Tải bản đầy đủ

Một số kinh nghiệm giúp học sinh yêu thích môn học hát

1
HOÀNG THỊ THÙY DUYÊN

Đồng Nai, tháng 6 năm 2014
TIỂU LUẬN NGHIỆP VỤ SƯ PHẠM
“MỘT SỐ KINH NGHIỆM GIÚP HỌC SINH
YÊU THÍCH PHÂN MÔN HỌC HÁT TRONG GIỜ ÂM NHẠC
TRƯỜNG TIỂU HỌC MỸ HẠNH - XUÂN BẢO - CẨM MỸ - ĐỒNG
NAI”
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM HÀ NỘI
KHOA NGHỆ THUẬT
HỌ VÀ TÊN HỌC VIÊN: HOÀNG THỊ THÙY DUYÊN
LỚP ĐẠI HỌC SƯ PHẠM K4 - ĐỒNG NAI
GV HƯỚNG DẪN: Th.S TRẦN HƯƠNG GIANG
122
PHẦN I: MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài:
Xuất phát từ mục tiêu giáo dục phổ thông nói chung và mục tiêu tầm quan
trọng của môn học âm nhạc tiểu học nói riêng.
Giáo dục phổ thông nhằm giáo dục học sinh phát triển toàn diện, không
những nâng cao hiểu biết về kiến thức văn hoá mà còn phát huy năng lực cảm

thụ âm nhạc và những năng khiếu khác.
Xuất phát từ đặc trưng bộ học môn thuộc phạm trù nghệ thuật đòi hỏi sự
hứng thú cao.
Xuất phát từ yêu cầu của việc đổi mới phương pháp là phát huy tính tích
cực chủ động sáng tạo của học sinh. Có như vậy các em mới có điều kiện khắc
phục khó khăn tiếp nhận kiến thức mới.
Xuất phát từ tâm lý lứa tuổi học sinh tiểu học là lứa tuổi nhạy cảm hiếu
động yêu thích ca hát. Nếu giáo viên gây được hứng thú trong bài dạy sẽ tạo cho
học sinh sự phấn chấn, hào hứng để tiêp thu bài học một cách có hiệu quả.
Âm nhạc là một môn nghệ thuật có tác dụng truyền cảm mạnh mẽ làm
rung động lòng người, hướng con người tới cái chân - thiện - mĩ.
Theo nghiên cứu của các nhà khoa học, trẻ được nghe nhạc cổ điển từ
trong bào thai sẽ kích thích sóng điện não giúp não phát triển tăng trí thông minh
sau này. Và đối với các em ở lứa tuổi tiểu học, âm nhạc là một trong những bộ
môn học giúp các em phát triển toàn diện nhất. Và thông qua âm nhạc các em sẽ
linh họat, mạnh dạn, thông minh qua việc sáng tạo các động tác minh họa kết
hợp khi hát và rèn luyện cho các em, khi vận động theo nhạc sẽ thúc đấy sự vận
động của cơ thể, sự nhanh nhẹn, khéo léo, bền bỉ và dẻo dai thông qua các động
tác.
Giáo dục âm nhạc là một hoạt động nghệ thuật có tác dụng giáo dục thẩm
mỹ, ngoài ra nó còn giúp các em phát triển trí tuệ, các em có khả năng trải
3
nghiệm những cảm xúc trong quá trình cảm thụ và thể hiện âm nhạc: Khi
nghe nhạc, các em cảm nhận được tính chất, tình cảm của bản nhạc, bị ảnh
hưởng bởi những trạng thái cảm xúc có trong tác phẩm mà các em cảm nhận
được. Đồng thời âm nhạc cũng dẫn dắt các em đến với những hiện tượng sống
động của đời sống, giúp trẻ hình thành sự liên tưởng. Nhịp điệu rắn rỏi của bản
hành khúc gợi cho các em niềm vui, hào hứng phấn khởi… Bài hát êm dịu đưa
trẻ đến tình cảm nhẹ nhàng, êm ái và sâu lắng
Ngoài ra âm nhạc còn giúp các em phát triển ngôn ngữ, phát triển tai nghe
và cảm xúc cho các em.
Với tôi âm nhạc giống như một bí quyết riêng giúp tôi thu hút các em, tạo
ấn tượng tốt đẹp thông qua các bài dạy khi các em tới trường lớp.
Là một giáo viên âm nhạc, tôi nhận thấy trẻ em hiện nay rất thông minh,
lanh lợi. Tôi luôn mong muốn truyền đạt thật nhiều kiến thức cho trẻ, giúp trẻ
phát triển hết những khả năng vốn có. Chính vì điều đó tôi đã rất trăn trở để tìm
ra những cách thức, những phương pháp tốt nhất cho bài giảng của mình.Trong
tất cả các môn học của các em âm nhạc là một bộ môn nghệ thuật được các em yêu thích, có
lẽ vì bản thân âm nhạc đã mang nhiều thế mạnh tạo được sự hứng thú cho đa số các em.
Từ thực tiễn giảng dạy cũng như thực tiễn của học sinh nông thôn ít có


điều kiện để tiếp nhận tri thức về âm nhạc, nếu giáo viên tạo được hứng thú
trong giảng dạy và học tập sẽ giúp cho học sinh say mê học tập.
Vì tất cả những những lý do này, tôi luôn mong muốn mình phải làm thế nào để giúp
các em học thật tốt bộ môn âm nhạc, tôi đã không ngừng suy nghĩ , để tìm ra những cách thức
giảng dạy và tạo ra môi trường học tập tốt nhất cho các em. Bằng tất cả sự nỗ lực, cố gắng đó,
tôi cảm thấy một phần nào ý nguyện của mình đã thực hiện được. Tôi xin được chia sẻ một
vài biện pháp nhỏ này với đồng nghiệp thông qua tiểu luận:“Một số kinh nghiệm giúp học
sinh yêu thích phân môn học hát trong giờ âm nhạc ở trường tiểu học” mong rằng những biện
pháp này có thể được vận dụng hiệu quả vào các tiết dạy của quý thầy, cô.
4
2. Mục đích nghiên cứu:
Mục đích giáo dục âm nhạc trong nhà trường là vô cùng quan trọng,
đưa âm nhạc vào đời sống của học sinh góp phần giáo dục thẩm mỹ, đạo đức, lối
sống, phát triển trí tuệ, thể chất của học sinh, khích lệ các em có khả năng phát
triển một cách toàn diện.
Trong thời kì đổi mới và phát triển ca hát là món ăn tinh thần không
thể thiếu trong đời sống con người cũng như trong chương trình giáo dục ở
các cấp học. Đối với học sinh tiểu học thì đây là kiến thức ban đầu giúp học
sinh học và biết ca hát theo một quy định chung nhất.
Để sáng tác ra một tác phẩm âm nhạc hay các nhạc sĩ , các nghệ sĩ
phải luôn tìm tòi, tâm hồn phải có sự rung cảm trước hiện thực của cuộc
sống và có một chút gì đó bay bổng , lãng mạng trong các ca từ để làm cho ý
nhạc thêm hay, thêm sinh động. Âm nhạc là phản ánh hiện thực của cuộc
sống cho nên phải làm cho âm nhạc gần gũi, thân thiện với tất cả học sinh.
Giáo viên cần gợi ý, tạo sự liên tưởng trong các ca từ để học sinh hiểu được
cái hay, cái đẹp trong bài hát mình đang học để kích thích sự yêu thích, sự
tìm tòi, tránh tối đa những điều làm cho âm nhạc trở nên khô khan hoặc tạo
áp lực không tốt cho học sinh ít có khả năng âm nhạc sợ hoặc chán học môn
học này.
Giáo viên phải phát huy sáng tạo, chủ động tìm những biện pháp, thủ
pháp có hiệu quả nhất để truyền tải các nội dung âm nhạc nhẹ nhàng, sinh
động, hấp dẫn và có tác dụng giáo dục thẩm mĩ cao.
Khảo sát thực tế học môn âm nhạc của học sinh trường để từ đó tìm ra
một số kinh nghiệm nhằm giúp học sinh yêu thích phân môn học hát trong giờ
âm nhạc hơn.
Nghiên cứu nhằm tìm ra một số kinh nghiệm giúp học sinh yêu thích
phân môn học hát trong giờ âm nhạc là một vấn đề hết sức cần thiết.
3. Phương pháp nghiên cứu:
5
Qua quá trình học tập, nghiên cứu và hướng dẫn, cộng với thực tiễn
giảng dạy.Các phương pháp chính giúp tôi tập trung vào nghiên cứu đó là:
- Phương pháp thực nghiệm
- Phương pháp quan sát thực tế
- Phương pháp điều tra
- Phương pháp tổng kết, rút kinh nghiệm giáo dục
4. Đối tượng phạm vi nghiên cứu:
* Đối tượng nghiên cứu:
Tôi chọn đối tượng nghiên cứu là một số kinh nghiệm giúp học sinh yêu
thích phân môn học hát trong giờ âm nhạc ở trường tiểu học.
* Phạm vi nghiên cứu:
Để nghiên cứu, tôi chọn phạm vi nghiên cứu là học sinh bậc tiểu học
thuộc trường TH Mỹ Hạnh - Xuân Bảo - Cẩm Mỹ - Đồng Nai
5. Đóng góp của tiểu luận:
Sau khi tiểu luận được hoàn thành và được ứng dụng trong giờ dạy âm
nhạc đã giúp nâng cao chất lượng dạy và học của giáo viên và học sinh.
Đây cũng là một trong số những tài liệu cho các đồng nghiệp khác
tham khảo trong quá trình giảng dạy bộ môn âm nhạc tại trường TH Mỹ
Hạnh - Xuân Bảo - Cẩm Mỹ - Đồng Nai.
6. Bố cục:
Ngoài phần mở đầu và kết luận đề tài gồm có 2 chương:
Chương I: Cơ sở lí luận và thực tiễn của đề tài
Chương II: Một số biện pháp giúp học sinh yêu thích học môn
âm nhạc ở trường TH Mỹ Hạnh - Xuân Bảo - Cẩm Mỹ - Đồng Nai.
PHẦN II :NỘI DUNG
6
CHƯƠNG I: CƠ SỞ LÍ LUẬN VÀ THỰC TIỄN CỦA TIỂU LUẬN
1.1 Cơ sở lí luận:
1.1.1 Mục tiêu dạy học âm nhạc ở bậc tiểu học:
Như chúng ta đã biết âm nhạc có vai trò rất to lớn trong đời sống, âm
nhạc đem đến những khoái cảm thẩm mỹ cao, là món ăn tinh thần không thể
thiếu được trong cuộc sống của mỗi con người.
Con người đã có những cảm nhận về âm nhạc từ rất sớm, từ khi còn là
những bào thai trong bụng mẹ các em bé đã có sự phản ứng, sự rung cảm khi
được nghe một bài hát . Theo năm tháng lớn lên và đến khi mất đi thì âm nhạc
là một người bạn đồng hành không thể thiếu trong đời sống con người để chia
sẻ những vui buồn của cảm xúc , những thăng trầm của cuộc sống.
Trong những năm qua, từ khi nước ta bước sang thế kỷ XXI, sự nghiệp
giáo dục đào tạo âm nhạc có điều kiện phát triển những bước cao hơn. Cho đến
ngày nay việc đưa âm nhạc vào học đường đã được chú trọng vì những lợi ích
quan trọng của nó trong việc góp phần vào việc giáo dục những mầm non trở
thành con người phát triển toàn diện.
Bởi vậy việc dạy âm nhạc ở trường nói chung và học sinh bậc tiểu học
nói riêng mặc dù không nhằm đào tạo các em thành những con người hoạt động
nghệ thuật chuyên nghiệp mà chủ yếu là giáo dục văn hoá âm nhạc,cung cấp
cho các em một số hiểu biết sơ giản về nghệ thuật âm nhạc, làm cho các em yêu
thích nghệ thuật âm nhạc, hình thành ở học sinh một tâm hồn trong sáng, một
thị hiếu âm nhạc lành mạnh, cách tư duy sắc sảo, lòng khát khao sáng tạo, giàu
tình cảm nhanh nhẹn, hoạt bát và sống vui tươi. Âm nhạc góp phần phát triển
tối đa những tố chất sinh lý, những phẩm chất tâm lý của lứa tuổi học sinh, tạo
điều để các em hoàn chỉnh và cân đối về tâm hồn, trí tuệ và thể chất, làm phong
phú tình cảm của lứa tuổi học trò.
Mặt khác, thông qua đó cũng nhằm phát triển bồi dưỡng những mầm non
nghệ thuật cho tương lai đất nước. Đây là một môn học còn rất mới mẻ không
7
giống những môn học khác, âm nhạc là một môn học mang tính nghệ thuật cao,
học sinh học theo phương châm học vui - vui học. Vì vậy tạo cho các em say
mê hứng thú học tập là rất cần thiết.
Ta đã biết rằng bất kỳ làm việc gì nếu có hứng thú thì sẽ đi đến thành
công, đặc biệt là đối với học sinh tiểu học do đặc điểm tâm sinh lý của lứa tuổi
các em. Nếu thích thú điều gì thì các em sẽ có hứng thú và sẽ cố gắng làm thật
tốt, khi hoạt động nhận thức của học sinh dựa trên cơ sở của hứng thú nó sẽ trở
nên hào hứng, thoải mái và dễ dàng hơn trong các hoạt động.
Hứng thú trong học tập nhằm nâng cao chất lượng giáo dục, nuôi dưỡng ở
các em lòng ham muốn chính đáng trong việc không ngừng vươn tới những đỉnh
cao của việc nắm kiến thức, luôn tìm tòi học tập cái mới tích cực sáng tạo cái đã
học vào hoạt động thực tiễn.
Môn học nào cũng có khả năng gây hứng thú cho học sinh. Âm nhạc bản
thân nó cũng là nguồn cảm hứng cho nhiều người tạo cho các em hứng thú trong
học tập môn âm nhạc không chỉ nâng cao hiệu quả dạy học mà còn làm cho các
em vui tươi phấn khởi thoải mái về tinh thần.
Là một giáo viên giảng dạy bộ môn âm nhạc, bản thân tôi nhận thấy đó là
một trong những yếu tố hết sức quan trọng
1.2 Cơ sở thực tiễn :
1.2.1 Sơ lược về trường tiểu học Mỹ Hạnh:
Trường tiểu học Mỹ Hạnh là một trường tiểu học thuộc xã miền núi của huyện Cẩm
Mỹ thuộc ấp: Tân Mỹ, xã: Xuân Bảo, huyện: Cẩm Mỹ, tỉnh: Đồng Nai. Người dân ở đây đa
số là từ nơi khác di cư đến sinh sống, làm ăn thuộc nhiều thành phần dân tộc khác nhau như:
Kinh, Tày, Nùng, Hoa Tạo nên nền bản sắc dân tộc rất phong phú với những phong tục tập
quán khác nhau. Học sinh ở đây các em thuộc dân tộc Hoa chiếm đa số, các em cùng sống hòa
nhập,đoàn kết với các bạn thuộc nhiều dân tộc khác nhau dưới cùng một mái trường thân
thương.
8
Trường được thành lập từ những năm 1988 được chia làm 3 phân hiệu. Trong những
năm qua với đội ngũ giáo viên nhiệt tình với công tác, yêu nghề, mến trẻ trường đã đạt được
nhiều thành tích trong dạy và học.
1.2.2 Thuận lợi:
Trẻ thích hát và được nghe hát từ khi còn rất nhỏ, gần như khi biết nói là trẻ bắt đầu
học hát, trẻ được người lớn dạy cho nhiều bài hát, cũng như hiểu nội dung bài hát. Chính điều
này mà một phần nào đó trẻ đã được làm quen với môn âm nhạc rất sớm. Điều đó giúp giáo
viên dễ dàng hơn trong việc chuyển tải kiến thức.
Trẻ được tham gia nhiều hoạt động văn nghệ của nhà trường, ở địa phương giúp trẻ
được thể hiện mình từ đó nâng cao sự tự tin, mạnh dạn. Những hoạt động này vô cùng ý nghĩa
với trẻ, nó giúp trẻ có cơ hội rèn luyện và thỏa sức thể hiện, vì thế mà trong các tiết học trẻ
mạnh dạn và nhiệt tình hơn.
Hầu hết giáo viên đứng lớp đều có trình độ trên chuẩn, được đào tạo kỹ lưỡng vì thế
mà giáo viên ở lớp nắm vững phương pháp, có khả năng về ca, hát.
Ban giám hiệu, giáo viên chủ nhiệm, phụ huynh luôn quan tâm, ủng hộ cho các phong
trào văn nghệ của địa phương, của nhà trường hay hoạt động chung ở lớp, điều đó tạo cơ hội
thuận lợi cho giáo viên xây dựng được những tiết học hay, chất lượng.
Trường, lớp được đầu tư trang thiết bị điện tử, công nghệ thông tin, giúp giáo viên dễ
dàng hơn trong việc chuyển tải kiến thức. Tiết học cũng trở nên sinh động, và dễ lôi cuốn học
sinh
1.2.3 Khó Khăn:
Số lượng học sinh đông vì thế gây khó khăn cho việc phân nhóm hoạt động. Khả năng
âm nhạc của cá em thì không đồng đều. Một số trẻ chưa được học qua trường, lớp mẫu giáo vì
thế khó khăn trong việc rèn nếp học tập cho trẻ.
Mỗi em có hoàn cảnh, điều kiện kinh tế , sự quan tâm về tinh thần từ phía gia đình
không đồng đều, sự khấp khiễng về ý thức, nhận thức giữa các học sinh cũng gây không ít
khó khăn cho các em trong quá trình học tập.
9
Đa số phụ huynh học sinh có chung tâm lí là xem âm nhạc chỉ là một môn phụ, nên
còn xem nhẹ, phụ huynh ít có sự đầu tư cho môn học này, chỉ quan tâm đầu tư đến các môn
học chính như: Toán, văn, khoa - sử - địa . Một số em nên một số học sinh chua thật sự có
hứng thú đối với môn học này.
Để cung cấp kiến thức khoa học, giáo dục tư rưởng và rèn luyện kĩ năng cho học sinh,
giáo viên phải làm cho học sinh ham mê, hứng thú học tập, làm cho quá trình học tập của các
em tự giác, tạo nên niềm vui trong sáng và bổ ích, bồi dưỡng cho các em tinh thần học tập,
mạnh dạn trước tập thể, tạo được sự hưng phấn đồng đều giữa các em để giữa các em có sự
hòa đồng trong nhận thức và học tập. Bất kì môn học nào cũng có khả năng gây hứng thú, yêu
thích cho học sinh theo cách riêng đặc trưng của bộ môn. Bản thân nghệ thuật âm nhạc nói
chung và môn âm nhạc ở trường tiểu học nói riêng là nguồn cảm hứng , là sự kích thích sự
say mê của học sinh nhưng không phải dạy như thế nào cũng gây được hứng thú, yêu thích
môn học của học sinh và không phải giáo viên nào cũng làm được điều đó.
Giáo viên chủ nhiệm ở các lớp không được đào tạo ngang nhau, và mỗi người có một
khả năng riêng, vì thế sự nhất quán trong tổ chức các hoạt động cũng có nhiều khó khăn.
Thời gian cho một hoạt độngvới âm nhạc của học sinh còn ít, cá em ít có cơ hội được
rèn luyện.
Sự phối hợp với phụ huynh cũng có nhiều khó khăn, các thầy,cô có ít thời gian để trao
đổi với từng phụ huynh về đặc điểm riêng, những mặt mạnh yếu của con em họ.
Học sinh tiểu học là lứa tuổi hồn nhiên vô tư chưa có nhiều thay đổi về
đặc điểm tâm sinh lý (Học sinh khối 1, 2, 3), tuy nhiên bên cạnh đó cũng có một
số em bắt đầu có sự biến đổi về tâm lí ( Học sinh khối 4, 5) một số em bắt đầu
có sự e ngại, chất giọng cũng có sự thay đổi, có em đã bắt đầu thể hiện giọng
điệu của người lớn, sự hồn nhiên của trẻ em đã có sự giảm sút. Một số em đã tỏ
ra e ngại , thiếu tự tin khi trình bày một bài hát trước tập thể lớp, vì vậy việc tạo
cho học sinh hứng thú trong học tập là một điêù hết sức cần thiết. Từ thực tế
giảng dạy âm nhạc trong năm qua, tôi xin trình bày một số kinh nghiệm giúp
học sinh yêu thích phân môn học hát trong giờ âm nhạc ở trường tiểu học để quý
thầy, cô tham khảo.
10

CHƯƠNG II: MỘT SỐ KINH NGHIỆM GIÚP HỌC SINH YÊU
THÍCH PHÂN MÔN HỌC HÁT TRONG GIỜ ÂM NHẠC Ở TRƯỜNG
TIỂU HỌC MỸ HẠNH
2.1 Đánh giá thực trạng về vấn đề học môn âm nhạc của học sinh tại trường tiểu học
Mỹ hạnh
Từ những vấn đề có liên quan đến đề tài tôi tiến hành kháo sát học sinh tại trường Mỹ
Hạnh qua học kì I như sau:
Khối Số HS
Thích học
âm nhạc
Tỉ lệ
(%)
Không thích
học âm nhạc
Tỉ lệ (%)
1 63 49 77,7 % 14 22.2 %
2 77 42 54,5 % 35 45,5 %
3 73 39 46,4 % 34 46,6%
4 84 46 54,8 % 38 45,2 %
5 88 44 50 % 44 50 %
Cộng 385 220 57,2 % 165 42,8 %
11
Với kết quả khảo sát thực tế như trên tôi thấy khả năng ca hát của các em còn chưa
tốt, các em chưa mạnh dạn phát huy hết khả năng của mình, từ đó tôi đã tìm tòi và vận dụng
một số kinh nhiệm sau đây.
2.2 Một số kinh nghiệmgiúp học sinh yêu thích phân môn học hát
trong giờ âm nhạc ở trường tiểu học Mỹ Hạnh:
2.2.1 Tạo môi trường học tập, rèn luyệncho học sinh:
- Tôi luôn tận dụng diện tích phòng học, phòng âm nhạc và chú ý bố trí
sắp xếp các học cụ, đội hình để tạo môi trường học và thoải mái cho trẻ.
Ví dụ:
- Một số học sinh phát âm còn chưa chuẩn vì thế giáo viên cần chú ý đến
khả năng phát âm của trẻ để có sự điều chỉnh và sửa sai rèn luyện cho trẻ.
- Để có một tiết học sôi nổi và hào hứng ngay từ đầu, người dạy trước khi
tổ chức hoạt động cũng phải tự luyện đàn, giọng hát và nghe hát…để giúp trẻ
cảm thụ âm nhạc một cách chính xác.
- Tôi luôn thay đổi trang trí góc âm nhạc thật sinh động theo chủ điểm để
gây sự thu hút với trẻ. Góc âm nhạc là nơi trẻ có điều kiện để thể hiện khả năng
âm nhạc của mình, trẻ có thể làm quen, ôn luyện , củng cố và vận dụng phát
triển những kỹ năng âm nhạc qua các t~ò chơi, các họat động sáng tạo làm phát
triển khả năng sáng tạo của trẻ. Tại đây, trẻ tự hát hay tự vận động theo nhạc,
biểu diễn một mình hay một nhóm trẻ một cách thích thú và sáng tạo.
2.2.2 Sử dụng nhạc cụ trong giờ học âm nhạc:
* Đàn điện tử organ.
Đây là một nhạc cụ rất cần thiết, nó được sử dụng trong cả tiết học và trong cả quả
trình dạy âm nhạc.Nhạc cụ này không những giúp cho GV và HS hát chuẩn xác bài hát, đúng
giai điệu, độ cao mà còn giúp bài hát sinh động hơn, thể hiện được tình cảm qua bài hát.Giúp
tiết học thêm phần vui tươi, nhộn nhịp, HS ham thích và bớt nhàm chán trong giờ học âm
nhạc. Đặc biệt khi dạy hát từng câu, GV nên sử dụng nhạc cụ vì:
-Học hát có nhạc cụ sẽ tạo không khí học tập vui tươi, sôi nổi, HS hào hứng luyện tập.
12
-Việc đàn giai điệu các câu hát giúp HS phát triển tai nghe nhạc, khi giáo viên đàn giai
điệu bài hát mới học sinh có thể lắng nghe, cảm nhận và nhẩm theo để làm quen với bài hát
mới.
- Nhạc cụ còn là chỗ dựa, đồng thời còn nâng cánh cho tiếng hát hay hơn.Không nên
lạm dụng sử dụng nhạc cụ một cách thái quá. Nếu tiếng đàn quá to, GV lại đàn liên tục, sẽ
vừa ác tiếng hát vừa xao nhãng việc bao quát lớp học.VD: Khi kiểm tra học sinh hát cá nhân
giáo viên cần phải điều chỉnh âm lượng tiếng đàn sao cho phù hợp với tiếng hát của học sinh
tránh tình trạng tiếng đàn quá lớn làm lấn át tiếng hát của các em làm cho không khí lớp học
bị sao nhãng, các em mất tập trung.
* Thanh phách, song loan,
Đây là nhạc cụ học sinh thường sử dụng trong giờ học âm nhạc,đặc biệt là gõ theo
nhịp, phách.Ở lớp 2 các em được học 12 bài hát, trong đó có 11 bài ở nhịp 2/4 và 1 bài ở nhịp
3/4 (Chúc mừng sinh nhật).Thông qua việc hướng dẫn sử dụng thanh phách, song loan có thể
giúp học sinh phân biệt được phách mạnh , phách nhẹ trong bài.
VD:Bài hát “ Chiến sĩ tí hon” ở lớp 2 thuộc thể loại hành khúc được viết ở nhịp 2/4
giáo viên giải thích về nhịp 2/4 và hướng dẫn học sinh tập luyện theo nhịp bước đi hoặc sử
dụng thanh phách để phân biệt phách mạnh, phách nhẹ.
- Sau khi giáo viên hướng dẫn học sinh đánh nhịp thành thạo thì cho các em ghép với
nhạc với lời bài hát .Qua hình thức này giúp các em hiểu được tay của chỉ huy trong quá trình
tập hát và khắc sâu thêm bài hát mà các em đã được học, đã được thực hành trên lớp .
* Sử dụng đĩa VCD và CD:
- Giáo viên sử dụng đĩa để cho HS nghe các bài hát mới trong chương trình hoặc sử
dụng trong các tiết ôn tập để giúp học sinh nhớ lại bài.
+ Sử dụng khi giới thiệu mới.
Vd: Khi dạy một bài hát tự chọn giáo viên nên mở đĩa cho học sinh nghe bài hát mẫu,
vì đây là một bài hát lạ nằm ngoài chương trình, thông qua bài hát mẫu học sinh dễ dàng cảm
nhận về bài hát hơn.
+ Sử dụng khi ôn tập bài hát.
13
- Giáo viên sử dụng đĩa trong các tiết ôn tập toàn phần và nghe nhạc theo chủ điểm để
giáo viên có thời gian theo dõi, bao quát lớp, kiểm tra bài của học sinh
2.2.3 Chú ý rèn nề nếp, rèn kỹ năng và kích thích sự sáng tạo cho học sinh:
- Học sinh biết thực hiện theo hiệu lệnh, khẩu lệnh, biết chia nhóm, biết về hàng và tạo
cho các em cảm giác tự tin, mạnh dạn, nhanh nhẹn và linh hoạt qua việc các em lên biểu diễn.
- Rèn thêm cho trẻ một số động tác múa như: Nhún chân, cuộn tay, lắc mông… nhịp
nhàng theo lời bài hát.
- Vận động và múa sáng tạo là cách làm các em vui thích để phát triển kỹ năng thể
chất. Múa tạo cơ hội để các em giải tỏa năng lượng, kích thích trí tưởng tượng và phát huy
tính sáng tạo. Múa sáng tạo bao gồm những cử động thân thể nhằm truyền đạt một nội dung
hình ảnh (ví dụ một cơn gió), một ý tưởng (ví dụ một cuộc hành trình) hoặc một cảm giác (ví
dụ sức mạnh).
- Tạo điều kiện cho các em tự thỏa thuận và tự chọn các động tác vận động theo ý
thích sự sáng tạo của nhóm hoặc cá nhân. Cô có thể dùng lời để khuyến khích, động viên các
em thực hiện các hoạt động sáng tạo khác nhau mà không trùng với vận động của bạn.
2.2.4 Tập vận động phụ hoạ - biểu diễn - trình bày bài hát:
Sau khi học sinh thuộc lời bài hát, hát đúng giai điệu, Giáo viên phải đặc biệt quan tâm
giúp các em nâng cao chất lượng tiếng hát và cách thể hiện tình cảm, sắc thái của bài hát.Vì
vậy, việc vận động phụ hoạ và biểu diễn để học sinh cảm nhận sâu sắc hơn về nội dung của
bài hát cũng rất quan trọng. Chúng ta nên biết rằng, đặc điểm của học sinh tiểu học nói chung,
các em rất thích hoạt động. Nếu suốt cả tiết học mà các em phải ngồi yên thì sẽ gây cho các
em sự căng thẳng và gò bó, không gây hứng thú học tập ở các em.
Khi hát kết hợp vận động, biểu diễn sẽ tăng niềm thích thú vận động và tiếp thu rất
nhanh các động tác do giáo viên hướng dẫn. Đặc biệt, qua vận động biểu diễn còn phát huy
được tính sáng tạo thêm những động tác mới phù hợp với nội dung bài hát và làm cho HS
mạnh dạn, tự tin khi biểu diễn trước tập thể. Nghe nhạc sẽ giúp các em phát triển khả năng
cảm thụ âm nhạc.
Trình bày bài hát kích thích sự cố gắng, thi đua trong học tập của các em.Thi hát còn
giúp HS khẳng định mình và tăng cường khả năng làm việc theo nhóm.Tuy nhiên, việc này
14
đòi hỏi GV phải có cách tổ chức hợp lý, đánh giá kết quả trình bày của các em công bằng,
chính xác.
Ví dụ: Trong tiết học ôn tập 3 bài hát, GV yêu cầu mỗi tổ lần lượt trình bày từng bài,
các em đứng tại chỗ và tổ trưởng là người bắt nhịp.GV giữ vai trò giám khảo sẽ ghi kết quả
lên bảng.Sau cuộc thi, lời khen ngợi và động viên chính xác của giáo viên sẽ để lại ấn tượng
tốt và có tác dụng thúc đẩy sự cố gắng học tập của học sinh.
2.2.5 Lồng ghép hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp vào hoạt động dạy học âm nhạc
Lồng ghép hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp vào hoạt động dạy học âm nhạc
góp phần thực hiện mục tiêu dạy học âm nhạc, phát triển những thái độ cảm xúc, tình cảm
đúng đắn, những yếu tố tâm lý, những kĩ năng sống cho học sinh. Lồng ghép hoạt động giáo
dục ngoài giờ lên lớp vào hoạt động âm nhạc giúp học sinh kiểm nghiệm được những kiến
thức, kĩ năng đã được học trong giờ âm nhạc.Qua đó giúp học sinh tự tin, mạnh dạn hơn trong
các hoạt động cũng như trong giờ học âm nhạc.
Giáo viên âm nhạc không chú ý giảng dạy nội khóa mà còn phải đặc biệt quan tâm
đến các hình thức hoạt động ngoại khóa. Sống trong cộng đồng xã hội, mỗi con người cần
được rèn luyện ý thức tập thể, tôn trọng các quy tắc chung. Thông qua ca hát tập thể giúp học
sinh nâng cao tính tập thể, tính kỉ luật trong đời sống, tạo không khí vui tươi , phấn khởi, yêu
đời thúc đẩy các nhiệm vụ học tập khác, góp phần giáo dục thẩm mỹ cho học sinh.
Ngoại khóa giúp cho việc củng cố một số kiến thức, kĩ năng đã học trong nội khóa,
đồng thời tạo môi trường tốt cho các em có khả năng về âm nhạc có điều kiện phát huy. Thực
tế cho thấy trường naò thực hiện tốt hoạt động ngoại khóa, trường nào có hoạt động văn nghệ
lành mạnh thì nơi đó nảy ở nhiều hạt nhân có năng khiếu nghệ thuật tốt. Ngoài ra làm tốt công
tác ngoại khóa âm nhạc cũng tạo điều kiện nâng cao uy tín người giáo viên âm nhạc trong tập
thể nhà trường.
Một số hình thức ngoại khóa: Câu lạc bộ văn hóa nghệ thuật, hát múa tập thể, tổ chức
các hoạt động văn nghệ chào mừng các ngày lễ, tổ chức cho học sinh xem biểu diễn hoặc nge
nói chuyện, gặp gỡ các nghệ sĩ nổi tiếng.
Ngày nay, học sinh có điều kiện thuận lợi tiếp xúc với nghệ thuật âm nhạc thông qua
các phương tiện thông tin đại chúng. Tuy nhiên điều đó không làm ảnh hưởng đến việc thực
hiện và phát triển các hoạt động ngoại khóa trong trường học. Bởi vì hoạt động ngoại khóa ở
15
trường học các em được trực tiếp tham gia, học sinh không ở trạng thái bị động như xem trên
truyền hình mà khi tham gia vào các hoạt động ngoại khóa các em sẽ sáng tạo trong tập thể.
Hoạt động ngoại khóa giúp học sinh tự khẳng định mình là một chủ thể thẩm mỹ có vai trò
riêng, phù hợp với sở thích và khả năng của mỗi em khi trực tiếp là thành viên một tiết mục,
một chương trình nào đó.
* Các cách lồng ghép và hình thức thực hiện:
-GV lồng ghép theo chủ điểm:
Hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp các em được thực hiện theo 9 chủ điểm trong
một năm học.Tùy theo nội dung của từng chủ điểm mà GV dạy nhạc chọn và lồng ghép các
chủ điểm thích hợp với nội dung từng bài hát và chọn các cách thực hiện phù hợp với chủ
điểm, nội dung bài học.
Ví dụ: Khi dạy bài hát: Bắc kim thang, Xòe hoa ( lớp 2 )
GV lồng ghép vào chủ điểm “Giữ gìn truyền thống, văn hóa dân tộc”, giáo dục HS
biết yêu quý làn điệu dân ca và những người lao động, giáo dục cho HS biết tôn trọng và yêu
quý các bạn dân tộc thiểu số ở đất nước mình…GV tổ chức cho HS thực hiện bằng hình thức:
cho HS lên biểu diễn trước lớp, trình bày bài hát bằng hình thức hát xô và hát xướng, kể các
bài hát dân ca mà em biết… Từ đó các em biết yêu quý, giữ gìn và phát huy làm giàu thêm
cho làn điệu dân ca của dân tộc.
Các hình thức hoạt động ngoại khóa âm nhạc nêu ở trên có thể tổ chức ở
trường, lớp , từng khối hoặc toàn trường mang tính chất phong trào đại trà. Giáo
viên tiến hành thường xuyên, định kì hoặc đột xuất trong từng thời gian qui định
sao cho phù hợp với hoàn cảnh, điều kiện, không gian, đặc điểm, môi trường, có
sự phối hợp chặt chẽ với các bộ phận khác trong nhà trường. Giáo viên âm nhạc
trong trường phổ thông nên nhớ rằng hoạt động của chúng ta nếu chỉ đơn độc sẽ
rất khó thành công. Trong các hoạt động trên, nếu khéo léo phối hợp chặt chẽ
với giáo viên công tác Đoàn, giáo viên công tác Đội, giáo viên mĩ thuật và các
giáo viên chủ nhiệm và các giáo viên bộ môn khác sẽ đạt kết quả rất tốt.
2.2.6 Tổ chức trò chơi âm nhạc:
16
Như chúng ta đã biết, giáo dục âm nhạc cho HS tiểu học nói chung phải bằng mọi
hình thức và nhiều biện pháp vì thế tổ chức giờ học dưới hình thức trò chơi âm nhạc rất được
học sinh thích thú và là biện pháp mang lại hiệu quả rất cao. Đồng thời tạo sân chơi, giúp các
em HS gắn bó, hòa đồng với nhau.
Giúp HS được học mà chơi, chơi mà học, làm thư giãn tinh thần qua những tiết học
văn hóa, làm giờ học âm nhạc phong phú, hấp dẫn.Góp phần giúp HS phát triển trí tuệ.
Ví dụ: Trong những tiết ôn tập 2 bài hát hay trong những tiết ôn luyện của buổi thứ hai
giáo viên nên tổ chức dưới hình thức trò chơi âm nhạc để tránh nhàm chán, lặp lại.
*Một số trò chơi:
- Mở ô chữ để đoán tên bài hát: Giáo viên chuẩn bị ô chữ và các câu hỏi gợi ý có liên
quan đến bài hát cần tìm,theo câu hỏi gợi ý giáo viên đưa ra, học sinh lần lượt trả lời các câu
hỏi để tìm ra bài hát . Đội nào trả lời được nhiều câu hỏi và đoán đúng tên bài hát đội đó sẽ
thắng.
- Giai điệu thân quen hoặc nghe giai điệu đoán tên bài hát đã học: Giáo viên đánh đàn
hoặc cho học sinh nghe một đoạn nhạc yêu cầu học sinh nhớ lại đoạn nhạc vừa nghe có trong
bài hát nào.
- Nghe tiết tấu đoán câu hát và tên bài hát: Giáo viên cho học sinh quan sát một đoạn
tiết tấu và gõ lại đoạn tiết tấu đó yêu cầu học sinh xác đinh tiết tấu vừa nghe xuất hiện ở câu
hát nào ? Có trong bài hát nào?
- Hát theo chủ điểm,theo các từ khóa: Giáo viên đưa ra các chủ điểm hoặc các từ khóa
yêu cầu các đội thi hát theo chủ điểm hoặc thi hát theo từ khóa, đội nào tìm được nhiều bài
hát, hát đúng phù hợp với từ khóa với chủ điểm đưa ra thì đội đó chiến thắng.
- Đoán xem âm thanh phát ra từ đâu, ai hát, có bao nhiêu bạn hát
- Hát theo nguyên âm o, a, u, e….: Trong một bài hát được chia thành nhiều câu hát,
tùy theo các câu hát mà giáo viên yêu cầu học sinh hát theo các nguyên âm khác nhau
2.3 KẾT QUẢ THỰC HIỆN:
2.3.1 Khảo sát
17
Sau khi nghiên cứu , vận dụng và hướng dẫn các em qua một thời gian tôi đã tiến
hành khảo sát và thu được những kết quả sau đây:
Khối Số HS
Thích học
âm nhạc
Tỉ lệ (%)
Không thích
học âm nhạc
Tỉ lệ (%)
1 63 57 90,4 % 6 9,5%
2 77 63 81,8 % 14 18,2 %
3 73 59 80, 8% 14 19,2%
4 84 65 77, 4% 19 22,6 %
5 88 67 76,2 % 21 23,7 %
Cộng 385 311 80,8 % 74 19,2 %
2.3.2 Đánh giá kết quả đạt được:
Với kết quả trên cho thấy khả năng ca hát của các em học sinh đã tăng lên. Các em
cảm thấy yêu thích và có hứng thú tham gia các hoạt động âm nhạc hơn.Giờ học âm nhạc trở
nên sinh động và lôi cuốn hơn.
Sau khi vận dụng một số biện pháp trên tôi thấy các em học sinh còn phát triển tốt một
số kỹ năng như:
- Kỹ năng giao tiếp
- Kỹ năng thể hiện cảm xúc
- Kỹ năng thẩm mỹ
- Kỹ năng nhận thức.
* Kỹ năng giao tiếp:
Khi tham gia hoạt động âm nhạc các em được hoạt động cùng với bạn, khi biểu diễn
các em học được cách trình bày, giới thiệu.
*Kỹ năng thể hiện cảm xúc:
Các em biết cách thể hiện cảm xúc theo nội dung bài hát, khi biểu diễn bài hát các
em biết giao lưu tình cảm với khán giả nhí cùng lớp, cùng trường.
* Kỹ năng thẩm mỹ:
18
Các em biết yêu âm nhạc, biết yêu quý cái đẹp, biết lựa chọn những bài hát phù hợp
với lứa tuổi của mình. Biết thể hiện những sắc thái, động tác minh họa khá đẹp mắt, phù hợp.
* Kỹ năng nhận thức:
Tạo điều kiện để các em có thêm những hiểu biết xã hội, những kiến thức văn hóa
hay môi trường xung quanh các em.
PHẦN III-KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
3.1 Kết luận
- Qua các biện pháp trên giờ học âm nhạc trở nên sinh động, thoải mái, các em học
hứng thú và tích cực hơn. Cô và trò gần gũi nhau hơn, các em mạnh dạn, linh hoạt và nhanh
nhẹn hơn.
- Việc giúp các em học tốt và hứng thú với bộ môn mình giảng dạy là điều mà bất cứ
giáo viên nào cũng mong đạt được. Vì vậy cần tận dụng các phương pháp, biện pháp, lồng
ghép các bộ môn khác sao cho phù hợp và gây được hứng thú với các em.
- Giáo viên cần gần gũi để phát hiện sự sáng tạo của các em, khen ngợi , động viên sửa
sai kịp thời và tạo môi trường học tốt cho trẻ.
- Lắng nghe ý kiến đóng góp xây dựng, biết sửa chữa khuyết điểm và phát huy ưu
điểm của bản thân. Bản thân cũng tự rút kinh nghiệm sau mỗi hoạt động để giúp trẻ phát triển
tốt hơn.
19
- Đồng thời thực hiện tốt công tác tuyên truyền với phụ huynh để học sinh được tham
gia tốt vào các phong trào văn hóa, văn nghệ
Những cách thức, những cung bậc giúp học sinh yêu thích học môn âm nhạc là hết sức
phong phú. Mỗi giáo viên có các cách thức, các biện pháp và phương pháp truyền đạt riêng
của mình để đạt được hiệu quả giáo dục cao nhất. Để giảng dạy tốt môn âm nhạc ở trường
phổ thông nói chung và bậc tiểu học nói riêng, người giáo viên giảng dạy môn âm nhạc không
những cần có chuyên môn âm nhạc đủ mức cần thiết mà còn phải nắm vững phương pháp
giảng dạy, luôn có ý thức tìm tòi, cái tiến sáng tạo phù hợp để dạy tốt . Cần có sự đầu tư cẩn
thận cho mỗi tiết dạy, nghiên cứu tài liệu kĩ lưỡng trước khi thể hiện bài dạy. Hằng năm cần
thường nâng cao tay nghề bằng nhiều hình thức khác nhau như: Dự giờ thăm lớp, trao đổi với
bạn bè đồng nghiệp, thăm gia đầy đủ các buổi tập huấn về chuyên ngành để rút kinh nghiệm,
hoàn thiện bản thân.
Muốn thực hiện được những điều nêu trên thì yêu cầu phương tiện dạy học các trường
phải đầy đủ, giáo viên phải biết sử dụng các phương tiện dạy học như một yếu tố gây cảm xúc
cho học sinh.
Từ thực trạng dạy học các môn ở trường nói chung, thực trạng học môn âm nhạc ở
trường tiểu học nói riêng. Từ những kiến thức tôi đã từng được học trong quá trình để trở
thành người giáo viên và thực tế giảng dạy trong những năm qua, bản thân tôi đã rút ra được
bài học kinh nghiệm: Phần lớn các yếu tố làm cho học sinh yêu thích học môn mình dạy hay
không phụ thuộc rất nhiều vào sự truyền cảm hứng môn học của người giáo viên dạy.
3.2. Đề xuất kiến nghị:
Vì đây là một môn học mang tính đặc trưng riêng nên cần phải có phòng
học nghệ thuật riêng, trang bị thêm một số tranh ảnh, tài liệu phục vụ môn học
để giờ học đạt hiệu quả cao nhất.
Các trường cần mở rộng hơn nữa các hoạt động văn hóa, văn nghệ để
tạo điều kiện cho học sinh có điều kiện tham gia giúp cac em tự tin, hào hứng
với các hoạt động văn hóa, văn nghệ.
Trên đây là một số biện pháp giúp học sinh yêu thích học môn âm nhạc
mà tôi đã rút ra được trong những năm học vừa qua. Nó được áp dụng vào từng
tiết dạy và thấy có chiều hướng tốt, học sinh học tốt hơn và yêu thích môn học
20
này hơn .Với kinh nghiệm giảng dạy còn non nớt tôi rất mong nhận được sự
góp ý của quí thầy, cô để bài viết của mình thêm hoàn thiện và giúp tôi có thêm
hành trang, phục vụ trong công tác giảng dạy trong những năm học tiếp theo.
NGƯỜI VIẾT ĐỀ TÀI
Hoàng Thị Thùy Duyên
MỤC LỤC
NỘI DUNG TRANG
PHẦN I: MỞ ĐẦU 1
1. Lí do chọn tiểu luận 2
2.Mục đích chọn đề tài 3
3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 4
4. Phương pháp nghiên cứu 4
5. Đóng góp của tiểu luận 4
6. Bố cục. 4
PHẦN II: NỘI DUNG 5
Chương I: Cơ sở lí luận và cơ sở thực tiễn của đề tài 5
1.1 Cơ sở lí luận 5
1.1.1 Mục tiêu dạy học âm nhạc ờ trường tiểu học 5
1.2 Cơ sở thực tiễn 6
1.2.1 Sơ lược về trường tiểu học Mỹ Hạnh 6
1.2.2 Thuận lợi 7
1.2.3 Khó khăn 8
Chương II: Một số biện pháp giúp học sinh yêu thích học
môn âm nhạc của học sinh tại trường tiểu học Mỹ Hạnh
10
2.1 Đánh giá thực trạng vấn đề học môn âm nhạc ở trường TH
Mỹ Hạnh
10
2.2 Một số biện pháp giúp học sinh yêu thích học môn âm
nhạc
10
2.2.1 Tạo môi trường rèn luyện, học tập cho học sinh 10
2.2.2 Sử dụng nhạc cụ trong giờ học môn âm nhạc 11
2.2.3 Chú ý rèn nề nếp, rèn kĩ năng và kích thích sự sáng tạo
cho học sinh
13
2.2.4 Tập vận động phụ họa - biểu diễn- trình bày bài hát 13
2.2.5 Lồng ghép hoạt động ngoài giờ lên lớp vào hoạt động
dạy học âm nhạc
14
2.2.6 Tổ chức trò chơi âm nhạc 16
21
2.3 Kết quả thực hiện 18
2.3.1Kết quả khảo sát 18
2.3.2 Đánh giá kết quả đạt được 18
Chương III: Kết luận và kiến nghị 20
3.1 Kết luận 20
3.2 Đề xuất, kiến nghị 21
IV.Tài liệu tham khảo
22
- Tài liệu bồi dưỡng giáo viên âm nhạc…………… Nhà xuất bản Hà Nội
- Phương pháp dạy học âm nhạc……………………. Nhà xuất bản GD
- Phương pháp dạy học các môn trong trường tiểu học… Nhà xuất bản
GD
- Sách giáo viên môn nghệ thuật lớp 1, 2, 3…………… Nhà xuất bản
GD
- Sách thiết kế bài giảng môn âm nhạc lớp 4, 5……………Nhà xuất bản
GD

Tài liệu bạn tìm kiếm đã sẵn sàng tải về

Tải bản đầy đủ ngay

×