Tải bản đầy đủ

Quản lý hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp ở trường trung học cơ sở nam hồng (đông anh hà nội) đáp ứng tiêu chuẩn đánh giá chất lượng giáo dục trường trung học

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƯỜNG ĐẠI HỌC GIÁO DỤC

PHẠM THỊ HẰNG

QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC NGOÀI GIỜ LÊN LỚP
Ở TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ NAM HỒNG (ĐÔNG ANH HÀ NỘI) ĐÁP ỨNG TIÊU CHUẨN ĐÁNH GIÁ CHẤT LƯỢNG
GIÁO DỤC TRƯỜNG TRUNG HỌC

LUẬN VĂN THẠC SỸ QUẢN LÝ GIÁO DỤC

HÀ NỘI - 2015

1


ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƯỜNG ĐẠI HỌC GIÁO DỤC

PHẠM THỊ HẰNG


QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC NGOÀI GIỜ LÊN LỚP
Ở TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ NAM HỒNG (ĐÔNG ANH HÀ NỘI) ĐÁP ỨNG TIÊU CHUẨN ĐÁNH GIÁ CHẤT LƯỢNG
GIÁO DỤC TRƯỜNG TRUNG HỌC

LUẬN VĂN THẠC SỸ QUẢN LÝ GIÁO DỤC
Chuyên ngành: QUẢN LÝ GIÁO DỤC
Mã số: 60 14 01 14

Cán bộ hướng dẫn khoa học: TS. Nguyễn Văn Ly

HÀ NỘI - 2015

2


LỜI CẢM ƠN
Luận văn này được hoàn thành tại Đại học Quốc gia Hà Nội. Có được bản
luận văn tốt nghiệp này, tác giả xin bày tỏ lòng biết ơn chân thành và sâu sắc tới đến
Đại học Quốc gia Hà Nội, trường Đại học Giáo dục, đặc biệt là TS. Nguyễn Văn Ly người đã trực tiếp hướng dẫn, dìu dắt, giúp đỡ tác giả trong suốt quá trình triển
khai, nghiên cứu và hoàn thành đề tài "Quản lý hoạt động giáo dục ngoài giờ lên
lớp ở trường trung học cơ sở Nam Hồng (Đông Anh - Hà Nội) đáp
ứng tiêu chuẩn đánh giá chất lượng giáo dục trường trung học".
Xin được bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới các thầy cô giáo - những nhà khoa
học đã trực tiếp giảng dạy, truyền đạt những kiến thức khoa học chuyên ngành
Quản lí giáo dục cho bản thân tác giả trong những năm tháng qua. Xin gởi tới
phòng Giáo dục và Đào tạo huyện Đông Anh lời cảm tạ sâu sắc vì đã tạo mọi điều
kiện thuận lợi giúp tác giả thu thập số liệu cũng như những tài liệu nghiên cứu cần
thiết liên quan tới đề tài tốt nghiệp.
Xin chân thành cảm ơn ban giám hiệu, các đồng chí giáo viên chủ nhiệm,
giáo viên bộ môn, các em học sinh và các bậc cha mẹ học sinh đã tích cực ủng hộ và
nhiệt tình giúp đỡ tôi trong quá trình điều tra, khảo sát, thu thập dữ liệu liên quan
đến đề tài. Xin cảm ơn gia đình, bạn bè, đồng nghiệp đã luôn quan tâm giúp đỡ động
viên và tạo mọi điều kiện thuận lợi cho tôi trong quá trình học tập và hoàn thành luận
văn này.
Mặc dù đã có nhiều cố gắng, song luận văn này vẫn khó tránh khỏi những
thiếu sót, hạn chế. Tác giả kính mong nhận được những ý kiến góp ý, chỉ bảo của
thầy cô, các nhà khoa học, bạn bè đồng nghiệp và những người quan tâm để luận
văn được hoàn thiện hơn.
Xin chân thành cảm ơn!
Hà Nội, ngày 27 tháng 11 năm 2014

Tác giả

Phạm Thị Hằng

3


DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT
ATGT

An toàn giao thông

BGH

Ban giám hiệu

CMHS

Cha mẹ học sinh

CSVC

Cơ sở vật chất
GD&

Giáo dục và

ĐT

đào tạo Giáo

GV

viên chủ nhiệm

CN

Giáo dục ngoài giờ lên

GDNG

lớp

LL

Hoạt động giáo



dục

GD

Khoa học kĩ

KH

thuật

KT

Quản lí giáo

QL

dục Thể dục

GD

thể thao

TDT

Trung học

T

cơ sở

TH

Trung học phổ

CS

thông Thanh

THP

niên cộng sản

T

Thiếu niên tiền

TN

phong

CS

Tổng phụ

TNT

trách

P

Ủy ban nhân

T

dân Chủ

P

nghĩa xã hội

T
UB
ND
CN
XH


4


MỤC LỤC
i

Lời cảm ơn………………………………………………………………………..

ii

Danh mục chữ viết tắt……………………………………………………………
Mục lục…………………………………………………………………………… Danh
mục bảng………………………………………………………………….... Danh mục
biểu đồ ……………………………………………………………….. Danh mục
hình…………………………………………………………………… MỞ
ĐẦU…………………………………………………………………………

iii
vii
viii
viii
1

Chương 1. CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC
NGOÀI GIỜ LÊN LỚP ĐÁP ỨNG TIÊU CHUẨN ĐÁNH GIÁ CHẤT
5

LƯỢNG GIÁO DỤC TRƯỜNG TRUNG HỌC………………………………

1.
1.
V
ài

t
về
lịc
h
sử
vấ
n
đề
ng
hi
ên
cứ
u








……………………

x
2

5
1.2.

Một số khái niệm cơ bản có liên quan đến đề tài………………………
5

6
1.2.1. Một số khái niệm liên quan đến hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp…..
61.2.2. Một số khái niệm liên quan đến vấn đề quản lý………………………….
7
1.2.3. Một số khái niệm liên quan đến tiêu chuẩn đánh giá chất lượng giáo
dục
trường trung học………………………………………………………….
12
1.3.

Những vấn đề cơ bản của hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp ở

cấp
trung học cơ sở…………………………………………………………
14
1.3.1. Đặc điểm tâm sinh lý học sinh trung học cơ sở…………………………..
14 1.3.2. Vị trí của hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp ở cấp THCS……………
16
1.3.3

Vai trò của hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp ở cấp THCS…………

16
1.3.4. Mục tiêu của hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp………………………
17 1.3.5. Hình thức và phương pháp tổ chức hoạt động giáo dục ngoài giờ lên
lớp.
19 1.3.6. Quy trình tổ chức hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp………………....
20 1.3.7. Các lực lượng tham gia quản lí hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp…...
20
1.4.
1.5.
1.5.1

Nội dung hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp trong tiêu chuẩn đánh

Q

giá chất lượng giáo dục trường trung

uả

học…………………………………….

n

Quản lý hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp đáp ứng tiêu chuẩn



đánh

vi

giá chất lượng giáo dục trường trung học………………………………

ệc

2


giờ lên lớp trên cơ sở các tiêu chí………………………………………..
1.5.2

Quản lý đội ngũ thực hiện hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp theo yêu
cầu của các tiêu chí………………………………………………………. Quản

1.5.3

22
25

lý việc phối hợp, huy động các lực lượng giáo dục trong và ngoài nhà
trường tham gia tổ chức hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp theo
yêu cầu của các tiêu chí…………………………………………………

1.5.4

Quản lý việc kiểm tra đánh giá kết quả thực hiện chương trình hoạt động
giáo dục ngoài giờ lên lớp theo yêu cầu của các tiêu chí………………

1.5.5

27

Quản lý cơ sở vật chất, kĩ thuật phục vụ hoạt động giáo dục ngoài giờ lên
lớp theo yêu cầu của các tiêu chí…………………………………...... Quản lí

1.5.6

27

28

công tác thu thập, xử lý minh chứng về hoạt động GDNGLL để viết báo
cáo tiêu chí chuẩn bị cho Báo cáo tự đánh giá phục vụ kiểm
định………………………………………………………….,…………...

30
Ti
ểu
kế
t
ch
ư
ơn
g
1


















LÝ HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC



NGOÀI GIỜ LÊN LỚP Ở TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ NAM



HỒNG (ĐÔNG ANH -HÀ NỘI)



……………………………………………………….



32



2.

Tình hình đặc điểm có liên

3

…....

1

quan…………………………………………

2

.........

2.1.

Tình hình đặc điểm kinh tế, xã hội địa

3

...

1

phương…………………………..

2

31

2.1.

Tình hình giáo dục của huyện Đông

3

C

2

Anh………………………………

3

H

2.

Thực trạng hoạt động giáo dục đào tạo của trường Trung học

Ư

2

cơ sở Nam
Hồng……….……………………………………………………

Ơ
N
G
2
:
T
H


2.2.
1
2.2.
2
2.2.
3
2.2.
4
2.
3

………..

3
7
3
7

Vài nét về nhà trường.
…………………………………………………
Thực trạng về cơ cấu tổ chức, đội ngũ giáo viên, cán bộ quản
lý……….. Tình hình học
sinh……………………………………………………….. Tình
hình cơ sở vật chất, phương
tiện…………………………………… Thực trạng hoạt động

3
8
4
0
4
1

giáo dục ngoài giờ lên lớp ở trường Trung học cơ sở Nam
Hồng……………………………………………………………..

4
4

Nhận thức của các đối tượng về hoạt động giáo dục ngoài giờ

4

T

2.3.
1

lên lớp….. Thực trạng tổ chức hoạt động hoạt động giáo dục

4

R

2.3.

ngoài giờ lên lớp……. Thực trạng quản lí hoạt động giáo dục

5



2

ngoài giờ lên lớp ở trường Trung học cơ sở Nam Hồng.

1

N

2.

……………………………………………………

G

4

C

Q
U

N

6
3
6


2.4.1

Thực trạng quản lý việc xây dựng kế hoạch, chương trình hoạt động
giáo dục ngoài giờ lên lớp……………………………………………….. Thực

2.4.2

trạng quản lý việc thực hiện kế hoạch hoạt động giáo dục ngoài giờ lên
lớp………………………………………………………………... Thực trạng

2.4.3

quản lý cơ sở vật chất, trang thiết bị, kinh phí phục vụ cho hoạt động giáo
dục ngoài giờ lên lớp…………………………………….

2.4.4

Thực trạng quản lý sự phối hợp của các lực lượng giáo dục tham gia tổ
chức hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp……………………………….

2.4.5

Thực trạng quản lý việc kiểm tra đánh giá kết quả thực hiện hoạt động giáo
dục ngoài giờ lên lớp……………………………………………….. Thực trạng

2.4.6

63
64
65
68
69

quản lý việc bồi dưỡng đội ngũ về nghiệp vụ hoạt động giáo dục ngoài giờ
lên lớp…………………………………………………….. Kết quả quản lý tác

2.4.7

động đến học sinh…………………………………... Thực trạng quản lý

2.4.8

công tác thu thập, xử lý minh chứng để viết báo cáo tự đánh giá về hoạt
động giáo dục ngoài giờ lên lớp…………….............. Đánh giá

2.5

chung…………………………………………………………... Đánh giá thực

2.5.1

trạng…………………………………………………….... Đánh giá nguyên

2.5.2

nhân……………………………………………………

70
71
77
77
77
78
Ti
ểu
kế
t
ch
ư
ơn
g
2













QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC NGOÀI



GIỜ LÊN LỚP Ở TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ NAM HỒNG



THEO



TIÊU CHUẨN ĐÁNH GIÁ CHẤT LƯỢNG TRƯỜNG TRUNG



HỌC…….



81



3.1



pháp…………………………......



81



3.1.1. Nguyên tắc đảm bảo tính hệ thống



………………………………………

…....

81

.........

3.1.

Nguyên tắc đảm bảo tính khả

8

...

2

thi………………………………………....

1

80

3.1.

Nguyên tắc đảm bảo tính đồng bộ

8

C

3

………………………………………. Các biện pháp quản lý

1

h

3.

hoạt động ngoài giờ lên lớp ở trường trung hoc

ư

2

cơ sở Nam Hồng đáp ứng tiêu chuẩn đánh giá chất lượng

Các nguyên tắc đề xuất xây dựng biện

ơ

giáo dục trường trung

n

học………………………………………………………….

g

3.2.
1

Nâng cao nhận thức, bồi dưỡng kĩ năng tổ chức hoạt động
giáo dục

3

ngoài giờ lên lớp cho cán bộ quản lý, đội ngũ giáo viên chủ

.

nhiệm, giáo viên tổng phụ trách
Đội…………………………………………………..

B
I

N
P
H
Á
P

8
2

7

8
2


3.2.2

Quản lý việc xây dựng kế hoạch hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp
theo yêu cầu của các tiêu chí ……………………………………………. Quản

3.2.3

lý việc thực hiện chương trình hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp của
giáo viên chủ nhiệm và tổng phụ trách Đội……………………... Quản lý việc

3.2.4

phối hợp giữa các lực lượng giáo dục tham gia vào hoạt động giáo dục
ngoài giờ lên lớp theo yêu cầu của các tiêu chí…………..

3.2.5

Nâng cao hiệu quả sử dụng cơ sở vật chất trang thiết bị giáo dục phục vụ
cho hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp theo yêu cầu của các tiêu chí…

3.2.6

Quản lý việc kiểm tra đánh giá hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp
theo yêu cầu của các tiêu chí.. …………………………………………

3.2.7

Quản lý công tác thu thập, xử lý minh chứng phục vụ cho Báo cáo tự
đánh giá…………………………………………………………………

3.3

Khảo nghiệm mức độ cần thiết và khả thi của các biện pháp quản lý hoạt
động giáo dục ngoài giờ lên lớp. ………………………………………... Mục

3.3.1

đích khảo nghiệm …………………………………………………..

3.3.2

Đối tượng khảo nghiệm …………………………………………………. Nội

3.3.3

dung khảo nghiệm ………………………………………………….. Phương

3.3.4

pháp khảo nghiệm ……………………………………………… Kết quả khảo

3.3.5

nghiệm ……………………………………………………. Mối quan hệ giữa

3.4

các biện pháp………………………………………….

84
90
92
94
95
97
98
98
98
99
99
99
101
Ti
ểu
kế
t
ch
ư
ơn
g
3









K
1
2
T
P


10
3
10
4
10
4
10
6
10
7
110

8


DANH MỤC BẢNG
Bảng 2.1.

Bảng số liệu chung về cán bộ quản lí, giáo viên, nhân viên………..

39

Bảng 2.2.

Số liệu về đội ngũ giáo viên của trường 5 năm gần đây....................

39

Bảng 2.3.

Tình hình học sinh của trường 5 năm gần đây……………………... 40

Bảng 2.4.

Số lớp……………………………………………………………….

Bảng 2.5.

Số phòng học……………………………………………………….. 42

Bảng 2.6.

Đối tượng và phương pháp điều tra tại trường THCS Nam Hồng..... 44

Bảng 2.7.

Nhận thức của BGH, GVCN về vị trí, vai trò của hoạt động

42

GDNGLL ………………………………………………………….

46

Bảng 2.8.

Nhận thức của BGH, TPT về nhiệm vụ của hoạt động GDNGLL…

49

Bảng 2.9.

Thực trạng xây dựng kế hoạch hoạt động GDNGLL ở trường
THCS Nam Hồng…………………………………………………... 52

Bảng 2.10. Mức độ thực hiện nội dung…………………………………………

54

Bảng 2.11. Kết quả thực hiện nội dung…………………………………………

55

Bảng 2.12. Thực trạng sử dụng cơ sở vật chất, trang thiết bị phương tiện……... 59
Bảng 2.13. Thực trạng quản lý xây dựng kế hoạch hoạt động GDNGLL của
BGH………………………………………………………………...

63

Bảng 2.14. Thực trạng quản lí CSVC, trang thiết bị phục vụ cho hoạt động
GDNGLL…………………………………………………………...

66

Bảng 2.15. Đánh giá của BGH về thực trạng quản lý sự phối hợp các lực lượng
giáo dục tham gia tổ chức hoạt động GDNGLL………………….... 68
Bảng 2.16. Đánh giá của GVCN về thực trạng công tác kiểm tra đánh giá hoạt
động giáo dục ngoài giờ lên lớp của BGH…………………………. 69
Bảng 2.17. Nguyện vọng của HS về các loại hình hoạt động GDNGLL………

72

Bảng 2.18. Nguyện vọng của học sinh về hình thức tổ chức hoạt động
GDNGLL…………………………………………………………...
Bảng 3.1.

Khảo nghiệm của GVCN về mức độ cần thiết, tính khả thi của 7
biện pháp............................................................................................ 99

Bảng 3.2.

Khảo nghiệm của BGH về mức độ cần thiết, tính khả thi của 7 biện
pháp ............. ………………………………………………………. 100

9

74


DANH MỤC BIỂU ĐỒ
Biểu đồ 2.1. Quan niệm của giáo viên, phụ huynh và học sinh về hoạt động

45

GDNGLL ………………………………………………………...
Biểu đồ 2.2. Các lý do học sinh không hứng thú với hoạt động GDNGLL……

DANH MỤC HÌNH

76
H
ì
n
h
1
.
1
.
V

t
r
í
c

a
h
o

t
đ

n
g
g
i
á
o
d

c
n
g
o
à
i
g
i



lên lớp đối với sự phát triển
nhân cách toàn diện của học sinh…………………………………….
16 Hình 1.2.
Vai trò của hoạt động GDNGLL trong giáo dục toàn diện con
người. ………………………………………………………………..
17

1
0


MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài
Ngày nay, trong xu thế phát triển mạnh mẽ của khoa học công nghệ, kinh tế
tri thức và hội nhập quốc tế đang tạo ra những điều kiện thuận lợi cũng như thách
thức mới đối với các lĩnh vực của đời sống xã hội, đặc biệt là giáo dục đào tạo.
Những yêu cầu phát triển giáo dục đào tạo không chỉ bó hẹp trong phạm vi nhà
trường hoặc một quốc gia, mà mang ý nghĩa toàn cầu. Nhiều quốc gia đã và đang thực
hiện đổi mới, cải cách giáo dục theo hướng phát triển hệ thống đảm bảo chất lượng với
nhiều tiêu chí, chuẩn mực đánh giá chất lượng đào tạo, nghiên cứu khoa học, chuyển
giao công nghệ và dịch vụ. Nhiều công trình nghiên cứu về khoa học giáo dục, lĩnh
vực chất lượng, quản lý chất lượng đào tạo hay hệ thống đảm bảo, kiểm định chất
lượng giáo dục đã xuất hiện.
Ở nước ta, sau gần ba mươi năm đổi mới, giáo dục đào tạo đã đạt được nhiều thành
tựu đáng kể. Giáo dục quốc dân đã hình thành hệ thống tương đối hoàn chỉnh; quy mô
giáo dục tăng nhanh từng bước đáp ứng yêu cầu xã hội học tập; chất lượng giáo dục có
chuyển biến trên một số mặt; hệ thống ngành nghề đào tạo dần tiếp cận thị trường lao
động...Tuy nhiên, thực tế chất lượng giáo dục đào tạo nói chung còn thấp; quản lý
giáo dục và đào tạo còn nhiều yếu kém; học tập trong nhà trường còn nặng về khoa
cử, lý thuyết, nhẹ về thực hành; chưa chú trọng đúng mức trong việc giáo dục đạo đức,
lối sống và kỹ năng làm việc...
Bối cảnh đó, giáo dục Việt Nam cần phải được đổi mới căn bản và toàn diện, như
Nghị quyết TW 8, khóa XI đã khẳng định; trong đó, giáo dục phổ thông cần tập trung
phát triển trí tuệ, thể chất, hình thành phẩm chất, năng lực công dân, phát hiện và bồi
dưỡng năng khiếu, định hướng nghề nghiệp cho học sinh. Nâng cao chất lượng giáo
dục toàn diện, chú trọng giáo dục lý tưởng, truyền thống, đạo đức, lối sống, ngoại
ngữ, tin học, năng lực và kỹ năng thực hành, vận dụng kiến thức vào thực tiễn. Để
làm được điều đó, các nhà khoa học, quản lý giáo dục đã có nhiều công trình nghiên
cứu về đổi mới quản lý, về phương pháp dạy - học, về đánh giá và đảm bảo chất
lượng... Bộ Giáo dục và Đào tạo cũng đã ban hành các thông tư quy định về tiêu
chuẩn đánh giá chất lượng giáo dục đối với các cấp học và nhiều văn bản khác chỉ đạo
trong đổi mới quản lý nâng cao chất lượng giáo dục đào tạo.

11


Thêm vào đó, trong chương trình đào tạo các cấp học, bậc học phổ thông, ngoài các
môn học cung cấp kiến thức về các lĩnh vực khoa học cơ bản và có hệ thống, Bộ Giáo
dục và Đào tạo còn xây dựng các hoạt động bổ trợ, trong đó có hoạt động giáo dục
ngoài giờ lên lớp. Hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp với các hình thức sinh hoạt hấp
dẫn, nội dung phong phú góp phần hình thành cho học sinh về ý thức và niềm tin, về
thái độ ứng xử đúng đắn trong các mối quan hệ xã hội, về hành vi và các kỹ năng
sống, tạo cơ sở để học sinh bổ sung và hoàn thiện những tri thức đã
được học trên lớp
Ở các trường THCS, hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp đã được tổ chức
triển khai thực hiện và đạt được nhiều kết quả tốt đẹp. Tuy nhiên cũng còn nhiều
trường vẫn chưa quan tâm chỉ đạo hoạt động này vì vậy hiệu quả hoạt động chưa cao.
Trường THCS Nam Hồng (Đông Anh - Hà Nội) là một trường đã và đang chú trọng
phát triển về chất lượng giáo dục. Nhà trường đã mạnh dạn đổi mới phương thức
quản lý, trong đó đặc biệt chú trọng quản lý hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp của.
Vì vậy, bước đầu đã đạt được kết quả đáng kể. Tuy nhiên đứng trước yêu cầu của xã
hội, nhà trường cần có những biện pháp quản lý hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp
hiệu quả hơn, nhằm đáp ứng được tiêu chuẩn đánh giá chất lượng giáo dục trường trung
học.
Xuất phát từ những lí do nói trên, tác giả đã chọn nghiên cứu đề tài "Quản lý
hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp ở trường Trung học cơ sở Nam Hồng (Đông
Anh - Hà Nội) đáp ứng tiêu chuẩn đánh giá chất lượng giáo dục trường trung học". Đây
là luận văn thạc sĩ đầu tiên nghiên cứu về vấn đề này tại trường THCS Nam Hồng.
2. Mục đích nghiên cứu
Trên cơ sở nghiên cứu lý luận và thực tiễn, luận văn đề xuất những biện
pháp quản lý hoạt động GDNGLL nhằm nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện cho
học sinh trường THCS Nam Hồng đáp ứng tiêu chuẩn đánh giá chất lượng trường
trung học.
3. Nhiệm vụ nghiên cứu
- Nghiên cứu cơ sở lý luận về quản lý hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp ở
các trường trung học cơ sở theo chuẩn.

12


- Khảo sát thực trạng quản lý hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp ở trường
Trung học cơ sở Nam Hồng (Đông Anh - Hà Nội).
- Đề xuất một số biện pháp quản lý hoạt động GDNGLL ở trường THCS
Nam Hồng theo tiêu chuẩn đánh giá chất lượng giáo dục trường trung học.
4. Khách thể và đối tượng nghiên cứu
4.1. Khách thể nghiên cứu
Hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp ở trường THCS Nam Hồng.
4.2. Đối tượng nghiên cứu
Quản lý hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp ở trường THCS Nam Hồng.
5. Giả thuyết khoa học
Hoạt động GDNGLL là những hoạt động nằm trong chương trình giáo dục
phổ thông. Cho đến nay các hoạt động này được tiến hành trong các trường phổ
thông nói chung và đã thu được những kết quả nhất định trong giáo dục toàn diện.
Tuy nhiên trong bối cảnh mới, quản lí hoạt động này còn nhiều bất cập. Nếu nghiên cứu
tìm ra các biện pháp quản lí hoạt động GDNGLL đáp ứng tiêu chuẩn đánh giá chất
lượng giáo dục trường trung học thì sẽ góp phần nâng cao chất lượng giáo dục toàn
diện cho học sinh của nhà trường.
6. Phạm vi nghiên cứu
Luận văn tập trung nghiên cứu công tác quản lý hoạt động GDNGLL của
trường THCS Nam Hồng.
Các số liệu thống kê được sử dụng trong luận văn là số liệu của trường giai đoạn
từ năm 2010 đến nay.
7. Phương pháp nghiên cứu
Kết hợp các nhóm nghiên cứu sau:
7.1. Nhóm phương pháp nghiên cứu lý luận
Tìm hiểu và phân tích các quan điểm lý luận thể hiện trong các chuyên khảo,
bài báo, các tài liệu chuyên môn liên quan đến nội dung đề tài.
7.2. Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn
 Khảo sát, điều tra bằng phiếu hỏi
 Phỏng vấn, quan sát
 Phương pháp chuyên gia.

13


 Tổng kết kinh nghiệm và thử nghiệm
7.3. Phương pháp hỗ trợ khác
Ngoài các phương pháp trên tác giả còn sử dụng phương pháp thống kê để
xử lý thông tin, xây dựng mô hình, sơ đồ, bảng biểu.
8. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài
8.1. Ý nghĩa lý luận
Góp phần làm sáng tỏ những vấn đề lý luận liên quan đến quản lý hoạt động
GDNGLL đối với cấp THCS.
8.2. Ý nghĩa thực tiễn
Đề xuất những biện pháp quản lý phù hợp với thực tế và có tính khả thi giúp
nâng cao chất lượng hoạt động GDNGLL ở trường THCS Nam Hồng, qua đó giúp
nhân rộng kinh nghiệm quản lý hoạt động GDNGLL cho các trường THCS.
9. Cấu trúc luận văn
Ngoài phần mở đầu, kết luận, kiến nghị, danh mục tài liệu tham khảo và các
phụ lục, luận văn được trình bày trong 3 chương:
Chương 1: Cơ sở lý luận về quản lý hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp đáp
ứng tiêu chuẩn đánh giá chất lượng trường trung học.
Chương 2: Thực trạng quản lý hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp ở trường
THCS Nam Hồng (Đông Anh - Hà Nội).
Chương 3: Biện pháp quản lý hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp ở trường
THCS Nam Hồng đáp ứng tiêu chuẩn đánh giá chất lượng trường trung học.

14


CHƯƠNG 1
CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC NGOÀI GIỜ
LÊN LỚP ĐÁP ỨNG TIÊU CHUẨN ĐÁNH GIÁ CHẤT LƯỢNG GIÁO
DỤC TRƯỜNG TRUNG HỌC
1.1.

Vài nét về lịch sử vấn đề nghiên cứu
Quản lý hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp đáp ứng tiêu chuẩn đánh giá

chất lượng giáo dục trường trung học là vấn đề mới ít được nghiên cứu. Tuy nhiên
cũng đã có một số tác giả nghiên cứu đề cập đến những khía cạnh khác nhau của hoạt
động giáo dục ngoài giờ lên lớp. Các nghiên cứu đó tập trung chủ yếu vào đối
tượng học sinh THPT như:
Đinh Xuân Huy với nghiên cứu "Các biện pháp quản lý hoạt động giáo dục
ngoài giờ lên lớp của Hiệu trưởng trong trường Phổ thông dân tộc nội trú tỉnh Lai Châu"
đã khẳng định vai trò quan trọng của việc tổ chức hoạt động giáo dục ngoài giờ lên
lớp đối với việc nâng cao chất lượng của trường Phổ thông dân tộc nội trú. Công trình đã
xây dựng được các biện pháp quản lý hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp của người
Hiệu trưởng trong trường dân tộc nội trú như nâng cao nhận thức, bồi dưỡng năng lực
cho đội ngũ GV, cải tiến công tác quản lý, phối hợp các lực lượng tham gia, hướng
dẫn hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp nhằm xây dựng và hình thành ở HS những
năng lực và phẩm chất tốt"[25].
Sách "Hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp" Nguyễn Dục Quang (Chủ biên),
Ngô Quang Quế - (giáo trình dùng cho các trường Cao đẳng sư phạm) đã đề cập đến
những nội dung cơ bản xung quanh những vấn đề của hoạt động giáo dục ngoài giờ
lên lớp, cung cấp cho giáo sinh những kiến thức làm cơ sở cho công tác thực tập sư
phạm và công tác chủ nhiệm lớp sau này [31].
Công trình nghiên cứu "Một số biện pháp quản lý hoạt động giáo dục ngoài giờ
lên lớp ở trường Phổ thông Hermann Gmeiner " của Đỗ Văn Lợi đã khẳng định: hoạt
động giáo dục ngoài giờ lên lớp có vị trí và ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong việc hình
thành và phát triển phẩm chất, năng lực cho học sinh. Nghiên cứu đồng thời đã chỉ ra
được các biện pháp quản lý như: nâng cao nhận thức cho cán bộ, giáo viên, xây dựng
đội ngũ quản lý và tổ chức hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp giỏi về chuyên môn,
có tinh thần trách nhiệm cao; nâng cao ý thức trách nhiệm của

15


đội ngũ cán sự lớp, toàn thể học sinh về việc tham gia các hoạt động giáo dục ngoài
giờ lên lớp... [27].
Giang Thị Khuyên với nghiên cứu "Thực trạng quản lý hoạt động giáo dục
ngoài giờ lên lớp ở trường tiểu học miền núi huyện Mai Châu - Sơn La", đã chỉ ra
một số biện pháp tổ chức hoạt động GDNGLL cho học sinh tiểu học có hiệu quả như:
bồi dưỡng nhận thức, kỹ năng hướng dẫn, tổ chức quản lý hoạt động giáo dục ngoài giờ
lên lớp cho đội ngũ cán bộ, giáo viên; tăng cường công tác thi đua khen
thưởng; chăm lo xây dựng, quản lý CSVC; kiểm tra đôn đốc việc thực hiện hoạt
động giáo dục ngoài giờ lên lớp; phối hợp các lực lượng tham gia tổ chức ...[26].
Tác giả Hà Nhật Thăng (Chủ biên) - sách giáo viên Hoạt động GDNGLL
6,7,8,9 cũng đã nêu lên mục tiêu, nội dung, chương trình, phương tiện, trang thiết bị
cho việc tổ chức hoạt động GDNGLL, đánh giá kết quả tổ chức hoạt động
GDNGLL của học sinh đồng thời hướng dẫn thực hiện các chủ điểm… [33].
Như vậy, đã có không ít các tác giả nghiên cứu về hoạt động giáo dục ngoài
giờ lên lớp ở nhiều khía cạnh khác nhau, nhưng về quản lý hoạt động GDNGLL đáp ứng
tiêu chuẩn đánh giá chất lượng giáo dục trường trung học thì chưa được đề cập
có hệ thống, cũng như chưa có công trình nào nghiên cứu về vấn đề này ở trường
THCS Nam Hồng (Đông Anh - Hà Nội).
1.2.

Một số khái niệm cơ bản liên quan đến đề tài

1.2.1. Một số khái niệm liên quan đến hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp
1.2.1.1.

Hoạt động
Họạt động là phương thức tồn tại của con người bằng cách tác động vào đối

tượng để tạo ra sản phẩm, nhằm thỏa mãn nhu cầu của bản thân và nhóm xã hội.
Hoạt động có những đặc điểm sau:
 Hoạt động bao giờ cũng có đối tượng. 
Con người là chủ thể của hoạt động.
 Hoạt động được thực hiện trong những điều kiện lịch sử- xã hội nhất
định.
 Hoạt động có sử dụng phương tiện, công cụ để tác động vào đối tượng.
1.2.1.2.

Hoạt động giáo dục

Hoạt động giáo dục là thuật ngữ dùng để chỉ mọi hoạt động mà nhà trường tổ
chức hoặc phối hợp tổ chức nhằm mục đích giáo dục học sinh theo yêu cầu của các

16


mặt giáo dục: giáo dục đạo đức, giáo dục trí tuệ, giáo dục thể chất, giáo dục thẩm
mỹ và giáo dục lao động hướng nghiệp
1.2.1.3.

Hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp

Nhiều nhà chuyên môn cho rằng công tác giáo dục học sinh ngoài giờ học
thường được coi là công tác giáo dục ngoại khoá. Công tác này bổ sung và làm sâu
thêm công tác giáo dục nội khoá, trước tiên là phương tiện để phát hiện đầy đủ tài
năng và năng lực của trẻ em, làm thức tỉnh thiên hướng và hứng thú của học sinh
đối với một hoạt động nào đó; đó là một hình thức giải trí của học sinh và là cơ sở
để tổ chức việc thực tập về hành vi đạo đức, để xây dựng kinh nghiệm của hành vi
này.
Hoạt động GDNGLL là những hoạt động được tổ chức ngoài giờ học các bộ
môn văn hoá. Hoạt động GDNGLL ở trường THCS giúp các em học sinh có cơ hội
tham gia các hoạt động thực tiễn. Học sinh khi được hoà mình vào đời sống xã hội sẽ
có thêm những hiểu biết, học thêm được kinh nghiệm giao tiếp... để làm tăng thêm
vốn sống của mình, để rèn luyện mình trở thành những người có nhân cách.
Hoạt động GDNGLL là bộ phận cấu thành quan trọng của chương trình giáo
dục bậc phổ thông, do nhà trường tổ chức và quản lý với sự tham gia của các lực
lượng xã hội. Đây là hoạt động giáo dục cơ bản được tổ chức thực hiện theo kế hoạch
của trường, thống nhất với hoạt động dạy và học nhằm góp phần hình thành và phát
triển toàn diện nhân cách học sinh theo mục tiêu đào tạo.
1.2.2. Một số khái niệm liên quan đến vấn đề quản lý
1.2.2.1.

Quản lý

Quản lý là một hiện tượng có thuộc tính lịch sử, nó là nội tại của quá trình lao
động. Quản lý phát triển không ngừng theo sự phát triển của xã hội. Vì vậy, lý luận về
quản lý được hình thành và phát triển qua các thời kì với các lý luận về chính trị, kinh tế,
xã hội. Tuy nhiên, chỉ mới gần đây, người ta mới chú ý đến chất khoa học của quá trình
quản lý và dần hình thành các lý thuyết quản lý.
Khái niệm quản lý đã được các nhà khoa học định nghĩa một cách khác nhau tùy
thuộc vào cách tiếp cận, góc độ nghiên cứu và hoàn cảnh xã hội, kinh tế, chính
trị. Có thể điểm qua một số quan điểm đó như sau:
F.W.Taylor (1856 -1915) là người được mệnh danh là cha đẻ của lý luận quản lý,
đã cho rằng: "Quản lý là một nghệ thuật biết rõ ràng, chính xác cái gì cần làm và
làm cái đó như thế nào bằng phương pháp tốt nhất và rẻ nhất" [14, tr.89].

17


Henry Fayol (1841 -1925), cha đẻ của thuyết quản lý hành chính quan niệm:
"Quản lý tức là lập kế hoạch, tổ chức, chỉ huy, phối hợp và kiểm tra" [18].
Theo tác giả Đặng Quốc Bảo: "Bản chất của hoạt động quản lý gồm hai quá
trình tích hợp vào nhau, quá trình "quản" gồm sự coi sóc giữ gìn để duy trì tổ chức ở
trạng thái ổn định; quá trình "lý" gồm sự sửa sang, sắp xếp, đổi mới, đưa hệ vào thế
phát triển". Vậy quản lý = quản + lý. Hệ ổn định mà không phát triển thì tất yếu dẫn
đến suy thoái. Hệ phát triển mà không ổn định tất yếu dẫn đến rối ren. Vậy, quản lý =
ổn định + phát triển [1].
Nghiên cứu về khoa học quản lý, các tác giả Nguyễn Quốc Chí và Nguyễn Thị Mỹ
Lộc cho rằng: "Quản lý là quá trình đạt đến mục tiêu của tổ chức bằng cách vận động
các chức năng kế hoạch hóa, tổ chức, chỉ đạo và kiểm tra"[9].
Theo các tác giả Đặng Vũ Hoạt và Hà Thế Ngữ : "Quản lý là một quá trình định
hướng, quá trình có mục tiêu, quản lí có hệ thống là quá trình tác động đến hệ
thống nhằm đạt được những mục tiêu nhất định. Những mục tiêu này đặc trưng cho
trạng thái mới của hệ thống mà người quản lí mong muốn"[22, tr37].
Tác giả Nguyễn Quốc Chí cho rằng: "Quản lý là những tác động có định
hướng, có kế hoạch của chủ thể quản lý đến đối tượng bị quản lý trong tổ chức để vận
hành tổ chức, nhằm đạt mục đích nhất định"[11,tr54] .
Như vậy, các định nghĩa trên đây tuy khác nhau về cách diễn đạt và góc độ
tiếp cận, nhưng tất cả đều đề cập đến bản chất chung của quản lý, đó là:
+ Quản lý bao giờ cũng là một tác động có hướng đích, có mục tiêu xác định; +
Quản lý là sự tác động tương hỗ, biện chứng giữa chủ thể quản lý và khách
thể quản lý;
+ Quản lý xét cho đến cùng bao giờ cũng là quản lý con người.
+ Quản lý là tác động mang tính chủ quan nhưng phải phù hợp với quy luật
khách quan.
Trong khái niệm "quản lý" bao gồm các yếu tố sau: Chủ thể quản lý, khách thể
quản lý, mục tiêu quản lý. Chủ thể quản lý là một cá nhân, một nhóm người hay
tổ chức tạo ra những tác động quản lý. Khách thể quản lý là đối tượng tiếp nhận các
tác động quản lý. Khách thể quản lý có thể là người, trả lời cho câu hỏi "quản lí
ai?"; là vật, trả lời cho câu hỏi " quản lí cái gì?"; hoặc sự việc, trả lời cho câu hỏi
"Quản lý việc gì?". Còn mục tiêu quản lý là cái đích đặt ra cho các đối tượng và chủ thể
quản lý, là căn cứ cho chủ thể quản lý tạo ra các tác động quản lý. Nói một cách

18


tổng quát thì quản lý là một quá trình tác động, gây ảnh hưởng của chủ thể quản lý
đến khách thể quản lý nhằm đạt mục tiêu chung. Cụ thể hơn, quản lý là sự tác động có ý
thức thông qua kế hoạch hoá, tổ chức, chỉ đạo, kiểm tra của chủ thể quản lý để chỉ huy,
điều khiển hướng dẫn các quá trình xã hội, hành vi và hoạt động của con người nhằm
đạt tới mục đích, đúng với ý chí của nhà quản lý, phù hợp với quy luật khách quan.
Ngày nay, nhiều người thừa nhận rằng quản lý trở thành một nhân tố của sự
phát triển xã hội. Quản lý trở thành một hoạt động phổ biến, diễn ra trong mọi lĩnh vực,
ở mọi cấp độ và liên quan đến mọi người. Một số nhà khoa học coi quản lý là một đặc
điểm vốn có, bất biến về mặt lịch sử của đời sống xã hội. Bất cứ lao động xã hội trực tiếp
hay lao động chung nào mà tiến hành trên một quy mô khá lớn đều yêu cầu phải có một
sự chỉ đạo để điều hoà những hoạt động cá nhân. Sự chỉ đạo đó phải là những chức năng
chung, tức là những chức năng phát sinh từ sự khác nhau
giữa sự vận động chung của cơ thể sản xuất với những vận động cá nhân của những
khí quan độc lập hợp thành cơ thể sản xuất đó. Một nhạc sĩ độc tấu tự điều khiển lấy
mình, nhưng một dàn nhạc thì cần phải có nhạc trưởng [13].
1.2.2.2.

Quản lý giáo dục
Quản lí giáo dục trên cơ sở quản lý nhà trường là một phương hướng cải tiến

quản lý giáo dục theo nguyên tắc tăng cường phân cấp quản lý nhà trường nhằm phát
huy tối đa năng lực, trách nhiệm và quyền hạn của các chủ thể quản lý trực tiếp thực hiện
mục tiêu giáo dục, đào tạo mà xã hội đang yêu cầu. Như vậy, quản lí giáo dục chính là
quá trình tác động có định hướng của nhà quản lí giáo dục trong việc
vận hành nguyên lý, phương pháp chung nhất của kế hoạch nhằm đạt được những
mục tiêu đề ra. Những tác động đó thực chất là những tác động khoa học đến nhà
trường, làm cho nhà trường tổ chức một cách khoa học, có kế hoạch quá trình dạy
và học theo mục tiêu đào tạo.
Quản lí giáo dục là hoạt động có ý thức của con người nhằm theo đuổi những
mục đích của mình. Giống như khái niệm "quản lý" đã trình bày ở trên, khái niệm
"quản lý giáo dục" cũng có nhiều quan niệm khác nhau.
Theo M.I. Kônđacốp: Quản lí giáo dục là tập hợp những biện pháp kế hoạch
hoá nhằm đảm bảo vận hành bình thường của cơ quan trong hệ thống giáo dục để
tiếp tục phát triển, mở rộng hệ thống cả về số lượng cũng như chất lượng. [16]

19


Tài liệu bạn tìm kiếm đã sẵn sàng tải về

Tải bản đầy đủ ngay

×