Tải bản đầy đủ

Bài thi dạy học tích hợp liên môn Vật lí 8 Bài 12 Sự nổi


- Sở giáo dục và đào tạo tỉnh Quảng Ninh
- Phòng giáo dục và đào tạo Tiên Yên
- Trường THCS Đông Ngũ
Thông tin về giáo viên (hoặc nhóm không quá 03 giáo viên):
1. Họ và tên: Đỗ Quang Ngọ
Ngày sinh: 25 – 01 – 1978 Môn: Toán - Lý
Điện thoại: 01689021078; Email: quangngo25@gmail.com
2. Họ và tên: Tô Văn Hòa
Ngày sinh: 14 – 8 – 1976 Môn: Toán
Điện thoại 01867236638; Email: tovanhoa76@gmail.com

 !"#$%& '(
Tích hợp chủ đề Giáo dục môi trường và kỹ năng sống thông qua kiến thức các môn: Vật lý, Hoá
học, Địa lý, Toán học và Giáo dục công dân vào giảng dạy bài: “Sự nổi” môn Vật lý 8
)*(+,-$%& '(
Trong cuộc sống hằng ngày, chúng ta thường gặp rất nhiều hiện tượng liên quan đến kiến thức
vật lí. Một trong những kiến thức tác động rất lớn đến các hoạt động của con người đó là “ Sự nổi”.
Để góp phần vào việc giải thích các hiện tượng liên quan đến sự nổi của vât Nhóm giáo viên chúng
tôi đã đề ra một số giải pháp vận kiến thức các môn học toán, hóa, sinh, địa, giáo dục công dân để giải
quyết tốt các vấn đề về sự nổi của vật trong cuộc sống.

* Kiến thức.
- Giúp các em nắm được và hiểu rõ tính chất vật lý của dầu là không tan trong nước và nhẹ hơn
nước nên nổi được trên nước.
- Biết được khí H
2
nhẹ hơn khí O
2
nên quả bóng bay bay được trên bầu trời; Khí CO
2
nặng hơn
khí O
2
nên khi ta thổi thì quả bóng không bay được.
- Biết được vị tí địa lí của “ Biển Chết” trên thế giới.
- Biết được cá sống được là nhờ có O
2
; Biết cách thở khi rơi xuống nước.
- Hiểu được nguyên nhân gây ô nhiễm môi trường và nêu được các biện pháp hạn chế ô nhiễm
môi trường trong trường hợp ô nhiễm không khí, ô nhiễm nguồn nước và có ý thức bảo vệ môi trường.
* Kỹ năng:
- Giúp các em rèn tốt khả năng tư duy, thảo luận nhóm, thu thập thông tin, phân tích các kênh
hình, kênh chữ, liên hệ thực tế.
- Biết vận dụng kiến thức liên môn trong giải quyết vấn đề.
* Thái độ:
- Giáo dục ý thức bảo vệ môi trường cụ thể là bảo vệ chính môi trường ở địa phương nơi các em
đang sinh sống.
- Nghiêm túc, hợp tác tốt, linh hoạt trong các hoạt động vận dụng kiến thức liên môn trong việc
lĩnh hội kiến thức.
./0,+123$%& '((4567, '(
*Đối tượng dạy học là học sinh khối 8
- Số lượng học sinh: 112 em
- Số lớp thực hiện: 3 lớp
* Dự án mà chúng tôi thực hiện là kiến thức Vật lý 8
- Thứ nhất: các em học sinh lớp 8 đã tiếp cận và làm quen với kiến thức chương trình bậc THCS nói
chung và môn Vật lý nói riêng nên các em không còn bỡ ngỡ, lạ lẫm với những hình thức kiểm tra
đánh giá mà giáo viên đề ra.
- Thứ hai: Đối với kiến thức bài “ Sự nổi” các em đã học ở bài trước các kiến thức liên quan đến
lực đẩy Ác si mét; Hai lực cân bằng; Trọng lượng riêng một số chất.
- Thứ 3: Đối với các môn học khác cũng vậy như môn Hóa học, Sinh học, Toán học các em
cũng được tìm hiểu kiến thức liên quan đến môn Vật lý trong đó có kiến thức về “Sự nổi” . Vì vậy khi


cần tích hợp kiến thức của một môn học nào đó vào vào bộ môn Vật lý để giải quyết vấn đề trong bài
học các em không cảm thấy bỡ ngỡ. Ví dụ: Đối với học sinh lớp 6,7 mà kết hợp kiến thức môn Hóa
học vào môn Vật lý là không thể được. Như vậy chỉ có học sinh lớp 8 mới có thể tích hợp được kiến
thức của các môn học này để giải quyết vấn đề trong môn học một cách thuận lợi nhất.
893 :5(4567, '(
Qua dạy học thực tế nhiều năm chúng tôi thấy rằng việc tích hợp kiến thức giữa các môn học
vào giải quyết một vấn đề nào đó trong một môn học là việc làm hết sức cần thiết. Điều đó không chỉ
đòi hỏi người giáo viên giảng dạy bộ môn không chỉ nắm bắt nhuần nhuyễn kiến thức bộ môn mình
giảng dạy mà còn phải không ngừng học hỏi, trau dồi kiến thức của những bộ môn học khác để giúp
các em giải quyết các tình huống, các vấn đề đặt ra trong môn học nhanh chóng và hiệu quả nhất.
Đối với việc tích hợp kiến thức các môn toán, hóa học, sinh học, địa lí, giáo dục công dân vào
bài dạy “Sự nổi” sẽ giúp các em nắm đươc, hiểu rõ nguyên nhân dầu nổi trên biển; ô nhiễm môi
trường; Sự tồn tại của “ Biển chết” trên thế giới; Sự sinh tồn của các loài động vật dưới nước khi môi
trường nước không bị ô nhiễm; Biết cách thở khi rơi xuống nước. Từ đó, các em có ý thức bảo vệ môi
trường bằng một số biện pháp thiết thực của bản thân.
Trong thực tế chúng tôi thấy khi bài soạn có tích hợp với kiến thức của các môn học khác sẽ
giúp giáo viên tiếp cận tốt hơn, hiểu rõ hơn, sâu hơn những vấn đề đặt ra trong SGK. Từ đó bài học trở
nên sinh động hơn, học sinh có hứng thú bài học, được tìm tòi, khám phá nhiều kiến thức và được suy
nghĩ sáng tạo hơn đồng thời vận dụng vào thực tế tốt hơn.
; ,<+6=$%& '(> '(?,@-
* Giáo viên:
- 1 cốc thủy tinh to đựng nước, 1 hòn bi sắt, một hòn bi gỗ, 1 miếng gỗ nhỏ.
- Hình ảnh về ô nhiễm môi trường không khí, ô nhiễm nguồn nước, “Biển chết”, khí cầu.
- Máy chiếu, kỹ năng trình chiếu powerpoint; Kỹ năng sọan giảng bằng chương trình word
- Kiến thức toán học về lập luận, chứng minh.
- Kiến thức hóa học liên quan đến tính chất vật lý của một số loại khí, nước và dầu.
- Kiến thức địa lí về sự tồn tại của “Biển chết”
- Kiến thức sinh học về sự trao đổi chất đối với loài cá. Kỹ năng sống khi rơi xuống nước
- Kiến thức giáo dục công dân về ý thức bảo vệ môi trường, tinh thần tự giác.
* Học sinh:
- Nghiên cứu kĩ nội dung bài học
- 1 cốc thủy tinh to đựng nước, 1 miếng gỗ nhỏ. Bảng phụ
* Ứng dụng CNTT: Sử dụng phần mềm soạn giảng để trình chiếu các Slide minh hoạ nội dung
kiến thức từng phần cần truyền đạt cho học sinh.
AB%+CD3$%& '(E7+,<+FG $%& '(
Đối với bài “Sự nổi” giáo viên thực hiện theo các bước sau:
H
I,<+ J(
- Giải thích được khi nào vật nổi, chìm
- Nêu được điều kiện nổi của vật
- Biết được khi vật nổi trên mặt thoáng chất lỏng thì F
A
= P
- Biết vận dụng kiến thức của các môn học toán, sinh, hóa, địa, giáo dục công dân để giải
thích các hiện tượng liên quan đến sự nổi của vật
)IKL3
- Làm thí nghiệm về sự nổi của vật trong chất lỏng
- Giúp các em rèn tốt khả năng tư duy, thảo luận nhóm, thu thập thông tin, phân tích các kênh
hình, kênh chữ, liên hệ thực tế.
- Biết vận dụng kiến thức liên môn trong giải quyết vấn đề.
. M,CD
- Giáo dục ý thức bảo vệ môi trường cụ thể là bảo vệ chính môi trường ở địa phương nơi các em
đang sinh sống.
- Nghiêm túc, hợp tác tốt, linh hoạt trong các hoạt động vận dụng kiến thức liên môn trong việc
lĩnh hội kiến thức.
/N
,MBE,O
1 cốc thủy tinh to đựng nước, 1 hòn bi sắt, 1 hòn bi gỗ, 1 miếng gỗ nhỏ.
)P, QR '(", O
Nghiên cứu kĩ nội dung bài học
1 cốc thủy tinh to đựng nước , 1 miếng gỗ nhỏ.
/ST
Hoạt động của GV Hoạt động của HS Nội dung
Hoạt động 1: Giới thiệu bài mới ( 3 phút)
- Giới thiệu bài mới:
+ Làm thí nghiệm thả hòn bi gỗ và hòn
bi sắt vào nước.
+ yêu cầu học sinh quan sát hiện tượng
và đưa ra câu trả lời.
+ GV trình chiếu hình ảnh minh họa. để
đưa ra vấn đề cần tìm hiểu
- HS quan sát, lắng nghe:
+ Cá nhân HS trả lời câu
hỏi nêu ra
+ HS cả lớp theo dõi hình
ảnh minh họa.nhận thức
vấn đề cần nghiên cứu
Nội dung giới thiệu bài:
Tại sao khi thả hòn bi
gỗ vào nước thì hòn bi
gỗ nổi, còn hòn bi sắt
lại chìm?
- Khi nào vật nổi? vật
chìm?
Họat động 2: Tìm hiểu điều kiện vật nổi, vật chìm.( 10 phút )
*(+,-O
- Nắm được điều kiện vật nổi, vật chìm khi so sánh lực đẩy Ác Si Mét và trọng lượng của vật.
- Phân tích được kết quả TN ảo để rút ra nhận xét
- Trình chiếu hình ảnh thả vật vào trong
chất lỏng.
- Khi một vật nằm trong chất lỏng chịu
tác dụng của những lực nào?
- Nhận xét về phương và chiều của hai
lực đó?
- Trình chiếu thí nghiệm ảo 3 trường
hợp khi thả vật vào chất lỏng (nhấn nút
Làm TN)
- Yêu cầu HS thảo luận C2 và điền từ
vào ô trống.
 Ghi kết quả vào ô trống (Nhấn nút
Ghi kết quả trên bảng trình chiếu )
- Nêu kết luận về trường hợp vật nổi, vật
chìm, vật lơ lững?
- Trình chiếu kết luận.
- Cá nhân HS trả lời câu hỏi
- Nhóm HS quan sát, tìm
hiểu về TN ảo trả lời câu C2
- Các nhóm điền từ vào ô
trống trên bảng phụ
- Rút ra lết luận
- Ghi vở
I. Điều kiện để vật nổi,
vật chìm.
* Kết luận
Vật chìm khi
P >F
A
Vật nổi ( chuyển động
lên trên) khi P< F
A
Vật lơ lững (đứng yên)
khi P = F
A
Họat động 3: Tìm hiểu độ lớncủa lực đẩy Ác si mét khi vật nổi trên mặt thoáng của chất lỏng (10
phút )
*(+,-: - Viết được công thức tính lực đẩy Ác si mét và biết được V là thể tích của phần chất
lỏng bị vật chiếm chỗ
- Tiến hành được TN, phân tích được kết quả TN để rút ra kết luận về trường hợp vật nổi trên
mặt thoáng chất lỏng thì F
A
= P.
- Phân biệt được trường hợp vật nổi trên mặt thoáng và vật lơ lững.
- Giới thiệu và hướng dẫn thí nghiệm
+ Mục đích TN
+ Dụng cụ TN
+ Cách tiến hành TN
- Trình chiếu TN ảo
- Yêu cầu đại diện nhóm nhận dụng cụ
TN
- Yc Hs tiến hành TN theo nhóm, thảo
luận hoàn thành C3 trên bảng nhóm
- Yc các nhóm treo kết quả lên bảng
- Yc các nhóm nhận xét, bổ sung
Trình chiếu kết luận
- Hướng dẫn Hs nhớ lại kiến thức về hai
lực cân bằng để trả lời C4
- Trình chiếu nội dung C5
- Yêu cầu HS chọn đáp án đúng
- Nhấn nút chọn đáp án đúng.
- Lắng nghe, quan sát tìm
hiểu thí nghiệm : dụng cụ,
mục đích, cách tiến hành
- Đại diện nhóm nhận dụng
cụ TN
- Quan sát TN ảo
- Tiến hành TN theo nhóm.
Thảo luận nhóm hoàn thành
C3
- Đại diện nhóm treo kết
quả C3 lên bảng.
- Các nhóm khác nhận xét,
bổ sung.
- Cá nhân trả lời C4: P = F
A
vì trọng lực và lực đẩy Ác si
mét là hai lực cân bằng
- Cá nhân HS chọn đáp án
đúng
- Ghi vở kết luận
- Cá nhân HS trả lời C5, HS
khác nhận xét bổ sung
II. Độ lớn của lực đẩy
Ác si mét khi vật nổi
trên mặt thoáng của chât
lỏng.
C3:
Miếng gỗ nổi vì
F
A
< P
C4: P = F
A
vì trọng lực
và lực đẩy Ác si mét là
hai lực cân bằng
* F
A
= d.V
V: Thể tích phần chất
lỏng bị vật chiếm chỗ
( m
3
)
d:Trọng lượng riêng
của chất lỏng (
N/m
3
)
F
A
: Lực đẩy Ác si mét
( N)
Hoạt động 4: Vận dụng(15 phút )
*(+,-O - Sử dụng kiến thức môn toán chứng minh được vật nổi khi: d
v
< d
l
; vật chìm khi d
v
>
d
l;
vật lơ lững khi d
v
= d
l
- Vận dụng kiến thức hóa học giải thích hiện tượng tràn dầu trên biển; quả bóng bay, khí cầu.
- Vận dụng kiến thức sinh học giải thích sự sinh tồn của các loại động vật dưới nước. Kỹ năng hít
thở ở người khi lăn dưới nước
- Sử dụng kiến thức địa lý biết được biển chết ở nước nào?
- Vận dụng kiến thức môn giáo dục công dân trong việc giáo dục bảo vệ môi trường.
- Trình chiếu câu C6
- Hướng dẫn HS lập luận từ giả thuyết đề
bài kết hợp kiến thức mục I suy ra điều
cần chứng minh.
- GV chốt lại câu trả lời đúng
Cộng điểm cho cá nhân trả lời đúng
- Quan sát tàu ngầm trên
III. Vận dụng
C6: - Vì V bằng nhau.
Khi d
v
> d
l
: Vật chìm
CM:
Khi vật chìm thì
F
A
< P  d
l
.V < d
v
.V
d
l
< d
v
Tương tự chứng minh
d
l
= d
v
- Trình chiếu hình ảnh tàu ngầm và yêu
cầu HS trả lời C7
- Chốt lại câu trả lời

Cộng điểm cho HS trả lời đúng
- Hướng dẫn HS trả lời C8
- GV chốt lại câu trả lời đúng
 Cộng điểm cho HS trả lời đúng
- Trình chiếu hình ảnh minh họa hiện
tượng tràn dầu trên biển làm cá chết.
Không khí ô nhiễm
- Tại sao dầu nổi trên biển? vì sao cá
chết?
- Chốt lại câu trả lời đúng.
- Giáo dục HS ý thức trong việc bảo vệ
môi trường
Hiệu ứng nhà kính là gì? Tại sao có hiệu
ứng nhà kính?
- Trình chiếu hình ảnh minh họa
- Trình chiếu câu trả lời.
- Tại sao quả bóng su nếu ta thổi thì quả
bóng không bay, khi bơm khí hê li hoặc
H
2
vào thì quả bóng bay?
( Kinh khí cầu)
- Trình chiếu hình ảnh khí cầu.
- Chốt lại câu trả lời đúng.
- Trong cuộc sống ta cần làm gì để bảo
vệ môi trường?
- Trình chiếu hình ảnh minh họa một số
biện pháp bảo vệ môi trường.
- Trình chiếu hình ảnh biển chết
-“ Biển chết” có ở nước nào?
- Tại sao mọi người có thể nổi trên mặt
biển dù không biết bơi?
- Tại sao khi rơi xuống nước, mặc dù
không biết bơi nhưng có người chìm,
người nổi?
- GV gợi ý: Dựa vào kiến thức môn sinh
học kết hợp điều kiện vật nổi để giải
thích.
- Thông qua hiện tượng vật lý này giáo
màn hình, vận dụng kiến
thức về điều kiện vật nổi,
vật chìm giải thích C7
- HS khác nhận xét bổ sung.
- Cá nhân HS trả lời C8
- HS khác nhận xét, bổ sung
- Quan sát hình ảnh, vận
dụng kiến thức hóa học kết
hợp điều kiện vật nổi giải
thích hiện tượng tràn dầu.
- Cá nhân HS trả lời
- HS khác nhận xét
- HS vận dụng kiến thức
hóa học và điều kiện nổi để
giải thích.
- Nhớ lại tính chất vật lý của
khí O
2
, CO
2,
H
2

điều kiện vật nổi trả lời.
- Khi ta thổi khí CO
2
trong quả bóng nặng hơn
khí O
2
trong không khí nên
quả bóng không bay được.
Trong khi đó khí H
2
nhẹ
hơn khí O
2
nên quả bóng
bay được.
- Cá nhân HS nêu một vài
biện pháp.
- Cá nhân HS đọc thông tin
SGK trả lời : Biển chết nằm
giữa I xra- ren và Giooc-
đa-ni
Người nổi được trên biển
chết vì d
ng
< d
nb
.
HS thảo luận và trả lời: Khi
rơi xuống nước, nếu ta biết
cách thở và nín thở thì d
ng
<
d
n
nên người nổi. Nếu ta thở
và dv < d
l
C7.
Vì trọng lượng riêng
của sắt lớn hơn trọng
lượng riêng của nước.
Chiếc thuyền bằng thép
nhưng người ta làm các
khoảng trống để TLR
nhỏ hơn TLR của nước.
C8: Bi sẽ nổi vì TLR
của thủy ngân lớn hơn
TLR của thép.
Đối với chất lỏng không
hòa tan trong nước.
Các hoạt động khai
thác và vận chuyển dầu
có thể làm rò rỉ dầu
lửa. Vì dầu nhẹ hơn
nước nên dầu nổi trên
mặt nước. Lớp dầu này
ngăn cản việc hòa tan
oxy trong nước vì vậy
sinh vật không lấy được
oxy sẽ chết
Biện pháp: Để han chế
ô nhiễm môi trường: sử
dụng nguồn năng lượng
sạch; trồng cây xanh
- Người nổi được trên
biển chết vì d
ng
< d
nb
.
dục cho các em kỹ năng sống khi gặp
trường hợp rơi xuống nước.
tùy tiện, nước tràn vào cơ
thể làm cho d
ng
> d
n
nên
chìm.
4. Củng cố (3 phút)
Câu1: Nêu điều kiện vật nổi, vật chìm, vật lơ lững?
Câu 2: Viết công thức tính lực đẩy Acsimet khi vật nổi trên mặt thoáng của chất lỏng?
Câu 3: Lấy ví dụ về một hiện tượng trong thực tế liên quan đến sự nổi? Từ đó nêu một vài biện
pháp góp phấn bảo vệ môi trường?
5. Dặn dò (1 phút)
-Học thuộc nội dung phần ghi nhớ
-Trả lời và làm lại các câu hỏi và bài tập trong SGK, SBT
-Đọc thêm phần “có thể em chưa biết”
.Các hoạt động dạy học diễn ra theo bài soạn, nhưng giáo viên cần lưu ý một số vấn đề trong bài
để giúp học sinh tích hợp tốt kiến thức của các môn học khác hiểu sâu hơn, rõ hơn hiện tượng cần giải
quyết trong hoạt động 4.
Để dạy hoạt động 4 ta cần:
- Sử dụng kiến thức môn toán chứng minh được vật nổi khi: d
v
< d
l
; vật chìm khi d
v
> d
l;
vật lơ
lững khi d
v
= d
l
- Vận dụng kiến thức hóa học giải thích hiện tượng tràn dầu trên biển; quả bóng bay, khí cầu.
- Vận dụng kiến thức sinh học giải thích sự sinh tồn của các loại động vật dưới nước. Thao tác
hít thở khi rơi xuống nước.
- Sử dụng kiến thức địa lý biết được biển chết ở nước nào?
- Vận dụng kiến thức môn giáo dục công dân trong việc giáo dục bảo vệ môi trường.
UI,VR+F5CM 3,MW<+X-Y '(+Z[
* Giáo viên:
Quá trình kiểm tra đánh giá được thực hiện dưới dạng bài viết. Mỗi học sinh làm một bài với
nội dung câu hỏi sau.
Câu 1: Nêu kết luận về điều kiện vật nổi, vật chìm, vật lơ lửng?
Câu 2. Tại sao khi nấu canh, ta đổ dầu vào nước thì dầu nổi trên nước?
Câu 3. Lấy ví dụ về hiện tượng liên quan đến sự nổi làm ô nhiễm môi trường? Nêu một vài biện
pháp khắc phục ô nhiễm môi trường?
* Học sinh.
Trong hoạt động dạy học, tiếp thu kiến thức học sinh tự đánh giá kết quả lẫn nhau qua các lần
thảo luận nhóm.
\M("Y[ ]R(45 '(",
Sau khi chấm bài kiểm tra chúng tôi thấy 100% học sinh đã biết trình bày ý tưởng của mình
trong việc giải thích vấn đề, trả lời được câu hỏi nêu ra. Đặc biệt các em biết tích hợp kiến thức của
các môn học để làm bài.
Từ kết quả học tập của các em chúng tôi nhận thấy việc tích hợp kiến thức liên môn vào một
môn học nào đó là việc làm hết sức cần thiết, có hiệu quả rõ rệt đối với học sinh. Cụ thể chúng tôi đã
thực hiện thử nghiệm đối với bộ môn Vật lý nói chung và bài “Sự nổi” nói riêng đối học sinh lớp 8
năm học 2014- 2015 đã đạt kết quả rất khả quan. Chúng tôi sẽ thực hiện dự án này vào HKII của năm
học 2014 -2015 đối với học sinh lớp đang giảng dạy và sẽ mở rộng hơn ở các khối lớp 6,7,9. Việc tích
hợp kiến thức liên môn giúp các em học sinh không chỉ giỏi một môn mà cần biết kết hợp kiến thức
các môn học lại với nhau để trở thành một con người phát triển toàn diện. Đồng thời việc thực hiện
những sản phẩm này sẽ giúp người giáo viên không ngừng trau dồi kiến thức của các môn học khác để
dạy bộ môn mình tốt hơn, đạt hiệu quả cao hơn.
Chúng tôi xin chân thành cảm ơn!

Tài liệu bạn tìm kiếm đã sẵn sàng tải về

Tải bản đầy đủ ngay

×