Tải bản đầy đủ

Ứng dụng một số trò chơi trong giảng dạy Âm nhạc

Sáng kiến kinh nghiệm Trường TH Hải Vân
A/ ĐẶT VẤN ĐỀ
Luật Giáo dục năm 2005 ban hành: Giáo dục tiểu học nhằm giúp học sinh hình
thành những cơ sở ban đầu cho sự phát triển đúng đắn và lâu dài về đạo đức, trí tuệ,
thẫm mỹ và các kỹ năng cơ bản, góp phần hình thành nhân cách con người Việt Nam
Xã hội chủ nghĩa, bước đầu xây dựng tư cách và trách nhiệm của công dân, chuẩn bị
cho học sinh tiếp tục học Trung học cơ sở. Giáo dục tiểu học phải đảm bảo cho học
sinh hiểu biết đơn giản cần thiết về tự nhiên, xã hội và con người, có kỹ năng cơ bản
về nghe, đọc, nói, viết và tính toán, có thói quen rèn luyện thân thể giữ gìn vệ sinh có
hiểu biết ban đầu về nghệ thuật.
Để phát triển nhân cách toàn diện của học sinh theo mục tiêu giáo dục trong
trường tiểu học, bộ môn Âm nhạc là môn học được Bộ Giáo Dục và Đào tạo xây dựng
trên phân môn chủ yếu là dạy hát. Học âm nhạc là một quá trình liên tục rèn luyện tập
hát.
Phát triển khả năng âm nhạc đối với học sinh lớp 1,2. Thông qua học âm nhạc ở
giai đoạn đầu chủ yếu là học hát tình cảm trí tuệ của các em được giáo dục bồi dưỡng
và phát triển theo năm tháng. Âm nhạc còn là nhu cầu trong đơì sống của các em. Âm
nhạc giúp cho các em hình thành những hiểu biết sơ đẳng về cái hay, cái đẹp trong âm
nhạc, về ý nghĩa âm nhạc đối với đời sống. Trẻ em được ca hát là được tự hoạt động
để nhận thức thế giới xung quanh và bản thân mình. Chúng ta vẫn từng nói rằng: “Âm
nhạc là môn năng khiếu cũng là môn thực hành”. Tuy nhiên âm nhạc trong trường

học không nhằm đào tạo các em trở thành những nhạc sĩ, ca sĩ…Cũng như việc học
đọc, học viết, học vẽ, việc học hát, các em được nghe hát nghe nhạc hoặc tham gia trò
chơi, vận động theo nhạc đều nhằm mục đích phát triển khả năng âm nhạc.
Nâng cao năng lực cảm thụ âm nhạc của các em dần dần nâng lên, là cơ sở để
hình thành một trình độ văn hoá âm nhạc nhất định, góp phần giúp trẻ phát triển năng
lực, thẩm mỹ, trí tuệ, thể chất cho trẻ vào hiệu quả giáo dục chung.
Người thực hiện: Nguyễn Thị Hồng Phượng Trang 1
Sáng kiến kinh nghiệm Trường TH Hải Vân
Nắm bắt được mục đích yêu cầu, nhiệm vụ chính của môn học : “Học vừa chơi chơi
vừa học” kết hợp giảng dạy theo phân phối chương trình của bộ môn âm nhạc, chúng
ta có thể hoàn thành căn bản tình tiết trên lớp. . Hơn nữa, trong kế hoạch dạy học của
chương trình Tiểu học năm 2000 (CTTH-2000) quy định giữa hai tiết học, học sinh
nghỉ tại chỗ 5 phút. Riêng lớp 1,2 giữa mỗi tiết học có nghỉ 5 phút tại chỗ. Vậy, trong
dạy học Âm nhạc nói chung và dạy học phân môn Âm nhạc nói riêng, chúng ta tổ
chức hoạt động vui chơi như thế nào để giảm bớt căng thẳng trong học tập cho học
sinh mà các em có thể vui đùa thoải mái với bạn bè nhưng ít gây tiếng ồn ảnh hưởng
đến các lớp xung quanh, đồng thời rèn luyện các em những phẩm chất tốt đẹp.
Dạy Âm nhạc đối với học sinh lớp 1,2 chủ yếu là dạy học sinh hát và bước đầu
tập nghe nhạc, dạy cho học sinh hát đúng giai điệu của bài hát phù hợp với độ tuổi và
khả năng tiếp thu của các em, hoà giọng hát cá nhân trong giọng hát chung của tập thể
qua giai điệu tiết tấu lời ca của các bài hát nhằm giáo dục tình cảm đạo đức trong
sáng, lành mạnh, đời sống tinh thần của các em thêm phong phú. Ngoài giai điệu tiết
tấu lời ca của bài hát còn biểu hiện nội dung cụ thể về một sự việc, sự vật. Mỗi bài hát
là một cảm xúc, một tâm trạng, một cách nhìn thế giới khách quan và thể hiện nội tâm
được diễn tả bằng ngôn ngữ văn học và âm nhạc mà người giáo viên phải đưa cái hồn
trong tiết dạy để các em cảm nhận được nét đặc trưng của môn học. Ngoài những mục
tiêu yêu cầu đặt ra của môn học cần đạt được trong quá trình giảng dạy tôi lại gặp
những khó khăn nhất định và những khó khăn này đã không giúp tôi hoàn thành tốt
trong một giờ lên lớp. Chúng ta vẫn biết rằng: Trong mỗi lớp học có nhiều đối tượng
học sinh cùng tham gia hoạt động, tất cả học sinh trong lớp đều tiếp thu lượng kiến
thức đầy đủ khi giáo viên cung cấp thì đối với môn học của tôi phụ trách qua những
giờ thực giảng trên lớp ngoài những em học sinh có năng khiếu có giọng hát hay,
mạnh dạn tự tin khi thể hiện bài hát đa số vẫn còn nhiều em quá rụt rè nhút nhát, rất ít
xung phong lên biểu diễn bài hát trước lớp, các em còn ngại thiếu sự tự tin và hơn thế
nữa các em nghĩ mình hát không hay. Thiết nghĩ đây là môn học được nhiều học sinh
Người thực hiện: Nguyễn Thị Hồng Phượng Trang 2
Sáng kiến kinh nghiệm Trường TH Hải Vân
yêu thích và có hứng thú khi học, bản thân tôi cũng mong muốn làm bằng cách nào để
giúp cho tất cả các em trong lớp đều được tham gia học tâp sôi nổi nhiệt tình và tương
đối đồng nhất tạo cho các em biết hoà mình trong tập thể, tạo nên một tâm thế sẵn


sàng, ham học và đây cũng là một điều kiện thuận lợi giúp cho các em học tốt những
môn học khác .
Xuất phát từ những vấn đề đặt ra tôi đã thực nghiệm việc lồng ghép những trò
chơi được ứng dụng từ nội dung của bài học để giúp học sinh nhớ được lời ca của bài
hát nhanh chóng và dễ dàng, từ những trò chơi được ứng dụng tất cả học sinh trong
lớp đều được tham gia và không chỉ có vậy thông qua những trò chơi giúp các em
mạnh dạn tự tin hơn khi đứng trước lớp, góp phần giải trí thư giản cho những môn
học tiếp theo.
Một số hoạt động trò chơi âm nhạc tôi đã ứng dụng vào giảng dạy đó là một
việc làm nhỏ giúp tôi thực hiện và hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao trong mỗi năm
học. Tôi xin mạn phép ghi chép lại thành sáng kiến kinh nghệm của mình dưới tiêu
đề: “‘ỨNG DỤNG MỘT SỐ TRÒ CHƠI TRONG GIẢNG DẠY ÂM NHẠC”.
B/ PHẦN NỘI DUNG
Muốn tiến hành trò chơi có kết quả gây được sự chú ý, hào hứng của học sinh
đồng thời có tác dụng giáo dục, giải trí, thư giản và ứng dụng nội dung bài học vào trò
chơi cần làm tốt một số khâu sau đây:
I. Trò chơi và cách thức tổ chức trò chơi.
1/ Chọn trò chơi:
- Mỗi tiết học và tuỳ theo từng bài học mà giáo viên có thể chọn từ 1 - 2 hoạt
động.
- Trò chơi phải thu hút cả lớp cùng tham gia.
2/ Chuẩn bị của giáo viên :
Người thực hiện: Nguyễn Thị Hồng Phượng Trang 3
Sáng kiến kinh nghiệm Trường TH Hải Vân
- Nếu trò chơi có bài hát, giáo viên phải nắm vững bài hát để chủ động dạy các
em hát trước khi thực hiện trò chơi.
- Nếu trò chơi có hình vẽ, giáo viên phải tập vẽ hoặc vẽ ra giấy trước .
- Nếu trò chơi làm động tác, giáo viên phải thực hiện các động tác thành thạo.
- Trò chơi có dụng cụ kèm theo phải được chuẩn bị sẵn.
3/ Giới thiệu và giải thích trò chơi:
- Giáo viên nêu tên trò chơi, cách thức chơi, những thao tác cần thiết, cố gắng
thật ngắn gọn làm sao để học sinh hiểu rõ cách thực hiện trò chơi.
4/ Điều khiển trò chơi, nhận xét, đánh giá :
- Hiệu lệnh rõ ràng.
- Tuỳ theo từng loại trò chơi có thể cho học sinh đứng tại chỗ hoạc tổ chức các
nhóm đứng thành hàng ngang, hàng dọc hay vòng tròn.
- Chơi xong trò chơi, giáo viên nên có nhận xét biểu dương những em làm tốt.
Nếu có được phần thưởng nho nhỏ để động viên, tặng các em sẽ gây được không khí
thi đua, hào hứng rất tốt .
5/ Mấy điều chú ý:
- Có những trò chơi hấp dẫn, học sinh thích thú, em nào cũng muốn xung
phong tham gia. Khi đó giáo viên phải tổ chức trật tự để không gây ồn ào, lộn xộn,
ảnh hưởng đến các lớp xung quanh.
- Đến mỗi tiết học có những trò chơi khác nhau .
- Trò chơi đã quen thuộc có thể một học sinh điều khiển trò chơi, không nhất
thiết giáo viên lúc nào cũng là người chủ trì.
- Trò chơi phải thu hút được cả lớp tham gia.
Người thực hiện: Nguyễn Thị Hồng Phượng Trang 4
Sáng kiến kinh nghiệm Trường TH Hải Vân
6/ Ứng dụng một số trò chơi trong giảng dạy âm nhạc qua mỗi bài học trên
lớp sau đây:
6.1: Trò chơi Tập tầm vông
- Tác dụng:
+ Rèn luyện, nhanh tay, tinh mắt.
+ Vui chơi, giải trí.
- Chuẩn bị:
+ Cho học sinh ngồi hoặc đứng vào nhau thành từng đôi một, 1 trong 2 em cầm
một viên sỏi nhỏ hoặc viên bi hay mẫu tẩy, mẫu giấy co tròn.
+ Nếu cả lớp thì để học sinh ngồi nguyên vị trí cũ, còn cô thay viên sỏi bằng cái
kẹo hay quả mận.
- Cách chơi :
+ Cách 1: Giaó viên hô: “Chuẩn bị…bắt đầu” sau lệnh đó, học sinh cầm sỏi
trong tay đưa ra sau lưng khéo léo nắm viên sỏi vào một trong hai tay rồi đưa hai tay
về phía trước giả vờ như chuyển viên sỏi từ tay nọ sang tay kia đồng thời cả lớp hát
bài Tập tầm vông.
+ Cách 2: Giáo viên cầm một cái kẹo giơ cao lên cho học sinh cả lớp nhìn thấy,
sau đó giáo viên đưa sau lưng nắm vào một trong hai bàn tay rồi chuyển về phía trước
cho học sinh hát bài Tập tầm vông. Giáo viên cho các em xung phong đoán .
- Sau mỗi trò chơi giáo viên cần nhận xét và tuyên dương những bạn chơi tốt.
6.2 : Trò chơi : Đố quả theo Thỏ
- Tác dụng :
+ Thuộc thơ, rèn luyện tư duy hình tượng .
Người thực hiện: Nguyễn Thị Hồng Phượng Trang 5
Sáng kiến kinh nghiệm Trường TH Hải Vân
+ Vui chơi nhẹ nhàng .
- Cách chơi:
+ Giáo viên thuộc thơ và nêu tên trò chơi : Đố quả theo thơ để học sinh trả lời .
+ Quả quen thuộc mà các em biết trong đời sống .
a/ Quả gì cong cong
Xếp trong một nải
Nải xếp thành buồng
Khi chín vàng thơm
Ăn ngon ngon lắm?
b/ Quả gì nhiều mắt
Lá sắt có gai
Thơm khắp đó đây
Khi mùa quả chín?
c/ Quả gì nho nhỏ
Chín đổ như hoa
Tươi đẹp vườn nhà
Mà cay xé lưỡi?
6.3/ Trò chơi : Hát to hát nhỏ
- Tác dụng :
+ Học sinh thể hiện sắc thái to, nhỏ qua kí hiệu tay trong mỗi bài hát .
- Chuẩn bị :
+ Một số bài hát đã học .
Người thực hiện: Nguyễn Thị Hồng Phượng Trang 6
Sáng kiến kinh nghiệm Trường TH Hải Vân
+ Giáo viên chuẩn bị động tác tay.
- Cách chơi: Giáo viên quy ước kí hiệu tay:
+ Khi giáo viên giơ hai tay cách xa thì học sinh hát to, hai tay gần nhau thì hát
nhỏ hơn, khi hai tay gần sát thì hát thầm.
+ Giáo viên bắt nhịp những bài học, cả lớp hát theo kí hiệu tay của giáo viên .
+ Lưu ý: Học sinh không hát quá to, không gào thét mà cần tập trung thực hiện
theo hiệu lệnh .
6.4/ Trò chơi : Hát nhanh hát chậm
- Tác dụng :
+ Qua kí hiệu tay của giáo viên, học sinh biết hát nhanh, hát chậm theo đúng
hiệu lệnh.
- Chuẩn bị :
+ Một số bài hát đã học .
+ Giáo viên chuẩn bị động tác tay chuẩn
- Cách chơi: Giáo viên quy ước kí hiệu tay:
+ Khi giáo viên guồng hai tay nhanh thì học sinh hát nhanh, guồng hai tay
chậm thì học sinh hát chậm.
+ Giáo viên bắt nhịp các bài hát đã học và hát theo kí hiệu tay của giáo viên.
+ Lưu ý: Học sinh không hát quá nhanh, không hát dồn nhịp mà cần tập trung
theo đúng hiệu lệnh.
6.5 / Trò chơi : Nghe giọng hát tìm người hát.
- Tác dụng:
Người thực hiện: Nguyễn Thị Hồng Phượng Trang 7
Sáng kiến kinh nghiệm Trường TH Hải Vân
+ Giúp học sinh nâng cao khả năng nghe nhạc, nhận biết giọng hát của các bạn
trong lớp.
- Chuẩn bị :
+ Một số bài hát đã học.
- Cách chơi:
+ Giáo viên mời một bạn lên bảng, chỉ định ở dưới lớp. Một học sinh hát. Bạn
trên bảng quay xuống và đoán tên bạn vừa hát, đoán đúng thì được bạn vừa hát lên
thế. Nếu đoán chưa đúng thì tiếp tục trò chơi. Nếu ba lần đoán sai thì giáo viên chỉ
định học sinh khác.
+ Lưu ý: Lớp trật tự không nói tên bạn hát.
II/ Kết quả đạt được:
Qua thời gian áp dụng tổ chức một số trò chơi giữa tiết trong dạy học phân môn
Âm nhạc cho học sinh lớp 1 ở trường tiểu học Hải Vân, tôi nhận thấy hiệu quả của tiết
dạy được nâng lên rõ rệt. Ở hai tháng đầu năm, mỗi lớp có ít nhất một vài học sinh
xếp loại B, đó là những em còn rụt rè, nhút nhát khi lên biểu diễn bài hát nhưng đến
tháng 11 và 12 thì có tiến bộ dần, không còn học sinh xếp loại B nữa và loại A+ tăng
nhiều.
- Học sinh rất ham học phân môn Âm nhạc , đến tiết Âm nhạc là các em mừng
rỡ, vỗ tay đón giáo viên vì các em được học được chơi, chơi mà học có hiệu quả.
- Học sinh tham gia trò chơi rất tích cực và các em ngày một nhanh nhẹn hơn,
tinh tế hơn và qua trò chơi học sinh nhớ bài học lâu hơn, kỹ hơn
Người thực hiện: Nguyễn Thị Hồng Phượng Trang 8
Sáng kiến kinh nghiệm Trường TH Hải Vân
III/ BÀI HỌC KINH NGHIỆM
Khi ứng dụng một số trò chơi trong giảng dạy âm nhạc kết quả rất khả quan
trong thực tiễn. Nhưng tôi nhận thấy, bởi đây là một đề tài vô cùng lớn và sâu sắc. Do
vậy, việc giáo viên chuẩn bị kỹ một tiết dạy cần được tôn trọng, quan tâm đầu tư
chừng nào, thì một giờ lên lớp hiệu quả chừng ấy. Nhận thấy tầm quan trọng của môn
học mình đang đảm nhận. Bản thân tôi cần nhận thấy cần trao dồi kiến thức nhiều
hơn, cả về nghiệp vụ lẫn kiến thức thường thức phổ thông, cần phải sưu tầm, tìm tòi,
đọc nhiều hơn để công tác giảng dạy ngày một tốt hơn.
C/ KẾT LUẬN
Việc dạy Âm nhạc ở Tiểu học theo hướng phát huy tính tích cực của học sinh là
thực hiện đổi mới phương pháp dạy học. Ở đây người ta đặc biệt coi trọng các hoạt
động kết hợp với hát như vận động phụ họa trò chơi Âm nhạc. Học sinh sẽ được hấp
dẫn lôi cuốn vào các hoạt động làm cho giờ học nhạc thêm vui tươi, sinh động. Qua
đó học sinh lĩnh hội được những kiến thức thuộc về văn hoá âm nhạc một cách nhẹ
nhàng và sâu sắc. Sử dụng trò chơi trong giảng Âm nhạc là phương pháp dạy học tích
cực đòi hỏi người giáo viên phải chuẩn bị bài dạy trước khi lên lớp, thực hiện được
các hoạt động trong giờ học một cách nhịp nhàng, giúp học sinh tiếp thu bài chủ
động, sáng tạo, có hiệu quả.
Còn quá nhiều trò chơi nhưng phải tìm tòi, chọn lựa cho phù hợp với môn Âm
nhạc của mình ứng dụng vào bài học để đạt hiệu quả cao. Trong quá trình viết đề tài,
tài liệu tham khảo còn quá ít, thời gian tiếp cận còn hạn chế. Tôi chỉ viết những gì
thực tế giảng dạy trên lớp đã đạt được kết quả khả quan khi ứng dụng vào giảng dạy.
Do vậy trong quá trình thực hiện đề tài này tôi còn nhiều thiếu sót, rất mong
được đồng nghiệp đóng góp thêm ý kiến quý báu để hoàn chỉnh đề tài này.
Người thực hiện: Nguyễn Thị Hồng Phượng Trang 9
Sáng kiến kinh nghiệm Trường TH Hải Vân
Sự nghiệp giáo dục của đất nước đã đang và sẽ còn đòi hỏi nhiều tâm lực, trí
lực của giáo viên chúng ta, phải cống hiến nhiều hơn nữa để đạt được mục đích:
“Nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực, bồi dưỡng nhân tài”.
Chính vì thế, tôi xin chân thành trao đổi những kinh nghiệm nhỏ với đồng
nghiệp để cùng chung sức chung lòng trong “Sự nghiệp trồng người”.
D/ KIẾN NGHỊ:
1. Đối với nhà trường:
Việc giảng dạy Âm nhạc chính khoá thường bị ảnh hưởng vì liên tục trong năm
học, giáo viên âm nhạc phải tham gia nhiều phong trào, nhiều hoạt động ngoại khoá
cần bố trí hợp lý thời gian biểu giảng dạy và thời gian biểu hổ trợ cho các phong trào
khác để giáo viên chủ động khi làm việc.
2. Đối với cấp trên:
- Cần có tranh ảnh về tác giả của các bài hát các khối lớp.
- Cần có tranh minh hoạ của từng bài hát.
- Cần có tranh ảnh về tác giả khi giới thiệu kể chuyện âm nhạc.

Người thực hiện: Nguyễn Thị Hồng Phượng Trang 10
Sáng kiến kinh nghiệm Trường TH Hải Vân
MỤC LỤC
A. Phần mở đầu Trang 1,2
B. Phần nội dung Trang 3
I. Trò chơi và cách thức tổ chức trò chơi Trang 4
II. Kết quả đạt được Trang 8
III. Những bài học kinh nghiệm Trang 9
C. Phần kết luận Trang 9
D. Kiến nghị Trang 10
E. TÀI LIỆU THAM KHẢO
Người thực hiện: Nguyễn Thị Hồng Phượng Trang 11
Sáng kiến kinh nghiệm Trường TH Hải Vân
1. Trương Ngọc Thắng: Giáo trình cơ sở lý thuyết âm nhạc. NXBGD- Đại học
Huế trung tâm đào tạo từ xa năm 2005.
2. Nhạc sĩ Hoàng Long .Chủ biên phần Âm nhạc .Nhạc sĩ Lê Minh Châu-Nhạc
sĩ Hoàng Lân- Nhạc sĩ Nguyễn Hoàng Thông. Nghệ thuật 2 –Sách giáo
viên,NXBGD- Bộ Giáo Dục và Đào Tạo tháng 5 năm 2003.
3. Nhạc sĩ Hoàng Long. Chủ biên phần Âm nhạc. Nhạc sĩ Hàn Ngọc Bích-
Nhạc sĩ Hoàng Lân- Nhạc sĩ Lê Đức Sang. Nghệ thuật 3-Sách giáo viên.NXBGD.Bộ
Giáo Dục và Đào Tạo tháng 4 năm 2004.
4. Tài liệu bồi dưỡng thường xuyên cho giáo viên tiểu học chu kì III năm 2003-
2007.Tập 2 NXBGD-Bộ Giáo Dục và Đào Tạo
5. Chuyên đề giáo dục tiểu học: Những vấn đề dạy học theo chương trình môn
nghệ thuật lớp 3- Nhạc sĩ Hoàng Long- Lê Đức Sang biên soạn tập 10-năm 2004.
:


Người thực hiện: Nguyễn Thị Hồng Phượng Trang 12

Tài liệu bạn tìm kiếm đã sẵn sàng tải về

Tải bản đầy đủ ngay

×