Tải bản đầy đủ

MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ ĐẦU TƯ TRỰC TIẾP NƯỚC NGOÀI.DOC

Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368
Lời Mở Đầu
Việt Nam xuất phát từ một nớc nông nghiệp lạc hậu, trình độ phát triển,
KTXH ở mức thấp hơn rất nhiều so với nớc khác. Với tốc độ phát triển nhanh
chóng của các nớc phát triển, thì khoảng cách kinh tế ngày càng dãn ra.Vì vậy
nhiệm vụ phát triển kinh tế của nớc ta trong những năm tới là vợt qua tình trạng
của một nớc nghèo, nâng cao mức sống của nhân dân và từng bớc hội nhập vào
quỹ đạo kinh tế Thế Giới.
Tính tất yếu của XKTB với hình thức cao của nó là hình thức đầu t trực
tiếp nớc ngoài là xu thế phát triển của thời đại. Việt Nam cũng không nằm ngoài
trong luật đó nhng vấn đề đặt ra là thu hút FDI nh thế nào.
Với mục tiêu xây dựng nớc ta thành một nớc công nghiệp và tiến hành công
nghiệp hoá và hiện đại hoá với mục tiêu lâu dài là cải biến nớc ta thành một nớc
công nghiệp có cơ sở vật chất kỹ thuật hiện đại, cơ cấu kinh tế phù hợp cộng
với thực hiện mục tiêu ổn định và phát triển kinh tế trong đó có việc nâng cao
GDP bình quân đầu ngời lên hai lần nh đại hội VII của Đảng đã nêu ra. Muốn thực
hiện tốt điều đó cần phải có một lợng vốn lớn. Muốn có lợng vốn lớn cần phải tăng
cờng sản xuất và thực hành tiết kiệm. Nhng với tình hình của nớc ta thì thu hút vốn
đầu t nớc ngoài cũng cũng là một cách tích luỹ vốn nhanh có thể làm đợc. Đầu t n-
ớc ngoài nói chung và đầu t trực tiếp nói riêng là một hoạt động kinh tế đối ngoại
có vị trí vai trò ngày càng quan trọng, trở thành xu thế của thời đại. Đó là kênh

chuyển giao công nghệ, thúc đẩy quá trình chuyển dịch cơ cấu kinh tế, tạo thêm
việc làm và thu nhập, nâng cao tay nghề cho ngời lao động, năng lực quản lý, tạo
nguồn thu cho ngân sách
Trên cơ sở thực trạng của đầu t nớc ngoài tại Việt Nam, ta cũng cần phải
chú ý tới vấn đề tính tiêu cực của đầu t TTNN. Cũng không phải là một nớc thụ
động để mất dần vị thế mà xem vốn ĐTNN là quan trọng nhng vốn trong nớc
trong tơng lai phải là chủ yếu.
Nhận thức đúng vị trí vai trò của đầu t nớc ngoài là hết sức cần thiết. Chính
phủ cũng đã ban hành chính sách đầu t nớc ngoài vào Việt Nam. Đồng thời tạo
mọi điều kiện thuận lợi cho các nhà đầu t nớc ngoài. Chúng ta bằng những biện
pháp mạnh về cải thiện môi trờng đầu t, kinh doanh để thu hút đầu t nớc ngoài.
Với phơng châm của chúng ta là đa thực hiện đa dạng hoá, đa phơng hoá hợp tác
đầu t nớc ngoài trên cơ sở hai bên cùng có lợi và tôn trọng lẫn nhau. Bằng những
biện pháp cụ thể để huy động và sử dụng có hiệu quả vốn ĐTTTNN trong tổng thể
chiến lợc phát triển và tăng trởng kinh tế là một thành công mà ta mong đợi.
1
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368
Chơng một
Một số vấn đề lý luận về đầu t trực tiếp nớc ngoài
I. Xuất khẩu t bản:
1. Khái niệm xuất khẩu t bản:
Trong thế kỷ XIX diễn ra quá trình tích tụ và tập trung T Bản mạnh mẽ. Các
nớc công nghiệp phát triển đã tích luỹ đợc những khoản TB khổng lồ đó là tiền đề
cho xuất khẩu T Bản và đến giai đoạn chủ nghĩa độc quyền, xuất khẩu T Bản là
một đặc điểm nổi bật có tầm quan trọng đặc biệt, và trở thành sự cần thiết của chủ
nghĩa T Bản. Đó là vì T Bản tài chính trong quá trình phát triển đã xuất hiện cái
gọi là "T Bản thừa". Thừa so với tỷ suất, lợi nhuận sẽ cao hơn. Trong lúc ở nhiều
nớc kinh tế lạc hậu cần T Bản để mở mang kinh tế và đổi mới kỹ thuật, nhng cha
tích luỹ T Bản kịp thời. Vậy thực chất xuất khẩu T Bản là đem T Bản ra nớc ngoài,
nhằm chiếm đợc giá trị thặng d và các nguồn lợi khác đợc tạo ra ở các nguồn lợi
khác đợc tạo ra ở các nớc nhập khẩu T Bản.
Ta đã thấy rằng việc xuất khẩu T Bản là "T Bản thừa" xuất hiện trong các n-
ớc tiên tiến. Nhng thực chất vấn đề đó là mang tính tất yếu khách quan của một
hiện tợng kinh tế khi mà quá trình tích luỹ và tập trung đã đạt đến một độ nhất
định sẽ xuất hiện nhu cầu ra nớc ngoài. Đây cũng là quá trình phát triển sức sản
xuất của xã hội vơn ra Thế Giới, thoát khỏi khuân khổ chật hẹp của quốc gia, hình
thành quy mô sản xuất trên phạm vi quốc tế. Theo Lê Nin "Các nớc xuất khẩu T
Bản hầu nh bao giờ cũng có khả năng thu đợc một số "lợi" nào đó" [29,90]. Chính
đặc điểm này là nhân tố kích thích các nhà T Bản có tiềm lực hơn trong việc thực
hiện đầu t ra nớc ngoài. Bởi vì khi mà nền công nghiệp đã phát triển, đầu t trong n-
ớc không còn có lợi nhuận cao nữa. Mặt khác các nớc lạc hậu hơn có lợi thế về đất
đai, nguyên liệu, tài nguyên nhân công lại đ a lại cho nhà đầu t lợi nhuận cao, ổn
định, tin cậy và giữ vị trí độc quyền
Theo Lê Nin " Xuất khẩu t bản" là một trong năm đặc điểm kinh tế của chủ
nghĩa đế quốc, thông qua xuất khẩu t bản, các nớc t bản phát triển thực hiện
việc bóc lột đối với các nớc lạc hậu và thờng là thuộc địa của nó: Nhng ông không
phủ nhận vai trò của nó. Trong thời kỳ đầu của chính quyền Xô Viết, Lê Nin chủ
trơng sử dụng đầu t trực tiếp nớc ngoài và khi đa ra "Chính sách kinh tế mới" đã
nói rằng những ngời cộng sản phải biết lợi dụng những thành tựu kinh tế và khoa
học kỹ thuật của chủ nghĩa T Bản thông qua hình thức kinh tế và khoa học kỹ
thuật của chủ nghĩa T Bản thông qua hình thức " Chủ nghĩa T Bản nhà nớc" đã nói
rằng những ngời cộng sản phải biết lợi dụng những thành tựu kinh tế và khoa học
kỹ thuật của chủ nghĩa t bản thông qua hình thức "chủ nghĩa t bản nhà nớc". Theo
quan điểm này nhiều nớc đã "chấp nhận phần nào sự bóc lột của chủ nghiã t bản
để phát triển kinh tế, nh thế có thể còn nhanh hơn là sự vận động tự thân của mỗi
nớc. Tuy nhiên việc "xuất khẩu t bản" phải tuân theo pháp luật của các nớc đế
quốc vì họ có sức mạnh kinh tế, còn ngày nay thì tuân theo páhp luật, sự điều hành
của mỗi quốc gia nhận đầu t.
2. Các hình thức xuất khẩu t bản.
2
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368
Gồm c ó hai hình thức chính:
Xuất khẩu t bản cho vay: là hình thức cho chính phủ hoặc do t nhân vay
nhằm thu đợc tỷ suất cao.
Xuất khẩu t bản hoạt động: là đem t bản ra nớc ngoài, mở mang xí nghiệp
tiến hành sản xuất ra giá trị hàng hoá, trong đó có giá trị thặng d tại nớc nhập
khẩu.
Đầu t hoạt động gồm có đầu t trực tiếp và đầu t gián tiếp.
Đầu t trực tiếp: là đầu t chủ yếu mà chủ đầu t nớc ngaòi đầu t toàn bộ hay
phần đủ lớn vốn đầu t của các dự án nhằm dành quyền điêù hành hạơc tham gia
điều hành các doanh nghiệp sản xuất hoặc kinh doanh dịch vụ, thơng mại.
Đầu t gián tiếp là hình thức đầu t quan trọng, trong đó chủ đầu t nớc ngoài
đầu t bằng hình thức mua cổ phần của các Công ty sở tại (ở mức khống chế nhất
định) để thu lợi nhuận mà không tham gia điều hành trực tiếp đối tợng mà họ bỏ
vốn đầu t. Vốn này đợc trả bằng tiền gốc lẫn lợi tức dới hình thức tiền tệ hay dới
hình thức hàng hoá.
Còn đối với hình thức xuất khẩu cho vay thì có xuất khẩu t bản cho vay dài
hạn và xuất khẩu t bản cho vay ngắn hạn. Gốm có.
Thứ nhất: Xuất khẩu máy móc, thiết bị công nghệ từ các nớc phát triển sang
các nớc nhận đầu t.
Thứ hai: Xuất khẩu trực tiếp, gọi là đầu t trực tiếp nớc ngoài có 3 dạng.
+ Nớc công nghiệp phát triển đầu t vào các nớc công nghiệp tp
+ Nowcs công nghiệp phát triển đầu t vào nớc công nghiệp kém phát triển
+ Đầu t giữa các nớc kém phát triển
II. Khái niệm vốn đầu t trực tiếp nớc ngoài.
1. Khái niệm vốn đầu t.
Hoạt động đầu t là quá trình huy động và sử dụng mọi nguồn vốn phục vụ
sản xuất, kinh doanh nhằm sản xuất sản phẩm hay cung cấp dịch vụ đáp ứng nhu
cầu tiêu dùng cá nhân và xã hội.
Nguồn vốn đầu t có thể là những tài sản hàng hoá nh tiền vốn, đất đai, nhà
cửa, máy móc, thiết bị, hàng hoá hoặc tài sản vô hình nh bằng sáng chế, phát
minh, nhãn hiệu hàng hoá, bí quyết kỹ thuật, uy tín kinh doanh, bí quyết thơng
mại Các doanh nghiệp có thể đầu t bằng cổ phần, trái phiếu, các quyền sở hữu
khác nh quyền thế chấp, cầm cố hoặc các quyền có giá trị về mặt kinh tế nh các
quyền thăm dò, khai thác, sử dụng nguồn thiên nhiên.
Thời kỳ đầu thế kỷ XX, theo quan điểm của LêNin thì loại sử dụng vốn một
cách áp đặt dới dạng đầu t trực tiếp nớc ngoài về thực chất là khoản chi phí mà các
nớc t bản bỏ ra để củng cố địa vị trong chiến hữu thuộc địa và cuối cùng là nhằm
đạt đợc lợi nhụân cao hơn.
Theo phân tích đánh giá của LêNin thì sự phát triển của đầu t trực tiếp nớc
ngoài luôn gắn với lịch sử phát triển của chủ nghĩa t banr. Xuất phát từ điều kiện
chính trị, kinh tế, xã hội của thế giới lúc bấy giờ mà Lênin cho rằng loại vốn đợc
sử dụng dới sạng đầu t trực tiếp nớc ngoài là công cụ bóc lột, là hình thức chiếm
đoạt của chủ nghĩa t bản. Và theo quan niệm củaR.Nurkse quan niệm, dù "đầu t
trực tiếp nớc ngoài trớc hết phục vụ cho lợi ích của các nớc công nghiệp xuất vốn
3
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368
chứ cha phải nớc nhận vốn"{32, 26} tuy nhiên là nhân tố quan trọng, là giải pháp
tích cực để cho nền kinh tế chậm phát triển có thể "vơn tới thị trờng mới". Mặc
dù, đầu t trực tiếp nớc ngoài là nguồn cung cấp một lợng vốn đáng kể cho công
nghiệp hoá, cho tăng năng suất lao động, tăng thu nhập . làm phá vỡ sự khép kín
của vòng luẩn quẩn, nhng nó không phải là tất cả mà nó chỉ phát huy tác dụng khi
khả năng tích luỹ vốn bằng con đờng tiết kiệm nội bộ của một nớc đạt tới mức
nhất định. Cũng nh R.Nurkes, quan điểm của A. Samuelson coi vốn là yếu tố
quyết định đảm bảo cho hoạt động có năng suất cao, hay nói cách khác, vốn là yếu
tố có sức mạnh nhất có thể làm cho "vòng luẩn quẩn" dễ bị phá vỡ. Theo quan
điểm của hai ông nhấn mạnh, đa số các nớc đang phát triển đều thiếu vốn, mức thu
nhập thấp, chỉ đủ sống ở mức tối thiểu, do đó khả năng tích luỹ hạn chế và để "tích
luỹ vốn cần phải hy sinh tiêu dùng trong nhiều thập kỷ". Vì vậy A.Samuelson đặt
vấn đề: Đối với nớc nghèo, nếu có nhiều trở ngại nh vậy nh vậy đối với việc cấm
thành t bản do nguồn tài chính trong nớc, tại sao không dựa nhiều hơn vào những
nguồn vốn nớc ngoài?
2. Khái niệm về đầu t trực tiếp nớc ngoài (FDI)
a. Khái niệm
Về mặt kinh tế: FDI là một hình thức đầu t quốc tế đặc trng bởi quá trình di
chuyển t bản từ nớc này qua nớc khác. FDI đợc hiểu là hoạt động kinh doanh, một
dạng kinh doanh quan hệ kinh tế có quan hệ quốc tế. Về đầu t quốc tế là những
phơng thức đầu t vốn, t sản ở nớc ngoài để tiến hành sản xuất kinh doanh dịch vụ
với mục đích tìm kiếm lợi nhuận và những mục tiêu kinh tế, xã hội nhất định.
Về mặt nhận thức: Nhân tố nớc ngoài ở đây không chỉ thể hiện ở sự khác
biệt ở sự khác biệt quốc tịch hoặc về lãnh thổ c trú thờng xuyên của các bên tham
gia đầu t trực tiếp nớc ngoài mà còn thể hiện ở sự di chuyển t bản bắt buộc phải v-
ợt qua tầm kiểm soát quốc gia.
Vì vậy, FDI là hoạt động kinh doanh quốc tế dựa trên cơ sở quá trình di
chuyển t bản giữa các quốc gia chủ yếu là do các pháp nhân và thể nhân thực hiện
theo những hình thức nhất định trong đó chủ đầu t tham gia trực tiếp vào quá trình
đầu t.
Một số nhà lý luận khác lại cho rằng đầu t trực tiếp nớc ngoài về thực chất
là hình thức kéo dài "chu kỳ tuổi thọ sản xuất", "chu kỳ tuổi thọ kỹ thuật" và "nội
bộ hoá di chuyển kĩ thuật". Bản chất kỹ thuật của đầu t trực tiếp nớc ngoài là một
trong những vấn đề thu hút sự chú ý của nhiều nhà lý luận. Tuy còn có sự khác
nhau về cơ sở nghiên cứu, về phơng pháp phân tích và đối tợng xem xét Nh ng
quan điểm của các nhà lý luận gặp nhau ở chỗ: trong nền kinh tế hiện đại có một
số yếu tố liên quan đến kỹ thuật sản xuất kinh doanh đã buộc nhiều nhà sản xuất
phải lựa chọn phơng thức đầu t trực tiếp ra nớc ngoài nh là điều kiện tồn tại và
phát triển của mình.
b) Đặc điểm của đầu t trực tiếp nớc ngoài
Trong những thập kỷ gần đây, hoạt động đầu t trực tiếp nớc ngoài tăng lên
mạnh mẽ và có những đặc điểm sau đây:
4
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368
* Cơ cấu đầu t thay đổi theo hớng tập trung vào lĩnh vực công nghiệp chế
biến và dịch vụ.
Sự phát triển kinh tế luôn luôn đặt ra vấn đề là phải dịch chuyển cơ cấu kinh
tế theo hớng hiện đại hoá và phù hợp với xu thế hội nhập với nền kinh tế. Dới tác
động của khoa học công nghệ, ngày càng có nhiều ngành kinh tế ra đời và phát
triển nhanh chóng, nhiều lĩnh vực sản xuất kinh doanh mới ra đời thay thế cho lĩnh
vực sản xuất kinh doanh trớc đây. Hiện nay một cơ cấu đợc coi là hiện đại là cơ
cấu kinh tế trong đó các ngành công nghiệp chế biến và dịch vụ chiếm một tỷ lệ
lớn. Tại sao trong cơ cấu đầu t vẫn lựa chọn tối u vào hai ngành này mà không
phải là ngành công nghiệp nặng, Bởi vì có những nguyên nhân sau. Thứ nhất,
cùng với sự phát triển mạnh mẽ của lực lợng sản xuất, đời sống vật chất ngày một
nâng cao, vì vậy mà nhu cầu về các loại dịch vụ phục vụ đời sống và sản xuất kinh
doanh tăng lên mạnh mẽ, nhất là dịch vụ kỹ thuật, tài chính, du lịch, đòi hỏi ngành
dịch vụ phải đợc phát triển tơng ứng. Thứ hai, ngành công nghiệp chế biến là
ngành có nhiều phân ngành, mà những phân ngành đó thuộc các lĩnh vực mũi
nhọn của cuộc cách mạng khoa học - công nghệ, nh điện tử, thông tin liên lạc, vật
liệu mới Thứ ba, do đặc tính kỹ thuật của hai ngành này là dễ dàng thực hiện sự
hợp tác. Ví dụ nh ngành công nghiệp chế tạo có những quy trình công nghệ có thể
phân chia ra nhiều công đoạn và tuỳ theo thế mạnh của mỗi nớc có thể phân chia
ra nhiều công đoạn và tuỳ theo thế mạnh của mỗi nớc có thể thực hiện một trong
những khâu mà hai ngành này cho phép nhà đầu t thu đợc lợi nhuận cao, đỡ gặp
rủi ro hơn và nhanh chóng thu hồi vốn đầu t. Vì vậy mà hầu hết các nớc đều tập
trung mọi cố gắng điều kiện thuận lợi để thu hút đầu t trực tiếp nớc ngoài vào hai
ngành này. Xuất phát từ yêu cầu phát triển một cơ cấu kinh tế hiện đại theo hớng
CNH mà chính phủ của nhiều nớc đang phát triển đã dành nhiều u đãi cho những
nớc ngoài đầu t vào hai ngành này, điều đó tạo ra sức hấp dẫn mạnh mẽ đầu t trực
tiếp nớc ngoài.
* Hiện tợng hai chiều trong đầu t trực tiếp nớc ngoài
Từ những năm 70 và đầu những năm 80 trở lại đây, đã xuất hiện hiện tợng
hai chiều, tức là hiện tợng một nớc vừa tiếp nhận đầu t vừa đầu t ra nớc ngoài.
Điển hình nh Mỹ, các nớc thuộc nhóm G7, các nớc công nghiệp mới (NICs)
nhận vốn đầu t nhiều và trực tiếp đầu t lớn. ở các nớc NICs là những nớc tiếp nhận
đầu t trực tiếp nhiều nhất từ Mỹ và Nhật Bản. Đài Loan và Hồng Kông là hai trong
số 10 nớc đầu.
5
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368
3. Mục tiêu và các yếu tố đảm bảo cho CNH, HĐH của Việt Nam
Việt Nam khi tiến hành CNH về thực chất là thực hiện sự chuyển biến từ
một nền kinh tế nông nghiệp lạc hậu sang nền kinh tế công nghiệp phát triển. Việt
Nam đã tiến hành CNH từ những năm 60 theo phơng thức "u tiên phát triển công
nghiệp nặng đồng thời phát triển nông nghiệp và công nghiệp nhẹ". Và một thời
gian sau đó (1976) là "u tiên phát triển công nghiệp nặng một cách hợp lý trên cơ
sở phát triển nông nghiệp và công nghiệp nhẹ. Mô hình CNH cổ điển - mô hình
xây dựng một hệ thống công nghiệp hoàn chỉnh, khép kín, làm cơ sở cho một nền
kinh tế độc lập, tự chủ. Trong điều kiện của nền kinh tế kém phát triển, lạc hậu thì
khả năng tích luỹ không có và phải dựa vào sự viện trợ của Liên Xô và các nớc
XHCN. với số viện trợ( hơn 1 tỷ USD/ năm) phải chia cho nhiều nhu cầu khác
nhau nên hiệu đầu t thấp và cơ cấu kinh tế Việt Nam mất cân đối dẫn đến khủng
hoảng nghiêm trọng. Đến đại hội lần thứ VI (1986) chủ trơng thực hiện công cuộc
đổi mới toàn diện trong đó có việc xây dựng một số tiền đề cần thiết cho đẩy mạnh
công nghiệp hoá trong điều kiện mới. Đến đại hội lần VII xủa Đảng cộng sản Việt
Nam thì vấn đề công nghiệp hoá theo hớng hiện đại "Phát trỉên lực lợng sản xuất,
công nghiệp hoá theo hớng hiện đại gắn với phát triển một nền nông nghiệp toàn
diện là nhiệm vụ trọng tâm". Hội nghị lần thứ 7 của ban chấp hành Trung ơng
Đảng cộng sản Việt Nam khoá VII đã biên thảo kỹ về vấn đề tiến hành công
nghiệp hoá với đặc trng là: Công nghiệp hoá trong điều kiện nền kinh tế thị trờng,
với xu hớng phân công lao động quốc tế, khu vực hoá, toàn cầu hoá, các hoạt động
kinh tế đang trở thành phổ biến và diễn ra với tốc độ cao, công nghiệp hoá phaỉ đi
đôi với hiện đại hoá.
a) Bối cảnh kinh tế quốc tế.
Việt Nam khi tiến hành công nghiệp hoá, hiện đại hoá trong điều kiện khu
vực hoá, toàn cầu hoá các hoạt động kinh tế trở thành xu thế phổ biến và diễn ra
một cách mạnh mẽ và thời gian này nhiều nớc tiến hành công nghiệp hoá thành
công, và đây là cơ sở để nớc ta tham khảo, lựa chọn những mô hình kinh nghiệm
và cách thức phù hợp để vận dụng vào công nghiệp hoá, hiện đại hoá. Mặt khác,
thế giới ngày nay đang chứng kiến sự phát triển cha từng có trong lịch sử về khoa
học kỹ thuật công nghệ. Việt Nam cũng nh các nớc đang phát triển khác có thể
tiếp cận đợc những kỹ thuật tiên tiến mà thờng tốn thời gian, chi phí tìm tòi,
nghiên cứu, thử nghiệm. Và Việt Nam lựa chọn sao cho phù hợp với yêu cầu của
công nghiệp hoá của nớc mình và tính kinh tế tức là nhanh chóng ứng dụng đợc
vào sản xuất và đa lại hiệu quả kinh tế cao.
Quá trình toàn cầu hoá đã giúp Việt Nam tăng thu hút đầu t nớc ngoài, viện
trợ phát triển chính thức và giải quyết đợc vấn đề nợ quốc tế. Điều này đã góp
phần ổn định cán cân thu chi ngân sách tập trung nguồn lực cho trơng trình phát
triển kinh tế xã hội trong nớc. Tham gia hội nhập kinh tế cũng góp phần cho ta
tiếp thu khoa học công nghệ tiên tiến, đào tạo cán bộ quản lý, và cán bộ kinh tế.
Điều này góp phần làm chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hớng phù hợp với công
nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nớc.
Nếu xét ở phạm vi hẹp hơn, Việt Nam nằm trong vùng Châu á- Thái Bình
Dơng hiện đang là khu vực kinh tế năng động, có tốc độ tăng trởng tơng đối cao,
6
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368
có nhiều nớc thực hiện công nghiệp hoá thành công, tạo ra một sự chuyển dịch cơ
cấu kinh tế và phân công lao động quốc tế theo hớng tích cực. Châu á- Thái Bình
Dơng hiện đang là khu vực có sự hình thành một tổ chức hợp tác kinh tế có hiệu
quả nh AITA, APEC . Các tổ chức này là điều kiện quan trọng để phá bỏ những
hạn chế, cản trở, không những trong lĩnh vực mậu dịch, mà nó còn là cơ sở mở đ-
ờng cho sự dịch chuyển vốn, công nghệ và các yếu tố sản xuất quan trọng giữa các
nớc trong khu vực.
Vì thế, Việt Nam thực hiện công nghiệp hoá, hiện đại hoá ở điểm xuất phát
thấp so với các nớc đi trớc tuy còn ở mức thấp hơn nhiều về thực lực kinh tế nội
sinh nhng có bối cảnh kinh tế quốc tế có nhiều thuận lợi.
b) Mục tiêu và các yếu tố đảm bảo cho sự thành công trong công cuộc
công nghiệp hoá, hiện đại hoá ở Việt Nam.
Đối với Việt nam thực chất "Công nghiệp hoá, hiện đại hoá là quá trình
chuyển đổi căn bản, toàn diện các hoạt động sản xuất kinh doanh dịch vụ và quản
lý kinh tế, xã hội và sử dụng lao động thủ công là chính, xong sử dụng một cách
phổ biến mức lao động cùng với công nghệ, phơng tịên và phơng pháp tiên tiến
hiện đại, dựa trên sự phát triển của công nghệ và tiến bộ khoa học công nghệ, tạo
ra năng suất lao động cao. Mục tiêu lâu dài của công nghiệp hoá, hiện đại hoá là
cải biến nớc ta thành một nớc công nghiệp có cơ sở vật chất kỹ thuật hiện đại, có
cơ cấu kinh tế phù hợp, quan hệ sản xuất tiến bộ phù hợp với trình độ phát triển
của sức sản xuất, mức sống vật chất và tinh thần cao, quốc phòng an ninh vững
chắc, dân giàu nớc mạnh, xã hội công băng văn minh" [62.7].
Mục tiêu trung hạn là ra sức phấn đấu đa nớc ta đến năm 2020 cơ bản trở
thành một nớc công nghiệp. Tức là một nớc có nền kinh tế trong đó lao động công
nghiệp trở thành phổ biến.
CNH, HĐH là một quá trình biến đổi từ xã hội nông nghiệp thành xã hội
công nghiệp. Đây là sự biến đổi toàn diện trên mọi lĩnh vực của đời sống xã hội,
và quá trình biến đổi này chỉ có thể thành cong khi nó có các yếu tố (các điều
kiện) cơ bản sau:
Thứ nhất: huy động và tập trung đợc một số lợng vốn đủ lớn và tổ chức sử
dụng chúng một cách có hiệu quả đúng theo yêu cầu phát triển của nền kinh tế
CNH, HĐH. Vốn này có thể đợc huy động từ các nguồn trong và ngoài nớc, trong
đó nguồn vốn trong nớc là quyết định và nguồn vốn từ nớc ngoài có vị trị rất quan
trọng. Trong điều kiện tiết kiệm và tích luỹ trong nớc còn thấp, việc huy động vốn
còn khó khăn thì việc tận dụng mọi khả năng để thu hút nguồn vốn từ bên ngoài đ-
ợc đặt ra cấp bách nh điều kiện tiên quyết cho thời kỳ đầu tiến hành CNH, HĐH.
Thứ hai, có nguồn nhân lực đủ khả năng đáp ứng các yêu cầu của một nền
sản xuất hiện đại. Vốn dĩ xuất từ một nền kinh tế kém phát triển, kỹ thuật sản xuất
lạc hậu, lao động thủ công là chủ yếu, nguồn nhân lực của ta từ ngời lao động giản
đơn đến nhiều cán bộ quản lý, cán bộ kỹ thuật, nhà doanh nghiệp đều rất khó
khăn, bỡ ngỡ khi đứng trớc đòi hỏi về trình độ và năng lực của một lao động trong
nền sản xuất hiện đại. Do đó, để đáp ứng yêu cầu của công cuộc CNH, HĐH thì
việc đầu t cho giáo dục, đào tạo đợc đặt ra nh một quốc sách hàng đầu. Thực hiện
có hiệu quả việc đào tạo và đào tạo lại, đa dạng hoá các loại hình và hình thức đào
7
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368
tạo là một trong những cách thức để chúng ta có thể tạo ra đợc một cơ cấu nhân
lực thích hợp, quyết định sự thành công của công cuộc CNH, HĐH đất nớc.
Thứ ba, có đợc một hệ thống thể chế kinh tế - xã hội đồng bộ, đúng hớng,
phù hợp với đặc điểm và trình độ của lực lợng sản xuất nhằm làm cho chính bản
thân yêu cầu của các hoạt động sản xuất kinh doanh quyết định sự chuyển biến về
cơ cấu theo hớng cơ cấu của một nền kinh tế CNH, HĐH. Và, sự chuyển biến này
cũng là điều kiện để có đợc những tiềm lực khoa học kỹ thuật và công nghệ thích
ứng với đòi hỏi của nền kinh tế CNH, HĐH.
Thứ t, có quan hệ kinh tế đối ngoại rộng rãi và hiệu quả. Đây là luồng quan
trọng nhằm thu hút tốt nguồn vốn, kỹ thuật, công nghệ hiện đại, tri thức quản lý
tiên tiến và khả năng hoà nhập với nền kinh tế thế giới để giảm bớt những bớc tìm
tòi, thử nghiệm, tiếp cận nhanh những tri thức, thanh tựu tiên tiến của thế giới, rút
ngắn những bớc đi của công cuộc CNH, HĐH.
Thứ năm, có một thị trờng đầy đủ, rộng khắp (kể cả thị trờng trong và ngoài
nớc) và hoàn chỉnh nh là điều kiện thực hiện các yêu cầu CNH, HĐH. Thị trờng là
điều kiện thực hiện các yêu cầu CNH, HĐH. Thị trờng là điều kiện vì chỉ có thông
qua nó thì mọi yếu tố đầu vào, đầu ra mới có thể đợc đáp ứng và phần lớn các
quan hệ sản xuất - kinh doanh mới đợc giải quyết. Thị trờng vốn, thị trờng t liệu
sản xuất, thị trờng kỹ thuật - công nghệ, thị trờng lao động đi vào hoạt động
càng hoàn chỉnh thì tác dụng thúc đẩy sản xuất phát triển cũng nh tiến trình hoàn
thành CNH, HĐH càng cao.
c) Một số yêu cầu và những vấn đề đặt ra của tiến trình CNH, HĐH ở
Việt Nam đối với đầu t trực tiếp nớc ngoài.
- Thu hút vốn nớc ngoài, một mặt góp phần giải quyết một trong những tiền
đề cơ bản, mang tính chất quyết định sự khởi động cho sự nghiệp CNH, HĐH.
Mặt khác, làm điều kiện kết hợp các yếu tố nội lực để khai thác tốt các tiềm năng
trong nớc nhằm thúc đẩy tăng trởng và chuyển biến nền kinh tế theo cơ cấu của
một nền kinh tế công nghiệp.
- Góp phần đổi mới công nghệ, trang bị kỹ thuật hiện đại cho nền kinh tế
quốc dân, nâng cao năng lực cho ngời lao động và tiếp thu kinh nghiệm quản lý
tiên tiến.
- Tạo thêm nhiều việc làm cho ngời lao động.
- Hình thành một thị trờng đồng bộ, mở rộng và góp phần làm tăng khả
năng thanh toán của thị trờng tiêu thụ hàng hoá, dịch vụ Mở rộng giao l u quốc
tế, thúc đẩy hợp tác và hội nhập quốc tế, tăng xuất khẩu.
- Góp phần cải thiện cán cân thanh toán quốc tế, tạo nguồn thu cho ngân
sách.
Những vấn đặt ra:
Thứ nhất: Mối quan hệ về lợi ích giữa các nhà đầu t với nớc chủ nhà. Một
dự án đầu t trực tiếp nớc ngoài chỉ có thể thành khả thi khi lợi ích đợc phân phối
hợp lý.
Thứ hai: Quan hệ giữa quản lý và lao động - có thể đó là quan hệ giữa chủ
sở hữu với lao động làm thuê.
8
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368
Thứ ba: Mối quan hệ giữa tiếp thu, ứng dụng công nghệ tiên tiến, thực hiện
chiến lợc "đi tắt, đón đầu" nhằm đẩy nhanh CNH, HĐH với vấn đề tạo việc làm
cho ngời lao động.
Thứ t: Mối quan hệ giữa các doanh nghiệp có vấn đề đầu t nớc ngoài với các
doanh nghiệp trong nớc.
III. Vai trò đầu t trực tiếp vào Việt Nam
1. Nguồn vốn hỗ trợ cho phát triển kinh tế
Tỷ lệ tích luỹ vốn ở nớc ta còn ở mức thấp, là một trở ngại lớn cho phát
triển nền kinh tế xã hội. Với mục tiêu "xây dựng nền kinh tế độc lập tự chủ, đa nớc
ta trở thành một nớc công nghiệp, u tiên phát triển lực lợng sản xuất, đồng thời
xây dựng quan hệ sản xuất phù hợp với định hớng XHCN. Với lợng tích luỹ vốn
này Việt Nam sẽ gặp rất nhiều khó khăn trở ngại. Thu hút FDI là một hình thức
huy động vốn để hỗ trợ cho nhu cầu đầu t của nền kinh tế. Hơn thế nữa FDI còn có
nhiều u thế hơn so với hình thức huy động khác, ví dụ việc vay vốn nớc ngoài luôn
đi cùng với một mức lãi suất nhất định và đôi khi trở thành gánh nặng cho nền
kinh tế, hoặc là các khoản viện trợ thờng đi kèm với điều kiện về chính trị.
Trong khi đó liên doanh với nớc ngoài, việc bỏ vốn đầu t của các doanh
nghiệp trong nớc có thể giảm đợc rủi ro về tài chính. Bởi vì: Thứ nhất là, họ có
nhiều kinh nghiệm nên hạn chế và ngăn ngừa đợc rủi ro. Hai là, trong tình huống
xí nghiệp liên doanh giữa họ với chúng ta, có nguy cơ rủi ro thì các công ty mẹ sẽ
có các biện pháp hỗ trợ sản xuất, tiêu thụ sản phẩm, trợ giúp tài chính. Trong tình
huống xấu nhất thì họ cũng sẽ là ngời cùng chia sẻ rủi ro với các công ty của các
nớc sở tại.
FDI vào Việt Nam sẽ tạo ra các tác động tích cực đối với việc huy động các
nguồn vốn khác nh ODA, NGO. Nó tạo ra một hình ảnh đẹp đáng tin cậy về Việt
Nam trong các tổ chức và cá nhân nớc ngoài. Mặt khác, ngay trong quan hệ đối
nội, FDI còn có tác dụng kích thích đối với việc thu hút vốn đầu t trong nớc.
Tích luỹ vốn ban đầu cho công nghiệp hoá bằng cách khai thác tối đa nguồn
vốn trong nớc và tranh thủ nguồn vốn từ bên ngoài là phù hợp với thời đại hiện
nay, thời đại của sự hợp tác và liên kết quốc tế.
2. Chuyển giao công nghệ mới
Với chiến lợc xây dựng Việt Nam thành nớc công nghiệp, theo đuổi con đ-
ờng CNH, HĐH đất nớc theo định hớng XHCN, tuy nhiên khoảng cách về phát
triển khoa học công nghệ giữa các nớc phát triển, nhất là Việt Nam, với các nớc
công nghiệp phát triển. Vì thế một trở ngại một trở ngại rất lớn trên con đờng phát
triển kinh tế là trình độ kỹ thuật - công nghệ lạc hậu. Tuỳ vào hoàn cảnh của mỗi
nớc mà có cách đi riêng để giải quyết vấn đề này. Việc mà các nớc đang phát triển
tự nghiên cứu để phát triển khoa học kỹ thuật cho kịp với trình độ của các nớc phát
triển là việc khó khăn và tốn kém. Con đờng nhanh nhất để phát triển kỹ thuật -
công nghệ và trình độ sản xuất của các nớc đang phát triển trong điều kiện hiện
nay là phải biết tận dụng đợc những thành tựu kỹ thuật - công nghệ hiện đại trên
thế giới, tuy nhiên mức độ hiện đại đến đâu còn tuỳ thuộc vào nhiều yếu tố. Trong
điều kiện hiện nay, trên thế giới có nhiều công ty của nhiều quốc gia khác nhau có
nhu cầu đầu t ra nớc ngoài và thực hiện chuyển giao công nghệ cho nớc nào tiếp
9
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368
nhận đầu t. Thì đây là cơ hội cho các nớc đang phát triển trong đó có Việt Nam có
thể tiếp thu đợc kỹ thuật - công nghệ thuận lợi nhất. Nhng không phải các nớc
đang phát triển đợc "đi xe miễn phí" mà họ cũng phải trả một khoảng "học phí"
không nhỏ cho việc tiếp nhận chuyển giao công nghệ này. Chuyển giao công nghệ
cũng là yêu cầu tất yếu của sự phát triển khoa học kỹ thuật. Bất kỳ một tổ chức
nào muốn thay thế kỹ thuật - công nghệ mới thì cũng phải tìm đợc "nơi thải"
những kỹ thuật - công nghệ cũ. Việc "thải" những công nghệ cũ này dễ dàng đợc
nhiều nơi chấp nhận. Tuy nhiên các nớc phát triển xem các nớc đang phát triển nh
"bãi rác", là nơi thải các máy móc lạc hậu vì vậy việc tiếp nhận công nghệ thông
qua kênh FDI còn có vài vấn đề cần giải quyết. Thứ nhất, khi tiếp nhận máy móc
thiết bị vào lắp đặt, xây dựng, Việt Nam có biện pháp kiểm tra chặt chẽ nên đã để
cho nớc ngoài đa vào nhiều thiết bị cũ và lạc hậu. Thứ hai, rất ít khi có sự
"khuyếch tán" công nghệ từ những ngành tiếp nhận công nghệ sang các ngành
khác của nền kinh tế. Thứ ba, năng lực tiếp nhận của chúng ta còn yếu, việc lựa
chọn kỹ thuật còn nhiều lúng túng, cha có kế hoạch, quy hoạch tổng thể, đôi khi
còn tuỳ tiện hoặc thiếu hiểu biết.
FDI mang lại cho nớc tiếp nhận đầu t, những kỹ thuật công nghệ tiên tiến,
yếu tố quan trọng để phát triển lực lợng sản xuất.
3. Thúc đẩy quá trình dịch chuyển cơ cấu kinh tế
Để hội nhập vào nền kinh tế thế giới và tham gia tích cực vào quá trình liên
kết kinh tế giữa các nớc trên thế giới, đòi hỏi từng quốc gia phải thay đổi cơ cấu
kinh tế trong nớc cho phù hợp với sự phân công lao động quốc tế. Bởi lẽ, đầu t trực
tiếp nớc ngoài góp phần thúc đẩy nhanh chóng quá trình chuyển dịch cơ cấu kinh
tế. Bởi vì: 1) Thông qua đầu t trực tiếp nớc ngoài đã làm xuất hiện nhiều lĩnh vực
và ngành kinh tế mới ở nớc nhận đầu t. 2) Giúp vào sự phát triển nhanh chóng
trình độ kỹ thuật công nghệ ở nhiều ngành kinh tế, góp phần thúc đẩy tăng năng
suất lao động ở các ngành này và làm tăng tỉ trọng của nó trong nền kinh tế. 3)
Một số ngành đợc kích thích phát triển bởi đầu t trực tiếp nớc ngoài, nhng cũng sẽ
có nhiều ngành bị mai một đi rồi đi đến chỗ bị xoá bỏ.
Về cơ cấu ngành kinh tế (ở Việt Nam) đợc thể hiện ở tỷ trọng của các
ngành trong GDP. Tỷ trọng của Việt Nam trong thời gian từ 1990 đến nay có sự
thay đổi đáng kể. Các ngành kinh tế đã có sự chuyển biến tích cực, tất cả các
nhóm trong ngành đều tăng. Do có sự tăng cờng đầu t nhiều hơn, nhất là trang bị
máy móc thiết bị, công nghệ, nền sản xuất công nghiệp trong thời gian qua đã đạt
tốc độ nhanh và chiếm tỉ trọng ngày càng tăng trong GDP. Trong 9 tháng đầu năm
1996, giá trị sản lợng trong khu vực có vốn FDI chiếm 21,7% tổng sản lợng công
nghiệp. Hiện nay khu vực này chiếm 100% về khai thác dầu thô, 44% về sản lợng
thép, hầu hết lĩnh vực lắp ráp ô tô, xe máy, và sản xuất bóng hình là do các cơ sở
này nắm giữ. Qua đây thấy vai trò FDI trong sản xuất công nghiệp của Việt Nam
hiện nay.
FDI thực sự đã có vai trò to lớn với sự dịch chuyển cơ cấu kinh tế thông qua
việc đầu t nhiều hơn vào ngành công nghiệp. Vì ngành công nghiệp có năng suất
lao động cao nhất và tỷ trọng lớn trong nền kinh tế, nên FDI đã góp phần to lớn
vào tăng nhanh tốc độ phát triển kinh tế quốc dân.
10
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368
Để trở thành một quốc gia công nghiệp hoá vào năm 2020 và để nền kinh tế
Việt Nam có thể hội nhập với khu vực và thế giới, một đòi hỏi bức xúc là phải đẩy
nhanh hơn nữa quá trình dịch chuyển cơ cấu kinh tế.
Thúc đẩy quá trình mở cửa và hội nhập của nền kinh tế Việt Nam với thế
giới.
Hoạt động của đầu t đã giúp Việt Nam mở rộng hơn thị phần nớc ngoài.
Góp phần làm chuyển biến nền kinh tế Việt Nam theo hớng của một nền kinh tế
hàng hoá. Đối với Việt Nam, vốn FDI đóng vai trò nh lực khởi động, nh một trong
những điều kiện đảm bảo cho sự phát triển của công nghiệp hoá - hiện đại hoá.
Một số dự án FDI góp phần làm vực dậy một số doanh nghiệp Việt Nam đang
trong điều kiện khó khăn, sản xuất đình đốn nguy cơ phá sản.
11
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368
Chơng hai
Vấn đề thu hút đầu t trực tiếp nớc ngoài (FDI)
ở Việt Nam
I. Thực trạng của đầu t nớc ngoài ở Việt Nam
1. Trớc khi mở cửa
Chỉ sau hai năm sau ngày thống nhất đất nớc. Ngày 18-7-1977 chính phủ n-
ớc cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam đã ban hành điều lệ về đầu t của nớc
ngoài ở CHXHCN Việt Nam trong đó: "Chính phủ nớc CHXHCN Việt Nam hoan
nghênh việc đầu t của nớc ngoài ở trên nguyên tắc tôn trọng độc lập, chủ quyền
của Việt Nam và hai bên cùng có lợi". Để khuyến khích đầu t của nớc ngoài vào
Việt Nam, bản điều lệ cũng đã đa ra nhiều hình thức u đãi đối với đầu t của nớc
ngoài ở Việt Nam và đây nh là một tín hiệu tích cuực rất đáng quan tâm. Tuy
nhiên sau khi bản điều lệ ra đời thì không có đối tác nào bỏ tiền vào nơi đang nằm
trong tình trạng chiến tranh, tình hình an ninh không ổn định. Hơn nữa tình hình
kinh tế Việt Nam lúc đó rất nhiều khó khăn, sản xuất lạc hậu, cơ sở hạ tầng yếu
kém, các dịch vụ không phát triển, hệ thống pháp luật vừa thiếu vừa không phù
hợp về các thông lệ quốc tế, vừa quan điểm không rõ ràng về đờng lối tổng thể
phát triển kinh tế.
2. Sau khi mở cửa
Sau khi ban hành luật đầu t nớc ngoài tại Việt Nam 12/1987, năm đầu tiên
thực hiện (1988) đã có 37 dự án đầu t trực tiếp nớc ngoài vào Việt Nam với tổng
số vốn đầu t là 366 triệu USD. Luật đầu t nớc ngoài tại Việt Nam ra đời phù hợp
với xu hớng của sự hợp tác nhiều mặt, nhiều chiều, tuỳ thuộc lẫn nhau giữa các
quốc gia, trên cơ sở bình đẳng và cùng có lợi. Tuy nhiên sau hai năm thực hiện
đầu t nớc ngoài cũng đã bộc lộ một số quan điểm cha phù hợp với điều kiện thực
tế và thông lệ quốc tế. Vì vậy chúng ta đã thực hiện hai lần sửa đổi. Luật bổ sung
thứ nhất đợc quốc hội nớc cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam thông qua ngày
30-6-1990 và luật sửa đổi thứ hai là vào 23-12-1992. Trên cơ sở nhận thức ngày
càng đúng đắn về hoạt động đầu t nớc ngoài, chúng ta đã có quan điểm rõ ràng về
thu hút và sử dụng nguồn lực bên ngoài để phục vụ cho sự nghiệp công nghiệp hoá
và hiện đại hoá nền kinh tế. Chúng ta coi trọng nguồn lực trong nớc là quyết định,
nguồn lực bên ngoài là quan trọng đối với sự phát triển lâu dài của nền kinh tế.
a) Tình hình đầu t trực tiếp nớc ngoài thời gian qua
Giai đoạn trớc 1996: FDI liên tục gia tăng cả về số dự án và vốn đầu t, đạt
mức kỷ lục là 8,6 tỷ USD về tổng số vốn đăng ký vào năm 1996. Trong giai đoạn
này tốc độ tăng trởng bình quân hàng năm vốn đầu t trực tiếp nớc ngoài đạt
khoảng 50% một năm. Đầu t trực tiếp nớc ngoài đã tăng đáng kể từ mức 37 dự án
với tổng số vốn đầu t đăng ký 342 triệu USD năm 1988 lên 326 dự án với tổng số
vốn đầu t đăng ký 8640 triệu USD năm 1996.
Giai đoạn sau 1996: FDI vào Việt Nam liên tục giảm. Trong giai đoạn
1997-2000 vốn đầu t trực tiếp nớc ngoài giảm trung bình khoảng 24% một năm.
Đầu t trực tiếp nớc ngoài đã giảm đáng kể từ mức vốn đầu t đăng ký khoảng 8,6 tỷ
12
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368
USD năm 1996 xuống còn 1,9 tỷ USD năm 2000. Ngoài ra, trong giai đoạn này,
còn có một xu hớng khác rất đáng lo ngại và vốn đầu t giải thể tăng cao hơn nhiều
so với giai đoạn trớc. Tổng số vốn đầu t giải thể giai đoạn 1997-2000 khoảng
2,56% tỷ USD so với 2,69 tỷ USD của năm trớc đó cộng lại.
Tính đến cuối năm 2002 đã có hơn 4500 dự án đầu t trực tiếp nớc ngoài
(ĐTTTNN) đợc cấp giấy phép đầu t với tổng vốn đăng ký và tăng vốn đạt trên 80
tỷ USD. Trừ các dự án giải thể trớc thời hạn hoặc đã hết hạn hoạt động, hiện có
trên 3670 dự án đang có hiệu lực, với tổng vốn đăng ký đạt trên 39 tỷ USD. Trong
đó có gần 2000 dự án đang triển khai hoạt động kinh doanh. 980 dự án đang trong
thời kỳ xây dựng cơ bản và làm các thủ tục hành chính, gần 700 dự án cha triển
khai do nhiều nguyên nhân. Tổng số vốn đầu t thực hiện của các dự án đã cấp giấy
phép khoảng 24 tỷ USD, trong đó vốn thực hiện của các dự án còn hiệu lực là trên
21 tỷ USD. Đầu t nớc ngoài chủ yếu dựa vào lĩnh vực công nghiệp và xây dựng với
66% số dự án và 64,5% vốn thực hiện. Lĩnh vực này cũng thu hút tới trên 70% số
lao động và tạo ra trên 90% giá trị xuất khẩu của khu vực đầu t nớc ngoài. Lĩnh
vực dịch vụ chiếm 21% số dự án và 22,5% vốn thực hiện, lĩnh vực nông - lâm -
ng nghiệp chiếm 13% số dự án và 6% vốn thực hiện.
Về địa bàn đầu t thì đầu t trực tiếp nớc ngoài tập trung chủ yếu vào vùng
kinh tế trọng điểm phía Bắc và vùng kinh tế trọng điẻem ở phía Nam. Trong số các
địa phơng thu hút mạnh mẽ đầu t nớc ngoài, thành phố Hồ Chí Minh giữ vị trí
hàng đầu với 1224 dự án và 10394 triệu USD vốn đăng ký còn hiệu lực, tiếp theo
là Hà Nội, Đồng Nai và Bình Dơng. Khu vực phía Bắc thu hút đợc ít hơn, trong đó
đáng kể là Hà Nội, Hải Phòng, Hải Dơng, Quảng Ninh với tổng số 634 dự án,
9.625 triệu USD vốn đăng ký còn hiệu lực.
b) Những hình thức đầu t trực tiếp nớc ngoài tại Việt Nam.
Luật đầu t nớc ngoài tại Việt Nam quy định có ba hình thức chủ yếu là: Xí
nghiệp liên doanh , xí nghiệp 100% vốn nớc ngoài, hợp tác kinh doanh trên cơ sở
hợp đồng và hình thức ký hợp đồng xây dựng- kinh doanh- chuyển giao(BOT).
Với các cơ quan nhà nớc có thẩm quyền ở Việt Nam.
+ Hình thức xí nghiệp liên doanh.
Đây là hình thức đầu t đợc các nhà đầu t nớc ngoài sử dụng nhiều nhất trong
thời gian qua, bởi vì:
Một là, họ tranh thủ đợc sự hỗ trợ và những kinh nghiệm của các đối tác
Việt Nam trên thị trờng mà họ cha quen biết.
Hai là, các nhà đầu t nớc ngoài muốn san sẻ rủi ro với các đối tác Việt Nam
do môi trờng đầu t Việt Nam còn nhiều bất trắc.
Ba là, hình thức này có khả năng thuận lợi hơn để các nhà đầu t nớc ngoài
mở rộng phạm vi và lãnh thổ hoạt động kinh doanh so với hình thức 100% vốn đầu
t nớc ngoài.
Mặt khác, nhà nớc cũng tạo điều kiện và giúp đỡ các doanh nghiệp trong n-
ớc liên doanh với nớc ngoài nhằm sử dụng có hiệu quả mặt bằng và nhà xởng, máy
móc thiết bị hiện có.
Hiện nay, hình thức này chiếm 66,4% trong tổng số 815 xí nghiệp liên
doanh đã đợc cấp giấy phép, 51% số vốn đăng ký và 30% số dự án.
13

Tài liệu bạn tìm kiếm đã sẵn sàng tải về

Tải bản đầy đủ ngay

×

×