn nắn kịp thời ngay khi trẻ kể cũng như khi trẻ giao
tiếp trong và ngoài giờ học. Tránh trường hợp trẻ sử dụng lời nói, cử chỉ, điệu bộ
"thái quá" ảnh hưởng không tốt đến việc hình thành nhân cách của trẻ.
\
18
Một số biện pháp nâng cao chất lượng dạy trẻ mẫu giáo kể chuyện sáng tạo
2.2.7. Phối hợp với phụ huynh để tạo môi trường cho trẻ tích cực kể chuyện
sáng tạo.
Gia đình là nơi trẻ được chăm sóc, yêu thương, gia đình còn là môi trường
để trẻ "thực hành" những gì trẻ học được ở trường mầm non. Trong gia đình, với
các bậc phụ huynh am hiểu về tâm lý trẻ, biết tạo cho trẻ "môi trường" để thực
hành, trẻ được kể lại các câu chuyện đã được cô dạy một cách sáng tạo sẽ có vai
trò hết sức quan trọng trong việc trẻ được thể hiện, rèn năng lực kể chuyện sáng
tạo của trẻ.
Để phụ huynh am hiểu và tạo môi trường thuận lợi ở gia đình cho trẻ kể
sáng tạo truyện tôi đã chủ động thực hiện các công việc:
- Trao đổi với phụ huynh vào các buổi họp phụ huynh, giờ trả trẻ về các nội
dung: Tên câu truyện kể hôm nay, tình cảm của trẻ về câu chuyện, mức độ kể của
trẻ ,
- Giải thích khái quát cho phụ hunh rõ về kể chuyện sáng tạo (không nhất
thiết phải là y nguyên như câu chuyện trong sách về lời nói, kết chuyện ).
- Tư vấn cho phụ huynh về mua các loại tranh chuyện ở các cửa hàng.
Lưu ý với phụ huynh về cách đọc, kể chuyện sáng tạo cho trẻ cần "khen,
chê" trẻ để không gây sự tự ty cho trẻ, trẻ được thường xuyên khích lệ khi thể hiện
kể lại sáng tạo một câu chuyện cho ông bà, bố mẹ, mọi người trong gia đình cùng
nghe.
Trong việc phối hợp với phụ huynh học sinh để tư vấn về tạo môi trường
cho trẻ tích cực kể chuyện sáng tạo đòi hỏi người giáo viên cần hết sức ân cần, tôn
trọng phụ huynh, tôn trọng trẻ (kể cả đối với trẻ chưa có nhiều tiến bộ) thì mới đạt
hiệu quả trong công tác vận động phụ huynh tham gia tạo môi trường cho trẻ kể
chuyện sáng tạo đồng thời gia đình là nơi trẻ được chăm sóc, yêu thương, gia đình
còn là môi trường để trẻ "thực hành" những gì trẻ học được ở trường mầm non.
Trong gia đình, với các bậc phụ huynh am hiểu về tâm lý trẻ, biết tạo cho trẻ
"môi trường" để thực hành, trẻ được kể lại các câu chuyện đã được cô dạy một
cách sáng tạo sẽ có vai trò hết sức quan trọng trong việc trẻ được thể hiện, rèn
năng lực kể chuyện sáng tạo của trẻ.
\
19
Một số biện pháp nâng cao chất lượng dạy trẻ mẫu giáo kể chuyện sáng tạo
2.3. Kết quả nghiên cứu:
Qua thời gian áp dụng đề tài vào thực tế tại hai lớp học Hội Phố và Phương
Nam đã cho kết quả tích cực:
* Số trẻ được đánh giá: 60 trẻ.
TT Nội dung khảo sát Kết quả Ghi chú
1 Hiểu nội dung câu truyện 48/60 = 80%
2 Ngôn ngữ kể rõ ràng mạch lạc 40/60 = 67%
3 Trẻ biết sử dụng đồ dùng kể truyện sáng tạo 38/60 = 63%
4 Hứng thú tham gia kể sáng tạo truyện 42/60 = 70%
5 Biết thể hiện sắc thái, biểu cảm khi kể 35/60 = 58%
6 Trí tưởng tượng, khả năng phán đoán tình
huống
30/60 = 50%
7 Biết kể sáng tạo truyện 28/60 = 47%
Thông qua bảng trên, tôi thấy khi vận dụng một số biện pháp nâng cao chất
lượng dạy trẻ kể chuyện sáng tạo đã có những tiến bộ khả quan. Tỉ lệ trẻ kể, kể
chuyện sáng tạo đã tăng lên rõ rệt. Hầu hết trẻ đều có tiến bộ tự tin, mạnh dạn, thể
hiện được tính cách, ngữ điệu. Điều đó chứng minh rằng thực nghiệm của chúng
tôi tương đối thành công, việc áp dụng các biện pháp đề ra rất phù hợp.
2.4. Rút ra bai học kinh nghiệm
Qua quá trình nghiên cứu và thực hiện các biện pháp trên vào việc dạy trẻ kể
chuyện sáng tạo để phát triển ngôn ngữ cho trẻ tôi đã rút ra những bài học kinh
nghiệm sau:
- Nghiêm túc trong thực hiện chương trình, thực hiện nghiêm túc sự chỉ đạo
của nhà trường trong việc thực hiện chương trình giáo dục mầm non mới.
- Tôn trọng, lắng nghe và không ngừng khích lệ trẻ tham gia vào các hoạt
động để tạo môi trường cho trẻ luôn tự tin, sáng tạo.
- Giáo viên phải không ngừng tìm tòi, sưu tầm, đầu tư, bổ sung các đồ dùng
dạy học cho phong phú về chủng loại vào góc văn học cho trẻ.
- Giáo viên phải biết tạo cơ hội cho trẻ được tham gia các hoạt động ngoài
tiết học để trẻ được tích lũy thêm nhiều kinh nghiệm, nhiều hiểu biết. Biết khuyến
khích, khích lệ trẻ để trẻ được phát huy tính sáng tạo của mình.
\
20
Một số biện pháp nâng cao chất lượng dạy trẻ mẫu giáo kể chuyện sáng tạo
- Thường xuyên giao nhiệm vụ cho trẻ, tạo điều kiện cho trẻ được hoạt động
tập thể để trẻ được bàn bạc, chia sẻ, được nêu lên chính kiến của mình.
- Không ngừng tự học và tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin vào
giảng dạy.
- Tăng cường công tác phối hợp với phụ huynh để xây dựng môi trường "gia
đình" cho trẻ được thường xuyên thực hành kể chuyện ở trường cũng như ở nhà.
III. PHẦN KẾT LUẬN – KIẾN NGHỊ
III.1. Kết luận:
\
21
Một số biện pháp nâng cao chất lượng dạy trẻ mẫu giáo kể chuyện sáng tạo
Trên cơ sở phân tích thực trạng, tôi đã đề xuất các biện pháp nâng cao chất
lượng dạy trẻ kể chuyện sáng tạo tại 2 điểm trường Hội Phố, Phương Nam trường
Mầm non Đông Hải tương đối phù hợp và đã đạt được những kết quả tương đối
khả quan. Như vậy đề tài đã giải quyết được mục đích đề ra.
Với tinh thần trung thực, cầu thị và khiêm tốn học hỏi trong công tác nghiên
cứu viết kinh nghiệm này, bản thân tôi đã mạnh dạn đề xuất các biện pháp nhằm
nâng cao hơn nữa chất lượng dạy trẻ kể chuyện sáng tạo.
Mặc dù đã có rất nhiều cố gắng, nhưng đề tài không tránh khỏi những hạn
chế nhất định. Đặc biệt đề tài đã đề xuất các biện pháp nâng cao chất lượng dạy trẻ
kể chuyện sáng, nhưng còn nhiều vấn đề khác chưa đề cập đến. Do vậy bản thân
tôi rất cảm ơn và mong nhận được sự đóng góp, chỉ bảo của các cấp lãnh đạo, của
Hội đồng khoa học các cấp để đề tài của tôi được hoàn thiện và mang tính khả thi
cao hơn.
III.2. Kiến nghị
* Đối với trường
- Tiếp tục tham mưu với cấp trên để bổ sung trang bị đầy đủ các đồ dùng,
thiết bị dạy học.
* Đối với Phòng GD&ĐT
- Tiếp tục tổ chức các chuyên đề, hội thảo để giáo viên có thể trao đổi học
tập và nâng cao chuyên môn.
Đông Hải, ngày 18 tháng 04 năm 2015
Họ và tên
Trần Thị Kim Loan
IV. TÀI LIỆU THAM KHẢO - PHỤ LỤC
IV.1. Danh mục các tài liệu tham khảo
\
22
Một số biện pháp nâng cao chất lượng dạy trẻ mẫu giáo kể chuyện sáng tạo
1. Bài soạn gợi ý.
2. Bồi dưỡng thường xuyên cho giáo viên mầm non.
3. Tuyển tập trò chơi cho trẻ mầm non.
4. Chương trình đổi mới cho trẻ mầm non.
5. Tạp trí tập san giành cho trẻ mầm non.
6. Sách giáo dục thể chất cho trẻ mầm non.
7. Trang web: WWW.violet.thuvientulieu; WWW.Mamnon.vn;
WWW.lamchame.com,
8. Sách hướng dẫn các môn học trong chương trình giáo dục mầm non.
IV.2. Phần phụ lục
Giáo án minh họa
\
23
Một số biện pháp nâng cao chất lượng dạy trẻ mẫu giáo kể chuyện sáng tạo
Thứ 5 ngày 13 tháng 2 năm 2015
TÊN HOẠT ĐỘNG: Văn học
KỂ CHUYỆN SÁNG TẠO: SỰ TÍCH BÁNH CHƯNG BÁNH GIẦY
Hoạt động bổ trợ:
+ Trò chơi:
+ Toán: Đếm xem có bao nhiêu nhân vật
+ Âm nhạc: Sắp đến tết rồi.
I- MỤC ĐÍCH - YÊU CẦU:
1. Kiến thức:
* Trẻ 3 tuổi, 4 tuổi: Trẻ nhớ tên câu chuyện, tên các nhân vật trong
chuyện “Sự tích bánh chưng bánh giầy” và biết cách kể theo ý hiểu của mình.
* Trẻ 5 tuổi: Trẻ nhớ và hiểu được nội dung ý nghĩa, biết được trình tự
diễn biến câu chuyện của Lang Liêu là người chăm chỉ thích nghề trồng trọt, trẻ kể
sáng tạo câu chuyện theo ý hiểu riêng của trẻ.
- Trẻ hiểu ý nghĩa của câu truyện.
2. Kĩ năng:
* Trẻ 3, 4 tuổi: Rèn kỹ năng chú ý lắng nghe, biết bộc lộ cảm xúc cá
nhân.
*Trẻ 5 tuổi: Giúp trẻ đánh giá được tính cách của nhân vật thông qua
câu chuyện
- Phát triển khả năng sáng tạo, phán đoán, tưởng tượng cho trẻ.
3. Giáo dục
- Thông qua câu chuyện trẻ học tập đức tính cần cù, chăm chỉ của vợ
chồng Lang Liêu.
- Giáo dục trẻ mạnh dạn, tự tin, bàn bạc khi thảo luận cùng với nhóm.
II- CHUẨN BỊ:
1. Đồ dùng cho giáo viên và trẻ:
* Đồ dùng cho cô:
- Tranh phông cảnh cung điện của nhà vua có quan lính.
- Bộ tranh minh họa, các tranh vẽ rời.
- Nhân vật rời: Vua, Lang Liêu, bánh chưng, bánh Giầy.
- Đĩa nhạc chủ điểm thực vật.
2. Địa điểm tổ chức
- Trong lớp học.
III- TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG:
HƯỚNG DẪN CỦA GIÁO VIÊN HOẠT ĐỘNG TRẺ
\
24
Một số biện pháp nâng cao chất lượng dạy trẻ mẫu giáo kể chuyện sáng tạo
1. Ổn định tổ chức:
- Cô cho cả lớp xếp thành 2 hàng ngoài cửa.
- Hôm nay cô Loan cho các con đi chơi trong cung điện của
nhà vua đấy.
- Vậy chúng mình hát bài sắp đến tết rồi nhé.
2. Giới thiệu bài:
- Cô cho trẻ vừa đi vừa hát bài: Sắp đến tết rồi.
- Đến cung điện của nhà vua rồi chúng mình nhìn thấy có
gì?
- Có một câu chuyện nói về hai thứ bánh không thể thiếu
trong ngày tết chúng mình lắng nghe cô kể câu chuyện nhé.
3. Hướng dẫn trẻ học:
3.1. Hoạt động 1: Cô kể chuyện.
* Cô kể câu truyện lần 1: Kết hợp với câu hỏi định hướng.
- Cô kể lời dẫn: Ngày xưa ở nước ta, trong số các con của
Vua Hùng thứ 6 có người con tên là Lang Liêu Cô kể
tiếp cho đến hết câu chuyện.
- Giảng nội dung: Câu chuyện nói về Lang Liêu là một
người siêng năng, chăm chỉ làm việc, luôn gần gũi với bà
con nông dân anh nghĩ sẽ dùng gạo nếp làm hai thứ bánh,
một bánh hình tròn, một bánh hình vuông dâng lên vua cha
bánh vừa đơn giản lại có ý nghĩa nên Lang Liêu được vua
cha truyền ngôi vua cho.
- Câu chuyện này còn được các họa sĩ vẽ thành tranh rất
đẹp cô mời chúng mình cùng đi khám phá tranh nhé.
+ Câu chuyện này chưa có tên, bạn nào có ý tưởng đặt tên
cho câu chuyện là gì?
+ Có rất nhiều tên hay, cô thống nhất đặt tên cho câu
chuyện này là: Sự tích bánh chưng bánh giầy.
- Cô cho trẻ đọc tên truyện, đọc và phát âm các chữ cái đã
học.
* Cô kể câu truyện lần 2: Kết hợp với tranh, đàm thoại.
- Cô vừa kể câu chuyện tên là gì?(Trẻ 3 tuổi)
+ Câu chuyện kể về ai?(Trẻ 4 tuổi)
+ Lang Liêu làm nghề gì?(Trẻ 4 tuổi)vua hùng gọi các con
đến và bảo điều gì?(Trẻ 4 tuổi)
+ Lang Liêu nghĩ sẽ làm món gì để dâng lên vua cha? (Trẻ
5 tuổi)
+ Thứ bánh Lang Liêu dâng lên vua có dạng hình gì?tên là
gì?(Trẻ 3 tuổi)
+ Bánh chưng, bánh giầy được Lang Liêu làm từ nguyên
liệu gì? Cách làm ra sao? (trẻ 5 tuổi) .
3.2.Hoạt động 2: Trẻ kể chuyện sáng tạo.
- Cả lớp xếp thành 2
hàng đứng ngoài
cửa.
- Cả lớp hát bài sắp
đến tết rồi.
- Cả lớp nói con nhìn
thấy bánh chưng,
bánh giầy.
- Cả lớp quan sát
nghe cô kể.
- Cả lớp lắng nghe cô
giảng nội dung câu
chuyện.
- Con đặt tên câu
chuyện là bánh ngon.
- Chuyện sự tích
bánh chưng, bánh
giầy.
- Lang Liêu làm
nghề trồng trọt.
- Bánh có dạng
vuông và tròn.
- Bánh làm từ gạo
nếp, thịt, hành…
- Trẻ lên kể theo ý
\
25

Tài liệu bạn tìm kiếm đã sẵn sàng tải về

Tải bản đầy đủ ngay

×

×