Tải bản đầy đủ

Tổng hợp kiến thức và đề thi tuyển sinh Đại học cao đẳng các năm Môn Hóa ppt

Tổng hợp kiến thức và đề thi tuyển sinh Đại học cao đẳng các năm Môn Hóa học
Ths. Huỳnh Thiên Lương
1
PHẦN MỘT. HÓA HỌC ĐẠI CƯƠNG
CHƯƠNG 1. CẤU TẠO NGUYÊN TỬ - ĐỊNH LUẬT TUẦN HOÀN
VÀ LIÊN KẾT HÓA HỌC
A. TÓM TẮT LÍ THUYẾT
I. CẤU TẠO NGUYÊN TỬ
1. Thành phần, cấu tạo ngtử
Ngtử gồm hạt nhân và vỏ electron. Hạt nhân gồm các hạt proton và nơtron, phần vỏ gồm
các electron.
2. Hạt nhân ngtử:
Điện tích hạt nhân có giá trị bằng số proton trong hạt nhân, gọi là Z+.
Số proton = số electron = số điện tích hạt nhân = số hiệu nguyên tử
Ví dụ: ngtử oxi có 8 proton trong hạt nhân và 8 electron ở lớp vỏ.
Số khối, kí hiệu A, được tính theo công thức A = Z + N, trong đó Z là tổng số hạt proton,
N là tổng số hạt nơtron.
Nguyên tố hoá học bao gồm các ngtử có cùng điện tích hạt nhân. Kí hiệu:
A
Z
X

.
Đồng vị là những ngtử có cùng số proton nhưng khác nhau về số nơtron, do đó số khối A
của chúng khác nhau.
Khối lượng nguyên tử trung bình:
M
= %X
1
. A
1
+ %X
2
. A
2
. Nếu nguyên tố X chỉ có 2
đồng vị thì:
M
= x.A
1
+ (1-x).A
2
(x, 1-x là % của đồng vị 1, 2; A
1
, A
2
là số khối của đồng vị
1, 2)
II. CẤU TẠO VỎ ELECTRON CỦA NGUYÊN TỬ
1. Lớp electron
- Trong ngtử, mỗi electron có một mức năng lượng nhất định. Các electron có mức năng
lượng gần bằng nhau được xếp thành một lớp electron.
- Thứ tự của lớp tăng dần 1, 2, 3, n thì mức năng lượng của electron cũng tăng dần. Electron
ở lớp có trị số n nhỏ bị hạt nhân hút mạnh, khó bứt ra khỏi ngtử. Electron ở lớp có trị số n lớn thì
có năng lượng càng cao, bị hạt nhân hút yếu hơn và dễ tách ra khỏi ngtử.
- Lớp electron đã có đủ số electron tối đa gọi là lớp electron bão hoà.
Tổng số electron trong một lớp là 2n
2
.
2. Phân lớp electron
- Mỗi lớp electron lại được chia thành các phân lớp. Các electron thuộc cùng một phân lớp
có mức năng lượng bằng nhau.
- Kí hiệu các phân lớp là các chữ cái thường: s, p, d, f.
- Số phân lớp của một lớp electron bằng số thứ tự của lớp.
s chứa tối đa 2 electron, p chứa tối đa 6 electron, d chứa tối đa 10 electron, f chứa tối đa 14
electron.
3. Cấu hình electron của ngtử
Là cách biểu diễn sự phân bố electron trên các lớp và phân lớp. Sự phân bố của các electron
trong ngtử tuân theo các nguyên lí và quy tắc sau:
a. Nguyên lí vững bền: Ở trạng thái cơ bản, trong ngtử các electron chiếm lần lượt các
obitan có mức năng lượng từ thấp lên cao.
b. Nguyên lí Pauli: Trên một obitan chỉ có thể có nhiều nhất là hai electron và hai
electron này chuyển động tự quay khác chiều nhau xung quanh trục riêng của mỗi electron.
c. Quy tắc Hun: Trong cùng một phân lớp, các electron sẽ phân bố trên các obitan sao cho
số electron độc thân là tối đa và các electron này phải có chiều tự quay giống nhau.
d. Quy tắc về trật tự các mức năng lượng obitan ngtử:
1s 2s 2p 3s 3p 4s 3d 4p 5s 4d 5p 6s 4f 5d 6p 7s 5f 6d
Ví dụ: Cấu hình electron của Fe, Fe
2+
, Fe
3+

Fe: 1s
2
2s
2
2p
6
3s
2
3p
6
3d
6
4s
2
Fe
2+
: 1s
2
2s
2
2p
6
3s
2
3p
6
3d
6

Fe
3+
: 1s
2
2s
2
2p
6
3s
2
3p
6
3d
5
www.daykemquynhon.ucoz.com
Tổng hợp kiến thức và đề thi tuyển sinh Đại học cao đẳng các năm Môn Hóa học
Ths. Huỳnh Thiên Lương
2
4. Đặc điểm của lớp electron ngoài cùng
- Đối với ngtử của tất cả các nguyên tố, số electron lớp ngoài cùng có nhiều nhất là 8
electron.
- Các ngtử có 8 electron lớp ngoài cùng (ns
2
np
6
.

Đó là các khí hiếm
- Các ngtử có 1-3 electron lớp ngoài cùng đều là các kim loại (trừ B). Trong các phản ứng
hoá học các kim loại nhường electron trở thành ion dương.
- Các ngtử có 5 -7 electron lớp ngoài cùng đều là các phi kim. Trong các phản ứng hoá học
các phi kim nhận thêm electron trở thành ion âm.
- Các ngtử có 4 electron lớp ngoài cùng là các phi kim, khi chúng có số hiệu ngtử nhỏ như
C, Si hay các kim loại như Sn, Pb khi chúng có số hiệu ngtử lớn.
III. BẢNG TUẦN HOÀN CÁC NGUYÊN TỐ HOÁ HỌC
1. Nguyên tắc sắp xếp:
- Các nguyên tố hoá học được sắp xếp theo chiều tăng dần điện tích hạt nhân ngtử.
- Các nguyên tố hoá học có cùng số lớp electron được sắp xếp thành cùng một hàng.
- Các nguyên tố hoá học có cùng số electron hoá trị trong ngtử được sắp xếp thành một cột.
2. Cấu tạo của bảng hệ thống tuần hoàn
Ô: Số thứ tự của ô bằng số hiệu ngtử và bằng số đơn vị điện tích hạt nhân bằng tổng số
electron của ngtử
Chu kì: Có 7 chu kỳ, số thứ tự của chu kì bằng số lớp electron
Nhóm: Có 8 nhóm, số thứ tự của nhóm bằng số electron hoá trị gồm :
+ Nhóm A: Số thứ tự của nhóm bằng số electron hoá trị (gồm các nguyên tố s và p). Nhóm
A còn được gọi là các nguyên tố thuộc phân nhóm chính.
+ Nhóm B: Số thứ tự của nhóm B bằng số electron hoá trị (gồm các nguyên tố d và f).
Nhóm B còn được gọi là các nguyên tố thuộc phân nhóm phụ.
IV. NHỮNG TÍNH CHẤT BIẾN ĐỔI TUẦN HOÀN THEO CHIỀU TĂNG CỦA ĐIỆN
TÍCH HẠT NHÂN
- Bán kính ngtử:
+ Trong chu kỳ, theo chiều tăng của điện tích hạt nhân, bán kính ngtử giảm dần.
+ Trong nhóm A, theo chiều tăng của điện tích hạt nhân, bán kính ngtử tăng dần.
- Độ âm điện, tính kim loại - phi kim, tính axit - bazơ của oxit và hiđroxit biến đổi tương tự
bán kính ngtử.
- N
ăng lượng ion hoá:
+ Trong chu kỳ, theo chiều tăng của điện tích hạt nhân, năng lượng ion hoá của ngtử tăng
dần.
+ Trong nhóm A, theo chiều tăng của điện tích hạt nhân, năng lượng ion hoá của ngtử giảm
dần.
V. LIÊN KẾT HOÁ HỌC
LIÊN KẾT ION LIÊN KẾT CỘNG HOÁ TRỊ
Hình thành giữa kim loại điển hình và phi
kim điển hình. Hiệu số độ âm điện Δχ ≥ 1,77
Hình thành giữa các ngtử giống nhau hoặc gần
giống nhau. Hiệu số độ âm điện Δχ < 1,77
Ngtử kim loại nhường electron trở
thành ion dương. Ngtử phi kim nhận electron
trở thành ion âm. Các ion khác dấu hút nhau
bằng lực hút tĩnh điện.
Ví dụ: NaCl, MgCl
2

Bản chất: do lực hút tĩnh điện giữa các
ion mang điện tích trái dấu.
Các ngtử góp chung electron. Các electron
dùng chung thuộc hạt nhân của cả hai ngtử. Ví
dụ: H
2
, HCl…
Liên kết cộng hoá trị không cực khi đôi
electron dùng chung không bị lệch về ngtử nào:
N
2
, H
2

Liên kết cộng hoá trị có cực khi đôi electron
dùng chung bị lệch về một ngtử : HBr, H
2
O




www.daykemquynhon.ucoz.com
Tổng hợp kiến thức và đề thi tuyển sinh Đại học cao đẳng các năm Môn Hóa học
Ths. Huỳnh Thiên Lương
3
B. TỔNG HỢP ĐỀ THI HÓA HỌC CÁC NĂM
1. ĐH2007A930C5: Dãy gồm các ion X
+
, Y
-
và nguyên tử Z đều có cấu hình electron 1s
2
2s
2
2p
6

là:
A. Li
+
, F
-
, Ne. B. Na
+
, F
-
, Ne. C. K
+
, Cl
-
, Ar. D. Na
+
, Cl
-
, Ar.
2. ĐH2007A930C35: Anion X
-
và cation Y
2+

đều có cấu hình electron lớp ngoài cùng là 3s
2
3p
6
.
Vị trí của các nguyên tố trong bảng tuần hoàn các nguyên tố hóa học là:
A. X có số thứ tự 18, chu kỳ 3, nhóm VIIA (phân nhóm chính nhóm VII); Y có số thứ tự 20, chu
kỳ 3, nhóm IIA (phân nhóm chính nhóm II).
B. X có số thứ tự 17, chu kỳ 4, nhóm VIIA (phân nhóm chính nhóm VII); Y có số thứ tự 20, chu
kỳ 4, nhóm IIA (phân nhóm chính nhóm II).
C. X có số thứ tự 18, chu kỳ 3, nhóm VIA (phân nhóm chính nhóm VI); Y có số thứ tự 20, chu
kỳ4, nhóm IIA (phân nhóm chính nhóm II).
D. X có số thứ tự 17, chu kỳ 3, nhóm VIIA (phân nhóm chính nhóm VII); Y có số thứ tự 20, chu
kỳ 4, nhóm IIA (phân nhóm chính nhóm II).
3.ĐH2007B503C24: Trong hợp chất ion XY (X là kim loại, Y là phi kim), số electron của cation
bằng số electron của anion và tổng số electron trong XY là 20. Biết trong mọi hợp chất, Y chỉ có
một mức oxi hóa duy nhất. Công thức XY là
A. AlN. B. NaF. C. LiF. D. MgO.
4. ĐH2007B503C2: Trong một nhóm A (phân nhóm chính), trừ nhóm VIIIA (phân nhóm chính
nhóm VIII), theo chiều tăng của điện tích hạt nhân nguyên tử thì
A. độ âm điện giảm dần, tính phi kim tăng dần.
B. tính phi kim giảm dần, bán kính nguyên tử tăng dần.
C. tính kim loại tăng dần, bán kính nguyên tử giảm dần.
D. tính kim loại tăng dần, độ âm điện tăng dần.
5.CĐ2007A798C19: Trong tự nhiên, nguyên tố đồng có hai đồng vị là
63
29
Cu và
65
29
Cu . Nguyên tử
khối trung bình của đồng là 63,54. Thành phần phần trăm tổng số nguyên tử của đồng vị
63
29
Cu là
A. 27%. B. 73%. C. 50%. D. 54%.
6.CĐ2007A798C26: Cho các nguyên tố M (Z = 11), X (Z = 17), Y (Z = 9) và R (Z = 19). Độ âm
điện của các nguyên tố tăng dần theo thứ tự
B. M < X < R < Y. B. Y < M < X < R. C. M < X < Y < R. D. R < M < X < Y.
7.ĐH2008A263C31: Hợp chất trong phân tử có liên kết ion là
A. NH
4
Cl. B. NH
3
. C. HCl. D. H
2
O.
8.ĐH2008A263C35: Bán kính nguyên tử của các nguyên tố:
3
Li,
8
O,
9
F,
11
Na được xếp theo thứ
tự tăng dần từ trái sang phải là
A. F, O, Li, Na. B. F, Na, O, Li. C. F, Li, O, Na. D. Li, Na, O, F.
9.ĐH2008B195C2: Dãy các nguyên tố sắp xếp theo chiều tăng dần tính phi kim từ trái sang phải
là:
A. P, N, F, O. B. N, P, F, O. C. P, N, O, F. D. N, P, O, F.
10.ĐH2008B195C26: Nguyên tử của nguyên tố X có cấu hình electron 1s
2
2s
2
2p
6
3s
2
3p
6
4s
1
,
nguyên tử của nguyên tố Y có cấu hình electron 1s
2
2s
2
2p
5
. Liên kết hoá học giữa nguyên tử X và
nguyên tử Y thuộc loại liên kết
A. kim loại. B. cộng hoá trị. C. ion. D. cho nhận.
11.CĐ2008A216C40: Nguyên tử của nguyên tố X có tổng số hạt electron trong các phân lớp p là
7. Số hạt mang điện của một nguyên tử Y nhiều hơn số hạt mang điện của một nguyên tử X là 8
hạt. Các nguyên tố X và Y lần lượt là (biết số hiệu nguyên tử của nguyên tố: Na = 11; Al = 13; P
= 15; Cl = 17; Fe = 26)
A. Fe và Cl. B. Na và Cl. C. Al và Cl. D. Al và P.
12.ĐH2009A175C12: Nguyên tử của nguyên tố X có cấu hình electron lớp ngoài cùng là ns
2
np
4
.
Trong hợp chất khí của nguyên tố X với hiđro, X chiếm 94,12% khối lượng. Phần trăm khối
lượng của nguyên tố X trong oxit cao nhất là
A. 50,00%. B. 27,27%. C. 60,00%. D. 40,00%.
www.daykemquynhon.ucoz.com
Tổng hợp kiến thức và đề thi tuyển sinh Đại học cao đẳng các năm Môn Hóa học
Ths. Huỳnh Thiên Lương
4
13.ĐH2009A175C36: Cấu hình electron của ion X
2+
là 1s
2
2s
2
2p
6
3s
2
3p
6
3d
6
. Trong bảng tuần
hoàn các nguyên tố hoá học, nguyên tố X thuộc
A. chu kì 4, nhóm VIIIA. B. chu kì 4, nhóm IIA.
C. chu kì 3, nhóm VIB. D. chu kì 4, nhóm VIIIB.
14.ĐH2009B148C3: Cho các nguyên tố: K (Z = 19), N (Z = 7), Si (Z = 14), Mg (Z = 12). Dãy
gồm các nguyên tố được sắp xếp theo chiều giảm dần bán kính nguyên tử từ trái sang phải là:
A. N, Si, Mg, K. B. K, Mg, Si, N. C. K, Mg, N, Si. D. Mg, K, Si, N.
15.CĐ2009B168C1: Một nguyên tử của nguyên tố X có tổng số hạt proton, nơtron, electron là
52 và có số khối là 35. Số hiệu nguyên tử của nguyên tố X là
A. 17. B. 23. C. 15. D. 18.
16.CĐ2009B168C33: Dãy gồm các chất trong phân tử chỉ có liên kết cộng hoá trị phân cực là:
A. HCl, O
3
, H
2
S. B. O
2
, H
2
O, NH
3
. C. H
2
O, HF, H
2
S. D. HF, Cl
2
, H
2
O.
17.CĐ2009B168C34: Nguyên tử của nguyên tố X có electron ở mức năng lượng cao nhất là 3p.
Nguyên tử của nguyên tố Y cũng có electron ở mức năng lượng 3p và có một electron ở lớp
ngoài cùng. Nguyên tử X và Y có số electron hơn kém nhau là 2. Nguyên tố X, Y lần lượt là
A. phi kim và kim loại. B. khí hiếm và kim loại.
C. kim loại và khí hiếm. D. kim loại và kim loại.
18.CĐ2010A635C36: Các kim loại X, Y, Z có cấu hình electron nguyên tử lần lượt là:
1s
2
2s
2
2p
6
3s
1
;
1s
2
2s
2
2p
6
3s
2
;
1s
2
2s
2
2p
6
3s
2
3p
1
. Dãy gồm các kim loại xếp theo chiều tăng dần
tính khử từ trái sang phải
là:

A. X, Y, Z. B. Z, Y, X. C. Z, X, Y. D. Y, Z,
X.

19.CĐ2010A635C
12: Liên kết hoá học giữa các nguyên tử trong phân tử H
2
O là liên
kết

A. cộng hoá trị không phân cực. B.
ion.

C. cộng hoá trị phân cực. D.
hiđro.

20.ĐH2010A253C32: Nhận định nào sau đây đúng khi nói về 3 nguyên tử:
26 55 26
13 26 12
,,
X
YZ
A. X và Z có cùng số khối.
B. X, Z là 2 đồng vị của cùng một nguyên tố hoá học.
C. X, Y thuộc cùng một nguyên tố hoá học.
D. X và Y có cùng số nơtron.
21.ĐH2010A253C35: Các nguyên tố từ Li đến F, theo chiều tăng của điện tích hạt nhân thì
A. bán kính nguyên tử tăng, độ âm điện giảm
.
B.
bán kính nguyên tử và độ âm điện đều tăng.
C. bán kính nguyên tử giảm, độ âm điện tăng.
D. bán kính nguyên tử và độ âm điện đều giảm.
22.CĐ2010B179C1: Liên kết hoá học giữa các nguyên tử trong phân tử H
2
O là liên
kết

A. cộng hoá trị không phân cực. B. cộng hoá trị phân
cực.

C. ion. D.
hiđro.
23.CĐ2010B179C
5:
Các kim loại X, Y, Z có cấu hình electron nguyên tử lần lượt là:
1s
2
2s
2
2p
6
3s
1
;
1s
2
2s
2
2p
6
3s
2
;
1s
2
2s
2
2p
6
3s
2
3p
1
. Dãy gồm các kim loại xếp theo chiều tăng dần
tính khử từ trái sang phải
là:

A. Z, X, Y. B. Y, Z, X. C. Z, Y, X. D. X, Y,
Z.
24.ĐH2010B268C11: Một ion M
3+
có tổng số hạt proton, nơtron, electron là 79, trong đó số
hạt mang điện nhiều hơn số hạt không mang điện là 19. Cấu hình electron của nguyên tử M là
A. [Ar]3d
3
4s
2
. B. [Ar]3d
6
4s
2
. C. [Ar]3d
6
4s
1
. D. [Ar]3d
5
4s
1
.
25.ĐH2010B268C33: Các chất mà phân tử không phân cực là:
A. HBr, CO
2
, CH
4
. B. NH
3
, Br
2
, C
2
H
4
. C. HCl, C
2
H
2
, Br
2
. D. Cl
2
, CO
2
, C
2
H
2
.
C. HƯỚNG DẪN – ĐÁP ÁN
1B 2D 3B 4B 5B 6D 7A 8D 9D 10C
11C 12D 13D 14B 15A 16C 17D 18B 19C 20B
21C 22B 23C 24A 25D

www.daykemquynhon.ucoz.com
Tổng hợp kiến thức và đề thi tuyển sinh Đại học cao đẳng các năm Môn Hóa học
Ths. Huỳnh Thiên Lương
5
CHƯƠNG 2. PHẢN ỨNG HÓA HỌC – PHẢN ỨNG OXI HÓA KHỬ -
TỐC ĐỘ PHẢN ỨNG VÀ CÂN BẰNG HÓA HỌC
A. TÓM TẮT LÝ THUYẾT
I. PHẢN ỨNG HOÁ HỌC
Phản ứng hoá học là quá trình biến đổi chất này thành chất khác. Trong phản ứng hoá học
chỉ có phần vỏ electron thay đổi, làm thay đổi liên kết hoá học còn hạt nhân ngtử được bảo toàn.
* Phản ứng nhiệt phân:
Là phản ứng dưới tác dụng của nhiệt phân tích một chất thành các chất khác
* Một số phản ứng nhiệt phân thông thường cần biết

222
2OHNO NO NO H⎯⎯→+ +
3222
21/2OHNO NO O H⎯⎯→+ +
HCl, H
2
S không bị nhiệt phân
- Bazơ: Các hiđroxit kiềm không bị nhiệt phân
0
22
2( )
t
nn
M
OH M O H O⎯⎯→+
- Muối amoni
0
43 2 2
2
t
NH NO N O H O⎯⎯→+
0
42 2 2
t
NH NO N H O⎯⎯→+
0
42 4 3 2 2 2
() 2 1/2O
tcao
NH SO NH SO H O⎯⎯⎯→++ +
- Muối nitrat
+ Muối nitrat của kim loại từ K
Æ Ca
0
322
() () /2O
t
nn
MNO MNO n⎯⎯→+
+ Muối nitrat của kim loại từ Mg đến Cu
0
3222
() 2 /2O
t
nn
MNO MO nNO n⎯⎯→+ +
+ Muối nitrat của kim loại đứng sau Cu
0
322
() /2O
t
n
MNO M nNO n⎯⎯→+ +
- Một số muối khác
2AgCl → 2Ag + Cl
2
FeSO
4
→ Fe
2
O
3
+ SO
2
+ SO
3

Fe
2
(SO
4
)
3
→Fe
2
O
3
+ 3SO
2

KClO
3
→ KCl + 3/2O
2
KClO
3
→ KCl + KClO
4
2KMnO
4
→ K
2
MnO
4
+ MnO
2
+ O
2
M
2
(CO
3
)
n
→ M
2
O
n
+ nCO
2
2M(HCO
3
)
n
→ M
2
(CO
3
)
n
+ nCO
2
+ nH
2
O
II. PHẢN ỨNG OXI HÓA KHỬ
Phản ứng oxi hoá khử là phản ứng hoá học trong đó có sự chuyển electron giữa các chất
tham gia phản ứng. Phản ứng oxi hoá khử làm thay đổi số oxi hoá của các chất tham gia phản
ứng. Chất khử là chất cho electron, có số oxi hoá tăng. Chất oxi hoá là chất nhận electron, có số
oxi hoá giảm. Quá trình oxi hoá là quá trình cho electron. Quá trình khử là quá trình nhận
electron.


Phản ứng oxi hoá khử có thể được chia thành ba loại là phản ứng tự oxi hoá - tự khử,
phả
n ứng oxi hoá khử nội phtử và phản ứng oxi hoá khử thông thường.
1. Cân bằng phương trình phản ứng oxi – hóa khử
* Quy tắc xác định số oxi hóa
- Số oxi hóa của nguyên tử các đơn chất bằng không. Fe
0
, S
0
,
0
2
Cl
,…
- Trong các hợp chất: Số oxi hóa của H luôn là +1 (trừ NaH, CaH
2
,…), số oxi hóa của oxi
là -2 (trừ H
2
O
2
)
- Số oxi hóa của các ion đơn nguyên tử bằng điện tích của ion đó
Cần nhớ: Khử cho, O nhận; bị gì sự nấy (sự = quá trình)
www.daykemquynhon.ucoz.com
Tổng hợp kiến thức và đề thi tuyển sinh Đại học cao đẳng các năm Môn Hóa học
Ths. Huỳnh Thiên Lương
6
Ví dụ số oxi hóa của ion S
2-
, Al
3+
lần lượt là -2, +3
- Trong phân tử tổng đại số oxi hóa các nguyên tử bằng 0.
Ví dụ: Xác định số oxi hóa của lưu huỳnh trong H
2
SO
4
:
Gọi x là số oxi hóa của S, ta có: 2.(+1) + x + 4.(-2) = 0. Vậy x = +6
- Trong một ion nhiều nguyên tử, tổng đại số số oxi hóa của các nguyên tử bằng trị số đại
số của điện tích ion đó.
Ví dụ: số oxi hóa của ion
3
4
PO

bằng -3.
* Cân bằng phương trình phản ứng oxi hóa khử:
Cách 1: Cân bằng theo phương pháp tăng – giảm số oxi hóa
63 3 5
22
27 224 4324 32
rr()OK C O Na N O H SO C SO K SO Na N H O
++ + +
++⎯⎯→+++
Quan xác đinh số oxi hóa trước và sau phản ứng, ta thấy, Cr có số oxi hóa giảm (6 - 3 =
3), N có số oxi hóa tăng (5 – 3 = 2). Ta hoán đổi giá trị này để đặt vào hệ số của phương trình.
Tức ta đặt hệ số 2 vào trước hợp chất của Cr, đặt hệ số 3 vào trước hợp chất của N.

63 3 5
22
27 224 4324 32
r3 r() 3OK C O Na N O H SO C SO K SO Na N H O
++ + +
++⎯⎯→+++

(trường hợp này, Cr đã có hệ số là 2)
Sau đó, ta sẽ cân bằng lại các hệ số:
63 3 5
22
27 224 4324 32
r3 4 r() 3O4K C O Na N O H SO C SO K SO Na N H O
++ + +
++⎯⎯→+++
Cách 2: Phương pháp cân bằng electron – ion
Các bước tiến hành:
- Viết phương trình phản ứng dưới dạng ion
- Viết tách riêng nửa phản ứng quá trình oxi hóa và nửa phản ứng là quá trình khử:
- Cân bằng số nguyên tử trong mỗi nửa phản ứng
+ Nếu môi trường là axit: Vế nào dư oxi ta thêm H
+
, vế kia thêm H
2
O
+ Nếu môi trường là bazơ: Vế nào thiếu oxi thêm OH
-
, vế kia thêm H
2
O
- Cân bằng e nhường và nhận giữa hai bán phản ứng
- Cộng hai bán phản ứng, vế theo vế. Đặt các hệ số vào phương trình tương ứng. Kiểm tra
lại, phương trình:
Trình tự kiểm tra: Kim loại – phi kim ở gốc axit – hiđro (khi các yếu tố này đã cân bằng,
ta không cần kiểm tra số nguyên tử oxi)
Ví dụ, với cân bằng trên, ta có hai bán phản ứng như sau:
6
23
2
72
223
1x
r6142r7
3x
2e 2
CO e H C HO
NO H O NO H
+
−++
−−+


++ → +

−+ → +


(1)
Nhân các hệ số và cộng hai phương trinh vế theo vế, ta được:
6
23
2
72223
r61436e3 2r7 6CO e H NO HO C HONO H
+
−+− + −+
+++−+→+++
(2)
Đơn giản phương trình này, ta được
6
23
2
72 23
r83 2r4CO H NO C HONO
+
−+ − + −
++ → + +(3)
Đặt các hệ số tương ứng vào phương trình, ta được:
63 3 5
22
27 224 4324 32
r3 4 r() 3O4K C O Na N O H SO C SO K SO Na N H O
++ + +
++⎯⎯→+++(4)
Thực tế, để cân bằng nhanh, ở bước (2) và (3) ta chỉ cần tính nhẩm trong đầu.
2. Điện phân
Điện phân là phản ứng oxi hoá khử xảy ra ở các điện cực dưới tác dụng của dòng điện
một chiều. Điện phân là PP duy nhất trong công nghiệp để điều chế các kim loại mạnh như Na,
K, Ca, Al
…Ngoài ra, điện phân còn được sử dụng để tinh chế kim loại, mạ kim loại.
Trong dd điện phân thì:
www.daykemquynhon.ucoz.com
Tổng hợp kiến thức và đề thi tuyển sinh Đại học cao đẳng các năm Môn Hóa học
Ths. Huỳnh Thiên Lương
7
- Tại Catod (Cực âm): Các điện tích dương (cation) theo chiều điện trường, chuyển dời
về Catod. Tại đây chúng bị khử và trở thành đơn chất:
2
1
2
n
M
ne M
He H
+
+
+→
+→

Trong trường hợp dd chứa các ion kim loại kiềm, kiềm thổ, Al
3+
thì chính H của H
2
O bị
khử như sau:
22
1
2
eHO OH H

+⎯⎯→+↑
- Tại Anod (cực dương): Các ion như Cl
-
, OH
-
, CH
3
COO
-
chạy về Anod. Tại đây chúng
bị khử như sau:
2
3332
1
1
2
22 2
Cl e Cl
CH COO e CH CH CO


−⎯⎯→
−⎯⎯→−+ ↑

Nếu có các các anion như :
−−
3
2
4
, NOSO thì chính oxy của H
2
O sẽ bị anod oxy hóa, giải
phóng O
2
như sau:
22
4
1
2
1
OHeOH +⎯→⎯−
+


Nếu Anod là kim loại thường thì chính kim loại của anod bị oxy hóa:
n
M
ne M

+
−⎯⎯→
Định luật Faraday Khối lượng một đơn chất thoát ra ở điện cực tỷ lệ thuận với điện
lượng và đương lượng hoá học của đơn chất đó.
Biểu thức của định luật Faraday:
AIt
m
nF
×
×
=
×

Trong đó: - m là khối lượng của đơn chất thoát ra ở điện cực (gam).
- A là khối lượng mol ngtử (gam) n là hoá trị, hay số electron trao đổi.
- I là cường độ dòng điện (A), t là thời gian điện phân (giây).
- F là số Faraday bằng 96500.
* Ghi chú: Các bước giải bài toán điện phân.
- Tính số mol các ion hay chất hay số mol electron trao đổi trong quá trình điện phân theo
công thức:
I
t
F
×

- Viết bán phản ứng ở cực dương và cực âm, xem electron cũng như các ion (tính toán
theo phương trình)
- Áp dụng bảo toàn electron: Tổng số mol e nhường ở cực dương bằng tổng số mol e
nhận ở cực âm.
III. TỐC ĐỘ PHẢN ỨNG VÀ CÂN BẰNG HOÁ HỌC
Để đặc trưng cho sự nhanh, chậm của phản ứng hoá học, người ta sử dụng khái niệm tốc
độ phản ứng hoá học.
Tốc độ của phản ứng hoá học:
Cho phản ứng hoá học: aA + bB → cC + dD
Tốc độ phản ứng v được xác định bởi biểu thức: v = k. [A]
a
.[B]
b
.
Tốc độ phản ứng hoá học tăng khi:
- Tăng diện tích bề mặt chất phản ứng. Tăng nhiệt độ.
- Tăng nồng độ. Có mặt chất xúc tác.

- Tăng áp suất (đối với các chất khí và chỉ thực hiện được khi a+b

c+d và (c+d) – (a+b) < 0)
Phản ứng hoá học thuận nghịch:
Hầu hết các phản ứng hoá học đều xảy ra không hoàn toàn. Bên cạnh quá trình tạo ra các
chất sản phẩm gọi là phản ứng thuận còn có quá trình ngược lại tạo ra các chất ban đầu gọi là
phản ứng nghịch.
v
nghịch
= k. [C]
c
.[D]
b
.
Cân bằng hoá học là trạng thái của hỗn hợp phản ứng khi tốc độ phản ứng thuận bằng tốc
độ phản ứng nghịch.
www.daykemquynhon.ucoz.com
Tổng hợp kiến thức và đề thi tuyển sinh Đại học cao đẳng các năm Môn Hóa học
Ths. Huỳnh Thiên Lương
8
Chuyển dịch cân bằng hoá học (nguyên lí Lơsatơliê) sẽ chuyển dịch theo hướng chống lại
sự thay đổi bên ngoài.
a. Khi tăng nồng độ một chất nào đó (trừ chất rắn) trong cân bằng thì cân bằng sẽ chuyển
dịch theo chiều phản ứng làm giảm nồng độ chất đó và ngược lại. (Khi tăng chất A hoặc B hoặc
cả hai cân bằng sẽ dịch chuyển theo chiều thuận)
b. Khi tăng áp suất chung củ
a hệ cân bằng thì cân bằng sẽ chuyển dịch theo chiều phản ứng
tạo ra số mol khí ít hơn và ngược lại.
+ Khi (c+d) – (a+b) < 0. Tăng áp suất, cân bằng dịch chuyển sang phải
+ Khi (c+d) – (a+b) > 0. Hạ áp suất, cân bằng dịch chuyển sang phải
c. Khi tăng nhiệt độ thì cân bằng sẽ chuyển dịch theo chiều phản ứng thu nhiệt (có
H
Δ
> 0)
và ngược lại.
Hằng số cân bằng hoá học
[
]
[
]
[][]
.
.
cd
cb
ab
CD
K
AB
=
B. TỔNG HỢP ĐỀ TUYỂN SINH ĐẠI HỌC, CAO ĐẲNG CÁC NĂM
1. ĐH2007A930C30: Điện phân dung dịch CuCl2 với điện cực trơ, sau một thời gian thu được
0,32 gam Cu ở catôt và một lượng khí X ở anôt. Hấp thụ hoàn toàn lượng khí X trên vào 200 ml
dung dịch NaOH (ở nhiệt độ thường). Sau phản ứng, nồng độ NaOH còn lại là 0,05M (giả thiết
thể tích dung dịch không thay đổi). Nồng độ ban đầu của dung dịch NaOH là (cho Cu = 64)
A. 0,15M. 9B. 0,1M. C. 0,05M. D. 0,2M.
2. ĐH2007A930C42: Cho các phản ứng sau:
a) FeO + HNO
3 (đặc, nóng)

c) Al
2
O
3
+ HNO
3 (đặc, nóng)

e)
,
32
o
Ni t
CH CHO H+⎯⎯⎯→
g)C
2
H
4
+Br
2

b) FeS + H
2
SO
2
(đặc, nóng) →
b) Cu + dung dịch FeCl
3

f) gluco zơ + AgNO
3
(hoặc Ag
2
O) trong dung dịch NH
3


h) glixerol (glixerin) + Cu(OH)
2

Dãy gồm các phản ứng đều thuộc loại phản ứng oxi hóa - khử là:
A. a, b, c, d, e, h. B. a, b, c, d, e, g. 9C. a, b, d, e, f, g. D. a, b, d, e, f, h.
3. ĐH2007B503C7: Điện phân dung dịch chứa a mol CuSO4 và b mol NaCl (với điện cực trơ,
có màng ngăn xốp). Để dung dịch sau điện phân làm phenolphtalein chuyển sang màu hồng thì
điều kiện của a và b là (biết ion SO4
2-
không bịđiện phân trong dung dịch)
A. 2b = a. 9B. b > 2a. C. b = 2a. D. b < 2a.
4. ĐH2007B503C17: Khi cho Cu tác dụng với dung dịch chứa H2SO4 loãng và NaNO3, vai trò
của NaNO
3 trong phản ứng là
9A. chất oxi hoá. B. chất khử. C. chất xúc tác. D. môi trường.
5. ĐH2007B503C21: Trong phản ứng đốt cháy CuFeS2 tạo ra sản phẩm CuO, Fe2O3 và SO2 thì
một phân tử CuFeS
2 sẽ
9A. nhường 13 electron. B. nhường 12 electron. C. nhận 12 electron. D. nhận 13
electron.
6. CĐ2007A798C25: Cho phương trình hoá học của phản ứng tổng hợp amoniac
0
,
22 3
() 3 () 2 ()
txt
Nk Hk NHk+
ZZZXZ
YZZZZ
Khi tăng nồng độ của hiđro lên 2 lần, tốc độ phản ứng thuận
A. giảm đi 2 lần. B. tăng lên 2 lần. 9C. tăng lên 8 lần. D. tăng lên 6
lần.
7. ĐH2008A263C5: Khi điện phân NaCl nóng chảy (điện cực trơ), tại catôt xảy ra
A. sự khử ion Cl
-
. B. sự oxi hoá ion Cl
-
. C. sự oxi hoá ion Na
+
. D. sự khử ion Na
+
.
8. ĐH2008A263C32: Cho cân bằng hoá học: 2SO2 (k) + O2 (k)
U
2SO3 (k); phản ứng thuận là
phản ứng toả nhiệt. Phát biểu đúng là:
A. Cân bằng chuyển dịch theo chiều thuận khi tăng nhiệt độ.
B. Cân bằng chuyển dịch theo chiều nghịch khi giảm nồng độ O2.
C. Cân bằng chuyển dịch theo chiều thuận khi giảm áp suất hệ phản ứng.
D. Cân bằng chuyển dịch theo chiều nghịch khi giảm nồng độ SO3.
9. ĐH2008B195C13: Cho dãy các chất và ion: Cl2, F2, SO2, Na
+
, Ca
2+
, Fe
2+
, Al
3+
, Mn
2+
, S
2-
, Cl
-
.
www.daykemquynhon.ucoz.com
Tổng hợp kiến thức và đề thi tuyển sinh Đại học cao đẳng các năm Môn Hóa học
Ths. Huỳnh Thiên Lương
9
Số chất và ion trong dãy đều có tính oxi hoá và tính khử là
A. 3. B. 4. C. 6. D. 5.
10. ĐH2008B195C14: Phản ứng nhiệt phân không đúng là
A. 2KNO3
o
t

⎯→ 2KNO2 + O2. B. NH4NO2
o
t

⎯→ N2 + 2H2O.
C. NH4Cl
o
t

⎯→ NH3 + HCl. D. NaHCO3
o
t

⎯→ NaOH + CO2.
11. ĐH2008B195C19: Cho các phản ứng:
Ca(OH)
2 + Cl2 → CaOCl2 + H2O 2H2S + SO2 → 3S + 2H2O
2NO2 + 2NaOH → NaNO3 + NaNO2 + H2O 4KClO3
o
t

⎯→ KCl + 3KClO4
O3 → O2 + O
Số phản ứng oxi hoá khử là
A. 5. B. 2. C. 3. D. 4.
12. ĐH2008B195C23: Cho cân bằng hoá học: N2 (k) + 3H2 (k) U 2NH3 (k); phản ứng thuận là
phản ứng toả nhiệt. Cân bằng hoá học
không bị chuyển dịch khi
A. thay đổi áp suất của hệ. B. thay đổi nồng độ N2.
C. thay đổi nhiệt độ. D. thêm chất xúc tác Fe.
13. CĐ2008B261C21: Cho các cân bằng hoá học:
N
2 (k) + 3H2 (k)
U
2NH3 (k) (1) H2 (k) + I2 (k)
U
2HI (k)(2)
2SO
2 (k) + O2 (k) U 2SO3 (k) (3) 2NO2 (k) U N2O4 (k) (4)
Khi thay đổi áp suất những cân bằng hóa học bị chuyển dịch là:
A. (1), (2), (3). B. (2), (3), (4). C. (1), (3), (4). D. (1), (2), (4).
14. CĐ2008B261C56: Hằng số cân bằng của phản ứng xác định chỉ phụ thuộc
vào
A. nhiệt độ. B. áp suất. C. chất xúc tác. D. nồng độ.
15. ĐH2009A175C26: Cho dãy các chất và ion: Zn, S, FeO, SO2, N2, HCl, Cu
2+
, Cl
-
. Số chất và
ion có cả tính oxi hóa và tính khử là
A. 7. B. 5. C. 4. D. 6.
16. ĐH2009A175C50: Cho cân bằng sau trong bình kín: 2NO2 (k) U N2O4 (k).
(màu nâu đỏ) (không màu)
Biết khi hạ nhiệt độ của bình thì màu nâu đỏ nhạt dần. Phản ứng thuận có
A. ΔH > 0, phản ứng tỏa nhiệt. B. ΔH < 0, phản ứng tỏa nhiệt.
C. ΔH > 0, phản ứng thu nhiệt. D. ΔH < 0, phản ứng thu nhiệt.
17. ĐH2009A175C15: Cho phương trình hoá học: Fe3O4 + HNO3 → Fe(NO3)3 + NxOy + H2O
Sau khi cân bằng phương trình hoá học trên với hệ số của các chất là những số nguyên, tối
giản thì hệ số của HNO
3 là
A. 13x - 9y. B. 46x - 18y. C. 45x - 18y. D. 23x - 9y.
18. ĐH2009A175C53: Một bình phản ứng có dung tích không đổi, chứa hỗn hợp khí N2 và H2
với nồng độ tương ứng là 0,3M và 0,7M. Sau khi phản ứng tổng hợp NH
3 đạt trạng thái cân bằng
ở t
o
C, H2 chiếm 50% thể tích hỗn hợp thu được. Hằng số cân bằng KC ở t
o
C của phản ứng có giá
trị là
A. 2,500. B. 3,125. C. 0,609. D. 0,500.
19. ĐH2009B148C8: Cho chất xúc tác MnO2 vào 100 ml dung dịch H2O2, sau 60 giây thu được
33,6 ml khí O
2 (ở đktc). Tốc độ trung bình của phản ứng (tính theo H2O2) trong 60 giây trên là
A. 5,0.10
-4

mol/(l.s) B. 5,0.10
-5

mol/(l.s) C. 1,0.10
-3

mol/(l.s) D. 2,5.10
-4

mol/(l.s)
20. ĐH2009B148C12: Có các thí nghiệm sau:
(I) Nhúng thanh sắt vào dung dịch H
2SO4 loãng, nguội.
(II) Sục khí SO
2 vào nước brom.
(III) Sục khí CO
2 vào nước Gia-ven.
(IV) Nhúng lá nhôm vào dung dịch H
2SO4 đặc, nguội.
Số thí nghiệm xảy ra phản ứng hoá học là
www.daykemquynhon.ucoz.com
Tổng hợp kiến thức và đề thi tuyển sinh Đại học cao đẳng các năm Môn Hóa học
Ths. Huỳnh Thiên Lương
10
A. 2. B. 1. C. 3. D. 4.
21. ĐH2009B148C16: Cho các phản ứng sau:
(a) 4HCl + PbO
2 → PbCl2 + Cl2 + 2H2O.
(b) HCl + NH
4HCO3 → NH4Cl + CO2 + H2O.
(c) 2HCl + 2HNO
3 → 2NO2 + Cl2 + 2H2O.
(d) 2HCl + Zn → ZnCl
2 + H2.
Số phản ứng trong đó HCl thể hiện tính khử là
A. 2. B. 3. C. 1. D. 4.
22. ĐH2009B148C26: Thực hiện các thí nghiệm sau:
(I) Cho dung dịch NaCl vào dung dịch KOH.
(II) Cho dung dịch Na
2CO3 vào dung dịch Ca(OH)2.
(III) Điện phân dung dịch NaCl với điện cực trơ, có màng ngăn.
(IV) Cho Cu(OH)
2 vào dung dịch NaNO3.
(V) Sục khí NH
3 vào dung dịch Na2CO3.
(VI) Cho dung dịch Na
2SO4 vào dung dịch Ba(OH)2.
Các thí nghiệm đều điều chế được NaOH là:
A. II, III và VI. B. I, II và III. C. I, IV và V. D. II, V và VI.
23. ĐH2009B148C28: Cho các phản ứng hóa học sau:
(1) (NH
4)2SO4 + BaCl2 → (2) CuSO4 + Ba(NO3)2 →
(3) Na
2SO4 + BaCl2 → (4) H2SO4 + BaSO3 →
(5) (NH
4)2SO4 + Ba(OH)2 → (6) Fe2(SO4)3 + Ba(NO3)2 →
Các phản ứng đều có cùng một phương trình ion rút gọn là:
A. (1), (2), (3), (6). B. (1), (3), (5), (6). C. (2), (3), (4), (6). D. (3), (4), (5), (6).
24. CĐ2009B168C31: Cho các cân bằng sau:
(1) 2SO
2

(k) + O
2

(k)
,
o
txt
ZZZXZ
YZZZZ
2SO
3

(k) (2) N
2

(k) + 3H
2

(k)
,
o
txt
ZZZXZ
YZZZZ
2NH
3
(k)
(3) CO
2
(k)

+ H
2
(k)

,
o
txt
ZZZXZ
YZZZZ
CO (k) + H
2
O (k) (4) 2HI (k)

,
o
txt
Z
ZZXZ
YZZZZ
H
2
(k)

+ I
2

(k)
Khi thay đổi áp suất, nhóm gồm các cân bằng hoá học đều
không bị chuyển dịch là
A. (1) và (3). B. (2) và (4). C. (3) và (4). D. (1) và (2).
25. CĐ2009B168C42: Cho cân bằng (trong bình kín) sau:
CO

(k) + H
2
O (k) U CO
2
(k)

+ H
2
(k) ΔH < 0
Trong các yếu tố: (1) tăng nhiệt độ; (2) thêm một lượng hơi nước; (3) thêm một lượng H
2
; (4)
tăng áp suất chung của hệ; (5) dùng chất xúc tác.
Dãy gồm các yếu tố đều làm thay đổi cân bằng của hệ là:
A. (1), (2), (3). B. (2), (3), (4). C. (1), (2), (4). D. (1), (4), (5).
26. CĐ2009B168C54: Cho các cân bằng sau:
(1)
22
() () 2 ()Hk Ik HIk+
ZZX
YZZ
(2)
22
11
() () ()
22
Hk Ik HIk+
ZZX
YZZ

(3)
22
11
() () ()
22
HI k H k I k+
ZZX
YZZ
(4)
22
2() () ()HI k H k I k+
Z
ZX
YZZ

(5)
22
() () 2 ()Hk Ir HIk+
Z
ZX
YZZ

Ở nhiệt độ xác định, nếu K
C
của cân bằng (1) bằng 64 thì K
C
bằng 0,125 là của cân bằng
A. (2). B. (4). C. (3). D. (5).
27. CĐ2010A635C15: Cho phản
ứng:
Na
2
SO
3
+ KMnO
4
+ NaHSO
4


Na
2
SO
4
+ MnSO
4
+ K
2
SO
4
+ H
2
O

Tổng hệ số của các chất (là những số nguyên, tối giản) trong phương trình phản ứng


A. 31. B. 47. C. 27. D.
23.

28. CĐ2010A635C26: Cho cân bằng hóa học:

532
() () (); 0PCl k PCl k Cl k H
+
Δ>
Z
ZX
YZZ

Cân bằng chuyển dịch theo chiều thuận
khi

A. thêm Cl
2
vào hệ phản ứng. B. thêm PCl
3
vào hệ phản
ứng.

C. tăng nhiệt độ của hệ phản ứng. D. tăng áp suất của hệ phản
ứng.

www.daykemquynhon.ucoz.com
Tổng hợp kiến thức và đề thi tuyển sinh Đại học cao đẳng các năm Môn Hóa học
Ths. Huỳnh Thiên Lương
11
29. CĐ2010A635C50: Cho phản ứng: Br
2
+ HCOOH → 2HBr +
CO
2
.

Nồng độ ban đầu của Br
2
là a mol/lít, sau 50 giây nồng độ Br
2
còn lại là 0,01 mol/lít. Tốc độ
trung
bình của phản ứng trên tính theo Br
2
là 4.10
-5
mol/(l.s). Giá trị của a


A. 0,016. B. 0,014. C. 0,012. D.
0,018.
30. CĐ2010A635C51: Điện phân dung dịch CuSO
4
với anot bằng đồng (anot tan) và điện phân
dung dịch
CuSO
4
với anot bằng graphit (điện cực trơ) đều có đặc điểm chung


A. ở catot xảy ra sự oxi hoá: 2H
2
O + 2e → 2OH

+ H
2
.
B. ở catot xảy ra sự khử: Cu
2+
+ 2e → Cu.
C. ở anot xảy ra sự oxi hoá: Cu→ Cu
2+
+ 2e
D. ở anot xảy ra sự khử: 2H
2
O → O
2
+ 4H
+
+ 4e.
31. CĐ2010A635C58: Cho biết:
2
0
/
2,37
Mg Mg
E
V
+
=−
,
2
0
/
0,76
Zn Zn
EV
+
=−
,
2
0
/
0,13
Pb Pb
EV
+
=−
,
2
0
/
0,34
Cu Cu
EV
+
=−

Pin điện hoá có suất điện động chuẩn bằng 1,61V được cấu tạo bởi hai cặp oxi hoá -
khử

A. Zn
2+
/Zn và Pb
2+
/Pb. B. Zn
2+
/Zn và
Cu
2+
/Cu.

C. Pb
2+
/Pb và Cu
2+
/Cu. D. Mg
2+
/Mg và
Zn
2+
/Zn.

32. ĐH2010A253C16: Cho cân bằng: 2SO
2
(k) + O
2
(k) ⇄ 2SO
3
(k). Khi tăng nhiệt độ thì tỉ
khối của hỗn hợp khí so với H
2
giảm đi. Phát biểu đúng khi nói về cân bằng này là:
A. Phản ứng thuận thu nhiệt, cân bằng dịch chuyển theo chiều nghịch khi tăng nhiệt độ.
B. Phản ứng nghịch toả nhiệt, cân bằng dịch chuyển theo chiều thuận khi tăng nhiệt độ.
C. Phản ứng nghịch thu nhiệt, cân bằng dịch chuyển theo chiều thuận khi tăng nhiệt độ.
D. Phản ứng thuận toả nhiệt, cân bằng dịch chuyển theo chiều nghịch khi tăng nhiệt độ.
33. ĐH2010A253C51: Xét cân bằng: N
2
O
4
(k) ⇄ 2NO
2
(k) ở 25
o
C. Khi chuyển dịch sang một
trạng thái cân bằng mới nếu nồng độ của N
2
O
4
tăng lên 9 lần thì nồng độ của NO
2

A. tăng 9 lần. B. tăng 3 lần. C. tăng 4,5 lần. D. giảm 3 lần.
34. ĐH2010A253C54: Điện phân (điện cực trơ) dung dịch X chứa 0,2 mol CuSO
4
và 0,12
mol NaCl bằng dòng điện có cường độ 2A. Thể tích khí (đktc) thoát ra ở anot sau 9650 giây
điện phân là
A. 1,344 lít. B. 2,240 lít. C. 1,792 lít. D. 2,912 lít.
35. ĐH2010B268C35: Cho các cân bằng sau:
(I) 2HI (k)
⇄ H
2
(k) + I
2
(k);
(II) CaCO
3
(r) ⇄ CaO (r) + CO
2
(k);

(III) FeO (r) + CO (k)
⇄ Fe (r) + CO
2
(k); (IV) 2SO
2
(k) + O
2
(k) ⇄ 2SO
3
(k).
Khi giảm áp suất của hệ, số cân bằng bị chuyển dịch theo chiều nghịch là
A. 1. B. 2. C. 3. D. 4.
36. ĐH2010B268C 36: Điện phân (với điện cực trơ) 200 ml dung dịch CuSO
4
nồng độ x mol/l,
sau một thời gian thu được dung dịch Y vẫn còn màu xanh, có khối lượng giảm 8 gam so với
dung dịch ban đầu. Cho 16,8 gam bột sắt vào Y, sau khi các phản ứng xảy ra hoàn toàn, thu
được 12,4 gam kim loại. Giá trị của x là
A. 1,50. B. 3,25. C. 1,25. D. 2,25.
37. ĐH2010B268C 39: Các chất đều không bị thuỷ phân trong dung dịch H
2
SO
4
loãng nóng là:
A. polietilen; cao su buna; polistiren.
B. poli(vinyl axetat); polietilen; cao su buna.
C. tơ capron; nilon-6,6; polietilen.
D. nilon-6,6; poli(etylen-terephtalat); polistiren.
38. ĐH2010A253C2: Thực hiện các thí nghiệm sau:
(I) Sục khí SO
2
vào dung dịch KMnO
4
. (II) Sục khí SO
2
vào dung dịch H
2
S.
(III) Sục hỗn hợp khí NO
2
và O
2
vào nước. (IV) Cho MnO
2
vào dung dịch HCl đặc,
nóng.
(V) Cho Fe
2
O
3
vào dung dịch H
2
SO
4
đặc, nóng. (VI) Cho SiO
2
vào dung dịch HF.
Số thí nghiệm có phản ứng oxi hoá - khử xảy ra là
www.daykemquynhon.ucoz.com
Tổng hợp kiến thức và đề thi tuyển sinh Đại học cao đẳng các năm Môn Hóa học
Ths. Huỳnh Thiên Lương
12
A. 6. B. 5. C. 4. D. 3.
39. ĐH2010A253C42: Điện phân (với điện cực trơ) một dung dịch gồm NaCl và CuSO
4

cùng số mol, đến khi ở catot xuất hiện bọt khí thì dừng điện phân. Trong cả quá trình điện phân
trên, sản phẩm thu được ở anot là
A. khí Cl
2
và H
2
. B. khí Cl
2
và O
2
. C. chỉ có khí Cl
2
. D. khí H
2
và O
2
.
40. ĐH2010A253C44: Từ 180 gam glucozơ, bằng phương pháp lên men rượu, thu được a
gam ancol etylic (hiệu suất 80%). Oxi hoá 0,1a gam ancol etylic bằng phương pháp lên men
giấm, thu được hỗn hợp X. Để trung hoà hỗn hợp X cần 720 ml dung dịch NaOH 0,2M. Hiệu
suất quá trình lên men giấm là
A. 90%. B. 10%. C. 80%. D. 20%.
41. CĐ2010B179C6: Cho phản ứng: Br
2
+ HCOOH → 2HBr +
CO
2
.

Nồng độ ban đầu của Br
2
là a mol/lít, sau 50 giây nồng độ Br
2
còn lại là 0,01 mol/lít. Tốc độ
trung
bình của phản ứng trên tính theo Br
2
là 4.10
-5
mol/(l.s). Giá trị của a


A. 0,018. B. 0,016. C. 0,014. D.
0,012.

42 ĐH2010A253C49: Trong phản ứng: K
2
Cr
2
O
7
+ HCl → CrCl
3
+ Cl
2
+ KCl + H
2
O
Số phân tử HCl đóng vai trò chất khử bằng k lần tổng số phân tử HCl tham gia phản ứng. Giá trị
của k là
A. 3/14. B. 4/7. C. 1/7. D. 3/7.

C. HƯỚNG DẪN – ĐÁP ÁN
1B 2C 3B 4A 5A 6C 7D 8D 9B 10D
11D 12D 13C 14A 15C 16B 17B 18 20A
21A 22A 23A 24C 25A 26C 27 28C 29 30B
31D 32D 33B 34 35A 37A 38C 39B 40A
41C 42D

Chương 3. SỰ ĐIỆN LI – PHẢN ỨNG GIỮA CÁC ION – pH
A. TÓM TẮT LÝ THUYẾT
1. SỰ ĐIỆN LI
1.1. Định nghĩa: Sự điện li là sự phân chia chất điện li thành ion dương và ion âm khi tan trong
nước hoặc nóng chảy.
Ví dụ: hoà tan muối ăn trong nước: NaCl
→ Na
+
+ Cl
-
1.2. Chất điện li mạnh, yếu
Chất điện li mạnh là chất phân li gần như hoàn toàn.Ví dụ: NaCl, HCl, H
2
SO
4
, NaOH,…
Chất điện li yếu là chất chỉ phân li một phần.Ví dụ: H
2
O, H
2
S, CH
3
COOH, …
1.3. Độ điện li
Để đánh giá độ mạnh, yếu của chất điện li, người ta dùng khái niệm độ điện li.
Độ điện li α của chất diện li là tỉ số giữa số phtử phân li và tổng số phtử của chất đó tan
trong dd.
Độ điện li phụ thuộc vào những yếu tố sau:
- Bản chất của chất điệ
n li. - Bản chất của dung môi.
- Nhiệt độ. - Nồng độ.
2. AXIT - BAZƠ - MUỐI - pH
2.1. Axit (theo Bronstet)
Axit là những chất có khả năng cho proton (H
+
).Ví dụ: HCl, H
2
SO
4
, NH
4
+
, …
2.2. Bazơ (theo Bronstet)
Bazơ là những chất có khả năng nhận proton (H
+
).Ví dụ: NaOH, NH
3
,
2
3
CO

, …
2.3. Hiđroxit lưỡng tính
Hiđroxit lưỡng tính là hiđroxit vừa có khả năng cho proton (H
+
) vừa có khả năng nhận
proton.Ví dụ: Zn(OH)
2
, Al(OH)
3,
HCO
3
-
. …
www.daykemquynhon.ucoz.com
Tổng hợp kiến thức và đề thi tuyển sinh Đại học cao đẳng các năm Môn Hóa học
Ths. Huỳnh Thiên Lương
13
2.4. Muối
Muối là những hchất mà phtử gồm cation kim loại kết hợp với anion gốc axit.
Ví dụ: NaCl, CaCO
3
, MgSO
4
, …
2.5. pH: Người ta dựa vào pH để đánh giá độ axit hay bazơ của dd.
[H
+
] . [OH
-
] = 10
-14
được gọi là tích số ion của nước. Thêm axit vào nước, nồng độ H
+

tăng, do đó nồng độ OH
-
giảm.
Công thức tính pH: pH = - lg[H
+
]. pH + pOH = 14
Dd NaOH 0,001M có [OH
-
] = 10
-3
hay [H
+
] = 10
-11
dd có pH = 11.
Dd axit (muối tạo bởi baz yếu và axit mạnh) có pH < 7. Dd bazơ (muối tạo bởi baz mạnh
và axit yếu) có pH > 7.
pH<7 pH = 7 pH > 7
Quỳ tím Đỏ Tím Xanh
Phenol phtalein Không màu Không màu Đỏ

3. PHẢN ỨNG TRAO ĐỔI ION
a. Sản phẩm của phản ứng có một chất kết tủa.Ví dụ: NaCl + AgNO
3
→AgCl↓ + NaNO
3
.
b. Phản ứng tạo chất dễ bay hơi. Ví dụ: Na
2
CO
3
+ H
2
SO
4
→ Na
2
SO
4
+ H
2
O + CO
2

c. Phản ứng tạo chất ít điện li. Ví dụ: CH
3
COONa + HCl → CH
3
COOH + NaCl
Phản ứng trao đổi ion giữa các ion trong dd chỉ xảy ra khi một trong các sản phẩm là
chất kết tủa, chất bay hơi hoặc chất điện li yếu.
CÁC CHẤT ÍT TAN:
- Axit: H
2
SiO
3

- Bazơ: Hầu hết đều ít tan, trừ: NaOH, KOH, Ba(OH)
2

- Muối:
+ Muối clorua: AgCl, PbCl
2
, Hg
2
Cl
2
, CuCl. Các Bromua và iodua của Ag
+
, Pb
2+
, cũng ít
tan giống như clorua.
+ Muối sunfat: BaSO
4
, PbSO
4
, CaSO
4
, Ag
2
SO
4

+ Muối sunfua, đều ít tan, từ muối sunfua của KL kiềm, kiềm thổ.
+ Muối cacbonat: Hầu hết đều ít tan, trừ: Na
2
CO
3
, K
2
CO
3
, (NH
4
)
2
CO
3

III. BÀI TOÁN HỢP CHẤT LƯỠNG TÍNH AXIT – BAZƠ
1. Sục khí CO
2
, SO
2
vào dung dịch kiềm
- Để giải bài toán chính xác và nhanh chóng, ta giải bằng cách viết các phương trình dạng
ion.
- Tính số mol các chất, ion có trong dung dịch (nếu tính được). Cụ thể: tính số mol CO
2

(SO
2
), số mol ion OH
-
,
22
33
()CO SO
−−
dựa vào hợp chất ít tan, thường là CaCO
3
, BaCO
3
(CaSO
3
,
BaSO
3
).
- Cách tính:
Gọi x là số mol của CO
2
(SO
2
), y là số mol của OH
-
, a là số mol
22
33
()CO SO
−−

23
2
332
-

CO OH HCO
xx xa
HCO OH CO H O
aaa
−−
−− −
+→
+→+

Ta có biểu thức liên hệ giữ x và y:
y = x + a
⇔ a = y – x
* Lưu ý: Nếu y < x, chỉ tạo muối
3
HCO

. Khi
đó, số mol của
3
HCO

= số mol OH
-
Ví dụ 1: ĐH2007B503C18: Nung 13,4 gam hỗn hợp 2 muối cacbonat của 2 kim loại hóa trị 2,
thu được 6,8 gam chất rắn và khí X. Lượng khí X sinh ra cho hấp thụ vào 75 ml dung dịch
NaOH 1M, khối lượng muối khan thu được sau phản ứng là (cho H = 1, C = 12, O = 16, Na =
23)
www.daykemquynhon.ucoz.com
Tổng hợp kiến thức và đề thi tuyển sinh Đại học cao đẳng các năm Môn Hóa học
Ths. Huỳnh Thiên Lương
14
A. 6,5 gam. B. 4,2 gam. C. 6,3 gam. D. 5,8 gam.

Cách giải:
Áp dụng định luật bảo toàn khối lượng: m
hỗn hợp muối
= m
chất rắn
+ m
khí

13,4 = 6,8 + m
CO2
⇔ số mol CO
2
=
13, 4 6,8
0,15
44

=
Số mol OH
-
= số mol NaOH = 0,075.1 = 0,075
Ta thấy y < x. Vậy chỉ tạo muối
3
HCO

. M
muối khan
= 0,075.84 = 6,3
Ví dụ 2: ĐH2010A253C24: Cho m gam NaOH vào 2 lít dung dịch NaHCO
3
nồng độ a mol/l,
thu được 2 lít dung dịch X. Lấy 1 lít dung dịch X tác dụng với dung dịch BaCl
2
(dư) thu được
11,82 gam kết tủa. Mặt khác, cho 1 lít dung dịch X vào dung dịch CaCl
2
(dư) rồi đun nóng,
sau khi kết thúc các phản ứng thu được 7,0 gam kết tủa. Giá trị của a, m tương ứng là
A. 0,08 và 4,8. B. 0,04 và 4,8. C. 0,14 và 2,4. D. 0,07 và 3,2.

Cách giải:
Khi cho NaOH vào dung dịch NaHCO
3
, sẽ xảy ra phản ứng:
2
332
HCO OH CO H O
−− −
+→+. Trong dung dịch X có thể chứa cả hai ion:
2
33
,HCO CO
−−

Gọi x, y lần lượt là số mol của
2
33
,HCO CO



TN1:
22
33
B
aCO BaCO
+−
+→ n
kết tủa
=
2
3
11,82
0,06
197
CO
n

==
TN 2:
0
2
3322
2
t
HCO CO H O CO
−−
⎯⎯→++ và
22
33
Ca CO CaCO
+−
+→
Như vậy, số mol của
3
HCO

= 2.(số mol của CaCO
3
– số mol
2
3
CO

ở TN 1)
= 2 . (0,07 – 0,06) = 0,02
Vậy trong dung dịch X, ta có: x = 0,02.2 = 0,04 và y = 0,06.2 = 0,12
2
332
0,04 0,12 0,12
HCO OH CO H O
−− −
+→+


Vậy số mol của OH
-
là 0,12 mol, của
3
HCO

là 0,04 + 0,12 = 0,16 mol.
m = 0,12. 40 = 4,8 g; a = 0,16/2 = 0,08M
Ví dụ 3: ĐH2007A930C21: Hấp thụ hoàn toàn 2,688 lít khí CO2 (ởđktc) vào 2,5 lít dung dịch
Ba(OH)2 nồng độ a mol/l, thu được 15,76 gam kết tủa. Giá trị của a là (cho C = 12, O = 16, Ba =
137)
A. 0,032. B. 0,06. C. 0,04. D. 0,048.

Cách giải:
Số mol CO
2
x = 2,688/22,4 = 0,12; Số mol OH
-
= 2.2,5.a = 5a
Áp dụng: số mol của
2
3
CO

= số mol của BaCO
3
= 15,76/197 = 0,08
Ta có: 5a = 0,12 + 0,08
⇔ a = 0,04
Ví dụ 4: ĐH2009A175C4: Cho 0,448 lít khí CO2 (ở đktc) hấp thụ hết vào 100 ml dung dịch
chứa hỗn hợp NaOH 0,06M và Ba(OH)2 0,12M, thu được m gam kết tủa. Giá trị của m là
A. 1,182. B. 3,940. C. 1,970. D. 2,364.
Cách giải:
Số mol CO
2
x = 0,448/22,4 = 0,02;
Số mol OH
-
y = 0,1.0,06 + 2.0,1.0,12 = 0,03
Áp dụng: số mol của
2
3
CO

= số mol của BaCO
3
= 0,03 – 0,02 = 0,01
M = 197. 0,01 = 1,97
www.daykemquynhon.ucoz.com
Tổng hợp kiến thức và đề thi tuyển sinh Đại học cao đẳng các năm Môn Hóa học
Ths. Huỳnh Thiên Lương
15
Ví dụ 5: CĐ2010B635C5: Hấp thụ hoàn toàn 3,36 lít khí CO
2
(đktc) vào 125 ml dung dịch
Ba(OH)
2
1M, thu được
dung
dịch X. Coi thể tích dung dịch không thay đổi, nồng độ mol của
chất tan trong dung dịch X


A. 0,1M. B. 0,4M. C. 0,6M. D.
0,2M.
Cách giải:
Số mol CO
2
x = 0,3,36/22,4 = 0,15;
Số mol OH
-
y = 2.0,125.1= 0,03
Ta thấy y < x. Vậy số mol
3
HCO

= y. Số mol của Ba(HCO
3
)
2
= y/2 = 0,015
Nồng độ là: 0,015/0,125 = 0,6M
2. Bazơ tan tác dụng với dung dịch muối kim loại mà hiđroxit của KL có tính lưỡng tính
Dạng toán: Cho dung dịch kiềm vào dung dịch muối của Al
3+
, Zn
2+
, Cr
3+

Gọi x là số mol của OH
-
, y là số mol Al
3+
, a là số mol Al(OH)
3

3
3
322
3()
y 3
()
y - y-
Al OH Al OH
ya
Al OH OH AlO H O
ya a a
+−
−−
+→
+→ +


Ta có biểu thức liên hệ giữ x và y:
x = 3y + (y – a)
⇔ a = 4y – x

Tương tự:
Ví dụ 1: ĐH2010A253C26: Hoà tan hoàn toàn m gam ZnSO
4
vào nước được dung dịch X.
Nếu cho 110 ml dung dịch KOH 2M vào X thì thu được 3a gam kết tủa. Mặt khác, nếu cho
140 ml dung dịch KOH 2M vào X thì thu được 2a gam kết tủa. Giá trị của m là
A. 17,71. B. 16,10. C. 32,20. D. 24,15.

Cách giải:
Ở TN 1: Áp dụng: x = 0,11.2 = 0,22
Ta có khối lượng kết tủa:
440,22
.99 3a .99 3a
22
yx y−−
=
⇔=(1)
Ở TN 2: x = 0,14. 2 = 0,28
Ta có:
440,28
.99 3a .99 2a
22
yx y−−
=
⇔=(2)
Lấy (1) chia (2) ta được:
40.223
0,1
40,282
y
y
y

=⇔=


Vậy m = 0,1. 161 = 16,1
Ví dụ 2:
CĐ2009A327C39:
Hoà tan hết m gam ZnSO
4
vào nước được dung dịch X. Cho 110 ml
dung dịch KOH 2M vào X,
thu được a gam kết tủa. Mặt khác, nếu cho 140 ml dung dịch KOH 2M
vào X thì cũng thu được a gam kết tủa. Giá trị của m là
A. 17,710. B. 12,375. C. 20,125. D. 22,540.

Cách giải:

Bài toán cho thấy, cả hai thí nghiệm đều cho cùng một khối lượng kết tủa. Vậy, ở TN 1, chỉ
tạo thành kết tủa (lượng kiềm vừa đủ để tạo kết tủa).
Số mol kết tủa ở TN 1 là : 0,11.2/2 = 0,11
2
2
2
222
2()
y 2
()2 2
2(y- ) y -
Zn OH Zn OH
ya
Z
nOH OH ZnO HO
ya a a
+−
−−
+→
+→+


Ta có biểu thức liên hệ giữ x và y:
x = 2y + 2(y - a)

www.daykemquynhon.ucoz.com
Tổng hợp kiến thức và đề thi tuyển sinh Đại học cao đẳng các năm Môn Hóa học
Ths. Huỳnh Thiên Lương
16
Ở TN 2: Số mol kết tủa là:
440,28
22
yx y
aa


=⇔=

Theo đề ta có:
4 0,28 0,22
0,11 0,125
24
yx
y
−+
=⇔= =

m = 0,125.161 = 20,125
Ví dụ 3: ĐH2007A930C40: Trộn dung dịch chứa a mol AlCl
3
với dung dịch chứa b mol NaOH.
Để thu được kết tủa thì cần có tỉ lệ
A. a : b = 1 : 4.
B. a : b < 1 : 4. C. a : b = 1 : 5. D. a : b > 1 : 4.
Cách giải:
Áp dụng: Để có kết tủa, ta cần thoã mãn: a= 4y – x > 0 => 4a – b > 0
Ví dụ 4: CĐ2007B503C31: Cho 200 ml dung dịch AlCl
3
1,5M tác dụng với V lít dung dịch
NaOH 0,5M, lượng kết tủa thu được là 15,6 gam. Giá trị lớn nhất của V là (cho H = 1, O = 16,
Al = 27)
A. 1,8. B. 2. C. 2,4. D. 1,2.

Cách giải:

y = 0,2.1,5 = 0,3
x = V.0,5
a= 15,6/78 = 0,2
Áp dụng: x = 4y –a => 0,5V = 4.0,3 - 0,2 => V = 2
Ví dụ 5: CĐ2007A798C41: Thêm m gam kali vào 300ml dung dịch chứa Ba(OH)2 0,1M và
NaOH 0,1M thu được dung dịch X. Cho từ từ dung dịch X vào 200ml dung dịch Al2(SO4)3
0,1M thu được kết tủa Y. Để thu được lượng kết tủa Y lớn nhất thì giá trị của m là (Cho H = 1; O
= 16; Na = 23; Al = 27; S = 32; K = 39; Ba = 137)
A. 1,71. B. 1,59. C. 1,95. D. 1,17.
Cách giải:
Để kết tủa lớn nhất, a = y = 0,2.2.0,1 =0,04. => x = 3y =3.0,04= 0,12
x = 0,3.2.0,1 + 0,3.0,1 + số mol OH
-
(của K tan trong dd tạo thành KOH = số mol K)
Vậy số mol K = 0,12 - (0,04 + 0,03) = 0,05
m = 0,05.39 = 1,95

Ví dụ 6: ĐH2008A263C14: Cho V lít dung dịch NaOH 2M vào dung dịch chứa 0,1 mol
Al2(SO4)3 và 0,1 mol H2SO4 đến khi phản ứng hoàn toàn, thu được 7,8 gam kết tủa. Giá trị lớn
nhất của V để thu được lượng kết tủa trên là
A. 0,45. B. 0,35. C. 0,25. D. 0,05.
Cách giải: Số mol OH
-
cần để trung hoà 0,1 mol axit là: 0,1.2 = 0,2
y = 2.0,1 = 0,2
x = 2V – 0,2
a = 7,8/78 = 0,1
Áp dụng: a = 4y – x => 0,1 = 4.0,2 – (2V – 0,2) => V = 0,45
Ví dụ 7: CĐ2009B168C36: Hoà tan hoàn toàn 47,4 gam phèn chua KAl(SO
4
)
2
.12H
2
O vào
nước, thu được dung dịch X. Cho toàn bộ X tác dụng với 200 ml dung dịch Ba(OH)
2
1M, sau
phản ứng thu được m gam kết tủa. Giá trị của m là
A. 7,8. B. 62,2. C. 54,4. D. 46,6.
Cách giải:
3
42 2 4 2
A( ).12 2 12
0,1 0,1 0,2
KlSO HO K Al SO HO
++ −
→+ + +

2
2
() 2O
0,2 0,2 0,4
Ba OH Ba H
+−
→+

y = 47,4/474= 0,1
www.daykemquynhon.ucoz.com
Tổng hợp kiến thức và đề thi tuyển sinh Đại học cao đẳng các năm Môn Hóa học
Ths. Huỳnh Thiên Lương
17
x = 0,2.2.1 = 0,4
a = 4y – x = 0 => không có kết tủa Al(OH)
3
.
Vậy, chỉ tạo thành kết tủa BaSO
4
.
22
44
0,2 0,2 0,2
B
a SO BaSO
+−
+→

m = 0,2.233 = 46,6

Ví dụ 8: ĐH2010B268C20: Cho 150 ml dung dịch KOH 1,2M tác dụng với 100 ml dung dịch
AlCl
3
nồng độ x mol/l, thu được dung dịch Y và 4,68 gam kết tủa. Loại bỏ kết tủa, thêm tiếp
175 ml dung dịch KOH 1,2M vào Y, thu được 2,34 gam kết tủa. Giá trị của x là
A. 0,9. B. 0,8. C. 1,0. D. 1,2.
Cách giải:
TN 1: x
1
= 0,15.1,2 = 0,18 a
1
= 4,68/78 = 0,06 => y
1
= (0,18 + 0,06)/4 = 0,06
TN2: x
2
= 0,175.1,2 = 0,21 a
2
= 2,34/78 = 0,03 => y
2
= (0,21 + 0,03)/4 = 0,06
Vậy, tổng số mol Al
3+
: y = y
1
+ y
2
= 0,12
Nồng độ là: 0,12/0,1 = 1,2
Ví dụ 9: ĐH2009A175C2: Hoà tan hết m gam ZnSO
4
vào nước được dung dịch X. Cho 110 ml
dung dịch KOH 2M vào X, thu được a gam kết tủa. Mặt khác, nếu cho 140 ml dung dịch KOH
2M vào X thì cũng thu được a gam kết tủa. Giá trị của m là
A. 20,125. B. 22,540. C. 12,375. D. 17,710.

Ví dụ 10: CĐ2009B168C4: Nhỏ từ từ 0,25 lít dung dịch NaOH 1,04M vào dung dịch gồm 0,024
mol FeCl
3
; 0,016 mol Al
2
(SO
4
)
3
và 0,04 mol H
2
SO
4
thu được m gam kết tủa. Giá trị của m là
A. 2,568. B. 4,128. C. 1,560. D. 5,064.
Số mol OH
-
= 0,25.1,04 = 0,26
Số mol Fe
3+
= 0,024
Số mol Al
3+
= 0,016.2 = 0,032
Số mol H
+
= 0,04.2 = 0,08
Các phản ứng lần lượt như sau:
2
3
3
0,08 0,08
Fe 3O e( )
0,024 0,072 0,024
OH H H O
HFOH
−+
+−
+→
+→

Số mol OH
-
còn lại là: 0,26 – (0,08 + 0,072) = 0,108
Áp dụng: x = 0,108; y = 0,032; a = 4.0,032- 0,108 = 0,02
Khối lượng kết tủa =
33
e( ) ( )
0,024.107 0,02.78 4,128
FOH AlOH
mm+= +=

3. Cho từ từ dung dịch axit vào dung dịch muối cacbonat, sunfit
Gọi x là số mol của ion H
+
, y là số mol của
22
33
()CO SO


, a là số mol khí thoát ra
Ví dụ 1: ĐH2007A930C1: Cho từ từ dung dịch chứa a mol HCl vào dung dịch chứa b mol
Na2CO3 đồng thời khuấy đều, thu được V lít khí (ởđktc) và dung dịch X. Khi cho dư nước vôi
2
33
322
y -

HCO HCO
yya
HHCO COHO
aa a
+− −
+−
+→
+→+

Ta có biểu thức liên hệ giữ x và y:
x = y + a ⇔ a = x - y
www.daykemquynhon.ucoz.com
Tổng hợp kiến thức và đề thi tuyển sinh Đại học cao đẳng các năm Môn Hóa học
Ths. Huỳnh Thiên Lương
18
trong vào dung dịch X thấy có xuất hiện kết tủa. Biểu thức liên hệ giữa V với a, b là:
A. V = 11,2(a - b). B. V = 22,4(a - b). C. V = 22,4(a + b). D. V = 11,2(a + b).
Cách giải:
Áp dụng: x = a; y = b => Số mol của khí CO
2
thoát ra = a – b
=> Thể tích khí là: V = 22,4(a - b).
Ví dụ 2: ĐH2010A253C45: Nhỏ từ từ từng giọt đến hết 30 ml dung dịch HCl 1M vào 100 ml
dung dịch chứa Na
2
CO
3
0,2M và NaHCO
3
0,2M, sau phản ứng thu được số mol CO
2


A. 0,020. B. 0,030. C. 0,015. D. 0,010.
Cách giải:
Số mol
2
3
CO

= 0,1.0,2 = 0,02
Số mol
3
HCO

= 0,1.0,2 = 0,02
Số mol H
+
= 0,03.1 = 0,03
2
33
32 2
0,02 0,02 0,02
H
(0,03 0,02) 0,01
HCO HCO
HCO H O CO
+− −
+−
+→
←→
+→+


Ví dụ 3: ĐH2009A175C22: Dung dịch X chứa hỗn hợp gồm Na
2
CO
3
1,5M và KHCO
3
1M. Nhỏ
từ từ từng giọt cho đến hết 200 ml dung dịch HCl 1M vào 100 ml dung dịch X, sinh ra V lít khí
(ở đktc). Giá trị của V là
A. 4,48. B. 3,36. C. 2,24. D. 1,12.
Cách giải:
Số mol
2
3
CO

= 0,1.1,5 = 0,15
Số mol
3
HCO

= 0,1.1 = 0,1
Số mol H
+
= 0,2.1 = 0,2
2
33
32 2
0,15 0,15 0,15
H
(0,2 0,15) 0,05
HCO HCO
HCO H O CO
+− −
+−
+→
←→
+→+


Thể tích khí thoát ra: 0,05.22,4 = 1,12
4. Kiềm phản ứng với axit phân li nhiều nấc
ĐH2009B148C49: Cho 100 ml dung dịch KOH 1,5M vào 200 ml dung dịch H
3
PO
4
0,5M, thu
được dung dịch X. Cô cạn dung dịch X, thu được hỗn hợp gồm các chất là
A. KH
2
PO
4
và K
3
PO
4
. B. KH
2
PO
4
và K
2
HPO
4
.
C. KH
2
PO
4
và H
3
PO
4
. D. K
3
PO
4
và KOH.

B. CÁC ĐỀ THI TUYỂN SINH ĐẠI HỌC, CAO ĐẲNG
1. ĐH2007A930C1: Cho từ từ dung dịch chứa a mol HCl vào dung dịch chứa b mol Na
2
CO
3

đồng thời khuấy đều, thu được V lít khí (ở đktc) và dung dịch X. Khi cho dư nước vôi trong vào
dung dịch X thấy có xuất hiện kết tủa. Biểu thức liên hệ giữa V với a, b là:
A. V = 11,2(a - b). B. V = 22,4(a - b). C. V = 22,4(a + b). D. V = 11,2(a + b).
2. ĐH2007A930C8: Dung dịch HCl và dung dịch CH
3
COOH có cùng nồng độ mol/l, pH của hai
dung dịch tương ứng là x và y. Quan hệ giữa x và y là (giả thiết, cứ 100 phân tử CH
3
COOH thì
có 1 phân tử điện li)
A. y = x + 2. B. y = x - 2. C. y = 2x. D. y = 100x.
3. ĐH2007A930C21: Hấp thụ hoàn toàn 2,688 lít khí CO
2
(ởđktc) vào 2,5 lít dung dịch
Ba(OH)2 nồng độ a mol/l, thu được 15,76 gam kết tủa. Giá trị của a là (cho C = 12, O = 16, Ba =
137)
www.daykemquynhon.ucoz.com
Tổng hợp kiến thức và đề thi tuyển sinh Đại học cao đẳng các năm Môn Hóa học
Ths. Huỳnh Thiên Lương
19
A. 0,032. B. 0,06. C. 0,04. D. 0,048.
4. ĐH2007A930C28: Cho dãy các chất: Ca(HCO
3
)
2
, NH
4
Cl, (NH
4
)
2
CO
3
, ZnSO
4
, Al(OH)
3
,
Zn(OH)
2
. Số chất trong dãy có tính chất lưỡng tính là
A. 4. B. 5. C. 2. D. 3.
5. ĐH2007A930C56: Có 4 dung dịch muối riêng biệt: CuCl
2
, ZnCl
2
, FeCl
3
, AlCl
3
. Nếu thêm
dung dịch KOH (dư) rồi thêm tiếp dung dịch NH
3
(dư) vào 4 dung dịch trên thì số chất kết tủa
thu được là
A. 2. B. 4. C. 1. D. 3.
6. ĐH2007B503C5: Trộn 100 ml dung dịch (gồm Ba(OH)
2
0,1M và NaOH 0,1M) với 400 ml
dung dịch (gồm H
2
SO
4
0,0375M và HCl 0,0125M), thu được dung dịch X. Giá trị pH của dung
dịch X là
A. 6. B. 1. C. 2. D. 7.
7. ĐH2007B503C30: Trong các dung dịch: HNO
3
, NaCl, Na
2
SO
4
, Ca(OH)
2
, KHSO
4
,
Mg(NO
3
)
2
, dãy gồm các chất đều tác dụng được với dung dịch Ba(HCO
3
)
2
là:
A. HNO
3
, Ca(OH)
2
, KHSO
4
, Na
2
SO
4
. B. NaCl, Na
2
SO
4
, Ca(OH)
2
.
C. HNO
3
, Ca(OH)
2
, KHSO
4
, Mg(NO
3
)
2
. D. HNO
3
, NaCl, Na
2
SO
4
.
8. ĐH2007B503C36: Hỗn hợp X chứa Na
2
O, NH
4
Cl, NaHCO
3
và BaCl
2
có số mol mỗi chất đều
bằng nhau. Cho hỗn hợp X vào H2O (dư), đun nóng, dung dịch thu được chứa
A. NaCl, NaOH, BaCl
2
. B. NaCl, NaHCO
3
, NH
4
Cl, BaCl
2
.
C. NaCl. D. NaCl, NaOH.
9. ĐH2007B503C44: Thực hiện hai thí nghiệm:
1) Cho 3,84 gam Cu phản ứng với 80 ml dung dịch HNO
3
1M thoát ra V1 lít NO.
2) Cho 3,84 gam Cu phản ứng với 80 ml dung dịch chứa HNO
3
1M và H
2
SO
4
0,5 M thoát ra V2
lít NO. Biết NO là sản phẩm khử duy nhất, các thể tích khí đo ở cùng điều kiện. Quan hệ giữa
V1 và V2 là (cho Cu = 64)
A. V2 = 2V1. B. V2 = 1,5V1. C. V2 = 2,5V1. D. V2 = V1.
10. ĐH2007B503C45: Cho 4 phản ứng:
(1) Fe + 2HCl → FeCl
2
+ H
2

(2) 2NaOH+(NH
4
)
2
SO
4
→Na
2
SO
4
+2NH
3
+ 2H
2
O
(3) BaCl
2
+ Na
2
CO
3
→ BaCO
3
+ 2NaCl
(4) 2NH
3
+ 2H
2
O + FeSO
4
→ Fe(OH)
2
+ (NH
4
)
2
SO
4

Các phản ứng thuộc loại phản ứng axit - bazơ là
A. (2),(3). B. (3),(4). C. (2),(4). D. (1),(2).
11.CĐ2007A798C1: Một dung dịch chứa 0,02 mol Cu
2+
, 0,03 mol K
+
, x mol Cl
-
và y mol
2-
4
SO
.
Tổng khối lượng các muối tan có trong dung dịch là 5,435 gam. Giá trị của x và y lần lượt là
(Cho O = 16; S = 32; Cl = 35,5; K = 39; Cu = 64)
A. 0,03 và 0,02.
B. 0,01 và 0,03. C. 0,02 và 0,05. D. 0,05 và 0,01.
12.CĐ2007A798C4: Trong số các dung dịch: Na
2
CO
3
, KCl, CH
3
COONa, NH
4
Cl, NaHSO
4
,
C
6
H
5
ONa, những dung dịch có pH > 7 là
A. Na
2
CO
3
, C
6
H
5
ONa, CH
3
COONa. B. NH
4
Cl, CH
3
COONa, NaHSO
4
.
C. KCl, C
6
H
5
ONa, CH
3
COONa. D. Na
2
CO
3
, NH
4
Cl, KCl.
13.CĐ2007A798C37: Khi cho 100ml dung dịch KOH 1M vào 100ml dung dịch HCl thu được
dung dịch có chứa 6,525 gam chất tan. Nồng độ mol (hoặc mol/l) của HCl trong dung dịch đã
dùng là (Cho H = 1; O = 16; Cl = 35,5; K = 39)
A. 0,25M. B. 0,5M. C. 0,75M. D. 1M.
14.CĐ2007A798C43: Khi hòa tan hiđroxit kim loại M(OH)
2
bằng một lượng vừa đủ dung dịch
H
2
SO
4
20% thu được dung dịch muối trung hoà có nồng độ 27,21%. Kim loại M là (Cho H = 1;
O = 16; Mg = 24; S = 32; Fe = 56; Cu = 64; Zn = 65)
A. Fe. B. Zn. C. Cu. D. Mg.
15.CĐ2007A798C56: Các hợp chất trong dãy chất nào dưới đây đều có tính lưỡng tính?
A. Cr(OH)
3
, Fe(OH)
2
, Mg(OH)
2
. B. Cr(OH)
3
, Zn(OH)
2
, Mg(OH)
2
.
www.daykemquynhon.ucoz.com
Tổng hợp kiến thức và đề thi tuyển sinh Đại học cao đẳng các năm Môn Hóa học
Ths. Huỳnh Thiên Lương
20
C. Cr(OH)
3
, Zn(OH)
2
, Pb(OH)
2
. D. Cr(OH)
3
, Pb(OH)
2
, Mg(OH)
2
.
16.ĐH2008A263C9: Có các dung dịch riêng biệt sau:
C
6
H
5
-NH
3
Cl (phenylamoni clorua), H
2
N-CH
2
-CH
2
-CH(NH
2
)-COOH,
ClH
3
N-CH
2
-COOH, HOOC-CH
2
-CH
2
-CH(NH
2
)-COOH, H
2
N-CH
2
-COONa.

Số lượng các dung dịch có pH < 7 là
A. 2. B. 5. C. 4. D. 3.
17.ĐH2008A263C28: Trộn lẫn V ml dung dịch NaOH 0,01M với V ml dung dịch HCl 0,03 M
được 2V ml dung dịch Y. Dung dịch Y có pH là
A. 4. B. 3. C. 2. D. 1.
18.ĐH2008B195C15: Cho dãy các chất: KAl(SO
4
)
2
.12H
2
O, C
2
H
5
OH, C
12
H
22
O
11
(saccarozơ),
CH
3
COOH, Ca(OH)
2
, CH
3
COONH
4
. Số chất điện li là
A. 3. B. 4. C. 5. D. 2.
19.ĐH2008B195C28: Trộn 100 ml dung dịch có pH = 1 gồm HCl và HNO
3
với 100 ml dung
dịch NaOH nồng độ a (mol/l) thu được 200 ml dung dịch có pH = 12. Giá trị của a là (biết trong mọi
dung dịch [H
+
][OH
-
] = 10
-14
)
A. 0,15. B. 0,30. C. 0,03. D. 0,12.
20.ĐH2008B195C12: Dung dịch X chứa các ion: Fe
3+
,
2-
4
SO
, NH
4
+
, Cl
-
. Chia dung dịch X
thành hai phần bằng nhau:
- Phần một tác dụng với lượng dư dung dịch NaOH, đun nóng thu được 0,672 lít khí (ở
đktc) và 1,07 gam kết tủa;
- Phần hai tác dụng với lượng dư dung dịch BaCl
2
, thu được 4,66 gam kết tủa.
Tổng khối lượng các muối khan thu được khi cô cạn dung dịch X là (quá trình cô cạn chỉ
có nước bay hơi)
A. 3,73 gam. B. 7,04 gam. C. 7,46 gam. D. 3,52 gam.
21.ĐH2008B195C27: Cho các dung dịch có cùng nồng độ: Na2CO3 (1), H2SO4 (2), HCl (3),
KNO
3 (4). Giá trị pH của các dung dịch được sắp xếp theo chiều tăng từ trái sang phải là:
A. (3), (2), (4), (1). B. (4), (1), (2), (3). C. (1), (2), (3), (4). D. (2), (3), (4), (1).
22.ĐH2008B195C30: Cho dãy các chất: KOH, Ca(NO3)2, SO3, NaHSO4, Na2SO3, K2SO4. Số
chất trong dãy tạo thành kết tủa khi phản ứng với dung dịch BaCl
2 là
A. 4. B. 6. C. 3. D. 2.
23.CĐ2009A327C15: Nung 6,58 gam Cu(NO
3
)
2
trong bình kín không chứa không khí, sau một
thời gian thu được
4,96 gam chất rắn và hỗn hợp khí X. Hấp thụ hoàn toàn X vào nước để
được 300 ml dung dịch Y. Dung dịch Y có pH bằng
A. 4. B. 3. C. 2. D. 1.

24.CĐ2009A327C
43:
Có năm dung dịch đựng riêng biệt trong năm ống nghiệm:
(NH
4
)
2
SO
4
, FeCl
2
, Cr(NO
3
)
3
, K
2
CO
3
, Al(NO
3
)
3
. Cho dung dịch Ba(OH)
2
đến dư vào năm
dung dịch trên. Sau khi phản ứng kết thúc, số ống nghiệm có kết tủa là
A. 3. B. 2. C. 4. D. 5.
25.CĐ2009A327C39: Hoà tan hết m gam ZnSO
4
vào nước được dung dịch X. Cho 110 ml dung
dịch KOH 2M vào X,
thu được a gam kết tủa. Mặt khác, nếu cho 140 ml dung dịch KOH 2M vào X
thì cũng thu được a gam kết tủa. Giá trị của m là
A. 17,710. B. 12,375. C. 20,125. D. 22,540.
26.ĐH2009B148C6: Trộn 100 ml dung dịch hỗn hợp gồm H
2
SO
4
0,05M và HCl 0,1M với 100
ml dung dịch hỗn hợp gồm NaOH 0,2M và Ba(OH)
2
0,1M, thu được dung dịch X. Dung dịch X
có pH là
A. 13,0. B. 1,2. C. 1,0. D. 12,8.
27.ĐH2009B148C49: Cho 100 ml dung dịch KOH 1,5M vào 200 ml dung dịch H
3
PO
4
0,5M,
thu được dung dịch X. Cô cạn dung dịch X, thu được hỗn hợp gồm các chất là
A. KH
2
PO
4
và K
3
PO
4
. B. KH
2
PO
4
và K
2
HPO
4
.
www.daykemquynhon.ucoz.com
Tổng hợp kiến thức và đề thi tuyển sinh Đại học cao đẳng các năm Môn Hóa học
Ths. Huỳnh Thiên Lương
21
C. KH
2
PO
4
và H
3
PO
4
. D. K
3
PO
4
và KOH.
28.ĐH2009B148C58: Cho dung dịch X chứa hỗn hợp gồm CH
3
COOH 0,1M và CH
3
COONa
0,1M. Biết ở 25 oC, Ka của CH
3
COOH là 1,75.10-5 và bỏ qua sự phân li của nước. Giá trị pH
của dung dịch X ở 25
o
C là
A. 1,00. B. 4,24. C. 2,88. D. 4,76.
29. CĐ2009B168C13: Cho dung dịch chứa 0,1 mol (NH
4
)
2
CO
3
tác dụng với dung dịch chứa
34,2 gam Ba(OH)
2
. Sau phản ứng thu được m gam kết tủa. Giá trị của m là
A. 19,7. B. 15,5. C. 17,1. D. 39,4.
30.CĐ2009B168C39: Dãy gồm các ion (không kể đến sự phân li của nước) cùng tồn tại trong
một dung dịch là:
A.
++
3
Ag , Na , NO , Cl B.
2+ + 2- 3-
44
Mg , K , SO , PO
C.
+3+ - 2-
34
H , Fe , NO , SO

D.
3+ + - -
4
Al , NH , Br , OH

31.CĐ2010A635C17: Cho 9,125 gam muối hiđrocacbonat phản ứng hết với dung dịch H
2
SO
4
(dư), thu được
dung
dịch chứa 7,5 gam muối sunfat trung hoà. Công thức của muối hiđrocacbonat


A. Ca(HCO
3
)
2
. B. NaHCO
3
. C. Mg(HCO
3
)
2
. D.
Ba(HCO
3
)
2
.

32.CĐ2010A635C22
:
Dãy gồm các ion cùng tồn tại trong một dung dịch
là:
A.
2+ - + 2-
3
Ca , Cl , Na , CO
B.
+2+
K , Ba , OH , Cl

C.
3+ 3- - 2+
4
Al , PO , Cl , Ba
D.
++ - -
3
Na , K , OH , HCO
33.CĐ2010A635C49: Thuốc thử dùng để phân biệt dung dịch NH
4
NO
3
với dung dịch
(NH
4
)
2
SO
4


A. kim loại Cu và dung dịch HCl. B. đồng(II) oxit và dung dịch
HCl.

C. đồng(II) oxit và dung dịch NaOH. D. dung dịch NaOH và dung dịch
HCl.

34.CĐ2010A635C53: Dung dịch nào sau đây có pH >
7?

A. Dung dịch Al
2
(SO
4
)
3
. B. Dung dịch
NaCl.

C. Dung dịch CH
3
COONa. D. Dung dịch
NH
4
Cl.

35.CĐ2010A635C59: Thuốc thử dùng để phân biệt 3 dung dịch riêng biệt: NaCl, NaHSO
4
,
HCl


A. (NH
4
)
2
CO
3
. B. BaCl
2
. C. NH
4
Cl. D.
BaCO
3
.

36.ĐH2010A253C
11: Cho 4 dung dịch: H
2
SO
4
loãng, AgNO
3
, CuSO
4
, AgF. Chất không tác
dụng được với cả 4 dung dịch trên là
A. NH
3
. B. KOH. . NaNO
3
. D. BaCl
2
.

37.ĐH2010A253C
30: Cho dung dịch X gồm: 0,007 mol Na
+
; 0,003 mol Ca
2+
; 0,006 mol Cl

;
0,006 mol HCO
3

và 0
,001 mol NO
3

. Để loại bỏ hết Ca
2+
trong X cần một lượng vừa đủ dung
dịch chứa a gam Ca(OH)
2
. Giá trị của a là
A. 0,180. B. 0,120. C. 0,444. D. 0,222.
38. ĐH2010A253C
36: Dung dịch X có chứa: 0,07 mol Na
+
; 0,02 mol
2-
4
SO và x mol OH
-
.
Dung dịch Y có chứa

43
ClO , NO
và y mol H
+
; tổng số mol

43
ClO , NO là 0,04. Trộn X và Y
được 100 ml dung dịch Z. Dung dịch Z có pH (bỏ qua sự điện li của H
2
O) là
A. 1. B. 12. C. 13. D. 2.
39. CĐ2010B179C
27: Dãy gồm các ion cùng tồn tại trong một dung dịch là:
A.
3+ 3- - 2+
4
Al , PO , Cl , Ba B.
++ - -
3
Na , K , OH , HCO
C. K
+
, Ba
2+
, OH

, Cl

. D.
2+ - + 2-
3
Ca , Cl , Na , CO
40. CĐ2010B179C
52: Dung dịch nào sau đây có pH > 7?
A. Dung dịch Al
2
(SO
4
)
3
. B. Dung dịch CH
3
COONa.
C. Dung dịch NaCl. D. Dung dịch NH
4
Cl.
41. ĐH2010B268C38: Cho dung dịch Ba(HCO
3
)
2
lần lượt vào các dung dịch: CaCl
2
,
www.daykemquynhon.ucoz.com
Tổng hợp kiến thức và đề thi tuyển sinh Đại học cao đẳng các năm Môn Hóa học
Ths. Huỳnh Thiên Lương
22
Ca(NO
3
)
2
, NaOH, Na
2
CO
3
, KHSO
4
, Na
2
SO
4
, Ca(OH)
2
, H
2
SO
4
, HCl. Số trường hợp có tạo ra kết
tủa là
A. 5. B. 6. C. 4. D. 7.
42. ĐH2010B268C44: Dung dịch X chứa các ion: Ca
2+
, Na
+
,
-
3
HCO

và Cl

, trong đó số mol
của ion Cl

là 0,1. Cho 1/2 dung dịch X phản ứng với dung dịch NaOH (dư), thu được 2 gam
kết tủa. Cho 1/2 dung dịch X còn lại phản ứng với dung dịch Ca(OH)
2
(dư), thu được 3 gam kết
tủa. Mặt khác, nếu đun sôi đến cạn dung dịch X thì thu được m gam chất rắn khan. Giá trị của m

A. 9,21. B. 7,47. C. 9,26. D. 8,79.

C. HƯỚNG DẪN – ĐÁP ÁN

1B 2A 3C 4A 5C 6C 7A 8C 9A 10C
11A 12A 13B 14C 15C 16D 17C 18B 19D 20A
21D 22A 23D 24A 25C 26A 27B 28D 29A 30C
31C 32B 33A 34C 35D 36C 37D 38D 39C 40B
41B 42D


www.daykemquynhon.ucoz.com
Tổng hợp kiến thức và đề thi tuyển sinh Đại học cao đẳng các năm Môn Hóa học
Ths. Huỳnh Thiên Lương – Trà Vinh
1
PHẦN II. CÁC HỢP CHẤT VÔ CƠ
Chương I. PHÂN NHÓM CHÍNH NHÓM VII: HALOGEN
A. TÓM TẮT LÝ THUYẾT
I. CẤU TẠO NGUYÊN TỬ
− Cấu hình electron lớp ngoài cùng của X là ns
2
np
5
. Dễ dàng thực hiện quá trình :

2
2.1 2
X
eX

+→
Thể hiện tính oxi hoá điển hình.
− Số oxi hoá: Flo chỉ có số oxi hoá −1, các X khác có các số oxi hoá −1, +1, +3, +4,
+5 và +7.
− Bán kính nguyên tử tăng dần, độ âm điện giảm → Tính phi kim giảm từ F
2
→ I
2
.
II. TÍNH CHẤT VẬT LÝ. TRẠNG THÁI THIÊN NHIÊN
Các halogen tồn tại dạng phân tử X
2
: Ở điều kiện thường F
2
, Cl
2
là chất khí, Br
2

chất lỏng, I
2
là chất rắn.
Khí flo màu lục nhạt, khí clo màu vàng lục, chất lỏng brom màu đỏ nâu, tinh thể iot
màu tím đen.
Dung dịch nước clo có tính oxi hoá mạnh được dùng làm chất sát trùng, tẩy màu.
Các halogen đều rất độc.
* Halogen trong tự nhiên
- Flo chứa trong quặng CaF
2
, cryolit (Na
3
AlF
6
) và floapatit 3Ca
3
(PO
4
)
2
CaF
2
.
- Clo, brom, iot có trong nước biển dưới dạng muối natri
- Natri clorua còn có nhiều trong các mỏ muối, trong quặng cacnalit
KCl.MgCl
2
.6H
2
O và quặng sinvinit NaCl.KCl
III. TÍNH CHẤT HOÁ HỌC
1. Phản ứng với H
2
O: Khí cho halogen tan vào nước thì.
− Flo phân huỷ nước:
22 2
22 4FHO HFO+→+
− Clo tạo thành hỗn hợp 2 axit:

22
Cl H O HCl HClO++
ZZX
YZZ

− Brom cho phản ứng tương tự nhưng tan kém clo.
− Iot tan rất ít.
2. Phản ứng với hiđro: Xảy ra với mức độ khác nhau:
F
2
+ H
2
→ 2HF nhiệt độ thường, trong bóng tối
Cl
2
+ H
2
→ 2HCl có ánh sáng mặt trời
Br
2
+ H
2
→ 2HBr đun nóng
I
2
+ H
2

U
2HI nhiệt độ cao, thuận nghịch
3. Phản ứng mạnh với kim loại
2Fe + 3Cl
2
→ 2FeCl
3

Phản ứng tạo thành hợp chất ở đó kim loại có số oxi hoá cao (nếu kim loại có nhiều
số oxi hoá như Fe, Sn…)

4. Phản ứng với phi kim
5Cl
2
+ 2P → 2PCl
5

3I
2
+ 2P → 2PI
3

Cl
2
, Br
2
, I
2
không phản ứng trực tiếp với oxi.
5. Phản ứng với dung dịch kiềm.
− Clo tác dụng với dung dịch kiềm loãng và nguội tạo thành nước Javen:
www.daykemquynhon.ucoz.com
Tổng hợp kiến thức và đề thi tuyển sinh Đại học cao đẳng các năm Môn Hóa học
Ths. Huỳnh Thiên Lương – Trà Vinh
2
Cl
2
+ 2NaOH → NaCl + NaClO + H
2
O
− Clo tác dụng với dung dịch kiềm đặc và nóng tạo thành muối clorat:
3Cl
2
+ KOH
đặc,
nóng
→ KClO
3
+ 5KCl + 3H
2
O
− Clo tác dụng với vôi tôi tạo thành clorua vôi:
Cl
2
+ Ca(OH)
2
→ CaOCl
2
+ H
2
O
Nước Javen, clorua vôi là những chất oxi hoá mạnh do Cl
+
trong phân tử gây ra.
Chúng được dùng làm chất tẩy màu, sát trùng.

6. Halogen mạnh đẩy halogen yếu khỏi muối.
Cl
2
+ 2NaBr → 2NaCl + Br
2

Br
2
+ 2NaI → 2NaBr + I
2

I
2
+ H
2
S → 2HI + S
IV. ỨNG DỤNG. ĐIỀU CHẾ
− Clo được dùng để:

+ Diệt trùng trong nước sinh hoạt ở các thành phố.
+ Tẩy trắng vải sợi, giấy.
+ Sản xuất nước Javen, clorua vôi, axit HCl
+ Sản xuất các hoá chất trong công nghiệp dược phẩm, công nghiệp dệt…
− Trong phòng thí nghiệm, clo được điều chế từ axit HCl:
0
2222
42
t
HCl MnO MnCl Cl H O+⎯⎯→++
4222
16 2 2 2 5 2HCl KMnO KCl MnCl Cl H O+⎯⎯→+ ++

− Trong công nghiệp: clo được điều chế bằng cách điện phân dung dịch muối clorua
kim loại kiềm. Khi đó clo thoát ra ở anôt theo phương trình.

dd
222
22 2
dp
NaCl H O NaOH Cl H
+
⎯⎯⎯→++
V. CÁC HỢP CHẤT
Hợp chất

1. Hiđro halogenua (HX)
− Đều là chất khí, tan nhiều trong H
2
O thành những axit mạnh (trừ HF là axit yếu vì
giữa các phân tử có tạo liên kết hiđro), điện li hoàn toàn trong dung dịch:


23
XHHOHOX
+−
+→ +

− Phần lớn các muối clorua tan nhiều trong H
2
O, trừ một số ít tan như AgCl, PbCl
2
,
Hg
2
Cl
2
, Cu
2
Cl
2
,…
− Tính tan của các muối bromua và iođua tương tự muối clorua.
− Cách nhận biết ion Cl

(Br

, I

): Bằng phản ứng tạo muối clorua (bromua…) kết
tủa trắng.

Ag
+
+ X → AgX↓
2. Axit hipoclorơ (HClO)
− Là axit yếu, kém bền, chỉ tồn tại trong dung dịch.
− Axit HClO và muối của nó là hipoclorit (như NaClO) đều có tính oxi hoá mạnh vì
có chứa Cl
+
:
Cl
+
+ 2e → Cl
-
3. Axit cloric (HClO
3
)
− Là axit khá mạnh, tan nhiều trong H
2
O.
− Axit HClO
3
và muối clorat (KClO
3
) có tính oxi hoá mạnh.
0
2
,
32
223O
MnO t
KClO KCl⎯⎯⎯⎯→+
4. Axit pecloric (HClO
4
)
Là axit mạnh, tan nhiều trong H
2
O, HClO
4
có tính oxi hoá mạnh.
www.daykemquynhon.ucoz.com
Tổng hợp kiến thức và đề thi tuyển sinh Đại học cao đẳng các năm Môn Hóa học
Ths. Huỳnh Thiên Lương – Trà Vinh
3

B. CÁC ĐỀ TUYỂN SINH ĐẠI HỌC, CAO ĐẲNG
1. ĐH2007A903C
31: Trong phòng thí nghiệm, người ta thường điều chế clo bằng cách
A. cho dung dịch HCl đặc tác dụng với MnO2, đun nóng.
B. cho F2 đẩy Cl2 ra khỏi dung dịch NaCl.
C. điện phân nóng chảy NaCl.
D. điện phân dung dịch NaCl có màng ngăn.
2. ĐH2007B503C41: Cho 13,44 lít khí clo (ở đktc) đi qua 2,5 lít dung dịch KOH ở 100
o
C. Sau
khi phản ứng xảy ra hoàn toàn, thu được 37,25 gam KCl. Dung dịch KOH trên có nồng độ là
(cho Cl = 35,5; K = 39)
A. 0,24M. B. 0,48M. C. 0,4M. D. 0,2M.
3. CĐ2007A798C36 (13): Cho kim loại M tác dụng với Cl2 được muối X; cho kim loại M tác
dụng với dung dịch HCl được muối Y. Nếu cho kim loại M tác dụng với dung dịch muối X ta
cũng được muối Y. Kim loại M có thể là
A. Zn. B. Mg. C. Al. D. Fe.
4. ĐH2008A263C20: Cho các phản ứng sau: 4HCl + MnO2 → MnCl2 + Cl2 + 2H2O.
2HCl + Fe → FeCl
2 + H2.
14HCl + K
2Cr2O7 → 2KCl + 2CrCl3 + 3Cl2 + 7H2O.
6HCl + 2Al → 2AlCl
3 + 3H2.
16HCl + 2KMnO
4 → 2KCl + 2MnCl2 + 5Cl2 + 8H2O.
Số phản ứng trong đó HCl thể hiện tính oxi hóa là
A. 2. B. 1. C. 4. D. 3.
5. ĐH2008A263C26: Cho m gam hỗn hợp X gồm Al, Cu vào dung dịch HCl (dư), sau khi kết
thúc phản ứng sinh ra 3,36 lít khí (ởđktc). Nếu cho m gam hỗn hợp X trên vào một lượng dư axit
nitric (đặc, nguội), sau khi kết thúc phản ứng sinh ra 6,72 lít khí NO
2 (sản phẩm khử duy nhất,
ởđktc). Giá trị của m là
A. 11,5. B. 10,5. C. 12,3. D. 15,6.
6. ĐH2009A175C7: Nếu cho 1 mol mỗi chất: CaOCl2, KMnO4, K2Cr2O7, MnO2 lần lượt phản
ứng với lượng dư dung dịch HCl đặc, chất tạo ra lượng khí Cl
2 nhiều nhất là
A. KMnO4. B. MnO2. C. CaOCl2. D. K2Cr2O7.
7. ĐH2009A175C8: Dãy gồm các chất đều tác dụng được với dung dịch HCl loãng là:
A. KNO3, CaCO3, Fe(OH)3. B. FeS, BaSO4, KOH.
C. AgNO3, (NH4)2CO3, CuS. D. Mg(HCO3)2, HCOONa, CuO.
8. ĐH2009B148C24: Cho dung dịch chứa 6,03 gam hỗn hợp gồm hai muối NaX và NaY (X, Y
là hai nguyên tố có trong tự nhiên, ở hai chu kì liên tiếp thuộc nhóm VIIA, số hiệu nguyên tử Z
X
< Z
Y) vào dung dịch AgNO3 (dư), thu được 8,61 gam kết tủa. Phần trăm khối lượng của NaX
trong hỗn hợp ban đầu là
A. 58,2%. B. 41,8%. C. 52,8%. D. 47,2%.
9. CĐ2009B168C2: Chất dùng để làm khô khí Cl
2

ẩm là
A.CaO. B. dung dịch H
2
SO
4
đậm đặc. C.Na
2
SO
3
khan. D. dung dịch NaOH đặc.
10. CĐ2010A635C7: Phát biểu nào sau đây
đúng?

A. Iot có bán kính nguyên tử lớn hơn
brom.

B. Dung dịch NaF phản ứng với dung dịch AgNO
3
sinh ra AgF kết
tủa.

C. Flo có tính oxi hoá yếu hơn
clo.

D. Axit HBr có tính axit yếu hơn axit
HCl.

11. ĐH2010A253C34: Hỗn hợp khí nào sau đây không tồn tại ở nhiệt độ thường?
A. CO và O
2
. B. Cl
2
và O
2
. C. H
2
S và N
2
. D. H
2
và F
2
.
12. CĐ2010B179C34: Phát biểu nào sau đây
đúng?

A. Dung dịch NaF phản ứng với dung dịch AgNO
3
sinh ra AgF kết
tủa.

B. Iot có bán kính nguyên tử lớn hơn
brom.

C. Flo có tính oxi hoá yếu hơn
clo.

D. Axit HBr có tính axit yếu hơn axit
HCl.

www.daykemquynhon.ucoz.com

Tài liệu bạn tìm kiếm đã sẵn sàng tải về

Tải bản đầy đủ ngay

×

×