Tải bản đầy đủ

Quản lý phát triển đội ngũ giáo viên tiểu học trên địa bàn thành phố thái bình theo chuẩn nghề nghiệp (1)

ĐAỊ HOC QUỐC GIA HÀ NÔỊ
TRƢỜNG ĐẠI HỌC GIÁO DỤC
________________

________________

PHẠM VĂN KHOA

QUẢN LÝ PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ GIÁO VIÊN
TIỂU HỌC TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ THÁI BÌNH
THEO CHUẨN NGHỀ NGHIỆP

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ GIÁO DỤC
Chuyên ngành: Quản lý giáo dục
Mã số: 60 14 01 14

Ngƣời hƣớng dẫn khoa học: GS.TS. PHAN VĂN KHA

HÀ NỘI - 2015



LỜI CẢM ƠN
Với tấm lòng biết ơn sâu sắc, tác giả đề tài "Quản lý phát triển đội ngũ giáo
viên tiểu học trên địa bàn thành phố Thái Bình theo chuẩn nghề nghiệp" xin chân
thành cảm ơn:
Lãnh đạo trường Đại học Giáo dục - Đại học Quóc gia Hà Nội; lãnh đạo, giảng
viên các Phòng, Khoa của trường Đại học Giáo dục; các giảng viên, các nhà khoa học
đã tham gia quản lý, trực tiếp giảng dạy và hướng dẫn, tạo điều kiện cho tác giả trong
suốt quá trình học tập và nghiên cứu đề tài.
Lãnh đạo Sở GD&ĐT, lãnh đạo và chuyên viên các phòng ban chuyên môn của
Sở GD&ĐT Thái Bình; lãnh đạo, chuyên viên Phòng GD&ĐT Thành phố Thái Bình;
CBQL, GV, NV các trường Tiểu học và THCS trên địa bàn thành phố Thái Bình đã
nhiệt tình cung cấp tư liệu, cung cấp thông tin và góp ý cho tác giả để hoàn thành luận văn.
Đặc biệt, tác giả xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới GS.TS. Phan Văn Kha, người
đã trực tiếp hướng dẫn, tận tình giúp đỡ tác giả trong suốt thời gian nghiên cứu, thực
hiện và hoàn thiện luận văn.
Do kinh nghiệm nghiên cứu khoa học của bản thân tác giả còn nhiều hạn chế,
chắc chắn bản Luận văn không tránh khỏi thiếu sót, tác giả rất mong nhận được sự chia
sẻ, góp ý của quý thầy cô và bạn bè đồng nghiệp để bản Luận văn được hoàn thiện hơn.
Tác giả đề tài hứa sẽ tiếp tục phấn đấu học tập, nghiên cứu để không phụ sự quan tâm
của các cấp lãnh đạo, các thầy cô giáo, các bạn đồng nghiệp và những người thân trong
gia đình, nhằm đóng góp một phần nhỏ công sức của mình cho sự phát triển của sự
nghiệp GD&ĐT.
Một lần nữa tác giả xin được trân trọng cảm ơn!
Thái Bình, tháng 11 năm 2015
Tác giả luận văn

Phạm Văn Khoa

i


DANH MỤC KÝ HIỆU, CHỮ VIẾT TẮT
BCH

Ban Chấp hành

CBQL

Cán bộ quản lý


CBGV

Cán bộ giáo viên

CCG

Cần cố gắng



Cao đẳng

CĐSP

Cao đẳng sư phạm

CNH - HĐH

Công nghiệp hoá, hiện đại hoá

CNTT

Công nghệ thông tin

CSVC

Cơ sở vật chất

CTHĐĐ

Chưa thực hiện đầy đủ

CTTH

Chương trình tiểu học

ĐĐT

Đúng độ tuổi

ĐHSP

Đại học sư phạm



Giáo dục

GD-ĐT

Giáo dục - Đào tạo

GDTX

Giáo dục thường xuyên

GV

Giáo viên

GVTH

Giáo viên tiểu học

HĐND

Hội đồng nhân dân

HS

Học sinh

KT-XH

Kinh tế - xã hội

MN

Mầm non

NNL

Nguồn nhân lực
PCGDTH -

TTH QLGD

XMC

TH

P

THĐĐ

T
C
S
PTD
TN
T
P


P
P
P
P
Q
T
T

h
i

n
đ

y
đ


i
i


TNTP

Thiếu niên tiền phong

THCS

Trung học cơ sở

TTCN-XD

Tiểu thủ công nghiệp - xây dựng

THSP

Trung học sư phạm

UBND

Uỷ ban nhân dân

iii


MỤC LỤC
Lời cảm ơn ...................................................................................................................i
Danh mục kí hiệu chữ viết tắt .....................................................................................ii Mục
lục.......................................................................................................................iv Danh
mục các bảng ...................................................................................................vii Danh mục
các sơ đồ ...................................................................................................ix Danh mục các
biểu đồ ................................................................................................ix
MỞ ĐẦU ....................................................................................................................1
Chƣơng 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ GIÁO
VIÊN TIỂU HỌC THEO CHUẨN NGHỀ NGHIỆP ............................................6
1.1. Một số khái niệm cơ bản...............................................................................................6
1.1.1. Quản lý, quản lý giáo dục .................................................................................6
1.1.2. Phát triển .........................................................................................................13
1.1.3. Đội ngũ giáo viên tiểu học ..............................................................................13 1.2.
Chuẩn nghề nghiệp giáo viên tiểu học.......................................................................14 1.2.1. Vị
trí, vai trò của đội ngũ giáo viên tiểu học...................................................14 1.2.2. Chuẩn
nghề nghiệp giáo viên tiểu học ............................................................18 1.3. Phát triển đội
ngũ giáo viên tiểu học..........................................................................20 1.3.1. Phát triển số
lượng ..........................................................................................21 1.3.2. Nâng cao chất
lượng .......................................................................................21 1.3.3. Điều chỉnh cơ cấu
đội ngũ...............................................................................22
1.3.4. Phát triển giáo viên tiểu học đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục tiểu học hiện
nay .............................................................................................................................23 1.4.
Vận dụng lý thuyết phát triển nguồn nhân lực trong quản lý phát triển đội ngũ giáo viên tiểu
học........................................................................................................................24 1.4.1. Quản lý
phát triển nguồn nhân lực......................................................................... 45 1.4.1.1. Khái niệm
nguồn nhân lực ...........................................................................24 1.4.1.2. Quản lý phát
triển nguồn nhân lực ...............................................................24 1.4.2. Vận dụng lý thuyết
phát triển nguồn nhân lực trong quản lý phát triển đội ngũ giáo viên tiểu
học ......................................................................................................50 1.4.2.1.Nhu cầu
phát triển đội ngũ giáo viên tiểu học ..............................................51

iv


1.4.2.2. Xây dựng quy hoạch phát triển giáo viên tiểu học .................................29
1.4.2.3. Tuyển dụng giáo viên mới ...........................................................................30 1.4.2.
4. Sử dụng đội ngũ giáo viên ..........................................................................30 1.4.2.5.
Quản lý đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ giáo viên .............................................31 1.4.2.6.
Thực hiện chế độ chính sách đối với đội ngũ giáo viên...............................32 1.4.2.7. Xây
dựng đội ngũ giáo viên thành tập thể đoàn kết, hợp tác.......................57 Tiểu kết chương
1......................................................................................................35
Chƣơng 2: THỰC TRẠNG ĐỘI NGŨ GIÁO VIÊN TIỂU HỌC VÀ QUẢN LÝ
PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ GIÁO VIÊN TIỂU HỌC THÀNH PHỐ THÁI BÌNH,
TỈNH THÁI BÌNH......................................................................................35
2.1. Vài nét về địa bàn nghiên cứu và thực trạng giáo dục tiểu học thành phố Thái Bình
giai đoạn 2008-2015...........................................................................................................36
2.1.1. Địa lý và dân cư ..............................................................................................36
2.1.2. Kinh tế - xã hội................................................................................................36
2.1.3. Giáo dục thành phố Thái Bình ........................................................................37
2.1.4. Mạng lưới trường, lớp tiểu học ......................................................................37
2.1.5. Qui mô học sinh tiểu học ................................................................................44
2.1.6. Chất lượng giáo dục tiểu học ..........................................................................45 2.2.
Thực trạng đội ngũ giáo viên tiểu học thành phố Thái Bình....................................48 2.2.1. Số
lượng ..........................................................................................................48 2.2.2. Cơ
cấu .............................................................................................................49 2.2.3. Chất
lượng đội ngũ giáo viên theo chuẩn nghề nghiệp...................................51 2.2.4. Đánh giá
chung về đội ngũ giáo viên tiểu học thành phố Thái Bình hiện
nay.............................................................................................................................57 2.3.
Thực trạng quản lý phát triển đội ngũ giáo viên tiểu học thành phố Thái
Bình ....................................................................................................................................59
2.3.1. Xây dựng kế hoạch phát triển đội ngũ giáo viên tiểu học...............................59
2.3.2. Tuyển dụng giáo viên tiểu học ........................................................................61 2.3.3.
Sử dụng giáo viên tiểu học..............................................................................63 2.3.4.
Quản lý đào tạo, bồi dưỡng giáo viên tiểu học. ..............................................65 2.3.5. Thực
hiện một số chế độ chính sách đối với GVTH.......................................69

v


2.3.5. 1. Chế độ chính sách đối với GVTH...............................................................69
2.3.5.2. Chính sách khuyến khích đào tạo bồi dưỡng ...............................................69 Tiểu
kết chương 2......................................................................................................73
Chƣơng 3: BIỆN PHÁP QUẢN LÝ PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ GIÁO VIÊN
TIỂU HỌC THÀNH PHỐ THÁI BÌNH, TỈNH THÁI BÌNH THEO CHUẨN
NGHỀ NGHIỆP ......................................................................................................74
3.1. Định hướng và một số yêu cầu trong phát triển đội ngũ giáo viên Tiểu học thành
phố Thái Bình đến theo chuẩn nghề nghiệp .....................................................................74 3.1.1.
Định hướng phát triển đội ngũ giáo viên tiểu học ..........................................74 3.1.2. Một
số yêu cầu đối với công tác quản lý phát triển đội ngũ giáo viên tiểu học thành phố Thái
Bình...........................................................................................................75 3.1.3. Nhu cầu giáo
viên tiểu học thành phố Thái Bình đến năm 2020 ....................77 3.2. Một số biện pháp
quản lý phát triển đội ngũ giáo viên tiểu học thành phố Thái Bình đến năm 2020 theo
chuẩn nghề nghiệp....................................................................78 3.2.1. Xây dựng quy hoạch
phát triển đội ngũ giáo viên tiểu học thành phố Thái Bình đến 2020 trên cơ sở chuẩn
nghề nghiệp giáo viên tiểu học. ............................78 3.2.2. Phân loại và sử dụng có hiệu quả
đội ngũ giáo viên tiểu học hiện có ............82 3 . 2 .3 . Qu ả n l ý đ à o tạo v à bồ i dư ỡ ng đ ội
ng ũ g iá o vi ê n t iể u h ọc đ ạ t ch u ẩn v à trên
chuẩn .................................................................................................................86 3.2.4.
Hoàn thiện một số chính sách, chế độ đãi ngộ đối với giáo viên tiểu học trên địa bàn thành
phố ......................................................................................................89 3.3. Khảo nghiệm
tính cần thiết và tính khả thi của các giải pháp ..................................91 Tiểu kết chương
3......................................................................................................94
KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ ................................................................................95
1. Kết luận ...........................................................................................................................95
2. Một số khuyến nghị........................................................................................................96
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO...............................................................99
PHỤ LỤC ...............................................................................................................102

vi


DANH MỤC CÁC BẢNG
Bảng 1: Thống kê kết quả học sinh hoàn thành chương trình tiểu học.....................40
Bảng 2: Thống kê kết quả xét tốt nghiệp THCS .......................................................40 Bảng
3: Thống kê số lượng trường học, phòng học và điểm trường lẻ từ năm học 2008-2009
đến năm học 2014 - 2015........................................................................44 Bảng 4: Quy
mô học sinh Tiểu học trên địa bàn thành phố Thái Bình giai đoạn 20082015..................................................................................................................45 Bảng 6:
Thống kê học sinh đạt giải trong các kỳ khảo sát học sinh giỏi cấp thành phố, cấp tỉnh
từ năm học 2008-2009 đến 2014-2015 ...............................................48 Bảng 7: Thống kê
số lượng và tỷ lệ giáo viên theo giới tính năm học 2014-2015..49 Bảng 8: Phân loại trình
độ đào tạo của đội ngũ giáo viên tiểu học thành phố Thái Bình từ năm học 2008-2009
đến năm học 2012-2013..............................................51 Bảng 9: Bảng tổng hợp tỷ lệ trình
độ GV trong 7 năm gần đây ...............................52
Bảng 10: Thống kê trinh đô ̣ đao taọ và năng l ực ứng dung CNTT của đôị ngũ
CBGV, nhân viên bậc Tiểu học thành phố Thái Bình năm học 2014-2015 .............53
Bảng 11: Tổng hợp kết quả đánh giá giáo viên tiểu học theo các yêu cầu của chuẩn
GVTH (Nguồn: Phòng GD&ĐT Thành phố Thái Bình) ..........................................54 Bảng
12: Tổng hợp kết quả đánh giá giáo viên tiểu học theo các lĩnh vực của chuẩn GVTH
(Nguồn: Phòng GD&ĐT thành phố Thái Bình) ...........................................54 Bảng 13:
Kết quả xin ý kiến CBQL giáo dục Thành phố Thái Bình về công tác xây dựng kế hoạch
phát triển GVTH ...............................................................................59 Bảng 14: Kết quả
xin ý kiến CBQL giáo dục và giáo viên tiểu học Thành phố Thái Bình về công tác tuyển
dụng giáo viên tiểu học .......................................................62 Bảng 15: Kết quả xin ý kiến
CBQL giáo dục và giáo viên tiểu học Thành phố Thái Bình về công tác sử dụng giáo
viên tiểu học ............................................................63 Bảng 16: Kết quả xin ý kiến CBQL
giáo dục và giáo viên tiểu học Thành phố Thái Bình về tính hiệu quả của một số hình
thức tổ chức đào tạo, bồi dưỡng giáo viên tiểu
học ......................................................................................................................65 Bảng 17:
Kết quả xin ý kiến CBQL giáo dục và giáo viên tiểu học Thành phố Thái Bình về công
tác quản lý quản lý đào tạo bồi dưỡng như sau: .................................67 Bảng 18: Thống kê
số lượng giáo viên đi đào tạo nâng chuẩn .................................68

vii


Bảng 19: Kết quả xin ý kiến CBQL giáo dục và giáo viên tiểu học Thành phố Thái
Bình về công tác đào tạo, bồi dưỡng giáo viên tiểu học ...........................................69 Bảng
20: Kết quả xin ý kiến CBQL giáo dục và giáo viên tiểu học Thành phố Thái Bình về
tính cần thiết của một số nội dung đào tạo, bồi dưỡng giáo viên tiểu học .70 Bảng 21: Kết
quả xin ý kiến CBQL giáo dục và giáo viên tiểu học Thành phố Thái Bình về tính hiệu
quả của một số chế độ, chính sách đối với giáo viên tiểu học .....71 Bảng 22: Tổng hợp
kiểm chứng mức độ cần thiết của các giải pháp .......................92 Bảng 23: Tổng hợp kiểm
chứng mức độ khả thi của các giải pháp ..........................92

viii


DANH MỤC CÁC SƠ ĐỒ
Sơ đồ 1: Mô hình về quản lý .......................................................................................8
Sơ đồ 2: Quản lý nguồn nhân lực (Human Resources Management).......................28

DANH MỤC CÁC BIỂU ĐỒ
Biểu đồ 1: So sánh số học sinh, học sinh nữ, học sinh dân tộc bậc tiểu học thành phố
Thái Bình giai đoạn 2008 -2015................................................................................45 Biểu
đồ 2: Kết quả xếp loại hạnh kiểm học sinh tiểu học (thực hiện đầy đủ, thực hiện chưa
đầy đủ) từ năm học 2008 - 2009 đến 2014-2015 .....................................46 Biểu đồ 3: Kết
quả xếp loại học lực của học sinh tiểu học thành phố Thái Bình từ năm học 2008-2009
đến 2014-2015..........................................................................47

ix


MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài
Thế kỷ XXI, con người được coi là vị trí trung tâm, là nguồn lực vô tận, là
nhân tố quyết định mục tiêu của sự phát triển xã hội. Đảng và Nhà nước ta đã thực sự
quan tâm đến nguồn lực con người, xem nguồn lực con người là nhân tố quyết định sự
phát triển bền vững của đất nước. Từ quan điểm đó, Nghị quyết Hội nghị Trung ương lần
thứ 2 của BCH Trung ương Đảng cộng sản Việt Nam khóa VIII đã khẳng định: " Thực
sự coi GD-ĐT là quốc sách hàng đầu, là động lực phát triển kinh tế - xã hội" [2, 29].
Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ IX Đảng cộng sản Việt Nam tiếp tục nhấn mạnh:
"Phát triển GD-ĐT là một trong những động lực quan trọng thúc đẩy sự nghiệp CNHHĐH, là điều kiện để phát huy nguồn lực con người-yếu tố cơ bản để phát triển xã hội,
tăng trưởng kinh tế nhanh và bền vững" [8,108].
Trong GD-ĐT, giáo viên là lực lượng rất quan trọng trong các trường học. Để
hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ được giao, đội ngũ giáo viên cần phải đáp ứng được
những yêu cầu cao về phẩm chất và năng lực chuyên môn sư phạm. Chính vì vậy, cần
phải có sự nghiên cứu một cách nghiêm túc để xây dựng được một hệ thống lý luận, tập
hợp được các kinh nghiệm nhằm cung cấp cơ sở khoa học cho việc xây dựng và phát
triển đội ngũ giáo viên ngày càng tốt hơn.
Trong hệ thống giáo dục quốc dân, tiểu học là bậc học có ý nghĩa quan trọng, là
bậc học nền tảng đặt cơ sở ban đầu cho việc hình thành phát triển toàn diện nhân cách của
con người, đặt nền móng vững chắc cho giáo dục phổ thông và cho toàn bộ hệ thống
giáo dục quốc dân. Đội ngũ giáo viên tiểu học phải hội tụ được một cách đầy đủ những
yêu cầu về phẩm chất đạo đức, trình độ sư phạm, trình độ chuyên môn... để thực hiện
tốt mục tiêu giáo dục tiểu học nói riêng và mục tiêu giáo dục phổ thông nói chung.
Thực tiễn quản lý giáo dục tiểu học ở Thành phố Thái Bình cho thấy đội ngũ giáo
viên tiểu học Thành phố Thái Bình trong những năm qua tuy đã đáp ứng được yêu cầu
về số lượng và bước đầu đã có sự tiến bộ về chất lượng, nhưng trước yêu cầu phát triển
của đất nước trong thời kỳ đổi mới, trước yêu cầu của thay sách giáo
khoa phổ thông thì vấn đề trên vẫn còn có những bất cập. Đó là:

1


Sự phân bố giáo viên tiểu học trên địa bàn thành phố chưa hợp lý. Một số
vùng thuận lợi, giáo viên thừa. Trong khi đó một số xã khó khăn tình trạng thiếu giáo
viên tiếp tục diễn ra. Sở dĩ có tình trạng trên là do các cơ quan tuyển dụng giáo viên căn
cứ số lớp, số giáo viên toàn thành phố để tính biên chế và công tác quản lý, điều động giáo
viên chưa hợp lý.
Một bộ phận giáo viên tiểu học do được đào tạo cấp tốc, trình độ kiến thức phổ
thông hạn chế nên nghiệp vụ sư phạm không vững vàng, trình độ chuyên môn yếu,
chưa hội tụ đủ uy tín với học sinh. Do lịch sử để lại nên hiện nay thành phố Thái Bình
vẫn tiếp tục phải sử dụng một số lượng giáo viên như thế. Trong khi đó, hàng năm một
số lượng không nhỏ giáo viên tiểu học có trình độ cao (Cao đẳng và Đại học tiểu học) lại
không được tuyển dụng do không có chỉ tiêu biên chế. Đây là điều mâu thuẫn đòi hỏi
Thành phố Thái Bình phải giải quyết để tạo tiền đề nâng cao chất lượng giáo dục tiểu học
trên địa bàn thành phố. Cũng do trình độ đào tạo như vậy nên một bộ phận giáo viên tiểu
học không theo kịp với yêu cầu đổi mới chương trình giáo dục phổ thông hiện nay.
Một vấn đề cần đặt ra nữa đó là tình trạng "già hoá" đội ngũ giáo viên tiểu học
trong tương lai 10 năm tới. Nguyên nhân là do trước đây do công tác tuyển dụng giáo
viên tiểu học với tốc độ nhanh nên những năm gần đây, tỉnh không cho phép tuyển thêm
giáo viên trẻ, được đào tạo bài bản chính quy do đã đủ giáo viên. Đây là vấn đề đã và
đang gây ra sự lãng phí chất xám trên địa bàn thành phố.
Trong chiến lược phát triển giáo dục Việt Nam từ nay đến 2020, ngành GD- ĐT
rất coi trọng đến công tác xây dựng và phát triển đội ngũ giáo viên ở các cấp học, bậc
học. Những năm gần đây, có nhiều cuốn sách chuyên khảo, đề tài nghiên cứu các cấp,
luận án tiến sỹ, bài viết đăng trên các tạp chí khoa học chuyên ngành của một số tác giả
đã bàn về vấn đề xây dựng đội ngũ giáo viên nói chung và đội ngũ giáo viên tiểu học
nói riêng. Trong các công trình khoa học, các tác giả đã đề cập đến vai trò của đội ngũ
nhà giáo, đến yêu cầu về số lượng, chất lượng, cơ cấu và đề xuất một số giải pháp để
thực hiện phát triển đội ngũ này. Có thể kể đến một số
công trình khoa học như:
- Sự phát triển đội ngũ nhân viên của các tác giả KENJONES và REID [35,
Tr.564].

2


- Lãnh đạo và quản lý nhân viên nhằm đạt thành tích cao hơn của
Max Sawatzki [25, Tr.173].
- Giáo dục và phát triển nguồn nhân lực trong thế kỷ XXI của tác
giả Trần Khánh Đức có đề cập đến phát triển đội ngũ nhà giáo [27].
- Đã có nhiều luận văn nghiên cứu về đề tài xây dựng và phát triển đội ngũ
giáo viên, ở các cấp học, các cơ sở giáo dục, các địa bàn khác nhau như:
+ Nguyễn Thị Lệ Chung (Luận văn Thạc sĩ QLGD, Đại học Quốc gia Hà
Nội
Nhìn chung, tác giả đã góp phần bổ sung nhằm hoàn thiện cơ sở lý luận về vấn
đề xây dựng và phát triển đội ngũ giáo viên ở các trường phổ thông. Các công trình
khoa học của các tác giả nói trên đều mang tính đặc thù ở từng địa phương, từng bậc
học nhằm đáp ứng yêu cầu phát triển của sự nghiệp giáo dục. Tuy nhiên, cho đến nay
chưa có công trình nào đề cập một cách hệ thống và đi sâu vào nghiên cứu xây dựng và
phát triển đội ngũ giáo viên Tiểu học thành phố Thái Bình đến năm 2020 theo chuẩn nghề
nghiệp.
Các cấp quản lý giáo dục thành phố Thái Bình đã thấm nhuần Nghị quyết Trung
ương 3 khóa VIII, Nghị quyết Đại hội lần thứ XI của Đảng về tiếp tục đổi mới công tác
cán bộ, Nghị quyết Trung ương 6 khóa IX, Nghị quyết 11 của Bộ Chính trị khóa IX,
Nghị quyết Đảng bộ thành phố Thái Bình lần thứ XIV, kế hoạch số 79-KH/TU ngày 118-2004 của Thành phố uỷ Thành phố Thái Bình thực hiện chỉ thị 40-CT/TW của Ban
Bí thư Trung ương Đảng về việc xây dựng, nâng cao chất lượng đội ngũ nhà giáo và
cán bộ quản lý giáo dục. Tuy nhiên, việc tìm hiểu, phân tích đánh giá và xây dựng các
biện pháp cho việc phát triển đội ngũ giáo viên chưa được nghiên cứu với tư cách như
một đề tài khoa học. Các đánh giá chủ yếu dựa trên thực tiễn và kinh nghiệm, chưa
được xây dựng hoàn chỉnh trên cơ sở lý luận khoa học nên hiệu quả chưa cao.
Để khắc phục những tồn tại nêu trên, cần thiết phải có những giải pháp quản lý
mang tính chiến lược và các biện pháp cụ thể để phát triển đội ngũ giáo viên tiểu học của
thành phố Thái Bình. Mục tiêu cuối cùng của việc làm trên là tạo ra được một đội ngũ
giáo viên trong các trường tiểu học phát triển đủ về số lượng, chuẩn hoá và đồng bộ về
trình độ chuyên môn, cân đối giữa các trường, có sự kế thừa để

3


đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của sự nghiệp đổi mới giáo dục, góp phần nâng cao
hiệu quả và chất lượng giáo dục tiểu học của thành phố Thái Bình trong những năm sắp tới.
Nhận thức được điều này, nhằm đáp ứng những yêu cầu cấp thiết của địa
phương tác giả chọn đề tài: "Quản lý phát triển đội ngũ giáo viên tiểu học trên địa
bàn thành phố Thái Bình theo chuẩn nghề nghiệp"
2. Mục đích nghiên cứu
T r ê n c ơ s ở n g hi ê n cứ u l ý l u ận v à t h ự c t r ạn g v ấ n đ ề c ó l iê n q ua n , đề t à i đề
x u ấ t mộ t s ố b i ệ n p h á p q u ả n l ý p h á t t r i ể n độ i n g ũ g i á o v i ê n b ậ c t i ể u h ọ c t h à n h p h ố T
h á i B ì n h , t ỉn h T h á i B ì n h t h e o c h uẩ n ng h ề n g h i ệ p . T r ê n c ơ sở đ ó , g ó p p h ầ n t h a m mư u c
h o cá c c ấp q u ả n l ý t r o n g c ô n g t á c đà o tạ o , bồ i dư ỡ ng đ ộ i n g ũ gi á o v i ê n t i ể u h ọc đ ủ v ề
s ố l ư ợ n g , đ ả m b ả o v ề c hấ t l ư ợ n g, h ợ p l ý v ề c ơ c ấ u , n â n g c a o c h ấ t lư ợ n g dạ y h ọ c t ạ i c á c
t rư ờ n g t i ể u h ọ c trê n đ ị a bà n t hà n h p h ố T h á i B ì nh , t ỉ nh T h á i B ìn h .
3. Nhiệm vụ nghiên cứu
- Hệ thống hoá cơ sở lý luận về quản lý phát triển đội ngũ giáo viên Tiểu học
theo chuẩn nghề nghiệp.
- Đánh giá thực trạng quản lý phát triển đội ngũ giáo viên bậc Tiểu học của
thành phố Thái Bình, Tỉnh Thái Bình.
- Đề xuất các biện pháp quản lý phát triển đội ngũ giáo viên Tiểu học tại thành
phố Thái Bình, tỉnh Thái Bình theo chuẩn nghề nghiệp.
4. Đối tƣợng và khách thể nghiên cứu
4.1. Đối tượng nghiên cứu
Quản lý phát triển đội ngũ giáo viên Tiểu học theo chuẩn nghề nghiệp.
4.2. Khách thể nghiên cứu
Phát triển đội ngũ giáo viên bậc Tiểu học thành phố Thái Bình- Tỉnh Thái
Bình.
5. Phạm vi nghiên cứu
Phạm vi nghiên cứu của đề tài được giới hạn trong phạm vi quản lý phát triển
đội ngũ giáo viên bậc Tiểu học ở thành phố Thái Bình - Tỉnh Thái Bình theo chuẩn nghề
nghiệp trong bối cảnh đổi mới.

4


Về đánh giá thực trạng giáo dục Tiểu học và đội ngũ giáo viên bậc Tiểu học ở
thành phố Thái Bình -Tỉnh Thái Bình xin được giới hạn trong giai đoạn 2008 - 2015
6. Câu hỏi nghiên cứu
- Vì sao phải quản lý phát triển đội ngũ giáo viên tiểu học ?
- Quản lý phát triển đội ngũ giáo viên tiểu học cần bắt đầu từ đâu ?
- Phải làm như thế nào để quản lý, phát triển đội ngũ giáo viên tiểu học theo
chuẩn nghề nghiệp trong bối cảnh đổi mới.
7. Giả thuyết khoa học
Đội ngũ giáo viên bậc Tiểu học thành phố Thái Bình- Tỉnh Thái Bình sẽ phát
triển một cách hài hoà trên cả 3 phương diện cơ bản: quy mô, cơ cấu và chất lượng, nếu
có một số giải pháp đồng bộ, phù hợp với điều kiện thực tế của các trường trong thành
phố, tiếp cận theo chuẩn nghề nghiệp và lý thuyết phát triển nguồn nhân lực.
8. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn.
Kết quả nghiên cứu có thể được áp dụng quản lý, phát triển đội ngũ giáo viên
bậc Tiểu học ở cả nước nói chung và của tỉnh Thái Bình nói riêng.
9. Phƣơng pháp nghiên cứu
- Phương pháp nghiên cứ u lý luâṇ : phân tích, tổng hợp, khái quát hoá các tài
liệu khoa học để tổng quan cơ sở lý luận của đề tài;
- Nhóm các phương phap nghiên cứu thưc tiễn:
+ Khảo sát bằng câu hỏi: Hỏi cán bộ quản lý các cấp Sở GD, Phòng GD&ĐT,
các trường tiểu học và giáo viên tiểu học trên địa bàn về thực trạng đội ngũ và phát triển
đội ngũ giáo viên tiểu học trên địa bàn. Về tính cấp thiết và khả thi của các giải pháp đề
xuất.
+ Tổng kết khái niệm thực tiễn thông qua báo cáo hàng năm của Sở GD,
Phòng GD và các trường về phát triển đội ngũ giáo viên
+ Phương pháp chuyên gia: Xin ý kiến các chuyên gia về các vấn đề lý luận,
thực tiễn, đề xuất giải pháp thông qua trao đổi, toạ đàm, phỏng vấn trực tiếp.
+ Phương pháp thống kê: Để thống kê và xử lý dữ liệu thu được trong khảo sát.
- Nhóm các phương pháp khác
10. Nội dung
Ngoài phần Mở đầu, Kết luận và kiến nghị, Danh mục tài liệu tham khảo và
Phụ lục, nội dung Luận văn được kết cấu 3 chương:

5


Chương I: Cơ sở lý luận về quản lý phát triển đội ngũ giáo viên tiểu học theo
chuẩn nghề nghiệp
Chương II: Thực trạng phát triển đội ngũ giáo viên tiểu học của thành phố
Thái Bình, tỉnh Thái Bình
Chương III: Các biện pháp phát triển đội ngũ giáo viên tiểu học ở thành phố
Thái Bình, tỉnh Thái Bình theo chuẩn nghề nghiệp
Chƣơng 1:
CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ
PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ GIÁO VIÊN TIỂU HỌC THEO CHUẨN
NGHỀ NGHIỆP
1.1. Một số khái niệm cơ bản
1.1.1. Quản lý, quản lý giáo dục
- Quản lý
Từ điển Anh Việt - Viện Ngôn ngữ học định nghĩa: Quản lý (management)
có nghĩa là điều hành, điều khiển, tổ chức một công việc, một tổ chức, một tập thể...
theo yêu cầu nhất định [28, 1060]
Theo từ điển Tiếng Việt - Viện Ngôn ngữ học: "Quản lý là trông coi, giữ gìn
theo những yêu cầu nhất định; Là tổ chức và điều khiển các hoạt động theo những
yêu cầu nhất định" [29, 800]
"Quản lý" là từ Hán Việt được ghép giữa từ "quản" và từ "lý". "quản" là sự
trông coi, chăm sóc, giữ gìn, duy trì ở trạng thái ổn định. "lý" là sự sửa sang, sắp xếp,
làm cho nó phát triển. Như vậy, "quản lý" là trông coi, chăm sóc, sửa sang làm cho nó
ổn định và phát triển.
Giáo trình quản lý hành chính Nhà nước của Học viện Chính quốc gia Hồ Chí
Minh chỉ rõ: "Quản lý là sự tác động chỉ huy, điều khiển các quá trình xã hội và hành vi
hoạt động c ủa con ngườ i để chúng phát triển phù hợ p vớ i quy luật, đạt tới mục đích đã
đề ra và đúng ý chí của người quản lý" [16, 8].
Trong lịch sử nhân loại có nhiều danh nhân nổi tiếng đã đề cập đến vấn đề
quản lý, chức năng quản lý, đặc trưng của quản lý... ở từng góc độ khác nhau.
C.Mác cũng đã nói đến tới sự cần thiết của quản lý, coi quản lý là một đặc
điểm vốn có, bất biến về mặt lịch sử của đời sống xã hội. Ông viết: "Bất cứ lao động xã
hội trực tiếp hay lao động chung nào mà tiến hành trên một quy mô khá lớn

6


u yờu cu phi cú mt s ch o iu hũa nhng hot ng cỏ nhõn. S ch
o ú phi l nhng chc nng chung, tc l nhng chc nng phỏt sinh t s khỏc
nhau gia s vn ng chung ca c th sn xut vi nhng vn ng cỏ nhõn ca
nhng khớ quan c lp hp thnh c th sn xut ú. Mt nhc s c tu thỡ t iu
khin ly mỡnh, nhng mt dn nhc thỡ cn phi cú mt nhc trng".
Hot ng ca con ngi ngy cng a dng, phc tp nờn qun lý cng a
dng, phc tp v phong phỳ. Chớnh s a dng, phc tp v phong phỳ ú cho nờn cú
nhiu quan nim khỏc nhau v khỏi nim qun lý. Di õy l mt s quan nim ch yu.
Cỏc quan nim ca cỏc tỏc gi nc ngoi v qun lý.
Harold Koontz, Cyril Odonnell v Heinz Weihrich cho rng: "Qun lý l
hot ng m bo s phi hp gia n lc cỏc cỏ nhõn nhm m bo mc tiờu qun
lý trong iu kin chi phớ thi gian, cụng sc, ti lc, vt lc ớt nht t c kt qu
cao nht" [14, 33].
Cỏc quan nim ca cỏc tỏc gi trong nc v qun lý
Theo tỏc gi Nguyn Bỏ Dng: "Hot ng qun lý l s tỏc ng qua li
mt cỏch tớch cc gia ch th qun lý v i tng qun lý qua con ng t chc,
l s tỏc ng iu khin, iu chnh tõm lý v hnh ng ca cỏc i tng qun lý,
lónh o cựng hng vo hon thnh nhng mc tiờu nht nh ca tp th
v xó hi" [17, 55]
Theo tỏc gi Nguyn Ngc Quang: "Qun lý l nhng tỏc ng cú nh hng,
cú k hoch ca ch th qun lý n i tng b qun lý trong t chc
vn hnh t chc, nhm t mc ớch nht nh" [18, 5]
Theo Phan Vn Kha, "Quản lý là một tập hợp các hoạt động lập kế
hoạch, tổ chức, lãnh đạo và kiểm tra các quá trình tự nhiên, xã hội, khoa học, kỹ
thuật và công nghệ đề chúng phát triển hợp quy luật, các nguồn lực (hiện hữu và
tiềm năng) vật chất và tinh thần, hệ thống tổ chức và các thành viên thuộc hệ thống,
các hoạt động để đạt đ-ợc các mục đích đã định".
i tng qun lý khụng thun tỳy l con ngi, tp th ngi, t chc nh
mt s ý kin, m chỳng rt a dng. ối t-ợng của quản lý, tr-ớc hết bao gồm các
hệ thống kinh tế - xã hội và sự vận hành của các hệ thống; Các tổ chức, cơ quan, đơn
vị và hoạt động của chúng; Con ng-ời và các hoạt động của con ng-ời; các nguồn
lực vật chất và phi vật chất; Các quá trình phát triển tự nhiên, xã hội, mụi trng,

7


kinh tế, khoa học, kỹ thuật và công nghệ, c nhng yu t vt cht v phi vt cht.
Trong phạm vi nhà tr-ờng, phạm vi các đối t-ợng quản lý bao gồm: đào tạo, nghiên
cứu khoa học và dịch vụ trong nội bộ nhà tr-ờng và dịch vụ xã hội, vi cỏc hot
ng c th (nh hot ng dy hc, hot ng giỏo dc), qun lý c s vt cht v
phng tin dy hc, qun lý ti chớnh, ..) [Phan Vn Kha, Qun lý nh nc
v giỏo dc, NXB i hc Quc gia H Ni, 2007]
Trờn c s phõn tớch cỏc ý kin ca cỏc nh khoa hc v qun lý thỡ hin nay cỏc
nh nghiờn cu thng nht qun lý l mt quỏ trỡnh tỏc ng cú ch nh, hng ớch ca
ch th qun lý lờn i tng qun lý nhm to ra cỏc hot ng hng ti t mc ớch
chung ca t chc di s tỏc ng ca mụi trng.
Cỏc khỏi nim trờn õy, tuy khỏc nhau v cỏch din t, song chỳng cú chung
nhng nột c trng c bn ch yu sau õy:
- Hot ng qun lý c tin hnh trong mt t chc hay mt nhúm xó hi.
- Hot ng qun lý l nhng tỏc ng cú tớnh hng ớch.
- Hot ng qun lý l nhng tỏc ng phi hp n lc ca cỏc cỏ nhõn, t
chc nhm thc hin mc tiờu ca t chc.
Hot ng qun lý cú th biu din qua s sau:
Cụng c
qun lý

Ch th
Qun lý

Mụi trng
qun lý

Mc tiờu
Qun lý

i tng
Qun lý

Phng phỏp
Qun lý

S 1: Mụ hỡnh v qun lý
Nh vy, qun lý l s tỏc ng liờn tc cú t chc, cú nh hng ca ch
th qun lý lờn i tng qun lý bng mt h thng lut l, cỏc chớnh sỏch, cỏc

8


nguyờn tc, cỏc phng phỏp v bin phỏp c th nhm to ra mụi trng v iu
kin cho s phỏt trin ca i tng.
Qun lý th hin vic t chc, iu hnh, tp hp con ngi, cụng c, phng
tin, ti chớnh..., kt hp cỏc yu t ú vi nhau nhm t mc tiờu nh trc. Vi ý
ngha ú, chỳng ta cú th khng nh thờm rng qun lý khụng ch l khoa hc, ngh
thut thỳc y s phỏt trin xó hi m cũn ũi hi s khụn khộo,
linh hot, mm do, sỏng to, nhy cm v tinh t rt cao;
Các chủ thể QL thực hiện quản lý các đối t-ợng thông qua các chức năng cơ
bản. Quản lý của mỗi hệ thống có thể phân thành 2 cấp, bao gồm: quản lý nhà n-ớc và
quản lý tác nghiệp tại các cơ sở. Chủ thể quản lý nhà n-ớc (NN): các cơ quan quản lý
NN và các nhà quản lý tại các cơ quan quản lý nhà n-ớc. Đó là chủ thể duy
nhất quản lý xã hội, toàn dân, toàn diện và bằng pháp luật với bộ máy Nhà n-ớc
gồm 3 quyền: lập pháp, hành pháp, t- pháp. Đó là điểm khác cơ bản giữa Nhà n-ớc
với các chủ thể quản lý khác: Đảng, Mặt trận Tổ quốc, các đoàn thể nhân dân và các tổ
chức xã hội.
Hiện nay đang tồn tại một số cách phân loại các chức năng của quản lý. Tuỳ
theo mục đích và đặc thù về công việc, cấu trúc tổ chức của đơn vị mà các chủ thể
quản lý có thể lựa chọn cách phân loại chức năng quản lý cho phù hợp. Ví dụ phân loại
bảy (7) chức năng quản lý, bao gồm: 1). Dự đoán; 2). Kế hoạch hoá; 3). Tổ chức;
4). Động viên; 5). Điều chỉnh; 6). Kiểm tra; 7). Đánh giá (Trích theo Hồ Văn Vĩnh, Chủ
biên. Giáo trình khoa học quản lý. Giáo trình dùng cho hệ cử nhân chính trị. NXB
Chính trị Quốc gia, Hà Nội - 2002, tr. 55 - 63). Có tác giả chia các chức năng quản lí ra
làm 5 loại.
Tác giả Phan Văn Kha cho rằng, để thuận lợi trong công tác quản lí và
nghiên cứu phục vụ quản lí trong các lĩnh vực có thể sử dụng cách phân loại 4 chức
năng quản lí bao gồm: Lập kế hoạch hoá; tổ chức; chỉ đạo, lãnh đạo và kiểm tra,
đánh giá (Hình 2).

9


Môi tr-ờng bên ngoài

Lập

kế

Tổ chức

hoạch

Kiểm tra

Lãnh đạo

Hình 2 : Bản chất quá trình quản lý
Nguồn: Phan Vn Kha, Qun lý nh nc v giỏo dc, NXB i hc Quc gia H
Ni, 2007
Bản chất và nội hàm của các chức năng quản lý đ-ợc thể hiện d-ới đây [Phan
Vn Kha, Qun lý nh nc v giỏo dc, NXB i hc Quc gia H Ni, 2007]:
Lập kế hoạch là chức năng cơ bản nhất trong số các chức năng quản lý, có ý
nghĩa quyết đinh tới sự tồn tại và phát triển của mỗi hệ thống nói chung và các hoạt
động cụ thể nói riêng. Kế hoạch là văn bản, trong đó xác định những mục tiêu, các
hoạt động, các qui định, cách thức và b-ớc đi cụ thể trong một thời hạn nhất định, trách
nhiệm của các đơn vị và cá nhân trong tổ chức, phân bổ thời gian thực hiện và
các điều kiện để triển khai các hoạt động nhằm đạt đ-ợc những mục tiêu đề ra. Có

10


thể hiểu lập kế hoạch là quá trình thiết lập các mục tiêu, hệ thống các hoạt động,
thi gian thc hin v các điều kiện đảm bảo thực hiện đ-ợc các mục tiêu đó.
Tổ chức là quá trình xác định cấu trúc tổ chức của hệ thống theo các đơn vị
trực thuộc với các chức năng và nhiệm vụ của các đơn vị và cá nhân rõ ràng và cơ chế
phối hợp nhằm đảm bảo thực thi các chức năng, nhiệm vụ h-ớng tới mục tiêu chung
của toàn hệ thống, đồng thời tổ chức triển khai các công việc, hoạt động cụ
thể (phân bổ công việc và quyền hành và các nguồn lực cần thiết cho các thành
viên, tổ chức thực hiện các công việc đ-ợc phân công) nhằm đạt đ-ợc các mục tiêu
của các hoạt động một cách có hiệu quả.
Lãnh đạo, chỉ đạo là điều hành, điều khiển, tác động, huy động và giúp đỡ
những cán bộ d-ới quyền thực hiện những nhiệm vụ đ-ợc phân công nhằm thực hiện đ-ợc
các mục tiêu của hệ thống. Trong công tác chỉ đạo cần đặc biệt quan tâm và th-ơng
xuyên bám sát kế hoạch tổng thể và kế hoạch cụ thể, chi tiết thực hiện từng
nhóm công việc, công việc có trong kế hoạch tổng thể. Trong công tác chỉ đạo, các nhà
quản lý cần tạo mọi điều kiện, huy động các nguồn lực trong điều kiện cho phép,
trong khuôn khổ kế hoạch đã đ-ợc phê duyệt, hỗ trợ các thủ tục hành chính và cơ chế
giúp đội ngũ d-ới quyền thực hiện tốt các nhiệm vụ đ-ợc phân công.
Kiểm tra là xem xét quá trình hoạt động hệ thống, những kết quả đạt đ-ợc và
đánh giá phù hợp so với kế hoạch đã đ-ợc phê duyệt và mục tiêu đề ra. Tr-ớc đây,
kiểm tra đ-ợc hiểu theo nghĩa hẹp hơn, là việc tìm lỗi và đ-a ra ph-ơng án khắc
phục, hệ thống OTK trong các doanh nghiệp đ-ợc thành lập để thực hiện chức năng này.
Ngày nay, kiểm tra, kiểm soát chất l-ợng đ-ợc hiểu theo nghĩa rộng hơn,
h-ớng vào việc phòng ngừa là chính, bao gồm kiểm tra, đánh giá và điều chỉnh quá
trình đảm bảo đạt đ-ợc kết quả đàu ra của hệ thống theo mục tiêu đã đ-ợc xác
định. Mục đích của kiểm tra là giám sát sao cho hệ thống vận hành theo đúng kế
hoạch, theo đúng những chuẩn mực quy định, lấy phòng ngừa là chính, phát hiện kịp
thời những sai lệch, sai sót nảy sinh trong suốt quá trình vận hành của hệ thống, xác
định nguyên nhân và tìm ra những biện pháp điều chỉnh, khắc phục và sửa chữa kịp thời.

11


- Quản lý giáo dục
Quản lý giáo dục là một khoa học quản lý chuyên ngành trên nền tảng của khoa
học quản lý nói chung. Cũng giống như khái niệm quản lý, khái niệm QLGD cũng có
nhiều cách tiếp cận khác nhau. Ở đây tác giả chỉ đề cập tới khái niệm
QLGD trong phạm vi quản lý một hệ thống giáo dục mà hạt nhân
của hệ thống là các cơ sở trường học.
Theo tác giả Đặng Quốc Bảo: "Quản lý giáo dục theo nghĩa tổng quan là điều hành
phối hợp các lực lượng nhằm đẩy mạnh công tác đào tạo thế hệ theo yêu cầu phát triển
của xã hội. Ngày nay, với sứ mệnh phát triển giáo dục thường xuyên, công tác giáo dục
không chỉ giới hạn ở thế hệ trẻ mà cho mọi người. Cho nên quản lý giáo dục được hiểu
là sự điều hành hệ thống giáo dục quốc dân" [1].
Những khái niệm về QLGD tuy có những cách diễn đạt khác nhau
nhưng nhìn chung đều là sự tác động có tổ chức, có định hướng phù hợp với
quy luật khách quan của chủ thể quản lý ở các cấp lên đối tượng quản lý nhằm đưa
hoạt động giáo dục của từng cơ sở và của toàn bộ hệ thống giáo dục đạt tới mục tiêu đã
định.
Trong quản lý giáo dục chủ thể quản lý ở các cấp chính là bộ máy quản
lý giáo dục từ Trung ương đến địa phương, còn đối tượng quản lý chính là
nguồn nhân lực, cơ sở vật chất kỹ thuật và các hoạt động thực hiện chức năngcủa
giáo dục đào tạo. Có thể hiểu một cách cụ thể là:
- Quản lý giáo dục là hệ thống tác động có kế hoạch, có ý tưởng, có mục
đích của chủ thể quản lý đến đối tượng bị quản lý.
- Quản lý giáo dục là sự tác động lên tập thể GV, HS và các lực lượng
giáo dục trong và ngoài nhà trường, nhằm huy động họ cùng phối hợp tác động tham
gia các hoạt động giáo dục của nhà trường để đạt mục đích đã định.
Trên cơ sở lý luận chung ta thấy rằng cốt lõi của nội dung QLGD là hoạt động dạy
học của GV và hoạt động của HS nhằm đạt hiệu quả cao nhất trong việc hình thành
nhân cách của học sinh.

12


1.1.2. Phát triển
Theo từ điển Tiếng Việt - Viện Ngôn ngữ học phát triển có nghĩa là: "Biến
đổi hoặc làm cho biến đổi từ ít đến nhiều, hẹp đến rộng, thấp đến cao, đơn giản đến phức
tạp" [29, 769].
Theo từ điển Anh Việt - Viện Ngôn ngữ học thì "phát triển" (develop) có nghĩa
là: "Làm cho ai/cái gì tăng trưởng dần dần; trở nên hoặc làm cho trưởng thành hơn,
tiến triển hơn hoặc có tổ chức hơn". [28, 476].
Từ điển triết học: "Phát triển là một quá trình vận động từ thấp đến cao, từ đơn
giản đến phức tạp, theo đó cái cũ biến mất và cái mới ra đời. Đối với sự phát triển, nét
đặc trưng là hình thức xoáy trôn ốc. Mọi quá trình riêng lẻ đều có sự khởi đầu và kết
thúc. Trong khuynh hướng, ngay từ đầu đã chứa đựng sự kết thúc của phát triển, còn
việc hoàn thành một chu kỳ phát triển lại đặt cơ sở cho một chu kỳ mới, trong đó không
tránh khỏi sự lặp lại một số đặc điểm của chu kỳ đầu tiên. Phát triển là một quá trình nội
tại: bước chuyển từ thấp lên cao xảy ra bởi vì trong cái thấp đã chứa đựng dưới sự
tiềm tàng những khuynh hướng dẫn đến cái cao là cái thấp đã phát triển. Đồng thời,
chỉ ở một mức độ phát triển khá cao thì những mầm mống của cái cao chứa đựng trong
cái thấp mới bộc lộ ra và lần đầu tiên mới trở nên dễ hiểu"...
Nói một cách khái quát, phát triển là sự vận động đi lên của mọi sự vật và hiện
tượng tuân theo những quy luật nội tại khách quan của chúng.
Từ những khái niệm trên, tác giả cho rằng phát triển bao gồm 3 yếu tố là: tăng
cường số lượng, điều chỉnh cơ cấu và nâng cao chất lượng.
1.1.3. Đội ngũ giáo viên tiểu học
- Giáo viên: Theo Từ điển Tiếng Việt - Viện Ngôn ngữ học, giáo viên là:
"Người dạy học ở bậc phổ thông hoặc tương đương " [29, 395].
Luật Giáo dục (2005) qui định tại điều 70, mục 1, chương IV: "Nhà giáo là
người làm nhiệm vụ giảng dạy, giáo dục trong nhà trường, các cơ sở giáo dục
khác"
Cũng trong Luật Giáo dục 2005 tại điều 70, mục 1, chương IV ghi: "Nhà giáo
giảng dạy ở cơ sở giáo dục mầm non, giáo dục phổ thông, giáo dục nghề nghiệp gọi là
giáo viên".

13


- Đội ngũ: Từ điển Tiếng Việt - Viện Ngôn ngữ học nêu khái niệm: "Đội
ngũ là tập hợp một số đông người, cùng chức năng nghề nghiệp thành một lực lượng "
[29, 328].
Khái niệm đội ngũ dùng cho các tổ chức trong xã hội một cách khá rộng rãi
như: đội ngũ trí thức, đội ngũ thanh niên xung phong, đội ngũ giáo viên…
Tuy nhiên, ở một nghĩa chung nhất chúng ta hiểu: Đội ngũ là tập hợp một số đông
người, hợp thành một lực lượng để thực hiện một hay nhiều chức năng, có thể cùng nghề
nghiệp hoặc khác nghề, nhưng có chung mục đích xác định; họ làm việc theo kế hoạch và
gắn bó với nhau về lợi ích vật chất và tinh thần cụ thể.
Như vậy, khái niệm về đội ngũ có thể diễn đạt nhiều cách khác nhau, nhưng đều
thống nhất: Đó là một nhóm người, một tổ chức, tập hợp thành một lực lượng để thực
hiện mục đích nhất định.
T ừ n h ữ ng k há i ni ệ m tr ê n ch o th ấ y r õ : Đ ộ i n g ũ g iá o vi ê n t i ể u h ọc l à t ậ p h ợ p
n h ữ ng n h à g iá o g iả n g d ạ y t r o n g c á c t rư ờn g , c á c c ơ s ở g i á o d ụ c b ậ c t i ể u h ọ c . Đối tượng
giảng dạy, giáo dục của họ là trẻ em trong độ tuổi từ 6 đến 14 tuổi.
1.2. Chuẩn nghề nghiệp giáo viên tiểu học
1.2.1. Vị trí, vai trò của đội ngũ giáo viên nói chung và giáo viên tiểu học nói
riêng
Đội ngũ giáo viên là những người lao động có nghiệp vụ sư phạm được xã
hội phân công làm nhiệm vụ đào tạo thế hệ trẻ. Vị trí của đội ngũ này ngày càng được
xã hội đánh giá cao. Trong bài phát biểu nhân dịp về thăm trường Đại học sư phạm thuộc
Đại học Quốc gia Hà Nội ngày 31-08-1998 đồng chí Tổng Bí thư Lê Khả Phiêu đã
nhấn mạnh: "Đội ngũ giáo viên là lực lượng cốt cán biến các mục tiêu giáo dục thành
hiện thực. Đây là nói vai trò của người thầy, vị trí của người thầy trong sự nghiệp
trồng người, cả xã hội cùng chăm lo sự nghiệp trồng người, mà trồng người thì thầy
giáo giữ vai trò quyết định. Xã hội tôn vinh thầy giáo, nhưng tôn vinh thì chưa đủ mà
xã hội phải coi trọng sự nghiệp đào tạo và bồi dưỡng thầy giáo, tạo mọi điều kiện thuận
lợi để thầy giáo đảm đương sứ mệnh vinh quang đó" (Trích bài phát biểu của Tổng bí
thư Đảng Cộng sản Việt Nam khoá
VIII Lê Khả Phiêu tại trường Đại học Quốc gia Hà Nội - 8/1998)

14


Tài liệu bạn tìm kiếm đã sẵn sàng tải về

Tải bản đầy đủ ngay

×