Tải bản đầy đủ

Giải pháp nâng cao hiệu quả quản lý rủi ro tín dụng tại ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn tỉnh Bến Tre Luận văn thạc sĩ

1
B GIÁO DC VÀ ÀO TO
TRNG I HC KINH T TP.H CHÍ MINH
***







NGUYN TH KIM BÌNH





GII PHÁP NÂNG CAO HIU QU
QUN LÝ RI RO TÍN DNG TI NGÂN
HÀNG NÔNG NGHIP VÀ PHÁT TRIN
NÔNG THÔN TNH BN TRE


Chuyên ngành: Kinh t - Tài chính – Ngân hàng
Mã s: 60.31.12




LUN VN THC S KINH T



NGI HNG DN KHOA HC:
PGS.TS NGUYN NG DN



TP. H CHÍ MINH – NM 2010

2


LI CAM OAN

Tôi cam đoan đây là đ tài nghiên cu mang tính đc lp ca cá nhân.
Lun. vn này đc hoàn thành sau quá trình hc tp, nghiên cu thc tin, kinh
nghim bn thân và đc s hng dn ca PGS.TS Nguyn ng Dn. Lun vn
này cha đc ai công b di bt c hình thc nào.

Tác gi




Nguyn Th Kim Bình
















3

DANH MC CÁC CH VIT TT TRONG LUN VN
NHNN: Ngân hàng nhà nc
NHTM: Ngân hàng thng mi
TCTD: T chc tín dng
NHNo: Ngân hàng nông nghip và Phát trin Nông thôn
RRTD: Ri ro tín dng
CBTD: Cán b tín dng
TPTD: Trng phòng tín dng
Q 493: Quyt đnh 493/2005/Q-NHNN ngày 22/4/2005


DANH MC CÁC BNG BIU

Bng 2.1: Mt s ch tiêu ch yu ca NHNo Bn Tre t 2007-2009 trang 43
Bng 2.2: C cu tín dng phân theo k hn trang 46
Bng 2.3: C cu tín dng theo ngành kinh t trang 47
Bng 2.4 : C cu tín dng theo thành phn kinh t trang 48
Bng 2.5 N quá hn ca NHNo Bn Tre t 2007-2009 trang 50
Bng 2.6 : Phân loi n ca NHNo Bn Tre t 2007-2009 trang 51




4
MC LC
Trang
Trang ph bìa 1
Li cam đoan 2
Danh mc các ch vit tt 3
LI M ÀU 7
CHNG 1: LÝ LUN CHUNG V TÍN DNG VÀ QUN LÝ RI RO TÍN
DNG CA NGÂN HÀNG THNG MI 10
1.1 Lý lun v tín dng:
10
1.1.1 Khái nim 10
1.1.2 Bn cht 10
1.1.3 Phân loi tín dng: 11
1.2 Ri ro tín dng 12
1.2.1 Khái nim 12
1.2.2 Phân loi ri ro tín dng 13
1.2.3 Nguyên nhân gây ra ri ro tín dng: 14
1.2.4 nh hng ca ri ro tín dng đn hot đng kinh doanh ca ngân hàng và
nn kinh t xã hi
16
1.2.5 Mt s phng pháp lng hóa và đánh giá ri ro tín dng. 18
1.2.6 Quy trình qun lý ri ro tín dng: 28
1.3 Nguyên tc ca Basel v qun lý ri ro tín dng: 30
1.3.1 Gii thiu s lc v y ban Basel: 30
1.3.2 Các nguyên tc ca Basel v qun lý ri ro tín dng: 30
1.4. Kinh nghim qun lý ri ro tín dng ca ngân hàng Maybank 34
CHNG 2: THC TRNG HOT NG TÍN DNG VÀ QUN LÝ RI
RO TÍN DNG TI NGÂN HÀNG NÔNG NGHIP VÀ PHÁT TRIN
NÔNG THÔN TNH BN TRE 36
5
2.1/ Gii thiu Ngân hàng Nông nghip và phát trin nông thôn Vit Nam và chi
nhánh tnh Bn Tre
36
21.1 H thng Ngân hàng Nông nghip và Phát trin nông thôn Vit Nam 36
2.1.2 Gii thiu chi nhánh Ngân hàng nông nghip và phát trin nông thôn tnh
Bn Tre
40
2.1.3 Khái quát tình hình hot đng kinh doanh ca NHNo Bn Tre trong thi gian
qua
43
2.2 Thc trng hot đng tín dng và công tác qun lý ri ro tín dng ca chi
nhánh Ngân hàng nông nghip và phát trin nông thôn tnh Bn Tre.
45
2.2.1 Thc trng hot đng tín dng ca NHNo Bn Tre: 45
2.2.2 Thc trng và nguyên nhân ri ro tín dng ca NHNo Bn Tre: 49
2.2.3 Thc trng qun lý ri ro tín dng ti NHNo Bn Tre: 54
2.2.4 ánh giá v hiu qu qun lý ri ro tín dng ca NHNo Bn Tre: 63
CHNG 3 GII PHÁP NÂNG CAO HIU QU QUN LÝ RI RO TÍN
DNG TI NGÂN HÀNG NÔNG NGHIP VÀ PHÁT TRIN NÔNG THÔN
TNH BN TRE 65
3.1 nh hng phát trin NHNo Bn Tre giai đon 2010-2015
65
3.1.1 Mc tiêu và phng châm phát trin 65
3.1.2 Các ch tiêu c bn 65
3.1.3 nh hng v thay đi c cu đu t: 65
3.1.4 nh hng v th trng và khách hàng: 66
3.2 Gii pháp nâng cao hiu qu qun lý ri ro tín dng ti NHNo Bn Tre 66
3.2.1 Xây dng chính sách tín dng phù hp: 67
3.2.2 Tuân th nghiêm ngt quy trình cho vay: 69
3.2.3 Xây dng h thng thông tin qun lý ri ro tín dng 71
3.2.4 Thc hin nghiêm túc vic chm đim xp loi khách hàg, phân loi n và
trích lp d phòng:
72
3.2.5 Nâng cao hiu qu kim soát ni b 73
3.2.6 Nâng cao cht lng ngun nhân lc 74
6
3.3 Mt s kin ngh khác: 75
3.3.1 i vi Ngân hàng nhà nc: 75
3.3.2 i vi chính ph 77
3.3.3 Kin ngh vi NHNo Vit Nam 79
KT LUN 80
DANH MC TÀI LIU THAM KHO 82


















7
LI M U
1/ S cn thit ca đ tài:
Thc hin nhng cam kt quc t v lnh vc ngân hàng trong Hip đnh
thng mi Vit - M và gia nhp WTO đã và đang đt ra cho h thng ngân hàng
thng mi Vit Nam nhng thách thc vô cùng to ln. Bên cnh vic gia nhp
WTO, Vit Nam vn tip tc trin khai l trình thc hin Hip đnh cam kt v u
đãi thu quan có hiu lc chung (CEFT/AFTA), tin trình thc hin Hip đnh
song phng Vit M…  hi nhp thành công và không b lép v trên “sân
nhà”, các NHTM Vit Nam phi lành mnh hóa tài chính theo chun mc quc t,
nâng cao nng lc cnh tranh. Mt trong nhng yu t đ nâng cao nng lc cnh
tranh đó là qun lý tt ri ro trong hot đng ngân hàng.
Ri ro là yu t gn lin vi mi hot đng đu t nói chung, trong đó có
hot đng cho vay ca các ngân hàng. Trong n lc nhm thu đc li nhun, các
ngân hàng không th chi b ri ro, ngha là không th không cho vay, mà ch có
th tìm cách làm cho hot đng này tr nên an toàn và hn ch đn mc ti đa
nhng tn tht có th có bng cách đ ra cho mình mt chin lc qun lý ri ro
thích hp
Hiu qu kinh doanh ca ngân hàng thng mi ph thuc vào nng lc qun
lý ri ro. Mà hot đng tín dng hin đang chim t trng ln nht t 60 - 70%
trong danh mc tài sn có và là mt trong nhng hot đng kinh doanh mang li
ngun thu nhp ch yu cho các ngân hàng thng mi. Tuy nhiên hot đng tín
dng cng là lnh vc ri ro ln nht. Hu qu ca nó đi vi ngân hàng thng
rt nng n, nó làm tng thêm chi phí ca ngân hàng, thu nhp lãi b chm hoc
mt đi cùng vi s tht thoát vn vay, làm xu đi tình hình tài chính và cui cùng
làm tn hi đn uy tín và v th ca ngân hàng. Ri ro trong hot đng tín dng
không ch tác đng ti bn thân ngân hàng thng mi mà còn tác đng tiêu cc
ti nn kinh t. Vì vy, qun lí ri ro tín dng có vai trò đc bit quan trng trong
hot đng kinh doanh ca ngân hàng.
8
Thc tin hot đng tín dng ca Ngân hàng Nông nghip và phát trin nông
thôn Bn Tre thi gian qua cng cho thy ri ro tín dng ca chi nhánh cha đc
qun lý, kim soát có hiu qu, đã nh hng đn hiu qu kinh doanh ca chi
nhánh. Chính vì vy cn có nhng gii pháp đ nâng cao hiu qu qun lý ri ro
tín dng ca chi nhánh, đm bo tín dng hot đng trong phm vi ri ro chp
nhn đc, gim thiu các thit hi phát sinh t ri ro tín dng, tng thêm li
nhun kinh doanh ca chi nhánh, góp phn nâng cao uy tín và to ra li th ca
ngân hàng trong cnh tranh
- Xut phát t tính cp thit ca vn đ, nên tôi đã quyt đnh chn đ tài:
“Gii pháp nâng cao hiu qu qun lý ri ro tín dng ti Ngân hàng Nông
nghip và phát trin nông thôn tnh Bn Tre”
làm đ tài nghiên cu
2/ Mc tiêu ca đ tài:
Mc tiêu ca đ tài làm sáng t nhng vn đ sau:
- Làm rõ và góp phn hoàn thin lý lun v qun lý ri ro tín dng
- Phân tích thc trng hot đng tín dng, nguyên nhân dn đn ri ro và các
phng pháp qun lý ri ro tín dng ti Ngân hàng Nông nghip và phát trin
nông thôn tnh Bn Tre
- Trên c s lý lun và phân tích thc trng ri ro tín dng, t đó đa ra mt
s bin pháp nhm qun lý ri ro tín dng ti Ngân hàng Nông nghip và phát
trin nông thôn tnh Bn Tre
3/ i tng và phm vi nghiên cu
- i tng nghiên cu: Hot đng tín dng và ri ro tín dng ti Ngân hàng
Nông nghip và phát trin nông thôn tnh Bn Tre
- Phm vi nghiên cu: Nghiên cu gia lý lun và thc t nguyên nhân dn
đn ri ro tín dng, thc trng qun lý ri ro tín dng trong thi gian qua ti Ngân
hàng Nông nghip và phát trin nông thôn tnh Bn Tre, t đó đa ra các gii pháp
nhm qun lý ri ro tín dng ti chi nhánh
4/ Phng pháp nghiên cu:
9
S dng phng pháp thng kê, tng hp, so sánh…đi t c s lý thuyt
đn thc tin nhm gii quyt và làm sáng t mc tiêu đt ra trong lun vn
5/ Kt cu ca lun vn bao gm các ni dung sau:
Li m đu
Chng 1: Lý lun chung v tín dng và qun lý ri ro tín dng ca Ngân
hàng thng mi
Chng 2: Thc trng v hot đng tín dng và qun lý ri ro tín dng ti
Ngân hàng Nông nghip và Phát trin nông thôn tnh Bn Tre
Chng 3: Gii pháp nâng cao hiu qu qun lý ri ro tín dng ti Ngân
hàng Nông nghip và Phát trin nông thôn tnh Bn Tre
Kt lun














10
CHNG 1: LÝ LUN CHUNG V TÍN DNG VÀ QUN LÝ RI
RO TÍN DNG CA NGÂN HÀNG THNG MI
0
1.1 Lý lun v tín dng:
3
1.1.1 Khái nim
16
Tín dng là mt giao dch v tài sn ( tin hoc hàng hóa) gia bên cho vay
( ngân hàng và các đnh ch tài chính khác) và bên đi vay ( cá nhân, doanh nghip
và các ch th khác), trong đó bên cho vay chuyn giao tài sn cho bên đi vay s
dng trong mt thi hn nht đnh theo tha thun, bên đi vay có trách nhim hoàn
tr vô điu kin vn gc và lãi cho bên cho vay khi đn hn thanh toán.
17
Hot đng tín dng là vic t chc tín dng s dng ngun vn t có, vn
huy đng đ cp tín dng
18
Cp tín dng là vic TCTD tha thun đ khách hàng s dng mt khon
tin vi nguyên tc có hoàn tr bng các nghip v cho vay, chit khu thng
phiu và giy t có giá khác, bo lãnh, cho thuê tài chính và các hình thc khác
theo quy đnh ca NHNN.
19
Cho vay là mt hình thc cp tín dng, theo đó TCTD giao cho khách hàng
s dng mt khon tin đ s dng vào mc đích và thi gian nht đnh theo tha
thun vi nguyên tc có hoàn tr c gc và lãi.
4
1.1.2 Bn cht
20
T khái nim trên, bn cht ca tín dng là mt giao dch v tài sn trên c
s hoàn tr và có các đc trng sau:
21
- Tài sn giao dch trong quan h tín dng ngân hàng bao gm hai hình thc
là cho vay (bng tin) và cho thuê (bt đng sn và đng sn).
22
- Xut phát t nguyên tc hoàn tr, vì vy ngi cho vay khi chuyn giao
tài sn cho ngi đi vay s dng phi có c s đ tin rng ngi đi vay s tr đúng
hn
11
23
- Giá tr hoàn tr thông thng phi ln hn giá tr lúc cho vay, hay nói
cách khác là ngi đi vay phi tr thêm phn lãi ngoài vn gc.
24
- Trong quan h tín dng ngân hàng, tin vay đc cp trên c s bên đi
vay cam kt hoàn tr vô điu kin cho bên cho vay khi đn hn thanh toán.
5
1.1.3 Phân loi tín dng:
Vic phân loi tín dng da trên mt s tiêu thc nht đnh, tùy theo yêu
cu ca khách hàng và mc tiêu qun lý ca ngân hàng. Sau đây là mt s cách
phân loi:
25
* Da vào mc đích cho vay, tín dng có th phân chia thành các loi sau:
26
+ Cho vay phc v sn xut kinh doanh công thng nghip.
27
+ Cho vay tiêu dùng cá nhân.
28
+ Cho vay mua bán bt đng sn.
29
+ Cho vay sn xut nông nghip.
30
+ Cho vay kinh doanh xut nhp khu…
31
* Da vào thi hn cho vay, tín dng có th phân chia thành các loi sau:
32
+ Cho vay ngn hn: là loi cho vay có thi hn đn 1 nm. Mc đích ca
loi cho vay này thng là nhm tài tr cho vic đu t vào tài sn lu đng.
33
+ Cho vay trung hn: là loi cho vay có thi hn trên 1 đn 5 nm. Mc
đích ca loi cho vay này là nhm tài tr cho vic đu t vào tài sn c đnh.
34
+ Cho vay dài hn: là loi cho vay có thi hn trên 5 nm. Mc đích ca
loi cho vay này thng là nhm tài tr đu t vào các d án đu t.
35
* Da vào mc đ tín nhim ca khách hàng tín dng phân chia nh sau:
36
+ Cho vay không có bo đm: là loi cho vay không có tài sn th chp,
cm c hoc bo lãnh ca ngi khác mà ch da vào uy tín ca bn thân khách
hàng vay vn đ quyt đnh cho vay.
12
37
+ Cho vay có bo đm: là loi cho vay da trên c s các bo đm cho tin
vay nh th chp, cm c hoc bo lãnh ca mt bên th ba nào khác.
38
* Da vào phng thc cho vay, tín dng phân chia thành các loi sau:
39
+ Cho vay theo món vay: là loi cho vay mà mi ln vay vn, khách hàng
và TCTD thc hin th tc vay vn cn thit và ký kt hp đng tín dng.
40
+ Cho vay theo hn mc tín dng: là loi cho vay mà TCTD và khách hàng
xác đnh và tha thun mt hn mc tín dng duy trì trong mt khong thi gian
nht đnh.
41
+ Cho vay theo hn mc thu chi: là vic cho vay mà TCTD tha thun
bng vn bn chp thun cho khách hàng chi vt s tin có trên tài khon thanh
toán ca khách hàng.
42
* Da vào xut x tín dng, tín dng có th phân chia thành các loi sau:
43
+ Cho vay trc tip: ngân hàng cp vn trc tip cho ngi có nhu cu,
đng thi ngi đi vay trc tip tr n vay cho ngân hàng.
44
+ Cho vay gián tip: là khon cho vay đc thc hin thông qua vic mua
li các kh c hoc chng t n đã phát sinh và còn trong thi hn thanh toán
nh là: chit khu thng mi; bao thanh toán.
1
1.2 Ri ro tín dng
2
1.2.1 Khái nim
45
Ri ro tín dng là loi ri ro phát sinh trong quá trình cp tín dng ca ngân
hàng, biu hin trên thc t qua vic khách hàng không tr đc n hoc tr n
không đúng hn cho ngân hàng.
46
Cn c vào khon 01 iu 02 ca Quy đnh v phân loi n, trích lp và s
dng d phòng đ x lý ri ro theo Quyt đnh s 493 /2005/Q-NHNN ngày
22/4/2005 ca Thng đc NHNN thì “RRTD trong hot đng ngân hàng ca t
chc tín dng là kh nng xy ra tn tht trong hot đng ngân hàng ca t chc
13
tín dng do khách hàng không thc hin hoc không có kh nng thc hin ngha
v ca mình theo cam kt.”
47
Nh vy, có th nói rng RRTD có th xut hin trong các mi quan h mà
trong đó ngân hàng là ch n, mà khách hàng n li không thc hin hoc không
đ kh nng thc hin ngha v tr n khi đn hn. Nó din ra trong quá trình cho
vay, chit khu công c chuyn nhng và giy t có giá, cho thuê tài chính, bo
lãnh, bao thanh toán ca ngân hàng.
6
1.2.2 Phân loi ri ro tín dng
48
Nu cn c vào nguyên nhân phát sinh, RRTD phân chia thành các loi
sau:









Ri ro tín
dng
Ri ro giao
dch
Ri ro
danh mc
Ri ro ni
ti
Ri ro tp
trung
Ri ro bo
đm
Ri ro
nghip v
Ri ro la
chn

49
- Ri ro giao dch (Transaction rish): là mt hình thc ca RRTD mà
nguyên nhân phát sinh là do nhng hn ch trong quá trình giao dch và xét duyt
cho vay, đánh giá khách hàng. Ri ro giao dch có ba b phn chính là ri ro la
chn, ri ro bo đm và ri ro nghip v.
14
50
+ Ri ro la chn là ri ro có liên quan đn quá trình đánh giá và phân tích
tín dng, khi ngân hàng la chn nhng phng án vay vn có hiu qu đ ra
quyt đnh cho vay.
51
+ Ri ro bo đm phát sinh t các tiêu chun đm bo nh các điu khon
trong hp đng cho vay, các loi tài sn đm bo, ch th đm bo, hình thc đm
bo và mc cho vay trên giá tr ca tài sn đm bo.
52
+ Ri ro nghip v là ri ro liên quan đn công tác qun lý khon vay và
hot đng cho vay, bao gm c vic s dng h thng xp hng ri ro và k thut
x lý các khon vay có vn đ.
53
- Ri ro danh mc (Porfolio rish): là mt hình thc ca RRTD mà nguyên
nhân phát sinh là do nhng hn ch trong qun lý danh mc cho vay ca ngân
hàng, đc phân chia thành hai loi là ri ro ni ti và ri ro tp trung.
54
+ Ri ro ni ti (Intrinsic rish): xut phát t các yu t, các đc đim riêng
có, mang tính riêng bit bên trong ca mi ch th đi vay hoc ngành, lnh vc
kinh t. Nó xut phát t đc đim hot đng hoc đc đim s dng vn ca khách
hàng vay vn.
55
+ Ri ro tp trung (Concentration rish) là trng hp ngân hàng tp trung
vn cho vay quá nhiu đi vi mt s khách hàng, cho vay quá nhiu doanh
nghip hot đng trong cùng mt ngành, lnh vc kinh t; hoc trong cùng mt
vùng đa lý nht đnh; hoc cùng mt loi hình cho vay có ri ro cao.
7
1.2.3 Nguyên nhân gây ra ri ro tín dng:
56
* Nguyên nhân khách quan:
57
- S thay đi ca môi trng t nhiên nh: thiên tai, dch bnh, bão lt gây
tn tht cho khách hàng vay vn kinh doanh.
58
-Do tình hình kinh t, chính tr, xã hi trong nc
15
59
Tình hình kinh t, chính tr, xã hi s nh hng đn toàn b hot đng ca
mi đi tng tham gia vào nn kinh t đó. Kinh t b suy thoái, lm phát s khin
cho doanh nghip vay vn gp khó khn, phá sn, không tr n đc cho ngân
hàng, còn đi vi cá nhân vay vn s b tht nghip, thu nhp gim sút nên cng
khó có kh nng tr n cho ngân hàng.
60
Vic thay đi chính sách ca quc gia hay nn kinh t khng hong, đt
nc có chin tranh cng làm cho các doanh nghip không kp thay đi, thích ng
vi nhng điu kin mi v môi trng kinh doanh t đó gp khó khn trong hat
đng sn xut kinh doanh và nh vy khon tín dng ca ngân hàng cng cha
đng nhiu ri ro.
61
- Do tình hình chính tr, kinh t th gii
62
Trong tình hình th gii đang trong xu hng toàn cu hóa hin nay, mi
tình hình bin đng v kinh t, chính tr trong nc t đó làm gia tng nguy c ri
ro tín dng ca ngân hàng.
63
* Nguyên nhân ch quan
64
- Nguyên nhân t phía khách hàng
65
+ Do khách hàng không đ nng lc pháp lý: ngi vay phi có đ nng
lc hành vi và nng lc pháp lý đ ký kt hp đng tín dng
66
+ Nhân cách, trình đ qun lý ca khách hàng: đây cng là nguyên nhân
quan trng trong vic dn đn ri ro cho ngân hàng, khách hàng có kh nng tr
n nhng c tình chây ì không có thin chí tr n.
67
+ S dng vn sai mc đích, kém hiu qu.
68
+ Do kinh doanh thua l liên tc, hàng hóa không tiêu th đc.
69
+ Qun lý vn vay không hp lý dn đn thiu kh nng thanh khan.
70
+ Khách hàng c tình la đo, chim đot vn ngân hàng
71
- Nguyên nhân t phía ngân hàng
16
72
+ Do ngân hàng tng trng tín dng mà không có s kim sóat cht lng
tín dng: b bt các điu kin tín dng, thc hin cho vay không đúng quy đnh,
thiu kim soát qun lý tín dng trc, trong và sau cho vay.
73
+ Phng tin cho vay cha đc c cu hp lý: s lng vn vay tha
hoc thiu so vi nhu cu dn đn khách hàng s dng vn vay không đúng mc
đích, k hn tr n không phù hp vi dòng tin thu đc ca khách hàng hoc
dòng đi d án, thi hn rút vn, tài sn bo đm…
74
+ Do ngân hàng không gii quyt hp lý quan h gia ngun vn huy đng
và ngun vn s dng: ngân hàng d tr vn quá ít so vi nhu cu bo đm thanh
toán t đó s dn đn mt kh nng thanh toán nu khách hàng có nhu cu rút vn
nhiu hoc ngân hàng d tr vn quá nhiu, gây  đng vn, lãng phí trong s
dng vn.
75
+ Ngân hàng thiu thông tin v khách hàng nên không d đoán đc ri ro
đi vi mt khan vay.
76
+ Ngân hàng đánh giá không đúng v đm bo ( v tài sn th chp, cm c
hoc v ngi bo lãnh), quá tin tng vào tài sn th chp, bo lãnh, bo him,
coi đó là vt đm bo chc chn cho s thu hi c gc và lãi tin vay.
77
+ Do cán b tín dng, cán b lãnh đo yu hoc thiu chuyên môn, ch
quan v khách hàng c, hoc do thiu đo đc ngh nghip.
+ Cnh tranh gia các t chc tín dng cha thc s lành mnh, lo chy
theo s lng mà sao lãng vic coi trng cht lng khon vay, quá lc quan tin
tng vào s thành công ca phng án kinh doanh ca khách hàng.
8
1.2.4 nh hng ca ri ro tín dng đn hot đng kinh doanh ca ngân
hàng và nn kinh t xã hi
10
1.2.4.1 nh hng đn hot đng kinh doanh ca ngân hàng
78
Khi ri ro tín dng xy ra, ngân hàng không thu đc vn tín dng đã cp
và lãi cho vay, nhng ngân hàng phi tr vn và lãi cho khon tin huy đng khi
17
đn hn, điu này s làm cho ngân hàng mt cân đi trong vic thu chi, vòng quay
vn tín dng gim làm cho ngân hàng kinh doanh không hiu qu, chi phí ca
ngân hàng tng lên so vi d kin.
79
Nu mt khon vay nào đó b mt kh nng thu hi thì ngân hàng phi s
dng các ngun vn ca mình đ tr cho ngi gi tin, đn mt chng mc nào
đy, ngân hàng không có đ ngun vn đ tr cho ngi gi tin thì ngân hàng s
ri vào tình trng mt kh nng thanh toán, có th dn đn nguy c gp ri ro
thanh khon. Và kt qu là làm thu hp quy mô kinh doanh, nng lc tài chính
gim sút, uy tín, sc cnh tranh gim không nhng trong th trng ni đa mà còn
lan rng ra các nc, kt qu kinh doanh ca ngân hàng ngày càng xu có th dn
ngân hàng đn thua l hoc đa đn b vc phá sn nu không có bin pháp x lý,
khc phc kp thi.
11
1.2.4.2 nh hng đn nn kinh t xã hi
80
Bt ngun t bn cht và chc nng ca ngân hàng là mt t chc trung
gian tài chính chuyên huy đng vn nhàn ri trong nn kinh t đ cho các t chc,
các doanh nghip và cá nhân có nhu cu vay li. Do đó, thc cht quyn s hu
nhng khon cho vay là quyn s hu ca ngi đã gi tin vào ngân hàng. Bi
vy, khi ri ro tín dng xy ra thì không nhng ngân hàng chu thit hi mà quyn
li ca ngi gi tin cng b nh hng.
81
Khi mt ngân hàng gp phi ri ro tín dng hay b phá sn thì ngi gi
tin  các ngân hàng khác hoang mang lo s và kéo nhau  t đn rút tin  các
ngân hàng khác, làm cho toàn b h thng ngân hàng gp phi khó khn.
82
Ngân hàng phá sn s nh hng đn tình hình sn xut kinh doanh ca
doanh nghip, không có tin tr lng dn đn đi sng công nhân gp khó khn.
Hn na, s hong lon ca các ngân hàng nh hng rt ln đn toàn b nn kinh
t. Nó làm cho nn kinh t b suy thoái, giá c tng, sc mua gim, tht nghip
tng, xã hi mt n đnh.
18
83
Ngoài ra, ri ro tín dng cng nh hng đn nn kinh t th gii vì ngày
nay, nn kinh t mi quc gia đu ph thuc vào nn kinh t khu vc và th gii.
Kinh nghim cho ta thy cuc khng hong tài chính Châu Á (1997) và mi đây là
cuc khng hong tài chính M (2007) đã làm rung chuyn toàn cu. Mt khác,
mi liên h v tin t, đu t gia các nc phát trin rt nhanh nên ri ro tín dng
ti mt nc ln s nh đn nn kinh t các nc có liên quan.
84
Tóm li, ri ro tín dng ca mt ngân hàng xy ra  mc đ khác nhau: nh
nht là ngân hàng b gim li nhun khi không thu hi đc lãi cho vay, nng nht
khi ngân hàng không thu đc vn và lãi, n tht thu vi t l cao dn đn ngân
hàng b l và mt vn. Nu tình trng này kéo dài không khc phc đc, ngân
hàng s b phá sn, gây hu qu nghiêm trng cho nn kinh t nói chung và h
thng ngân hàng nói riêng. Chính vì vy đòi hi các nhà qun tr ngân hàng phi
ht sc thn trng và có nhng bin pháp thích hp nhm gim thiu ri ro trong
cho vay.
9
1.2.5 Mt s phng pháp lng hóa và đánh giá ri ro tín dng.
12
1.2.5.1 Lng hóa ri ro tín dng.
85
Lng hóa ri ro tín dng là vic xây dng mô hình thích hp đ lng hóa
mc đ ri ro ca khách hàng, t đó xác đnh phn bù ri ro và gii hn tín dng
an toàn ti đa đi vi mt khách hàng cng nh đ trích lp d phòng ri ro. Sau
đây là các mô hình đc áp dng tng đi ph bin:
86
* Mô hình đim s Z (Z – Credit scoring model):
87
ây là mô hình do E.I. Altman dùng đ cho đim tín dng đi vi các
doanh nghip vay vn. i lng Z dùng làm thc đo tng hp đ phân loi ri
ro tín dng đi vi ngi đi vay và ph thuc vào:
88
- Tr s ca các ch s tài chính ca ngi vay.
89
- Tm quan trng ca các ch s này trong vic xác đnh xác sut v n ca
ngi vay trong quá kh.
19
90
T đó Altman đã xây dng mô hình đim nh sau:
91
Z = 1,2X1 + 1,4X2 + 3,3X3 + 0,6X4 + 1,0X5
92
Trong đó:
93
X1 = H s vn lu đng / tng tài sn
94
X2 = H s lãi cha phân phi / tng tài sn
95
X3 = H s li nhun trc thu và lãi / tng tài sn
96
X4 = H s giá tr th trng ca tng vn s hu / giá tr hch toán ca n
97
X5 = H s doanh thu / tng tài sn
98
Tr s Z càng cao, thì xác sut v n ca ngi đi vay càng thp. Ngc
li, khi tr s Z thp hoc là mt s âm thì đó là cn c xp khách hàng vào nhóm
có nguy c v n cao. Theo mô hình cho đim Z ca Altman, bt c công ty nào
có đim s thp hn 1,81 phi đc xp vào nhóm có nguy c ri ro tín dng cao.
99
* Mô hình cht lng 6 C:
100
(1) T cách ngi vay (Character): Cán b tín dng cn phi xem xét mc
đích xin vay ca khách hàng có phù hp vi chính sách tín dng hin hành ca
ngân hàng và phù hp vi nhim v sn xut kinh doanh ca khách hàng hay
không, đng thi còn phi xem xét v lch s đi vay và tr n vay đi vi khách
hàng c, còn đi vi khách hàng mi thì cn thu thp thông tin t nhiu ngun nh
t Trung tâm phòng nga ri ro, t ngân hàng bn, t các c quan thông tin đi
chúng…
101
(2) Nng lc ca ngi vay (Capacity): Tùy thuc vào quy đnh lut pháp
ca quc gia, đòi hi ngi đi vay phi có nng lc pháp lut dân s và nng lc
hành vi dân s.
102
(3) Thu nhp ca ngi đi vay (Cash): Cn phi xác đnh đc ngun tr
n ca ngi vay nh lung tin t doanh thu bán hàng hay thu nhp, tin t bán
thanh lý tài sn, hoc tin t phát hành chng khoán.
20
103
(4) Bo đm tin vay (Collateral): ây là điu kin đ ngân hàng cp tín
dng và là ngun tài sn th hai có th dùng đ tr n vay cho ngân hàng.
104
(5) Các điu kin (Conditions): Ngân hàng qui đnh các đu kin tùy theo
chính sách tín dng theo tng thi k nh cho vay hàng xut khu vi điu kin
thâu ngân phi qua ngân hàng, nhm thc thi chính sách tin t ca ngân hàng
Trung ng theo tng thi k.
105
(6) Kim soát (Control): Tp trung vào nhng vn đ nh s thay đi ca
lut pháp có liên quan và qui ch hot đng mi có th nh hng xu đn ngi
vay hay không? Yêu cu tín dng ca ngi vay có đáp ng đc tiêu chun ca
ngân hàng hay không?
106
* Mô hình đim s tín dng tiêu dùng:
107
Các yu t quan trng liên quan đn khách hàng s dng mô hình cho đim
tín dng bao gm: H s tín dng, tui đi, trng thái tài sn, s ngi ph thuc,
s hu nhà, đin thoi c đnh, s tài khon cá nhân, thi gian công tác. Bng di
đây là nhng hng mc và đim thng đc s dng  các ngân hàng ca Hoa
K.
108
Mô hình đim s tín dng tiêu dùng:
109
STT
110
Các hng mc xác đnh cht lng tín dng
111
im
113
Ngh nghip ca ngi vay
114
- Chuyên gia hay ph trách kinh doanh
115
10
116
- Công nhân có kinh nghim
117
8
118
- Nhân viên vn phòng
119
7
120
- Sinh viên
121
5
122
- Công nhân không có kinh nghim
123
4
112
1
124
- Công nhân bán tht nghip
125
2
21
127
Trng thái nhà 
128
- Nhà riêng
129
6
130
- Nhà thuê hay cn h
131
4
126
2
132
- Sng cùng bn hay ngi thân
133
2
135
Xp hng tín dng
136
- Tt
137
10
138
- Trung bình
139
5
140
- Không có h s
141
2
134
3
142
- Ti
143
0
145
Kinh nghim ngh nghip
146
- Nhiu hn 1 nm
147
5
144
4
148
- T 1 nm tr xung
149
2
151
Thi gian sng ti đa ch hin hành
152
- Nhiu hn 1 nm
153
2
150
5
154
- T mt nm tr xung
155
1
157
in thoi c đnh
158
- Có
159
2
156
6
160
- Không có
161
0
163
S ngi sng cùng (ph thuc)
164
- Không
165
3
166
- Mt
167
3
162
7
168
- Hai
169
4
22
170
- Ba
171
4
172
- Nhiu hn ba
173
2
175
Các tài khon ti ngân hàng
176
- C tài khon tit kim và phát hành Sec
177
4
178
- Ch tài khon tit kim
179
3
180
- Ch tài khon phát hành Sec
181
2
174
8
182
- Không có
183
0

184
Khách hàng có đim s cao nht theo mô hình vi 8 mc tiêu trên là 43
đim, thp nht là 9 đim. Gi s ngân hàng bit mc 28 đim là ranh gii gia
khách hàng có tín dng tt và khách hàng có tín dng xu, t đó ngân hàng hình
thành khung chính sách tín dng theo mô hình đim s nh sau:

185
Tng s đim ca khách hàng
186
Quyt đnh tín dng
187
T 28 đim tr xung
188
T chi tín dng
189
29 - 30 đim
190
Cho vay đn 500 USD
191
31 - 33 đim
192
Cho vay đn 1.000 USD
193
34 – 36 đim
194
Cho vay đn 2.500 USD
195
37 – 38 đim
196
Cho vay đn 3.500 USD
197
39 – 40 đim
198
Cho vay đn 5.000 USD
199
41 – 43 đim
200
Cho vay đn 5.000 USD
13
1.2.5.2 ánh giá ri ro tín dng.
201
Các ch s thng đc s dng đ đánh giá ri ro tín dng là:
23
202
* T l n q hn:
vay cho nợ dư Tổng
hạnquánợDư
hạnquá nợ lệ Tỷ =

N q hn (non performing loan – NPL) là khon n mà mt phn hoc
tồn b n gc và / hoc lãi đã q hn.
203
Mt cách tip cn khác, n q hn là nhng khon tín dng khơng hồn
tr đúng hn, khơng đc phép và khơng đ điu kin đ đc c cu thi hn tr
n.  đm bo qun lý cht ch, các khon n q hn trong h thng NHTM
Vit Nam đc phân loi theo thi gian và đc phân chia theo thi hn thành các
nhóm sau:
+ N q hn di 10 ngày và đc đánh giá là có kh nng thu hi đy đ
gc và lãi - N đ tiêu chun
204
+ N q hn t 10 đn 90 ngày – N cn chú ý
205
+ N q hn t 91 đn 180 ngày – N di tiêu chun.
206
+ N q hn t 181 đn 360 ngày – N nghi ng.
207
+ N q hn trên 360 ngày – N có kh nng mt vn.
* T l n xu : T trng n xu / tng d n cho vay
N xu (Bad debt): là nhng khon n q hn trên 90 ngày mà khơng đòi
đc, nhng khon n c cu li thi hn tr n tr các khon n điu chnh k tr
n ln đu
208
N xu (hay n có vn đ, n khơng lành mnh, n khó đòi, n khơng th
đòi,…) là khon n mang các đc trng sau:
209
+ Khách hàng đã khơng thc hin ngha v tr n vi ngân hàng khi các
cam kt này đã ht hn.
210
+ Tình hình tài chính ca khách hàng đang và có chiu hng xu dn đn
có kh nng ngân hàng khơng thu hi đc c vn ln lãi.
24
211
+ Tài sn đm bo (th chp, cm c, bo lãnh) đc đánh giá là giá tr
phát mãi khơng đ trang tri n gc và lãi.
212
+ Thơng thng v thi gian là các khon n q hn trên 90 ngày.
213
Theo Quyt đnh s 493/2005/Q-NHNN ngày 22/4/2005, Quyt đnh
18/2007/Q-NHNN ngày 25/4/2007, n xu ca TCTD bao gm các nhóm n
nh sau:
214
+ Nhóm 3 ( N di tiêu chun): các khon n đc TCTD đánh giá là
khơng có kh nng thu hi n gc và lãi khi đn hn và có kh nng tn tht mt
phn n gc và lãi. Bao gm: Các khon n q hn t 91 đn 180 ngày; Các
khon n c cu li thi hn tr n ln đu, tr các khon n điu chnh k tr n
ln đu; Các khon n đc min hoc gim lãi do khách hàng khơng đ kh nng
tr lãi đy đ theo hp đng tín dng.
215
+ Nhóm 4 ( N nghi ng): các khon n đc t chc tín dng đánh giá là
kh nng tn tht cao. Bao gm: Các khon n q hn t 181 đn 360 ngày; Các
khon n c cu li thi hn tr n ln đu q hn di 90 ngày theo thi hn tr
n đc c cu li ln đu; các khon n c cu li thi hn tr n ln th hai.
216
+ Nhóm 5 ( N có kh nng mt vn): các khon n đc t chc tín dng
đánh giá là khơng còn kh nng thu hi, mt vn. Bao gm: Các khon n q hn
trên 360 ngày; Các khon n khoanh, n ch x lý; Các khon n đã c cu li
thi hn tr n ln đu q hn t 90 ngày tr lên theo thi hn tr n đc c cu
li ln đu; các khon n c cu li thi hn tr n ln th hai q hn theo thi
hn tr n đc c cu li ln th hai; Các khon n c cu li thi hn tr n ln
th ba tr lên, k c cha b q hn hoc đã q hn.
217
Theo quy đnh hin nay, t l này khơng đc vt q 5%.
218
* H s ri ro tín dng
%100x
có sản tài Tổng
vaychonợd
ư
Tổng
dụng tín ro rủisố Hệ =

25
219
H s ny cho ta thy t trng ca khon mc tớn dng trong ti sn cú,
khon mc tớn dng trong tng ti sn cng ln thỡ li nhun s ln nhng ng
thi ri ro tớn dng cng rt cao. Thụng thng, tng d n cho vay ca ngõn hng
c chia thnh 3 nhúm:
220
+ Nhúm d n ca cỏc khon tớn dng cú cht lng xu: l nhng khon
cho vay cú mc ri ro ln nhng cú th mang li thu nhp cao cho ngõn hng.
õy l khon tớn dng chim t trng thp trong tng d n cho vay ca ngõn
hng.
221
+ Nhúm d n ca cỏc khon tớn dng cú cht lng tt: l nhng khon
cho vay cú mc ri ro thp nhng cú th mang li thu nhp khụng cao cho ngõn
hng. õy cng l nhng khon tớn dng chim t trng thp trong tng d n cho
vay ca ngõn hng.
222
+ Nhúm d n ca cỏc khon tớn dng cú cht lng trung bỡnh: l nhng
khon cho vay cú mc ri ro cú th chp nhn c v thu nhp mng li cho
ngõn hng l va phi. õy l khon tớn dng chim t trng ỏp o trong tng d
n cho vay ca ngõn hng nờn ta cú cụng thc sau:
223
Tng d n ca cỏc khan cho vay cú
224
cht lng trung bỡnh
H s ri ro tớn dng
= x 100%
Tng ti sn cú

225
* Ch tiờu d n trờn vn huy ng
226
Cú ngha l cú bao nhiờu ng vn huy ng tham gia vo d n, nú cũn
giỏn tip phn ỏnh kh nng huy ng vn ti a phng ca ngõn hng. Ch tiờu
ny ln chng t vn huy ng tham gia vo d n ớt, kh nng huy ng vn ca
ngõn hng cha c tt.
100% x
ủoọng huyVoỏn
nụùDử
ủoọng huyvoỏn treõn nụù Dử =

227
* Ch tiờu h s thu n

Tài liệu bạn tìm kiếm đã sẵn sàng tải về

Tải bản đầy đủ ngay

×