Tải bản đầy đủ

Tổng hợp lý thuyết TOÁN 12, Nguyễn Văn Lực

www.facebook.com/groups/TaiLieuOnThiDaiHoc01

uO
nT
hi
D

ai

H
oc

01

TÀI LIỆU TOÁN 12

w

w

w


.fa

ce

bo

ok

.c

om

/g

ro

up

s/

Ta

iL

ie

TỔNG HỢP LÝ THUYẾT

ÔN THI THPT QUỐC GIA 2017
www.facebook.com/groups/TaiLieuOnThiDaiHoc01


w

w

w

.fa


ce

bo

ok

.c

om

/g

ro

up

s/

Ta

iL

ie

uO
nT
hi
D

ai

H
oc

01

www.facebook.com/groups/TaiLieuOnThiDaiHoc01

www.facebook.com/groups/TaiLieuOnThiDaiHoc01


_15_

Phần 3. Nguyên hàm, tích phân và ứng dụng

_21_

Phần 4. Số phức

_31_

Phần 5. Khối đa diện

_33_

Phần 6. Mặt nón, mặt trụ, mặt cầu

_45_

Phần 7. Tọa độ không gian Oxyz

_53_

oc

Phần 2. Hàm số lũy thừa, mũ, lôgarit

ai
H

_01_

nT

hi

D

Phần 1. Ứng dụng của đạo hàm

01

www.facebook.com/groups/TaiLieuOnThiDaiHoc01

w

w

w

.fa

ce

bo

ok

.c

om
/g

ro

up
s/

Ta
iL
ie

uO

Nguyễn Văn Lực – Cần Thơ
FB: www.facebook.com/VanLuc168

www.facebook.com/groups/TaiLieuOnThiDaiHoc01


www.facebook.com/groups/TaiLieuOnThiDaiHoc01

w

w

w

.fa

ce

bo

ok

.c

om
/g

ro

up
s/

Ta
iL
ie

uO

nT

hi

D

ai
H

oc

01

………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………

www.facebook.com/groups/TaiLieuOnThiDaiHoc01


www.facebook.com/groups/TaiLieuOnThiDaiHoc01
Phần 1. Ứng dụng của đạo hàm

01

I. ỨNG DỤNG ĐẠO HÀM ĐỂ KHẢO SÁT HÀM SỐ

Định lý 1: Cho hàm số y  f ( x ) có đạo hàm trên K .

[ f '  x   0 với mọi x  K ]

hi

D

'( x )  0 với mọi x  K
f '( x )  0 với mọi x  K
[ f '( x )  0 với mọi x  K ]
[ f '( x )  0 với mọi x  K ]

nT

a) Nếu hàm số f ( x ) đồng biến trên K thì f
b) Nếu hàm số f ( x ) nghịch biến trên K thì
 [ f ( x ) đồng biến trên K ]

 [ f ( x ) nghịch biến trên K ]


ai
H

oc

1. SỰ ĐỒNG BIẾN, NGHỊCH BIẾN CỦA HÀM SỐ

Ta
iL
ie

Định lý 2: Cho hàm số y  f ( x ) có đạo hàm trên K .

uO

 [ f ( x ) không đổi trên K ]

a) Nếu f '  x   0 với mọi x  K thì hàm số f ( x ) đồng biến trên K
b) Nếu f '  x   0 với mọi x  K thì hàm số f ( x ) nghịch biến trên K

up
s/

c) Nếu f '  x   0 với mọi x  K thì hàm số f ( x ) không đổi trên K
[ f '  x   0 với mọi x  K ]

 [ f ( x ) đồng biến trên K ]



[ f '  x   0 với mọi x  K ]

 [ f ( x ) nghịch biến trên K ]

ro



om
/g

Định lý 3: (Định lý mở rộng) Cho hàm số y  f ( x ) có đạo hàm trên K .
a) Nếu f '( x )  0 với mọi x  K và f '  x   0 chỉ tại một số điểm hữu hạn thuộc K

.c

thì hàm số f ( x ) đồng biến trên K .

ok

b) Nếu f '( x )  0 với mọi x  K và f '  x   0 chỉ tại một số điểm hữu hạn thuộc K

bo

thì hàm số f ( x ) nghịch biến trên K .

ce

Định lý 4: Cho hàm số bậc ba y  f  x   ax 3  bx 2  cx  d  a  0  , ta có

.fa

f '  x   3ax 2  2bx  c .

w

w

w

a) Hàm số y  f  x   ax 3  bx 2  cx  d  a  0 
đồng biến trên   f '  x   3ax 2  2bx  c  0 x  

b) Hàm số y  f  x   ax 3  bx 2  cx  d  a  0 
nghịch biến trên   f '  x   3ax 2  2bx  c  0 x  

www.facebook.com/VanLuc168

VanLucNN

www.TOANTUYENSINH.com

www.facebook.com/groups/TaiLieuOnThiDaiHoc01

1


www.facebook.com/groups/TaiLieuOnThiDaiHoc01
Phần 1. Ứng dụng của đạo hàm

01

NHẮC LẠI
Định lý: Cho tam thức bậc hai f ( x)  ax 2  bx  c (a  0) ta có:
  0
 f ( x)  0 x    
a  0
  0
 f ( x)  0 x    
a  0

oc

VẤN ĐỀ 1: Xét chiều biến thiên của hàm số

ai
H

Để xét chiều biến thiên của hàm số y  f  x  , ta thực hiện các bước như sau:

D

– Tìm tập xác đònh của hàm số.
– Tính y. Tìm các điểm mà tại đó y   0 hoặc y  không tồn tại (gọi là các điểm tới hạn)

nT

hi

– Lập bảng xét dấu y  (bảng biến thiên). Từ đó kết luận các khoảng đồng biến, nghòch
biến của hàm số.

Ta
iL
ie

uO

VẤN ĐỀ 2: Tìm điều kiện để hàm số luôn đồng biến hoặc nghòch biến
trên tập xác đònh (hoặc trên từng khoảng xác đònh)
Cho hàm số y  f ( x , m) , m là tham số, có tập xác đònh D .

 Hàm số f đồng biến trên D  y  0, x  D.
Từ đó suy ra điều kiện của m .

up
s/

 Hàm số f nghòch biến trên D  y  0, x  D.

om
/g

2) Nếu y  ax 2  bx  c thì:

ro

Chú ý:
1) y   0 chỉ xảy ra tại một số hữu hạn điểm.

 a  b  0
 c  0
 y '  0, x     
 a  0
   0

ok

.c

 a  b  0
 c  0
 y '  0, x     
 a  0
   0

3) Đònh lí về dấu của tam thức bậc hai g( x )  ax 2  bx  c :

bo

 Nếu   0 thì g  x  luôn cùng dấu với a .
b
)
2a

.fa

ce

 Nếu   0 thì g  x  luôn cùng dấu với a (trừ x  

 Nếu   0 thì g  x  có hai nghiệm x1 , x2 và trong khoảng hai nghiệm thì g  x  khác

w

w

w

dấu với a , ngoài khoảng hai nghiệm thì g  x  cùng dấu với a .
4) So sánh các nghiệm x1 , x2 của tam thức bậc hai g( x )  ax 2  bx  c với số 0:
  0

 x1  x2  0   P  0
 S  0

www.facebook.com/VanLuc168

  0

 0  x1  x2   P  0
 S  0

VanLucNN

 x1  0  x2  P  0

www.TOANTUYENSINH.com

www.facebook.com/groups/TaiLieuOnThiDaiHoc01

2


www.facebook.com/groups/TaiLieuOnThiDaiHoc01
Phần 1. Ứng dụng của đạo hàm
5) Để hàm số y  ax 3  bx 2  cx  d có độ dài khoảng đồng biến (nghòch biến)  x1; x2  bằng d
thì ta thực hiện các bước sau:
 Tính y  .

 Tìm điều kiện để hàm số có khoảng đồng biến và nghòch biến:
a  0
  0


 Biến đổi x1  x2  d thành ( x1  x2 )2  4 x1 x2  d 2

01

1

oc

2

ai
H

 Sử dụng đònh lí Viet đưa  2  thành phương trình theo m.

nT

Để chứng minh bất đẳng thức ta thực hiện các bước sau:

hi

VẤN ĐỀ 3: Ứng dụng tính đơn điệu để chứng minh bất đẳng thức

D

 Giải phương trình, so với điều kiện 1 để chọn nghiệm.

uO

 Chuyển bất đẳng thức về dạng f ( x )  0 (hoặc , ,  ). Xét hàm số y  f ( x ) trên tập

Ta
iL
ie

xác đònh do đề bài chỉ đònh.
 Xét dấu f '  x  . Suy ra hàm số đồng biến hay nghòch biến.

 Dựa vào đònh nghóa sự đồng biến, nghòch biến để kết luận.
Chú ý:

1) Trong trường hợp ta chưa xét được dấu của f '  x  thì ta đặt h  x   f '  x  và quay lại

up
s/

tiếp tục xét dấu h '  x  … cho đến khi nào xét dấu được thì thôi.

2) Nếu bất đẳng thức có hai biến thì ta đưa bất đẳng thức về dạng: f  a   f  b  .

om
/g

ro

Xét tính đơn điệu của hàm số f ( x ) trong khoảng  a; b  .
VẤN ĐỀ 4: Chứng minh phương trình có nghiệm duy nhất

.c

Để chứng minh phương trình f  x   g  x  (*) có nghiệm duy nhất, ta thực hiện các bước sau:

ok

 Chọn được nghiệm x0 của phương trình.

bo

 Xét các hàm số y  f ( x )  C1  và y = g(x)  C2  . Ta cần chứng minh một hàm số đồng
biến và một hàm số nghòch biến. Khi đó  C1  và  C2  giao nhau tại một điểm duy nhất có

ce

hoành độ x0 . Đó chính là nghiệm duy nhất của phương trình (*).

w

w

w

.fa

Chú ý: Nếu một trong hai hàm số là hàm hằng y  C thì kết luận trên vẫn đúng.

www.facebook.com/VanLuc168

VanLucNN

www.TOANTUYENSINH.com

www.facebook.com/groups/TaiLieuOnThiDaiHoc01

3


www.facebook.com/groups/TaiLieuOnThiDaiHoc01
Phần 1. Ứng dụng của đạo hàm

2. CỰC TRỊ CỦA HÀM SỐ
Định lý 1: (điều kiện cần để hàm số có cực trị)

Định lý 2: (điều kiện đủ thứ I để hàm số có cực trị). Quy tắc 1

a) Nếu f '( x )  0 với mọi x   a; x0  và f '( x )  0 với mọi x   x0 ; b 
thì hàm số f ( x) đạt cực tiểu tại điểm x0 .

nT

hi

b) Nếu f '( x )  0 với mọi x   a; x0  và f '( x )  0 với mọi x   x0 ; b 

D

khoảng  a; x0  và  x0 ; b  . Khi đó

ai
H

oc

Giả sử hàm số y  f ( x ) liên tục trên khoảng  a; b  chứa điểm x0 và có đạo hàm trên các

uO

thì hàm số f ( x) đạt cực đại tại điểm x0 .
Định lý 3: (điều kiện đủ thứ II để hàm số có cực trị). Quy tắc 2
cấp hai khác khơng tại điểm x0 . Khi đó

Ta
iL
ie

Giả sử hàm số f có đạo hàm trên khoảng  a; b  chứa điểm x0 , f ( x0 )  0 và f có đạo hàm
a) Nếu f   x0   0 thì hàm số f ( x ) đạt cực đại tại điểm x0

up
s/

b) Nếu f   x0   0 thì hàm số f ( x ) đạt cực tiểu tại điểm x0
Định lý 4:

ro

a) Hàm số y  f  x   ax 3  bx 2  cx  d  a  0  có hai điểm cực trị

om
/g

 f '  x   3ax 2  2bx  c  0 có hai nghiệm phân biệt.
b) Hàm số y  f  x   ax 4  bx 2  c  a  0  có ba điểm cực trị

ok

.c

 f '  x   4ax 3  2bx  0 có ba nghiệm phân biệt.
VẤN ĐỀ 1: Tìm cực trò của hàm số

ce

bo

Qui tắc 1: Dùng đònh lí 1.
 Tìm f   x  .

.fa

 Tìm các điểm xi  i  1, 2 , mà tại đó đạo hàm bằng 0 hoặc không có đạo hàm.

w

 Xét dấu f   x  . Nếu f   x  đổi dấu khi x đi qua xi thì hàm số đạt cực trò tại xi .

w

w

Qui tắc 2: Dùng đònh lí 2.

 Tính f   x  .
 Giải phương trình f   x   0 tìm các nghiệm xi  i  1, 2,  .
 Tính f   x  và f   xi   i  1, 2,  .
Nếu f   xi   0 thì hàm số đạt cực đại tại xi .

www.facebook.com/VanLuc168

01

Giả sử hàm số f đạt cực trị tại điểm x0 . Khi đó nếu f có đạo hàm tại x0 thì f '  x0   0

VanLucNN

www.TOANTUYENSINH.com

www.facebook.com/groups/TaiLieuOnThiDaiHoc01

4


www.facebook.com/groups/TaiLieuOnThiDaiHoc01
Phần 1. Ứng dụng của đạo hàm
Nếu f   xi   0 thì hàm số đạt cực tiểu tại xi .
VẤN ĐỀ 2: Tìm điều kiện để hàm số có cực trò
1. Nếu hàm số y  f ( x ) đạt cực trò tại điểm x0 thì f   x0   0 hoặc tại x0 không có đạo hàm.
Chú ý:

ai
H

phân biệt.
Khi đó nếu x0 là điểm cực trò thì ta có thể tính giá trò cực trò y  x0  bằng hai cách:

oc

 Hàm số bậc ba y  ax 3  bx 2  cx  d có cực trò  Phương trình y  0 có hai nghiệm

D

+ y  x0   ax03  bx02  cx0  d

hi

+ y  x0   Ax0  B , trong đó Ax  B là phần dư trong phép chia y cho y.

nT

ax 2  bx  c P( x )

 aa '  0  có cực trò  Phương trình y  0 có hai
a' x  b'
Q( x )
b'
nghiệm phân biệt khác  .
a'
Khi đó nếu x0 là điểm cực trò thì ta có thể tính giá trò cực trò y  x0  bằng hai cách:
P  x0 

hoặc

Q  x0 

y  x0  

P ' x0

Q ' x0

up
s/

y  x0  

Ta
iL
ie

uO

 Hàm số y 

 Khi sử dụng điều kiện cần để xét hàm số có cực trò cần phải kiểm tra lại để loại bỏ

om
/g

ro

nghiệm ngoại lai.
 Khi giải các bài tập loại này thường ta còn sử dụng các kiến thức khác nữa, nhất là
đònh lí Vi–et.
VẤN ĐỀ 3: Đường thẳng đi qua hai điểm cực trò
1) Hàm số bậc ba y  f ( x )  ax 3  bx 2  cx  d .
f  x   Q  x  . f   x   Ax  B.

ok

.c

 Chia f  x  cho f   x  ta được:

 y  fx  Ax  B

bo

1
1
 Khi đó, giả sử  x1; y1  ,  x2 ; y2  là các điểm cực trò thì:  1
y

fx

Ax
 2
1
2 B

ce

 Các điểm  x1; y1  ,  x2 ; y2  nằm trên đường thẳng y  Ax  B.

w

w

w

.fa

P( x ) ax 2  bx  c

2) Hàm số phân thức y  f ( x ) 
.
Q( x )
dx  e

 Giả sử  x0 ; y0  là điểm cực trò thì y0 

P '  x0 
Q '  x0 

.

 Giả sử hàm số có cực đại và cực tiểu thì phương trình đường thẳng đi qua hai điểm cực
trò ấy là: y 

P ' x
Q ' x



2ax  b
.
d

www.facebook.com/VanLuc168

VanLucNN

www.TOANTUYENSINH.com

www.facebook.com/groups/TaiLieuOnThiDaiHoc01

01

2. Để hàm số y  f ( x ) đạt cực trò tại điểm x0 thì f   x  đổi dấu khi x đi qua x0 .

5


www.facebook.com/groups/TaiLieuOnThiDaiHoc01
Phần 1. Ứng dụng của đạo hàm

3. GTLN, GTNN CỦA HÀM SỐ

VẤN ĐỀ 1: Tìm GTLN, GTNN của hàm số bằng cách lập bảng biến thiên

01

Cách 1: Thường dùng khi tìm GTLN, GTNN của hàm số trên một khoảng.
 Tính f   x  .

oc

 Xét dấu f   x  và lập bảng biến thiên.

ai
H

 Dựa vào bảng biến thiên để kết luận.

D

Cách 2: Thường dùng khi tìm GTLN, GTNN của hàm số liên tục trên một đoạn  a; b  .
 Tính f   x  .

nT

hi

 Giải phương trình f   x   0 tìm được các nghiệm x1 , x2 , , xn trên  a; b  (nếu có).
 Tính f  a  , f  b  , f  x1  , f  x2  ,  , f  xn  .

uO

 So sánh các giá trò vừa tính và kết luận.

M  max f ( x )  max  f (a), f (b), f ( x1 ), f ( x2 ),..., f ( x n )

Ta
iL
ie

[a; b ]

m  min f ( x )  min  f (a), f (b), f ( x1 ), f ( x2 ),..., f ( xn )
[a; b ]

up
s/

VẤN ĐỀ 2: Tìm GTLN, GTNN của hàm số bằng cách dùng bất đẳng thức

om
/g

ro

Cách này dựa trực tiếp vào đònh nghóa GTLN, GTNN của hàm số.
 Chứng minh một bất đẳng thức.
 Tìm một điểm thuộc D sao cho ứng với giá trò ấy, bất đẳng thức vừa tìm được trở thành
đẳng thức.
Một số kiến thức thường dùng:
2


b 

a) f ( x )  ax  bx  c  a  x 
 
2a 
4a

b) Bất đẳng thức Cơ-si:
ab
 ab  a  b  2 ab
Với hai số a, b khơng âm  a, b  0  ta ln có:
2
Dấu "=" xảy ra khi a  b
abc 3
 abc  a  b  c  33 abc
Với ba số a, b, c khơng âm  a, b, c  0  ta ln có:
3
Dấu "=" xảy ra khi a  b  c
c) Một số bất đẳng thức cơ bản thường dùng

w

w

w

.fa

ce

bo

ok

.c

2

1) a2  b2  2ab  ab 

a2  b2
2

2) (a  b)2  4ab   ab 

(a  b)2
4

3) (a  b)2  2(a2  b2 )  a2  b2 

www.facebook.com/VanLuc168

(a  b)2
2

VanLucNN

www.TOANTUYENSINH.com

www.facebook.com/groups/TaiLieuOnThiDaiHoc01

6


www.facebook.com/groups/TaiLieuOnThiDaiHoc01
Phần 1. Ứng dụng của đạo hàm
VẤN ĐỀ 3: Tìm GTLN, GTNN của hàm số bằng cách dùng miền giá trò
Xét bài toán tìm GTLN, GTNN của hàm số f ( x ) trên một miền D cho trước.
Gọi y0 là một giá trò tuỳ ý của f  x  trên D , thì hệ phương trình (ẩn x) sau có nghiệm:
(1)
(2)

Tuỳ theo dạng của hệ trên mà ta có các điều kiện tương ứng. Thông thường điều kiện ấy
(sau khi biến đổi) có dạng: m  y0  M (3)

oc

Vì y0 là một giá trò bất kì của f  x  nên từ (3) ta suy ra được:

ai
H

min f ( x )  m; max f ( x )  M
D

hi

VẤN ĐỀ 4: Sử dụng GTLN, GTNN của hàm số trong PT, HPT, BPT

D

D

nT

Giả sử f  x  là một hàm số liên tục trên miền D và có min f ( x )  m; max f ( x )  M . Khi đó:
D

uO

D

Ta
iL
ie

 f (x)  
1) Hệ phương trình 
có nghiệm  m    M .
x  D
 f (x)  
2) Hệ bất phương trình 
có nghiệm  M   .
x  D
 f (x)  
3) Hệ bất phương trình 
có nghiệm  m   .
x  D

up
s/

4) Bất phương trình f  x    đúng với mọi x  m   .

w

w

w

.fa

ce

bo

ok

.c

om
/g

ro

5) Bất phương trình f  x    đúng với mọi x  M   .

www.facebook.com/VanLuc168

VanLucNN

01

 f ( x )  y0

x  D

www.TOANTUYENSINH.com

www.facebook.com/groups/TaiLieuOnThiDaiHoc01

7


www.facebook.com/groups/TaiLieuOnThiDaiHoc01
Phần 1. Ứng dụng của đạo hàm

4. ĐƯỜNG TIỆM CẬN

x  x0 

lim f ( x )   ;

x  x0 

x  x0 

lim f ( x )  

x  x0 

oc

ít nhất một trong các điều kiện sau được thoả mãn:
lim f ( x )   ;
lim f ( x )   ;

ai
H

 Đường thẳng y  y0 được gọi là đường tiệm cận ngang của đồ thò hàm số y  f ( x )
nếu ít nhất một trong các điều kiện sau được thoả mãn:
lim f ( x )  y0 ;
lim f ( x )  y0
x 

D

x 

 f ( x )  (ax  b)  0 ;

lim

x 

 f ( x )  (ax  b)  0

2. Chú ý:

P( x )
là hàm số phân thức hữu tỷ.
Q( x )

Ta
iL
ie

a) Nếu y  f ( x ) 

uO

lim

nT

hi

 Đường thẳng y  ax  b, a  0 được gọi là đường tiệm cận xiên của đồ thò hàm số
y  f ( x ) nếu ít nhất một trong các điều kiện sau được thoả mãn:
x 

 Nếu Q  x   0 có nghiệm x0 thì đồ thò có tiệm cận đứng x  x0 .

 
 
 Nếu bậc  P  x    bậc  Q  x    1 thì đồ thò có tiệm cận xiên.

up
s/

 Nếu bậc P  x   bậc Q  x  thì đồ thò có tiệm cận ngang.

w

w

w

.fa

ce

bo

ok

.c

om
/g

ro

b) Để xác đònh các hệ số a, b trong phương trình của tiệm cận xiên, ta có thể áp dụng
các công thức sau:
f (x)
a  lim
;
b  lim  f ( x )  ax 
x  x
x 
f (x)
hoặc a  lim
;
b  lim  f ( x )  ax 
x  x
x 

www.facebook.com/VanLuc168

VanLucNN

www.TOANTUYENSINH.com

www.facebook.com/groups/TaiLieuOnThiDaiHoc01

01

1. Đònh nghóa:
 Đường thẳng x  x0 được gọi là đường tiệm cận đứng của đồ thò hàm số y  f ( x ) nếu

8


www.facebook.com/groups/TaiLieuOnThiDaiHoc01
Phần 1. Ứng dụng của đạo hàm

w

w

w

.fa

ce

bo

ok

.c

om
/g

ro

up
s/

Ta
iL
ie

uO

nT

hi

D

ai
H

oc

Các bước khảo sát sự biến thiên và vẽ đồ thò của hàm số
 Tìm tập xác đònh của hàm số.
 Xét sự biến thiên của hàm số:
+ Tính y.
+ Tìm các điểm tại đó đạo hàm y bằng 0 hoặc không xác đònh.
+ Tìm các giới hạn tại vô cực, giới hạn vô cực và tìm tiệm cận (nếu có).
+ Lập bảng biến thiên ghi rõ dấu của đạo hàm, chiều biến thiên, cực trò của hàm số.
 Vẽ đồ thò của hàm số:
+ Vẽ các đường tiệm cận (nếu có) của đồ thò.
+ Xác đònh một số điểm đặc biệt của đồ thò như giao điểm của đồ thò với các trục toạ độ
(trong trường hợp đồ thò không cắt các trục toạ độ hoặc việc tìm toạ độ giao điểm phức tạp thì
có thể bỏ qua). Có thể tìm thêm một số điểm thuộc đồ thò để có thể vẽ chính xác hơn.
+ Nhận xét về đồ thò: Chỉ ra trục đối xứng, tâm đối xứng (nếu có) của đồ thò.

01

5. KHẢO SÁT SỰ BIẾN THIÊN VÀ VẼ ĐỒ THỊ HÀM SỐ

www.facebook.com/VanLuc168

VanLucNN

www.TOANTUYENSINH.com

www.facebook.com/groups/TaiLieuOnThiDaiHoc01

9


www.facebook.com/groups/TaiLieuOnThiDaiHoc01
Phần 1. Ứng dụng của đạo hàm

6. SỰ TƯƠNG GIAO CỦA ĐỒ THỊ HÀM SỐ

Bài toán tổng quát

nT

hi

D

ai
H

oc

01

(C ) : y  f ( x )
Trong mp  Oxy  . Hãy xét sự tương giao của đồ thị hai hàm số:  1
(C2 ) : y  g( x )

C1  và C2  cắt nhau C1  và C2  tiếp xúc nhau

Ta
iL
ie

uO

C1  và C2  không có điểm chung

Phương pháp chung:
* Thiết lập phương trình hoành độ giao điểm của đồ thị hai hàm số đã cho:
f  x   g  x           1

của hai đồ thị  C1  và  C2  .

up
s/

* Tùy theo số nghiệm của phương trình 1 mà ta kết luận về số điểm chung

ro

Lưu ý:
Số nghiệm của phương trình 1 chính là số giao điểm của hai đồ thị  C1  và  C2  .

ok

.c

Chú ý 1 :
* 1 vô nghiệm

om
/g

Ghi nhớ: Số nghiệm của pt 1 bằng số giao điểm của hai đồ thị  C1  và  C2  .



C1  và C2  không có điểm điểm chung
C1  và C2  có n điểm chung

bo

* 1 có n nghiệm



ce

Chú ý 2 :
* Nghiệm x0 của phương trình 1 chính là hoành độ điểm chung của  C1  và  C2  .

w

w

w

.fa

Khi đó tung độ điểm chung là y0  f  x0  hoặc y0  g  x0  .

www.facebook.com/VanLuc168

VanLucNN

www.TOANTUYENSINH.com

www.facebook.com/groups/TaiLieuOnThiDaiHoc01

10


www.facebook.com/groups/TaiLieuOnThiDaiHoc01
Phần 1. Ứng dụng của đạo hàm

hi

D

ai
H

oc

Dạng 1: Viết phương trình tiếp tuyến với đồ thị
 C : y  f(x) tại điểm M0 (x0; y 0 )  (C)

01

7. TIẾP TUYẾN CỦA ĐỒ THỊ HÀM SỐ

uO

nT

Phương pháp:

y  y0  k  x  x0  hay

y  f '( x0 )( x  x0 )  f ( x0 )

hoành độ tiếp điểm

y0 :

tung độ tiếp điểm và y0  f  x0 

k:

hệ số góc của tiếp tuyến và được tính bởi công thức: k  f '  x0 

up
s/

x0 :

om
/g

ro

Trong đó:

Ta
iL
ie

Phương trình tiếp tuyến với  C  tại M  x0 ; y0  có dạng:

Viết phương trình tiếp tuyến với đồ thị
 C : y  f(x) biết tiếp tuyến có hệ số góc k cho trước

.fa

ce

bo

ok

.c

Dạng 2:

w

w

w

Phương pháp: Ta có thể tiến hành theo các bước sau
Bước 1: Gọi M ( x0 ; y0 )  (C ) là tiếp điểm của tiếp tuyến với  C 
Bước 2: Tìm x0 bằng cách giải phương trình : f   x0   k , từ đó suy ra y0  f ( x0 )  ?
Bước 3: Thay các yếu tố tìm được vào phương trình: y  y0  k  x  x0  ta sẽ được
phương trình tiếp tuyến cần tìm.

www.facebook.com/VanLuc168

VanLucNN

www.TOANTUYENSINH.com

www.facebook.com/groups/TaiLieuOnThiDaiHoc01

11


www.facebook.com/groups/TaiLieuOnThiDaiHoc01
Phần 1. Ứng dụng của đạo hàm

ai
H

oc

01

Chú ý : Đối với dạng 2 người ta có thể cho hệ số góc k dưới dạng gián tiếp như : tiếp
tuyến song songtiếp tuyến vuông góc với một đường thẳng cho trước .

D

Khi đó ta cần phải sử dụng các kiến thức sau:
Định lý 1: Nếu đường thẳng    có phương trình dạng: y  ax  b thì hệ số góc

hi

của    là:

nT

k  a

uO

Định lý 2: Trong mp  Oxy  cho hai đường thẳng (1 ) vaø ( 2 ) . Khi đó:
 k 1  k 2

1   2

 k 1 .k 2  1

Ta
iL
ie

1 //  2

up
s/

Dạng 3: Viết phương trình tiếp tuyến với  C  : y  f(x) biết

ok

.c

om
/g

ro

tiếp tuyến đi qua điểm A  x A ; y A 

bo

Phương pháp : Ta có thể tiến hành theo các bước sau

ce

Bước 1: Viết phương trình tiếp tuyến  d  với  C  tại điểm M 0  x0 ; y0   (C )

w

w

w

.fa

(d ) : y  f '( x0 )( x  x0 )  f ( x0 )

 *

Bước 2: Định x0 để  d  đi qua điểm A  x A ; y A  Ta có:

 d  đi qua điểm A  x A ; y A   y A  f '( x0 )( x A  x0 )  f ( x0 ) 1
Bước 3: Giải phương trình 1 tìm x0 . Thay x0 tìm được vào  * ta sẽ được

phương trình tiếp tuyến cần tìm.

www.facebook.com/VanLuc168

VanLucNN

www.TOANTUYENSINH.com

www.facebook.com/groups/TaiLieuOnThiDaiHoc01

12


www.facebook.com/groups/TaiLieuOnThiDaiHoc01
Phần 1. Ứng dụng của đạo hàm

8. BIỆN LUẬN SỐ NGHIỆM CỦA PHƯƠNG TRÌNH BẰNG ĐỒ THỊ

oc

Nghiệm x0 của phương trình 1 chính là hồnh độ giao điểm của  C1  : y  f  x 
y
(C1 )
và  C2  : y  f  x 

hi

D

ai
H

(C2 )
x

x0

nT

Bài tốn: Bằng đồ thị hãy biện luận theo m số nghiệm của phương trình dạng:

 *

uO

f x  m

Ta
iL
ie

Phương pháp:

Bước 1: Xem (*) là phương trình hồnh độ giao điểm của hai đồ thị:
 (C ) : y  f ( x ) : (C) là đồ thò cố đònh

: () là đường thẳng di động cùng phương Ox
và cắt Oy tại M(0;m)

up
s/

 ( ) : y  m

Bước 2: Vẽ  C  và    lên cùng một hệ trục tọa độ

ro

Bước 3: Biện luận theo m số giao điểm của    và  C 

om
/g

Từ đó suy ra số nghiệm của phương trình  *

y

m2

.c

Minh họa:

(C ) : y  f ( x )

ym

(0; m )

Dạng: f  x   g  m giải tương tự

w

w

w

.fa

ce

bo

ok

x
O
m1


www.facebook.com/VanLuc168

VanLucNN

01

Cơ sở của phương pháp
Xét phương trình f  x   g  x   1


www.TOANTUYENSINH.com

www.facebook.com/groups/TaiLieuOnThiDaiHoc01

13


www.facebook.com/groups/TaiLieuOnThiDaiHoc01
Phần 1. Ứng dụng của đạo hàm

9. TÌM ĐIỂM THUỘC ĐỒ THỊ THỎA ĐIỀU KIỆN CHO TRƯỚC
Định nghĩa: Cho hàm số y  f ( x) xác định trên tập D.
Trong mặt phẳng toạ độ (Oxy ) , tập hợp  C  tất cả các điểm có toạ độ  x; f ( x)  với x  D

hi

D

ai
H

oc

01

được gọi là đồ thị của hàm số y  f ( x) .

Ta
iL
ie

Phương pháp chung
Đặt M  x0 , y0   C  với y0  f  x0  là điểm cần tìm;

uO

M ( x0 ; y 0 )  (C )  x0  D và y 0  f ( x0 )

nT

Từ định nghĩa ta có: (C )  M / M ( x; y ) vôùi x  D vaø y  f(x)

Từ điều kiện cho trước ta tìm một phương trình chứa x0 ;

w

w

w

.fa

ce

bo

ok

.c

om
/g

ro

up
s/

Giải phương trình tìm x0 , suy ra y0  f  x0   M  x0 ; y0  .

www.facebook.com/VanLuc168

VanLucNN

www.TOANTUYENSINH.com

www.facebook.com/groups/TaiLieuOnThiDaiHoc01

14


www.facebook.com/groups/TaiLieuOnThiDaiHoc01
Phần 2. Hàm số lũy thừa, mũ, lơgarit

01

II. HÀM SỐ LŨY THỪA - HÀM SỐ MŨ
HÀM SỐ LOGARIT

ai
H

oc

§1. LŨY THỪA

hi

D

1. Đònh nghóa luỹ thừa
Cơ số a

 0

a0

  n (n  *)

a0

a a

a0

a   lim a rn



ro

 Với mọi a  0, b  0 ta có:

a
 a 

a

om
/g

;

 n a m (n a  b  b n  a)



; (a  )   a  . ; (ab)  a  .b 

a  1 : a  a      ;



m
n

a0

2. Tính chất của luỹ thừa

a  .a   a   

a   a n  a.a......a (n thừa số a)
a  a 0  1
1
a   a n  n
a

up
s/

m
(m  , n  *)
n
  lim rn (rn  , n  *)


nT

a

uO

n *

Luỹ thừa a

Ta
iL
ie

Số mũ 

a
a
;    
b
b

0  a  1 : a  a     

.c

 Với 0  a  b ta có:

am  bm  m  0

ok

am  bm  m  0 ;

bo

Chú ý: + Khi xét luỹ thừa với số mũ 0 và số mũ nguyên âm thì cơ số a phải khác 0 .
+ Khi xét luỹ thừa với số mũ không nguyên thì cơ số a phải dương.

ce

3. Đònh nghóa và tính chất của căn thức

.fa

 Căn bậc n của a là số b sao cho b n  a .

w

w

w

 Với a, b  0, m, n  *, p, q   ta có:
n

ab  n a .n b ;

Nếu

p q
 thì
n m

n

n

ap 

a na

(b  0) ;
b nb

m

n

a q (a  0) ; Đặc biệt

 Nếu n là số nguyên dương lẻ và a  b thì

n

VanLucNN

n

a

mn

mn

a  mn a

am

anb.

Nếu n là số nguyên dương chẵn và 0  a  b thì
www.facebook.com/VanLuc168

p

a p   n a  (a  0) ;

n

anb.
www.TOANTUYENSINH.com

www.facebook.com/groups/TaiLieuOnThiDaiHoc01

15


www.facebook.com/groups/TaiLieuOnThiDaiHoc01
Phần 2. Hàm số lũy thừa, mũ, lơgarit
Chú ý:
+ Khi n lẻ, mỗi số thực a chỉ có một căn bậc n . Kí hiệu

n

a.

+ Khi n chẵn, mỗi số thực dương a có đúng hai căn bậc n là hai số đối nhau.
4. Công thức lãi kép
Gọi A là số tiền gửi, r là lãi suất mỗi kì, N là số kì.

ai
H

oc

01

C  A(1  r )N

Số tiền thu được (cả vốn lẫn lãi) là:

nT

hi

D

§2. HÀM SỐ LŨY THỪA

uO

Đònh nghóa
Hàm số y  x

  n (n nguyên dương )

y  xn

  n (n nguyên âm hoặc n  0)

y  xn

D   \ 0

 là số thực không nguyên

y  x

D   0;  

up
s/

D

không đồng nhất với hàm số y  n x (n  *) .

om
/g

Đạo hàm

 x    x 1 ( x  0) ;



Tập xác đònh D

ro

Chú ý: Hàm số y 

1
xn

Ta
iL
ie

Số mũ 

 n x  

1

n

n x n 1

 với x  0 nếu n chẵn 
 với x  0 nếu n lẻ  .



 n u  

u
n

n u n1

ce

bo

ok

.c

Chú ý:

 u    u 1.u

w

w

w

.fa

§3. LƠGARIT

1. Đònh nghóa
 Với a  0, a  1, b  0 ta có: loga b    a  b


Chú ý: loga b có nghóa khi a  0, a  1
b  0
lg b  log b  log10 b
 Logarit thập phân:

www.facebook.com/VanLuc168

VanLucNN

www.TOANTUYENSINH.com

www.facebook.com/groups/TaiLieuOnThiDaiHoc01

16


www.facebook.com/groups/TaiLieuOnThiDaiHoc01
Phần 2. Hàm số lũy thừa, mũ, lơgarit
n

 1
ln b  loge b (với e  lim  1    2,718281 )
 n

 Logarit tự nhiên (logarit Nepe):
2. Tính chất

loga a b  b ;

loga a  1 ;

 loga 1  0 ;

a

log a b

 b (b  0)

01

 Cho a  0, a  1, b, c  0 . Khi đó:
+ Nếu a  1 thì loga b  loga c  b  c

oc

+ Nếu 0  a  1 thì loga b  loga c  b  c

b
 loga    loga b  loga c
c

nT


uO

1

log a c (  0)

up
s/

Ta
iL
ie

 log a c 

hi

4. Đổi cơ số
Với a, b, c  0 và a, b  1, ta có:
loga c
 logb c 
hay loga b.logb c  loga c
loga b
1
logb a

 loga b   loga b

D

 loga (bc)  loga b  loga c

 log a b 

ai
H

3. Các qui tắc tính logarit
Với a  0, a  1, b, c  0 , ta có:

ro

§4. HÀM SỐ MŨ. HÀM SỐ LƠGARIT

om
/g

1. Hàm số mũ y  a x (a  0, a  1).
 Tập xác đònh: D  .
 Tập giá trò: T  (0; ).

y

ce

y

y=ax

bo

ok

.c

 Khi a  1 hàm số đồng biến, khi 0  a  1 hàm số nghòch biến.
 Nhận trục hoành làm tiệm cận ngang.
 Đồ thò:

1
x

x

w

w

w

.fa

1

y=ax

a>1

0
2. Hàm số logarit y  loga x (a  0, a  1).
 Tập xác đònh: D  (0; ).
 Tập giá trò: T  .
 Khi a  1 hàm số đồng biến, khi 0  a  1 hàm số nghòch biến.
www.facebook.com/VanLuc168

VanLucNN

www.TOANTUYENSINH.com

www.facebook.com/groups/TaiLieuOnThiDaiHoc01

17


www.facebook.com/groups/TaiLieuOnThiDaiHoc01
Phần 2. Hàm số lũy thừa, mũ, lơgarit
 Nhận trục tung làm tiệm cận đứng.
 Đồ thò:

y=logax

y=logax

01

O

0
a>1

 eu   eu .u



 loga x   x ln1 a ;

 loga u   u lnu a



 ln x   1  x
x

 ln u   u

Ta
iL
ie

 0 ;

hi

 e x   e x ;

nT

 au   au ln a.u

uO

 a x   a x ln a ;

u

up
s/



D

3. Đạo hàm

oc

1

O

x

1

x

ai
H

y

y

om
/g

ro

§5. PHƯƠNG TRÌNH MŨ VÀ PHƯƠNG TRÌNH
LƠGARIT

.c

PHƯƠNG TRÌNH MŨ

ok

1. Phương trình mũ cơ bản:

w

w

w

.fa

ce

bo

b  0
Với a  0, a  1 :   a x  b  
 x  log a b
2. Một số phương pháp giải phương trình mũ
a) Đưa về cùng cơ số:
Với a  0, a  1 :   

a f ( x )  a g( x )  f ( x )  g( x )

Chú ý: Trong trường hợp cơ số có chứa ẩn số thì: a M  a N  (a  1)( M  N )  0
b) Logarit hoá:
a f ( x )  b g ( x )  f ( x)   log a b  .g ( x)
c) Đặt ẩn phụ:
 Dạng 1:

f ( x)

, t  0 , trong đó P t là đa thức theo t .
P ( a f ( x ) )  0  t  a

 P(t )  0

 Dạng 2:

 a2 f ( x )   (ab) f ( x )   b2 f ( x )  0

www.facebook.com/VanLuc168

VanLucNN

www.TOANTUYENSINH.com

www.facebook.com/groups/TaiLieuOnThiDaiHoc01

18


www.facebook.com/groups/TaiLieuOnThiDaiHoc01
Phần 2. Hàm số lũy thừa, mũ, lơgarit
Chia 2 vế cho b

2 f (x)

a
, rồi đặt ẩn phụ t   
b

f ( x)

 Dạng 3: a f ( x )  b f ( x )  m , với ab  1 . Đặt t  a f ( x )  b f ( x ) 

1
t

 Đoán nhận x0 là một nghiệm của 1 .

ai
H

 Dựa vào tính đồng biến, nghòch biến của f  x  và g  x  để kết luận x0 là

oc

01

d) Sử dụng tính đơn điệu của hàm số
Xét phương trình:
f  x   g  x         1


hi

D

 f ( x ) đồng biến và g( x ) nghòch biến (hoặc đồng biến nhưng nghiêm ngặt).
nghiệm duy nhất: 
 f ( x ) đơn điệu và g( x )  c hằng số
 Nếu f  x  đồng biến (hoặc nghòch biến) thì f (u)  f (v)  u  v

uO

Ta
iL
ie

f) Phương pháp đối lập
Xét phương trình:

nT

e) Đưa về phương trình các phương trình đặc biệt
A  0
 Phương trình tích A.B  0  
B  0
A  0
 Phương trình A2  B 2  0  
B  0

f  x   g  x         1


 f (x)  M
Nếu ta chứng minh được: 
 g( x )  M

1 

up
s/

thì

 f ( x)  M
 g( x )  M


om
/g

ro

PHƯƠNG TRÌNH LOGARIT
1. Phương trình logarit cơ bản

Với a  0, a  1 :    loga x  b  x  a b

.c

2. Một số phương pháp giải phương trình logarit
a) Đưa về cùng cơ số

ce

bo

ok

 f ( x )  g( x )
Với a  0, a  1 :    loga f ( x )  loga g( x )  
 f ( x )  0 (hoặc g( x )  0)
b) Mũ hoá

Với a  0, a  1 :    loga f ( x )  b  a

loga f ( x )

 ab

w

w

w

.fa

c) Đặt ẩn phụ
d) Sử dụng tính đơn điệu của hàm số
e) Đưa về phương trình đặc biệt
f) Phương pháp đối lập
Chú ý:
 Khi giải phương trình logarit cần chú ý điều kiện để biểu thức có nghóa.

 Với a, b, c  0 và a, b, c  1 :

www.facebook.com/VanLuc168

a

log b c

VanLucNN

c

logb a

www.TOANTUYENSINH.com

www.facebook.com/groups/TaiLieuOnThiDaiHoc01

19


www.facebook.com/groups/TaiLieuOnThiDaiHoc01
Phần 2. Hàm số lũy thừa, mũ, lơgarit

01

§6. BẤT PHƯƠNG TRÌNH MŨ VÀ BẤT
PHƯƠNG TRÌNH LƠGARIT

Ta
iL
ie

uO

nT

hi

D

ai
H

 Khi giải các bất phương trình mũ ta cần chú ý tính đơn điệu của hàm số mũ.
 a  1
  f ( x )  g( x )
a f ( x )  a g( x )   
 0  a  1
  f ( x )  g( x )
 Ta cũng thường sử dụng các phương pháp giải tương tự như đối với phương trình mũ:
– Đưa về cùng cơ số.
– Đặt ẩn phụ.
– ….
Chú ý: Trong trường hợp cơ số a có chứa ẩn số thì:

oc

BẤT PHƯƠNG TRÌNH MŨ

a M  a N  (a  1)( M  N )  0

up
s/

BẤT PHƯƠNG TRÌNH LOGARIT

w

w

w

.fa

ce

bo

ok

.c

om
/g

ro

 Khi giải các bất phương trình logarit ta cần chú ý tính đơn điệu của hàm số logarit.
 a  1
  f ( x )  g( x )  0
loga f ( x )  loga g( x )   
 0  a  1
 0  f ( x )  g( x )
 Ta cũng thường sử dụng các phương pháp giải tương tự như đối với phương trình logarit:
– Đưa về cùng cơ số.
– Đặt ẩn phụ.
– ….
Chú ý: Trong trường hợp cơ số a có chứa ẩn số thì:
loga A
 0  ( A  1)(B  1)  0
loga B  0  (a  1)( B  1)  0 ;
loga B

www.facebook.com/VanLuc168

VanLucNN

www.TOANTUYENSINH.com

www.facebook.com/groups/TaiLieuOnThiDaiHoc01

20


www.facebook.com/groups/TaiLieuOnThiDaiHoc01
Phần 3. Ngun hàm, tích phân và ứng dụng

III. NGUN HÀM – TÍCH PHÂN VÀ ỨNG DỤNG

oc

01

§1. NGUN HÀM

ai
H

1. Khái niệm nguyên hàm

 Cho hàm số f xác đònh trên K . Hàm số F được gọi là nguyên hàm của f trên K nếu:

hi

D

F '( x )  f ( x ) , x  K

uO

 f ( x )dx  F ( x )  C ,C   .

nT

 Nếu F  x  là một nguyên hàm của f  x  trên K thì họ nguyên hàm của f  x  trên K là:

2. Tính chất


 f '( x )dx  f ( x )  C



  f ( x )  g( x )dx   f ( x )dx   g( x )dx

3. Nguyên hàm của một số hàm số thường gặp

up
s/

  a x dx 

  dx  x  C

1

 x dx  ln x  C

  sin xdx   cos x  C

ok

1
a
1
  sin(ax  b)dx   cos(ax  b)  C (a  0)
a



ce

bo

  cos(ax  b)dx  sin(ax  b)  C (a  0)

1

dx  tan x  C
cos2 x
1
  2 dx   cot x  C
sin x
1
  eax  b dx  eax  b  C , (a  0)
a
1
1
 
dx  ln ax  b  C
ax  b
a



.c

  e x dx  e x  C

(  1)

ro

x 1
 C,
 1

om
/g



  kf ( x )dx  k  f ( x )dx (k  0)

ax
 C (0  a  1)
ln a
  cos xdx  sin x  C

  0dx  C

  x dx 

Ta
iL
ie

 Mọi hàm số f  x  liên tục trên K đều có nguyên hàm trên K .

4. Phương pháp tính nguyên hàm
Nếu

 f (u)du  F(u)  C

w

và u  u( x ) có đạo hàm liên tục thì:

 f u( x ) .u '( x )dx  F  u( x )  C

w

w

.fa

a) Phương pháp đổi biến số

b) Phương pháp tính nguyên hàm từng phần
Nếu u, v là hai hàm số có đạo hàm liên tục trên K thì:

 udv  uv   vdu

www.facebook.com/VanLuc168

VanLucNN

www.TOANTUYENSINH.com

www.facebook.com/groups/TaiLieuOnThiDaiHoc01

21


Tài liệu bạn tìm kiếm đã sẵn sàng tải về

Tải bản đầy đủ ngay

×