Tải bản đầy đủ

Phân tích tác phẩm Những đứa con trong gia đình.

Vững vàng nền tảng, Khai sáng tương lai

VĂN MẪU LỚP 12
ĐỀ BÀI: PHÂN TÍCH TÁC PHẨM NHỮNG ĐỨA CON TRONG GIA ĐÌNH CỦA
NGUYỄN THI
A. SƠ ĐỒ TÓM TẮT GỢI Ý

B. DÀN BÀI CHI TIẾT
1. Mở bài
-

Giới thiệu tác giả Nguyễn thi (được mệnh danh là nhà văn của người dân Nam bộ)

-

Giới thiệu tác phẩm: Những đứa con trong gia đình (một tác phẩm tiêu biểu cho phong
cách nghệ thuật và rất đậm dấu ấn nhà văn Nguyễn Thi)

2. Thân bài
-


Những nét khái quát chung:
• Hoàn cảnh sáng tác: Được viết vào tháng 2 – 1966 khi ông công tác ở tạp chí Văn
nghệ Quân giải phóng, ngay trong những ngày nhân dân miền Nam chiến đấu ác
liệt chống chiến tranh cục bộ Mĩ

W: www.hoc247.net

F: www.facebook.com/hoc247.net

T: 098 1821 807

Trang | 1


Vững vàng nền tảng, Khai sáng tương lai

• Tóm tắt tác phẩm: Hai chị em Việt và Chiến quê ở Bến Tre, sinh ra trong một gia
đình có truyền thống cách mạng. Ba má hi sinh trong chiến tranh, hai chị em đã
tiếp nối trang sử anh hùng của gia đình, cùng vào bộ đội một ngày đi đánh giặc trả
thù cho ba má. Trong một trận đánh lớn ở rừng cao su, sau khi dùng thủ pháo diệt
một xe bọc thép của giặc Mĩ, Việt bị thương nặng, ngất đi trên chiến trường nên đã
lạc đơn vị ba ngày đêm. Trong thời gian ấy, Việt hết tỉnh rồi lại mê, mê lại tỉnh, Việt
nhớ lại những kỉ niệm tuổi thơ gắn với bao nguười thân yêu. Sau ba ngày tìm kiếm
khắp mặt trận, mấy lần giáp mặt với giặc, cuối cùng đồng đội cũng đã tìm được
Việt, đưa anh về bệnh viện Quân y. Lúc vết thương sắp lành, anh Tánh chỉ huy giục
Việt viết thư cho chị Chiến.
• Nhan đề: Nhan đề đã gợi lên cho người đọc hình ảnh những đứa con được sinh ra
trong gia đình có truyền thống cách mạng hào hùng đang nối tiếp và phát huy con
đường lí tưởng của ông cha. Từ một gia đình cụ thể, từ số phận của mỗi cá nhân,
Nguyễn Thi đã nói lên thật sâu sắc và thấm thía vấn đề chung của cả dân tộc Việt
Nam trong thời chống Mĩ
-

Những nội dung cần làm rõ:
• Tình huống truyện: Việt rơi vào một tình huống đặc biệt: Trong một trận đánh, anh
bị thương nặng phải nằm lại giữa chiến trường. Anh nhiều lần ngất đi tỉnh lại, tỉnh
rồi lại ngất. Như vậy, truyện được kể theo dòng hồi tưởng của nhân vật khi đứt, khi
nối. Điều đó đã đem đến cho tác phẩm màu sắc trữ tình đậm đà, tự nhiên. Tạo điều
kiện để nhà văn thâm nhập vào thế giới nội tâm nhân vật để dẫn dắt truyện.
• Những nét chung giữa Chiến và Việt: phẩm chất của hai chị em là cá tính của con

người Nam Bộ nói chung. Những con người trung dũng kiên cường gắn bó với quê
hương, gia đình và trung thành với cách mạng.
o Cùng sinh ra trong một gia đình chịu nhiều mất mát, đau thương: chứng kiến cái
chết của ba và má nên vó chung mối thù và có cùng nguyện vọng cầm súng đánh
giặc.
o Tình yêu thương ruột thịt là vẻ đẹp tâm hồn họ (thể hiện sâu sắc nhất trong cái
đêm giành nhau đi tòng quân và khiêng bàn thờ má).
o Đều là những chiến sĩ dũng cảm
o Đều có những nét trẻ con (giành bắt ếch, giành nhau chiến công).

W: www.hoc247.net

F: www.facebook.com/hoc247.net

T: 098 1821 807

Trang | 2


Vững vàng nền tảng, Khai sáng tương lai

• Những nét riêng:
o Nhân vật chiến: Có cá tính đặc sắc, mang vẻ đẹp tâm hồn của người con gái Nam
Bộ
✓ Rất giống má: Ngoại hình và tính cách
✓ Chiến còn là một cô con gái mới lớn với tính tình rất trẻ con, vừa là người chị
biết nhường em, biết lo toan.
✓ Lời thề quyết tâm sắc đá: “Đã làm thân con gái ra đi thì tao chỉ có một câu:
Nếu giặc còn thì tao mất”. (quyết tâm chiến đấu đầy gan dạ, kiên cường)
o Nhân vật Việt: Trước chị, Việt nhỏ bé hồn nhiên. Trước kẻ thù, Việt trở vụt lớn,
chững chạc trong tư thế của một chiến sĩ.
✓ Hồn nhiên, vô tư (hay tranh giành với chị, nằm giữa chiến trường: sợ ma;
phó thác việc nhà cho chị).
✓ Việt là một chiến sẽ anh dũng, kiên cường và có lòng căm thù giặc sâu sắc
(chưa 18 tuổi, giành đi tòng quân với chị; bị thương rất nặng, một mình giữa
chiến trường vẫn luôn ở tư thế tiến công).
✓ Việt là đứa con giàu lòng yêu thương gia đình (ngay khi tỉnh dậy, Việt nhớ
ngay đến má; rất thương chị Chiến)
• Ngoài ra cần chú ý các nhân vật khác trong dòng sông truyền thống gia đình: ba và
má của chiến, Việt, chú Năm.
-

Nghệ thuật:
• Nghệ thuật trần thuật đặc sắc
• Nghệ thuật khắc họa tính cách nhân vật và miêu tả tâm lí nhân vật sắc sảo, lựa chọn
chi tiết đặc sắc, chọn lọc.
• Ngôn ngữ phong phú, giàu giá trị tạo hình, góc cạnh và đậm chất Nam Bộ.

3. Kết bài:
-

Khẳng định, đánh giá tác phẩm

-

Mở rộng vấn đề bằng liên tưởng và cảm nhận của cá nhân

C. BÀI VĂN MẪU
Nguyễn Thi là một trong những cây bút văn xuôi hàng đầu Việt Nam thời kì kháng
chiến chống Mĩ cứu nước. Ông được mọi người gọi với cái tên rất gần gũi “Nhà văn của
người dân Nam Bộ”. Ông đã để lại rất nhiều tác phẩm gắn liền với tên tuổi của ông. Trong
W: www.hoc247.net

F: www.facebook.com/hoc247.net

T: 098 1821 807

Trang | 3


Vững vàng nền tảng, Khai sáng tương lai

những tác phẩm đặt sắc ấy nổi lên truyện ngắn “Những đứa con trong gia đình” (Năm
1978). Truyện viết về những ngày chiến đấu gian khổ, khó khăn của chiền trường miền
Nam. Qua đó, người đọc thấy được vẻ đẹp tâm hồn của người dân Nam Bộ: tình cảm gia
đình, tình yêu quê hương đất nước trong cuộc kháng chiến chống Mĩ ác liệt dưới ngòi bút
sắc sảo của Nguyễn Thi.
Thật vậy, nhan đề “Những đứa con trong gia đình” mang một hàm ý sâu xa của tác
giả. Truyện kể về những đứa con trong gia đình có truyền thống cách mạng là gia đình
hai chị em Chiến và Việt. Gia đình ấy cũng chính là hình ảnh thu nhỏ của miền Nam Việt
Nam thời kì kháng chiến chống Mĩ.. Nguyễn Thi đã xây dựng một tình huống truyện độc
đáo: Việt – một anh giải phóng quân sinh ra trong một gia đình có truyền thống cách
mạng, ông nội và cha mẹ anh đều bị chết dưới tay kẻ thù. Chính mối thù nợ nước, nợ nhà
không đội trời chung đó đã thúc đẩy anh tham gia cách mạng. Trong một trận đánh, Việt
bị thương, lạc đồng đội, ngất đi tỉnh lại rất nhìêu lần. Mỗi lần ngất đi tỉnh lại, quá khứ và
hiện tại lại đan xen nhau trong tiềm thức của anh. Ở lần tỉnh lại thứ 4, kí ức về mẹ hiện
về. Việt nhớ lại cảnh hai chị em tranh nhau đi tòng quân. Việt đòi đi nhưng chị Chiến
không cho. Anh nhờ chú Năm giúp đỡ. Chú đồng ý cho hai chị em Việt đi tòng quân. Chị
Chiến thu xếp mọi công việc trước khi hai chị em lên đường…Trở về với thực tại, sau 3
ngày tìm kiếm, anh Tánh và đồng đội đã đưa Việt về điều trị tại một bệnh viện dã chiến.
Sức khỏe Việt dần hồi phục.
Có thể thấy, truyện được kể theo dòng nội tâm của nhân vật Việt. Nguyễn Thi đã để
cho đứa con tinh thần của mình hồi tưởng lại đứt quãng sau mỗi lần anh ngất đi tỉnh lại
ở chiến trường. Tuy dòng cảm xúc không được trôi chảy mạch lạc song ở mỗi lần Việt
tỉnh dậy lại là một câu chuyện chứa nhiều ý nghĩa sâu sa. Để hiểu rõ hơn về tác phẩm này,
chúng ta sẽ phân tích từng nhân vật một. Ở mỗi nhân vật mà nhà văn nhắc tới đều có một
biểu tượng riêng về tình yêu quê hương, tình yêu đất nước. Trong đó, tình yêu gia đình
làm nền tảng để cho gia đình Việt tuôn chảy một tình yêu bất diệt với quê hương.
Những thành viên trong gia đình đều rất gan góc, dũng cảm, có lòng căm thù giực
sâu sắc. Ở họ giàu tình nghĩa thủy chung, son sắt với quê hương, với cách mạng. Mỗi một
nhân vật trong truyện đều được Nguyễn Thi tả rất đặc sắc, hấp dẫn người đọc.
Trước hết, nhân vật Việt được coi là trung tâm của câu chuyện hiện lên thật chân
thực và sắc nét. Anh là đứa con tiêu biểu của gia đình. Việt là một chiến sĩ giải phóng quân
W: www.hoc247.net

F: www.facebook.com/hoc247.net

T: 098 1821 807

Trang | 4


Vững vàng nền tảng, Khai sáng tương lai

sinh ra và lớn lên trong một gia đình nông dân giàu truyền thống cách mạng. Khi những
người thân bị chết dưới tay giặc đều là những người việt yêu úy nhất : ông nội, ba mẹ. Gia
đình chỉ còn lại chị Chiến, chú Năm, thằng út em với người chị nuôi đi lấy chồng xa. Việt
hăng hái tham gia tòng quân giết giặc trả thù cho người thân, bảo vệ quê hương. Ở Việt
ta luôn thấy được đó là “cậu tư” gan gạ, muốn lập nhiều chiến công như chị. Qua dòng hồi
ức của Việt khi ngất đi tỉnh lại, ta còn thấy được, anh là một người tính tình trẻ con, vô tư,
nghịch ngợm của tuổi mới lớn. Anh hay tranh giành với chị mình chuyện bắn tàu giặc Mĩ
trên sông Định Thủy, anh có hành động “đá trái dừa rụng xuống mương” khi chị không
cho đi tòng quân, sợ câu chuyện “con ma cụt đầu” mà chị hay kể. Đặc sắc nhất là cảnh hai
chị em thu xếp mọi thứ để lên đường tòng quân. Khi ấy, Việt chỉ “lăn kềnh ra ván cười khì
khì” trong khi chị Chiến lo toan mọi thứ. Cảnh hai chị em khiêng bàn thờ ba má sang nhà
chú Năm là một hành động chứng tỏ Việt đã trưởng thành, sẵn sàng đối đầu với quân
địch. Cái cách Việt thương chị mình cũng rất đáng yêu “ Giấu chị như giấu của riêng”… Ta
còn bắt gặp một hình ảnh Việt gan dạ, quả cảm khi đi bộ được hai năm , anh đã dùng thủ
pháo tiêu diệt được một xe bọc thép của địch hay lúc anh bị thương, lạc đồng đội, anh
không hề sợ mà vẫn rất bình tĩnh, với tưu thế hội tụ đủ phẩm chất của người lính cụ Hồ,
anh “đạn đã lên nòng, ngón tay còn lại sẵn sàng nổ súng.
Có thể thấy, Nguyễn thi đã rất thành công trong việc xây dựng hình tượng nhân vật
Việt – đứa con cưng tình thần của ông với những tính cách đáng yêu, dễ mến, vô tư đời
thường, ga dạ quả cảm trong chiến đấu.
Nhà văn tiếp tục lia ống kính của mình để khắc họa hình tượng nhân vật Chiến – chị
của Việt – một người con gái cũng giống như Việt trải qua hòan cảnh bi thương nhưng
sớm trưởng thành, già dặn trước tuổi. Ở chị ấy được thừa hưởng những nét đẹp từ người
mẹ. Đó là người con gái gan dạ, đảm đang, tháo vát nhưng cũng căm thù giặc sâu sắc.
Chiến tòng quân ra chiến đấu trong một tiểu bộ đội nữ địa phương. Chị chiến đấu dũng
cảm, coi cái chết cũng chỉ như “chết giấc” với câu nói bất khủ “Nếu giặc còn thì tao mất”
và cô đã trở thành tiểu đội trưởng quân địa phương. Chiến vừa làm ba, vừa làm mẹ, vừa
làm chị để chăm lo, lấp đầy khoảng trống cho các em. Trước khi cùng em đi bộ đội, mọi
chuyện trong nhà đã được cô sắp xếp đâu vào đó khiến cho chú Năm cũng phải hết sức
ngạc nhiên mà thốt lên: “ Khôn! Việc nhà nó thu được gọn thì việc nước nó mở được rộng,
gọn bề gia thế, đặng bề nước non”. Câu nói của chú Năm thể hiện sự yên tâm của người đi
W: www.hoc247.net

F: www.facebook.com/hoc247.net

T: 098 1821 807

Trang | 5


Vững vàng nền tảng, Khai sáng tương lai

trước đối với lớp người trẻ kế cận họ. Việc cô ngăn không cho em đi tòng quân không
phải vì sợ Việt tranh cướp công lao của cô mà cô hiểu rất rõ, với vai trò của người đi trước,
co đã tham gai kháng chiến, cô hiểu rất rõ sự tàn khốc của chiến tranh nó ghê ghớm đến
nhường nào, cô sợ Việt bị thương. Qua đó, người đọc thấy được tình yêu ruột thịt máu
mủ sâu sắc đến nhường nào. Nó là phương thuốc hữu hiệu nhất để gắn kết mỗi thành
viên trong gia đình lại với gần nhau hơn.
Ta thấy Chiến hiện lên thật giản dị, thật đẹp dưới cái nhìn phác họa đầy lí tưởng của
tác giả. Ở cô gái trẻ ấy hội tụ mọi vẻ đẹp của người con gái Việt Nam “đảm việc nước, giỏi
việc nhà”. Chính những sự hi sinh thầm lặng mà lớn lao của người phụ nữ ấy đã góp phần
vào thắng lợi của dân tộc.
Thật là thiếu xót nếu như không có nhân vật chú Năm. Chính chú Năm là hiện thân
của truyền thống, là khúc thượng nguồn trong “dòng sông truyền thống” của gia đình
Việt. Chú là người ghi lại tất cả những sự kiện diễn ra trong gia đình. Ở chú Năm hiện lên
một hình ảnh người lao động chất phác nhưng giàu tình cảm. Chú cũng biết hò và Việt là
nơi gửi gắm những câu hò của chú. Chú Năm ghi chép cẩn thận và đầy đủ tội ác của giặc
đối với dòng họ, gia đình mình và chiến công của các thành viên trong gia đình. Khi Chiến
và Việt chuẩn bị lên đường, chú đã giao cuốn sổ cho hai chị em. Cuốn sổ đó tuy nhỏ nhưng
rất ý nghĩa. Nó là thước phim ghi lại một cách chaan thực, chi tiết nhất những chiến tích
crua gia đình và tội ác của quân giặc. Nó dấy lên lòng căm thù giặc, món nợ lớn nhất phải
trả. Cùng với chú Năm, má Việt cũng là hiện thân của truyền thống. Là người phụ nữ gan
góc, rất mực thương chồng con và có lòng căm tù giặc sâu sắc. Mỗi lần bọ lính bắn dọa
“mắt má lại sắc ánh lên nhìn lại bọn lính, đôi mắt của người đã từng vượt sông vượt biển”.
Má Việt đã ngã xuống song hình ảnh người phụ nữ ấy luôn bất tử trong lòng các con.
“Những đứa con trong gia đình” đặt trong bối cảnh cuộc kháng chiến chống Mĩ cứu
nước là một truyện ngắn đặc sắc bởi giọng văn trần thuật khắc họa miêu tả tâm lí nhân
vật Chiến, Việt, Chú Năm…, Nguyễn Thi đã dựng nên một gia đình có truyền thống yêu
nước sâu sắc, lòng căm thù giặc, mối thù nợ nước nợ nhà. Qua đó, tác giả giúp người đọc
thêm đồng cảm với cảnh ngộ éo le, thêm yêu thương quý trọng gia đình, biết ơn công lao
của những người cách mạng.
Tóm lại, truyện ngắn “Những đứa con trong gia đình” thể hiện rõ tài năng của
Nguyễn Thi trên nhiều phương diện. Truyện không những phác họa thành công hình
W: www.hoc247.net

F: www.facebook.com/hoc247.net

T: 098 1821 807

Trang | 6


Vững vàng nền tảng, Khai sáng tương lai

tượng của người con yêu gia đình, yêu quê hương đất nước mà còn thể hiện tình yêu của
chính tác giả vào những đứa con tinh thần của mình. Ông xứng đáng được coi là “Nhà văn
của người dân Nam Bộ”.

W: www.hoc247.net

F: www.facebook.com/hoc247.net

T: 098 1821 807

Trang | 7


Vững vàng nền tảng, Khai sáng tương lai

Vững vàng nền tảng, Khai sáng tương lai
Website Hoc247.vn cung cấp một môi trường học trực tuyến sinh động, nhiều tiện ích thông minh,
nội dung bài giảng được biên soạn công phu và giảng dạy bởi những giáo viên nhiều năm kinh
nghiệm, giỏi về kiến thức chuyên môn lẫn kỹ năng sư phạm đến từ các trường Đại học và các
trường chuyên danh tiếng.

I.

Luyện Thi Online
Học mọi lúc, mọi nơi, mọi thiết bi – Tiết kiệm 90%

-

Luyên thi ĐH, THPT QG với đội ngũ GV Giỏi, Kinh nghiệm từ các Trường ĐH và THPT danh tiếng.

-

H2 khóa nền tảng kiến thức luyên thi 6 môn: Toán, Ngữ Văn, Tiếng Anh, Vật Lý, Hóa Học và Sinh Học.

-

H99 khóa kỹ năng làm bài và luyện đề thi thử: Toán,Tiếng Anh, Tư Nhiên, Ngữ Văn+ Xã Hội.

II.

Lớp Học Ảo VCLASS
Học Online như Học ở lớp Offline

-

Mang lớp học đến tận nhà, phụ huynh không phải đưa đón con và có thể học cùng con.

-

Lớp học qua mạng, tương tác trực tiếp với giáo viên, huấn luyện viên.

-

Học phí tiết kiệm, lịch học linh hoạt, thoải mái lựa chọn.

-

Mỗi lớp chỉ từ 5 đến 10 HS giúp tương tác dễ dàng, được hỗ trợ kịp thời và đảm bảo chất lượng học tập.

Các chương trình VCLASS:
-

Bồi dưỡng HSG Toán: Bồi dưỡng 5 phân môn Đại Số, Số Học, Giải Tích, Hình Học và Tổ Hợp dành cho
học sinh các khối lớp 10, 11, 12. Đội ngũ Giảng Viên giàu kinh nghiệm: TS. Lê Bá Khánh Trình, TS. Trần Nam
Dũng, TS. Pham Sỹ Nam, TS. Lưu Bá Thắng, Thầy Lê Phúc Lữ, Thầy Võ Quốc Bá Cẩn cùng đôi HLV đạt thành
tích cao HSG Quốc Gia.

-

Luyện thi vào lớp 10 chuyên Toán: Ôn thi HSG lớp 9 và luyện thi vào lớp 10 chuyên Toán các trường
PTNK, Chuyên HCM (LHP-TĐN-NTH-GĐ), Chuyên Phan Bội Châu Nghệ An và các trường Chuyên khác cùng
TS.Trần Nam Dũng, TS. Pham Sỹ Nam, TS. Trịnh Thanh Đèo và Thầy Nguyễn Đức Tấn.

-

Hoc Toán Nâng Cao/Toán Chuyên/Toán Tiếng Anh: Cung cấp chương trình VClass Toán Nâng Cao,
Toán Chuyên và Toán Tiếng Anh danh cho các em HS THCS lớp 6, 7, 8, 9.

III.

Uber Toán Học
Học Toán Gia Sư 1 Kèm 1 Online

-

Gia sư Toán giỏi đến từ ĐHSP, KHTN, BK, Ngoại Thương, Du hoc Sinh, Giáo viên Toán và Giảng viên ĐH.
Day kèm Toán mọi câp độ từ Tiểu học đến ĐH hay các chương trình Toán Tiếng Anh, Tú tài quốc tế IB,…

-

Học sinh có thể lựa chọn bất kỳ GV nào mình yêu thích, có thành tích, chuyên môn giỏi và phù hợp nhất.

-

Nguồn học liệu có kiểm duyệt giúp HS và PH có thể đánh giá năng lực khách quan qua các bài kiểm tra độc
lập.

-

Tiết kiệm chi phí và thời gian hoc linh động hơn giải pháp mời gia sư đến nhà.

W: www.hoc247.net

F: www.facebook.com/hoc247.net

T: 098 1821 807

Trang | 8



Tài liệu bạn tìm kiếm đã sẵn sàng tải về

Tải bản đầy đủ ngay

×