Tải bản đầy đủ

Quản lý dự án nguyễn bá uân

TR

NG
B

I H

C THU

môn: Kinh t

T P BÀI GI NG

QU N LÝ D ÁN

BIÊN SO N: PGS.TS. NGUY N BÁ UÂN

Hμ néi - 2010

L


I


Biên so n: PGS.TS. Nguy n Bá Uân

Qu n lý d án
M CL C

M CL C
Ch ng 1: T NG QUAN V D ÁN VÀ QU N LÝ D ÁN XÂY D NG
1.1. KHÁI NI M VÀ PHÂN LO I D ÁN
1.1.1. Khái ni m d án
1.1.2. Các đ c tr ng c b n c a d án
1.1.3. Phân lo i d án
1.1.4. S khác bi t gi a các ch ng trình, d án và nhi m v
1.2. QU N LÝ D ÁN
1.2.1. Khái ni m, n i dung c a qu n lý d án
1.2.2. Các tiêu chu n đánh giá vi c qu n lý d án
1.2.3. Nh ng tr l c trong qu n lý d án
1.2.4. Ch c n ng qu n lý d án
1.2.5. Các l nh v c qu n lý d án
1.2.6. Nhà qu n lý d án
1.3. CHU TRÌNH D ÁN VÀ CÁC GIAI O N QU N LÝ D ÁN
1.3.1. Giai đo n đ u c a d án
1.3.2. Nghiên c u ti n kh thi
1.3.3. Nghiên c u kh thi
1.3.4. Giai đo n thi t k
1.3.5. Giai đo n đ u th u
1.3.6. Các ho t đ ng trong giai đo n thi công
1.3.7. Các ho t đ ng trong giai đo n v n hành th
1.3.8. B o hành xây l p và b o trì công trình
1.4. CÁC BÊN THAM GIA QU N LÝ D ÁN
Ch ng 2: T CH C QU N LÝ TH C HI N D ÁN
2.1. LÝ LU N V T CH C
2.1.1. nh ngh a t ch c
2.1.2. Quá trình t ch c
2.1.3. T ch c qu n lý thông tin
2.1.4. Tác d ng c a t ch c trong qu n lý
2.1.5. Trình t ch c n ng c a t ch c
2.2. T CH C D ÁN VÀ NGUYÊN T C LÀM VI C

2.2.1. T ch c d án
2.2.2. Nguyên t c làm vi c c a t ch c d án
2.3. THI T K C C U T CH C D ÁN
2.3.1. C s đ thi t k c c u t ch c d án
2.3.2. Phân đ nh t ng l p qu n lý d án
2.3.3. Phân tích lo i hình c a t ch c d án
2.4. L A CH N K T C U T CH C D ÁN
2.5. CÁC HÌNH TH C T CH C QU N LÝ TH C HI N D ÁN
Ch ng 3: QU N LÝ D ÁN XÂY D NG
3.1. KHÁI NI M CHUNG V QU N LÝ D ÁN XÂY D NG
Khoa Kinh t và Qu n lý

1
1
1
4
6
7
8
8
14
16
16
17
18
19
20
20
20
21
21
22
22
23
24
27
27
27
28
31
32
33
33
33
34
37
37
37
44
52
54
59
59

B môn Kinh t


Qu n lý d án

Biên so n: PGS.TS. Nguy n Bá Uân

3.2. B N CH T C A QU N LÝ D ÁN
3.3. TRÌNH T TH C HI N D ÁN
U T XÂY D NG
3.4. QU N LÝ D ÁN THEO CÔNG VI C
3.5. CÁC M C TIÊU C A QLDAXD VÀ CÁC CH TH …..
3.5.1. Các m c tiêu qu n lý d án xây d ng
3.5.2. Các ch th tham gia qu n lý d án xây d ng
3.6. CÁC HÌNH TH C QU N LÝ D ÁN
U T XÂY D NG
U T XÂY D NG
Ch ng 4: QU N LÝ CHI PHÍ C A D ÁN
4.1. M T S
C I M C A TH TR NG XÂY D NG
4.1.1. M t s đ c đi m c a th tr ng xây d ng
4.1.2. M t s đ c đi m c a th tr ng xây d ng Vi t Nam
4.1.3. M t s đ c đi m c a giá xây d ng công trình
4.2. QUY NH CHUNG V L P VÀ QU N LÝ CHI PHÍ
UT
4.3. QU N LÝ T NG M C
UT
4.3.1. Khái ni m
4.3.2. Thành ph n c a t ng m c đ u t
4.3.3. Ph ng pháp xác đ nh t ng m c đ u t
4.3.4. Các c n c xác đ nh t ng m c đ u t
4.3.5. Qu n lý t ng m c đ u t c a d án
4.4. QU N LÝ D TOÁN XÂY D NG CÔNG TRÌNH
4.4.1. Khái ni m, c n c l p và n i dung d toán xây d ng công trình
4.4.2. D toán chi phí xây d ng trong d toán xây d ng công trình
4.4.3. Chi phí thi t b trong d toán xây d ng công trình
4.4.4. Xác đ nh chi phí QLDA, chi phí t v n đ u t XD và chi phí khác
4.4.5. Qu n lý đ nh m c xây d ng
4.4.6. Qu n lý giá xây d ng công trình
4.4.7. Qu n lý d toán xây d ng công trình
4.5. THANH TOÁN, QUY T TOÁN V N
U T XDCT
4.5.1. T m ng v n đ th c hi n h p đ ng xây d ng
4.5.2. Thanh toán h p đ ng xây d ng
4.5.3. Thanh toán v n đ u t xây d ng công trình
4.5.4. Quy t toán v n đ u t xây d ng công trình
4.6. QU N LÝ CHI PHÍ, GIÁ XDCT T I M T S N C TRÊN TH GI I
4.6.1. T i Singapore:
4.6.2. T i Anh:
4.6.3. T i M
4.6.4. T i Trung Qu c:
4.6.5. So sánh v quá trình hình thành và qu n lý chi phí, giá xây d ng
4.7. KI M SOÁT, KH NG CH CHI PHÍ THEO CÁC GIAI O N T XDCT
4.7.1. Khái ni m:
4.7.2. M c tiêu c a ki m soát chi phí
4.7.3. Ki m soát chi phí xây d ng giai đo n quy t sách đ u t
4.7.4. Ki m soát chi phí thông qua vi c phân tích nh h ng c a thi t k
Khoa Kinh t và Qu n lý

59
61
62
80
80
81
89
91
91
91
91
92
92
92
92
93
94
95
97
98
98
99
100
101
101
102
103
104
104
105
106
106
106
106
106
106
107
107
109
109
109
109
109

B môn Kinh t


Qu n lý d án

Biên so n: PGS.TS. Nguy n Bá Uân

4.7.5. Ki m soát chi phí thông qua công tác th m tra d toán thi t k
4.7.6. Ki m soát chi phí thông qua đ u th u
4.7.7. X lý bi n đ ng giá, chi phí xây d ng công trình
4.7.8. Ki m soát chi phí giai đo n k t thúc xây d ng
Ch ng 5: P.PHÁP SO SÁNH, L A CH N PA C A D ÁN XD
5.1. P.P DÙNG M T VÀI CH TIÊU TÀI CHÍNH KINH T T NG H P
5.1.1. C s lý lu n
5.1.2. H ch tiêu s d ng đ đánh giá
5.2. P.PHÁP DÙNG M T CH TIÊU T NG H P KHÔNG
NV O
5.2.1. C s lý lu n chung
5.2.2. M t s ph ng pháp c th
5.3. PH NG PHÁP GIÁ TR - GIÁ TR S D NG
5.3.1. C s lý lu n chung
5.3.2. N i dung c a ph ng pháp
BÀI T P TH C HÀNH
Ch ng 6: PHÂN TÍCH TÀI CHÍNH VÀ PHÂN TÍCH KINH T - XÃ H I
D ÁN
U T XÂY D NG
6.1. Ý NGH A C A VI C PHÂN TÍCH ÁNH GIÁ D ÁN
6. 2. PHÂN TÍCH TÀI CHÍNH
6.2.1. Khái ni m, m c đích, n i dung c a phân tích tài chính
6.2.2. Các b c tính toán, so sánh ph ng án
6.2.3. Dòng ti n và kh n ng thanh toán c a DA trong phân tích sau thu
6.2.4. c đi m phân tích tài chính c a m t s lo i d án
6. 3. PHÂN TÍCH KINH T - XÃ H I
6.3.1. Nh ng khái ni m và v n đ chung
6.3.2. M t s v n đ v giá c kinh t
6.3.3. Xác đ nh các ch tiêu hi u qu kinh t - xã h i
6.3.4. c đi m phân tích kinh t xã h i c a m t s lo i d án
Ch ng 7: CÁC CH TIÊU H.QU TRONG ÁNH GIÁ DA T
7.1. ÁNH GIÁ D ÁN V I NHÓM CH TIÊU T NH
7.1.1. Ch tiêu chi phí cho m t đ n v s n ph m
7.1.2. Ch tiêu l i nhu n tính cho m t đ n v s n ph m
7.1.3. Ch tiêu m c doanh thu c a m t đ ng v n đ u t
7.1.4. Ch tiêu th i h n thu h i v n đ u t
7.2. ÁNH GIÁ DA TR
NG H P TH TR NG V N HOÀN H O
7.2.1. Ch tiêu hi u s thu chi
7.2.2. Ch tiêu su t thu l i n i t i IRR
7.2.3. Ch tiêu t s thu chi (T s l i ích/chi phí)
7.2.4. Ch tiêu th i gian hoàn v n tính b ng ph ng pháp hi n giá
7.3. .GIÁ DA T.H P TH TR NG V N KHÔNG HOÀN H O
7.3.1. Ph ng pháp dùng ch tiêu NFW
7.3.2. Ph ng pháp dùng ch tiêu su t thu l i h n h p CRR
7.4. PH NG PHÁP CHI PHÍ KINH T T I THI U
Khoa Kinh t và Qu n lý

110
110
110
111
112
112
112
112
113
113
116
125
125
126
129
130
130
131
131
132
133
139
142
142
147
150
154
156
156
156
156
156
156
157
157
163
169
170
172
172
173
175

B môn Kinh t


Qu n lý d án
7.5. PHÂN TÍCH R I RO
7.5.1. M c tiêu và quy trình
7.5.2. R i ro d án
7.5.3. Phân tích r i ro c a d án
7.5.4. Ph ng pháp qu n lý r i ro c a d án
TÀI LI U THAM KH O

Khoa Kinh t và Qu n lý

Biên so n: PGS.TS. Nguy n Bá Uân
175
175
176
179
183
186

B môn Kinh t


Biên so n: PGS.TS. Nguy n

Qu n lý d án
Bá Uân

Ch

ng 1 T NG QUAN V D

ÁN VÀ QU N LÝ D

1.1 KHÁI NI M VÀ PHÂN LO I D

ÁN XÂY D NG

ÁN

1.1.1 Khái ni m d án
D án là gì?
D án hi u theo ngh a thông th

ng là “đi u mà ng

i ta có ý đ nh làm”.

Theo “C m nang các ki n th c c b n v qu n lý d án” c a Vi n Nghiên c u Qu n lý
d án Qu c t (PMI) thì: “D án là s n l c t m th i đ c th c hi n đ t o ra m t s n
ph m ho c d ch v duy nh t”.
Theo đ nh ngh a này, d án có 2 đ c tính:
1. T m th i (hay có th i h n) - Ngh a là m i d
xác đ nh. D án k t thúc khi m c tiêu d án đ t
ràng là m c tiêu kh ng ch đ t đ c và d án đ
đ dài c a m t d án là xác đ nh, d án không ph

án đ u có đi m b t đ u và k t thúc
đ c ho c khi đã xác đ nh đ c rõ
c ch m d t. Trong m i tr ng h p,
i là m t c g ng liên t c, liên ti p;

2. Duy nh t - Ngh a là s n ph m ho c d ch v duy nh t đó khác bi t so v i nh ng s n
ph m đã có ho c d án khác. D án liên quan đ n viêc gì đó ch a t ng làm tr c đây
và do v y là duy nh t.
Theo đ nh ngh a c a t ch c qu c đ v tiêu chu n ISO, trong tiêu chu n ISO
9000:2000 và theo tiêu chu n Vi t Nam (TCVN ISO 9000:2000) thì d án đ c xác
đ nh ngh a nh sau: D án là m t quá trình đ n nh t, g m m t t p h p các ho t đ ng
có ph i h p và ki m soát, có th i h n b t đ u vào k t thúc, đ c ti n hành đ đ t
đ c m c tiêu phù h p v i các yêu c u quy đ nh, bao g m c các ràng bu c v th i
gian, chi phí và ngu n l c.
Nh v y có nhi u cách hi u khác nhau v d án, nh ng các d án có nhi u đ c
đi m chung nh :
- Các d án đ u đ

c th c hi n b i con ng

i;

- B ràng bu c b i các ngu n l c h n ch : con ng
c ho ch đ nh, đ

-

c th c hi n và đ

i, tài nguyên;

c ki m soát.

Nh v y có th bi u di n d án b ng công th c sau:
D

ÁN

= K HO CH + TI N + TH I GIAN

S N PH M DUY NHÂT

(V t ch t, Tinh th n, D ch
v )
D án đ u t là gì?
(Ch bao g m ho t đ ng đ u t tr c ti p)
D án đ u t là m t t p h p nh ng đ xu t có liên quan đ n vi c b v n đ t o
Khoa Kinh t và Qu n lý
Kinh t

1

B môn


Qu n lý d án
Biên so n: PGS.TS. Nguy n
Bá Uân
m i, m r ng ho c c i t o nh ng c s v t ch t nh t đ nh nh m đ t đ c s t ng
tr ng v s l ng ho c duy trì, c i ti n, nâng cao ch t l ng s n ph m ho c d ch v
trong kho ng th i gian xác đ nh.
Theo m t quan đi m khác thì d án đ u t là t ng th các gi i pháp nh m s
d ng các ngu n tài nguyên h u h n s n có đ t o ra nh ng l i ích thi t th c cho nhà
đ u t và cho xã h i.
D án đ u t có th đ

c xem xét d

i nhi u góc đ khác nhau:

- Xét trên t ng th chung c a quá trình đ u t : d án đ u t có th đ c hi u nh
là k ho ch chi ti t tri n khai các ho t đ ng đ u t nh m đ t đ c m c tiêu đã đ ra
trong kho ng th i gian nh t đ nh, hay đó là m t công trình c th th c hi n các ho t
đ ng đ u t .
- Xét v m t hình th c: d án đ u t là m t t p h s tài li u trình bày m t cách chi
ti t và có h th ng các ho t đ ng và chi phí theo k ho ch đ đ t đ c nh ng k t qu
và th c hi n nh ng m c tiêu nh t đ nh trong t ng lai.
- Xét trên góc đ qu n lý: d án đ u t là m t công c ho ch đ nh vi c s d ng
v n, v t t , lao đ ng nh m t o ra nh ng s n ph m m i cho xã h i.
- Xét trên góc đ k ho ch hóa: d án đ u t là k ho ch chi ti t đ th c hi n
ch ng trình đ u t xây d ng nh m phát tri n kinh t xã h i làm c n c cho vi c ra
quy t đ nh đ u t và s d ng v n đ u t .
- Xét trên góc đ phân công lao đ ng xã h i: d án đ u t th hi n s phân công,
b trí l c l ng lao đ ng xã h i nh m gi i quy t m i quan h gi a các ch th kinh t
khác nhau v i xã h i trên c s khai thác các y u t t nhiên.
- Xét v m t n i dung: d án đ u t là m t t p h p các ho t đ ng c th , có m i
liên h bi n ch ng, nhân qu v i nhau đ đ t đ c m c đích nh t đ nh trong t ng lai.
D án đ u t là công c đ ti n hành các ho t đ ng đ u t , do đó bên trong nó
ch a các y u t c b n c a ho t đ ng đ u t .
Tr c h t, d án đ u t ph i th hi n rõ m c tiêu đ u t là gì, có th là m c tiêu
dài h n, trung h n hay ng n h n ho c là m c tiêu chi n l c hay m c tiêu tr c m t.
M c tiêu tr c m t đ c bi u hi n thông qua các ch tiêu kinh t c th nh n ng l c
s n xu t, quy mô s n xu t hay hi u qu kinh t . Còn m c tiêu dài h n có th là các l i
ích kinh t cho xã h i mà d án đ u t ph i mang l i.
Hai là, ngu n l c và cách th c đ đ t đ c m c tiêu. Nó bao g m các đi u ki n và
bi n pháp v t ch t đ th c hi n nh v n, nhân l c, công ngh …
Ba là, v i kho ng th i gian bao lâu thì các m c tiêu có th đ t đ
là ai có th th c hi n ho t đ ng đ u t này và k t qu c a d án.

c và cu i cùng

V y các đ c tr ng ch y u c a d án đ u t đó là:
- Xác đ nh đ

c m c tiêu, m c đích c th ;

Khoa Kinh t và Qu n lý
Kinh t

2

B môn


Qu n lý d án
Bá Uân
- Xác đ nh đ
- Xác đ nh đ

Biên so n: PGS.TS. Nguy n
c hình th c t ch c đ th c hi n;
c ngu n tài chính đ ti n hành ho t đ ng đ u t ;

- Xác đ nh đ c kho ng th i gian đ th c hi n m c tiêu d án.
D án xây d ng là gì?
D án xây d ng là cách g i t t c a D án đ u t xây d ng công trình, đ
gi i thích trong Lu t Xây d ng Vi t Nam ngày 26-11-2003 nh sau:

c

“D án đ u t xây d ng công trình là t p h p các đ xu t có liên quan đ n vi c
b v n đ xây d ng m i, m r ng ho c c i t o nh ng công trình xây d ng nh m m c
đích phát tri n, duy trì, nâng cao ch t l ng công trình ho c s n ph m, d ch v trong
m t th i h n nh t đ nh. D án đ u t xây d ng công trình bao g m ph n thuy t minh
và ph n thi t k c s ”.
Nh v y có th hi u d án xây d ng bao g m hai n i dung là đ u t và ho t đ ng
xây d ng. Nh ng do đ c đi m c a các d án xây d ng bao gi c ng yêu c u có m t
di n tích nh t đ nh, m t đ a đi m nh t đ nh (bao g m đ t, kho ng không, m t n c,
m t bi n và th m l c đ a) do đó có th bi u di n d án xây d ng nh sau:
D ÁN
XÂY D NG

= K HO CH + TI N + TH I GIAN +

CÔNG TRÌNH
XÂY D NG

D a vào công th c trên có th th y đ c đi m, m t d án xây d ng bao g m các
v n đ sau:
1. K ho ch
Tính k ho ch đ c th hi n rõ qua các m c đích đ c xác đ nh, các m c đích
này ph i đ c c th hóa thành các m c tiêu và d án ch hoàn thành khi các m c tiêu
c th đã đ t đ c.
2. Ti n
ó chính là s b v n đ xây d ng công trình. N u coi ph n “K ho ch c a d
án” là ph n tinh th n, thì “Ti n” đ c coi là ph n v t ch t có tính quy t đ nh s thành
công c a d án.
3. Th i gian
Th i gian r t c n thi t đ th c hi n d án, nh ng th i gian còn đ ng ngh a v i c
h i c a d án. ây c ng là m t đ c đi m r t quan tr ng c n đ c quan tâm.
4. t
t c ng là m t y u t v t ch t h t s c quan tr ng. ây là m t tài nguyên đ c
bi t quý hi m. t ngoài các giá tr v đ a ch t, còn có giá tr v v trí, đ a lý, kinh t ,
môi tr ng, xã h i….Vì v y, quy ho ch, khai thác và s d ng đ t cho các d án xây
d ng có nh ng đ c đi m và yêu c u riêng, c n h t s c l u ý khi th c hi n d án xây
Khoa Kinh t và Qu n lý
Kinh t

3

B môn


Biên so n: PGS.TS. Nguy n

Qu n lý d án
Bá Uân
d ng.
5. S n ph m c a d án xây d ng có th là:
- Xây d ng công trình m i;
- C i t o, s a ch a công trình c ;
- M r ng, nâng c p công trình c .

Nh m m c đích phát tri n, duy trì ho c nâng cao ch t l ng công trình trong m t
th i h n nh t đ nh. M t đ c đi m c a s n ph m d án xây d ng là s n ph m đ ng c
đ nh và chi m m t di n tích đ t nh t đ nh. S n ph m không đ n thu n là s s h u c a
ch đ u t mà nó có m t ý ngh a xã h i sâu s c. Các công trình xây d ng có tác đ ng
r t l n vào môi tr ng sinh thái và vào cu c s ng c ng đ ng c a dân c , các tác đ ng
v v t ch t và tinh th n trong m t th i gian r t dài. Vì v y, c n đ c bi t l u ý khi thi t
k và thi công các công trình xây d ng.
6. Công trình xây d ng
Công trình xây d ng là s n ph m c a d án đ u t xây d ng, đ c t o thành b i
s c lao đ ng c a con ng i, v t li u xây d ng, thi t b l p đ t vào công trình, đ c
liên k t đ nh v v i đ t, có th bao g m ph n d i m t đ t, ph n trên m t đ t, ph n
d i m t n c và ph n trên m t n c, đ c xây d ng theo thi t k . Công trình xây
d ng bao g m công trình xây d ng công c ng, nhà , công trình công nghi p, giao
thông, th y l i, n ng l ng và các công trình khác.
Công trình xây d ng bao g m m t h ng m c ho c nhi u h ng m c công trình,
n m trong dây chuy n công ngh đ ng b , hoàn ch nh đ c nêu trong d án. Nh v y
công trình xây d ng là m c tiêu và là m c đích c a d án, nó có m t đ c đi m riêng
đó là:
- Các công trình xây d ng là m c đích c a cu c s ng con ng
công trình xây d ng dân d ng nh : nhà , khách s n,…;

i, khi nó là các

- Các công trình xây d ng là ph ng ti n c a cu c s ng khi nó là các công trình
xây d ng c s đ t o ra các s n ph m khác nh : xây d ng công nghi p, giao thông,
th y l i…
M t cách chung nh t có th hi u d án là m t l nh v c ho t đ ng đ c thù, m t
nhi m v c th c n ph i đ c th c hi n v i ph ng pháp riêng , ngu n l c riêng và
theo m t k ho ch ti n đ xác đ nh.
1.1.2. Các đ c tr ng c b n c a d án
D án có các đ c tr ng sau:
1. D án có m c đích, m c tiêu rõ ràng: M i d án là m t ho c m t t p h p nhi m v
c n đ c th c hi n đ đ t t i m t k t qu xác đ nh nh m th a mãn m t nhu c u nào
đó. D án, đ n l t mình, c ng là m t h th ng ph c t p nên có th chia thành nhi u
Khoa Kinh t và Qu n lý
Kinh t

4

B môn


Qu n lý d án
Biên so n: PGS.TS. Nguy n
Bá Uân
b ph n khác nhau đ qu n lí và th c hi n nh ng cu i cùng v n ph i đ m b o các m c
tiêu c b n v th i gian, chi phí và ch t l ng.
B t c d án nào cu i cùng đ u ph i th c hi n m t m c tiêu nh t đ nh, k t qu
c a nó có th là m t s n ph m hay m t d ch v mà khách hàng mong mu n. Khi m c
tiêu d án đã đ c xác đ nh thì khó có th thay đ i hay s a ch a. Tuy nhiên, n u có s
bi n đ i c a hoàn c nh d án (hoàn c nh bên trong và hoàn c nh bên ngoài) thì m c
tiêu d án c ng có th thay đ i ho c đi u ch nh theo. Khi m c tiêu d án có s bi n
đ i v tính ch t thì nó không còn là d án ban đ u n a mà tr thành m t d án m i.
2. D án có chu k riêng và th i gian t n t i h u h n: Ngh a là d án c ng ph i tr i
qua các giai đo n: hình thành, phát tri n, có th i đi m b t đ u và k t thúc.
D án đ c xem là chu i các ho t đ ng nh t th i. T ch c c a d án mang tính
ch t t m th i, sau khi đ t đ c m c tiêu đ ra, t ch c này s gi i tán hay thay đ i c
c u t ch c cho phù h p v i m c tiêu m i.
M i d án đ u có m t chu k ho t đ ng, chu k ho t đ ng c a d án bao g m
nhi u giai đo n khác nhau:
* Giai đo n kh i đ u d án (Initiation Phase).
-

Khái ni m (Conception)
nh ngh a d án (Definition)
Thi t k (Design)
Th m đ nh (Appraisal)
L a ch n (Selection)
B t đ u tri n khai

* Tri n khai (Implementation Phase).
-

Ho ch đ nh (Planning)
L p ti n đ (Scheduling)
T ch c công ngh (Organizing)
Giám sát (Monitoring)
Ki m soát (Controlling)

* K t thúc (Termination Phase)
-

Chuy n giao (Handover)
ánh giá (Valuation)

3. D án liên quan đ n nhi u bên và có s t
ch c n ng và qu n lí d án.

ng tác ph c t p gi a các b ph n qu n lí

D án nào c ng có s tham gia c a nhi u bên h u quan nh ch đ u t , ng i
h ng l i d án, nhà th u, các nhà t v n, các c quan qu n lí nhà n c… Tùy theo
tính ch t d án và yêu c u c a ch đ u t mà s tham gia c a các thành ph n trên c ng
Khoa Kinh t và Qu n lý
Kinh t

5

B môn


Qu n lý d án
Biên so n: PGS.TS. Nguy n
Bá Uân
khác nhau. Ngoài ra, gi a các b ph n qu n lý ch c n ng và nhóm qu n lý d án
th ng phát sinh các công vi c yêu c u s ph i h p th c hi n nh ng m c đ tham gia
c a các b ph n là không gi ng nhau. Vì m c tiêu c a d án, các nhà qu n lý d án
c n duy trì m i quan h v i các b ph n qu n lý khác.
4. S n ph m c a d án mang tính đ n chi c, đ c đáo
Khác v i quá trình s n xu t liên t c và gián đo n, s n ph m c a d án không
ph i là s n ph m hàng lo t mà có tính khác bi t m t khía c nh nào đó. K c m t
quá trình s n xu t liê t c c ng có th đ c th c hi n theo d án , ví d nh d án
ph c v m t đ n hàng đ c bi t, d án nâng cao ch t l ng s n ph m… S n ph m c a
nh ng d án này dù đ c s n xu t hàng lo t nh ng v n có đi m khác bi t (v đ n đ t
hàng, v ch t l ng s n ph m…). Có th nói s n ph m ho c d ch v do d án đem l i
là duy nh t, lao đ ng đòi h i k n ng chuyên môn v i nh ng nhi m v không l p l i.
5. D án b h n ch b i các ngu n l c
M i d án đ u c n dùng m t ngu n l c nh t đ nh đ th c hi n. Nó bao g m
nhân l c (giám đ c d án, thành viên d án), v t l c (thi t b , nguyên li u) và tài l c.
Ví d , chúng ta mu n xây d ng m t công trình nhà thì ngu n l c c a nó bao g m
công ty xây d ng đ c u quy n, các c a hàng cung ng nguyên li u, thi t b , máy
móc ph c v cho xây d ng công trình. Tuy cùng là m t công trình xây d ng nh ng do
công ty xây d ng khác nhau, c a hàng cung ng nguyên li u, thi t b , máy móc khác
nhau, ngu n nhân, tài, v t l c khác nhau nên các công trình ki n trúc c ng có ki u
dáng, phong cách, ch t l ng không gi ng nhau. Ngoài ra, trong quá trình th c hi n,
công ty xây d ng đ c u quy n còn ph i ch u s ràng bu c v giá thành, ph i tính
toán sao cho v i cái giá th p nh t có th t o ra m t công trình ki n trúc có ch t l ng
cao nh t, phù h p nh t v i yêu c u c a khách hàng.
6. D án luôn có tính b t đ nh và r i ro
M i d án đ u có tính không xác đ nh c a nó, t c là trong khi th c hi n d án
c th do s tác đ ng c a hoàn c nh bên trong và bên ngoài nên vi c th c hi n đó t t
nhiên có s thay đ i so v i k ho ch ban đ u. D án có th hoàn thành tr c th i gian
ho c có th b kéo dài th i h n thi công. C ng có th do s bi n đ i v đi u ki n kinh
t nên giá thành th c hi n d án s cao h n giá d ki n ban đ u, th m chí k t qu th c
hi n d án c ng không gi ng v i k t qu d đ nh. Nh ng hi n t ng trên đ u là tính
không xác đ nh c a d án, đôi khi ta có th g i đó là tính r i ro c a d án. Vì th ,
tr c khi th c hi n d án c n phân tích đ y đ các nhân t bên trong và bên ngoài mà
ch c ch n s nh h ng đ n d án. Trong quá trình th c hi n m c tiêu d án c ng c n
ti n hành qu n lý và kh ng ch có hi u qu nh m tránh đ c nh ng sai sót x y ra.
7. Tính trình t trong quá trình th c hi n d án
Khoa Kinh t và Qu n lý
Kinh t

6

B môn


Qu n lý d án
Biên so n: PGS.TS. Nguy n
Bá Uân
M i d án đ u là nhi m v có tính trình t và giai đo n. ây chính là khác bi t
l n nh t gi a d án v i nhi m v công vi c mang tính trùng l p. Cùng v i s k t thúc
h p đ ng và bàn giao k t qu thì d án c ng k t thúc, vì th d án không ph i là
nhi m v công vi c l p đi l p l i và c ng không ph i là công vi c không có k t thúc.
Ví d , vi c xây d ng m t nhà máy giày dép là m t d án nh ng quá trình s n xu t
giày dép mang tính trùng l p hàng ngày l i không đ c coi là m t d án. M i d án
nên c n c vào đi u ki n c th đ ti n hành qu n lý h th ng và th c hi n d án ph i
có tính trình t va giai đo n.
8. Ng

i y quy n riêng c a d án

M i d án đ u có ng i y quy n ch đ nh riêng hay còn g i là khách hàng. ó
chính là ng i yêu c u v k t qu d án và c ng là ng i cung c p nguyên v t li u đ
th c hi n d án. H có th là m t ng i, m t t p th , m t t ch c hay nhi u t ch c có
chung nhu c u v k t qu m t d án. Khi m t công ty xây d ng xây m t toà nhà cho
m t c quan nào đó thì c quan này chính là ng i y quy n c a d án; m t nhà máy
s n xu t v khí cho quân đ i đ c Chính ph c p cho m t kho n v n đ nghiên c u,
s n xu t m t lo i v khí m i thì lúc đó Chính ph là ng i y quy n c a d án.
Tuy nhiên trong m t s tr ng h p, ng i y quy n c a d án c ng chính là
ng i đ c y quy n. Ví d , m t t p đoàn doanh nghi p b ra m t v n đ thành l p
m t nhóm d án chuyên nghiên c u s n xu t m t lo i s n ph m m i v i mong mu n
trong vòng m t n m, t d án đó có th cho ra đ i lo i s n ph m đó. Trong tr ng h p
này, t p đoàn doanh nghi p v a là ng i y quy n v a là ng i đ c y quy n c a d
án.
1.1.3. Phân lo i d án
D án có th phân lo i theo nhi u tiêu chí khác nhau. B ng 1.1 phân lo i các d án
thông th ng theo m t tiêu chí c b n.
B ng 1.1. Phân lo i d án
STT

Tiêu chí phân lo i

Các lo i d án

1

Theo c p đ d án

D án thông th

2

Theo quy mô d án

Nhóm A; nhóm B; nhóm C

3

Theo l nh v c

Xã h i; kinh t ; t ch c h n h p

4

Theo lo i hình

Giáo d c đào t o; nghiên c u và phát tri n; đ i m i;
đ u t ; t ng h p

5

Theo th i h n

Ng n h n (1-2 n m); trung h n (3-5 n m); dài h n
trên (5 n m)

6

Theo khu v c

Qu c t ; qu c gia; vùng; mi n; liên ngành; đ a
ph ng

Khoa Kinh t và Qu n lý
Kinh t

7

ng; ch

ng trình; h th ng

B môn


Biên so n: PGS.TS. Nguy n

Qu n lý d án
Bá Uân
7

Theo ch đ u t

Nhà n

8

Theo đ i t

D án đ u t tài chính; d án đ u t vào đ i t
v t ch t c th

9

ng đ u t

c; doanh nghi p; cá th riêng l
ng

V n t ngân sách Nhà n c; v n ODA; v n tín
d ng; v n t huy đ ng c a DN Nhà n c; v n liên
doanh v i n c ngoài; v n góp c a dân; v n c a các
t ch c ngoài qu c doanh; v n FDI,…

Theo ngu n v n

1.1.4. S khác bi t gi a các ch ng trình, d án và nhi m v
a. Ch ng trình (Program): là m t k ho ch dài h n bao g m nhi u d án. ôi
khi v m t thu t ng , ch ng trình đ c dùng đ ng ngh a v i d án.

H th ng

(System)

Hình 1.1. Phân bi t ch

Ch
Ch

ng trình 1
ng trình 2

Ch

ng trình i

D án 1
D án 2
D án i

Nhi m v 1
Nhi m v 2
Nhi m v i

………………

………….

………….

Ch ng trình n
(Program )

D án n
(Project)

Nhi m v n
(Task)

ng trình, d án và nhi m v

b. D án (Project): là m t quá trình g m các công tác, nhi m v có liên quan
v i nhau, đ c th c hi n nh m đ t đ c m c tiêu đã đ ra trong đi u ki n ràng bu c
v th i gian, ngu n l c và ngân sách.
c. Nhi m v (Task): là n l c ng n h n trong vài tu n ho c vài tháng đ c th c
hi n b i m t t ch c nào đó, đ ng th i t ch c này có th k t h p v i các nhi m v
khác đ th c hi n d án.
1.1.5. Các lo i d án
a. D án h p đ ng (Contractual project)
b. D án nghiên c u và phát tri n (Research & Development Project)
c. D án xây d ng (Construction Project)
d. D án h th ng thông tin (Information System Project)
e. D án đào t o và qu n lý (Management and Trainning Project)
f. D án b o d ng l n (Major Maintenance Project)
g. D án vi n tr phát tri n phúc l i công c ng (Public/Welfare/ Development
Project).

Khoa Kinh t và Qu n lý
Kinh t

8

B môn


Qu n lý d án
Bá Uân
1.2. QU N LÝ D

Biên so n: PGS.TS. Nguy n
ÁN (Project Management)

1.2.1. Khái ni m, n i dung c a qu n lý d án
a. Khái ni m v qu n lý d án
T nh ng n m 50 tr l i đây, cùng v i s phát tri n nh v bão c a khoa h c
k thu t và kinh t xã h i, các n c đ u c g ng nâng cao s c m nh t ng h p c a b n
thân nh m theo k p cu c c nh tranh toàn c u hóa. Chính trong ti n trình này, các t p
đoàn doanh nghi p l n hi n đ i hoá không ng ng xây d ng nh ng d án công trình
quy mô l n, k thu t cao, ch t l ng t t. D án đã tr thành ph n c b n trong cu c
s ng xã h i. Cùng v i xu th m r ng quy mô d án và s không ng ng nâng cao v
trình đ khoa h c công ngh , các nhà đ u t d án c ng yêu c u ngày cang cao đ i v i
ch t l ng d án.
Vì th , qu n lý d án tr thành y u t quan tr ng quy t đ nh s t n t i c a d
án. Qu n lý d án là s v n d ng lý lu n, ph ng pháp, quan đi m có tính h th ng đ
ti n hành qu n lý có hi u qu toàn b công vi c liên quan t i d án d i s ràng bu c
v ngu n l c có h n.
th c hi n m c tiêu d án, các nhà đ u t d án ph i lên k
ho ch t ch c, ch đ o, ph i h p, đi u hành, kh ng ch và đánh giá toàn b quá trình
t lúc b t đ u đ n lúc k t thúc d án
B t k m t d án nào c ng tr i qua m t s giai đo n phát tri n nh t đ nh.
đ a
d án qua các giai đo n đó, đ ng nhiên ta ph i b ng cách này ho c cách khác, qu n
lý đ c nó (d án). Qu n lý d án th c ch t là quá trình l p k ho ch, đi u ph i th i
gian, ngu n l c và giám sát quá trình phát tri n c a d án nh m đ m b o cho d án
hoàn thành đúng th i h n, trong ph m vi ngân sách đ c duy t và đ t đ c các yêu
c u đã đ nh v k thu t và ch t l ng s n ph m, d ch v b ng ph ng pháp và đi u
ki n t t nh t cho phép.
Qu n lý d án là m t quá trình ho ch đ nh (Planning), t ch c (Organizing),
lãnh đ o (Leading/Directing) và ki m tra (Controlling) các công vi c và ngu n l c đ
hoàn thành các m c tiêu đã đ nh.
Qu n lý d án là vi c áp d ng nh ng ki n th c, k n ng, ph ng ti n và k thu t
trong quá trình ho t đ ng c a d án đ đáp ng đ c (ho c v t quá thì càng t t)
nh ng nhu c u và mong đ i c a ng i hùn v n cho d án. Trong th c t qu n lý d án
luôn g p v n đ gay c n vì nh ng lý do v quy mô c a d án, th i gian hoàn thành, chi
phí và ch t l ng, nh ng đi u này làm cho ng i hùn v n khi thì vui m ng, khi thì
th p th m lo âu và th m trí th t v ng.
M c tiêu c b n c a qu n lý d án th hi n ch các công vi c ph i đ c hoàn
thành theo yêu c u, đ m b o ch t l ng, trong ph m vi chi phí đ c duy t, đúng th i
gian và gi cho ph m vi d án không b thay đ i.
Ba y u t : th i gian, chi phí và ch t l ng (k t qu hoàn thành) là nh ng m c
Khoa Kinh t và Qu n lý
Kinh t

9

B môn


Qu n lý d án
Biên so n: PGS.TS. Nguy n
Bá Uân
tiêu c b n và gi a chúng l i có m i quan h ch t ch v i nhau (hình 1.2). Tuy m i
quan h gi a 3 m c tiêu có th khác nhau gi a các d án, gi a các th i kì c a m t d
án, nh ng nói chung đ đ t k t qu t t đ i v i m c tiêu này th ng ph i “ hy sinh”
m t ho c hai m c tiêu kia. Do v y, trong quá trình qu n lý d án các qu n lý hy v ng
đ t đ c s k t h p t t nh t gi a các m c tiêu c a qu n lý d án.
Trong l ch s phát tri n c a mình, loài ng i đã qu n lý và đã thành công v i
nh ng “d án” nh Kim t tháp Ai C p, V n lý tr ng thành Trung Qu c,…
S c n thi t c a m t h th ng ph ng pháp lu n đ c l p v qu n lý d án đã
đ c nh n th c các n c phát tri n ph ng Tây t nh ng n m 50 c a th k XX.
B t đ u t l nh v c quân s . d n d n qu n lý d án đ c ng d ng r ng rãi trong các
l nh v c kinh t xã h i khác. Ngày nay, t t c các n c phát tri n, qu n lý d án
đ c công nh n nh m t h th ng ph ng pháp lu n c a ho t đ ng đ u t .
Công cu c xây d ng đ t n c c a chúng ta hi n nay đ c đánh d u b ng lo t các
d án l n nh , kh p vùng mi n, kh p các l nh v c, kh p các c p qu n lý. Chính vì lí
do đó, nghiên c u ph ng pháp lu n qu n lý d án mang ý ngh a c c k quan tr ng:
nâng cao hi u qu c a công cu c xây d ng đ t n c, nhanh chóng đ a n c ta đ n
đích trên con đ ng xây d ng ch ngh a xã h i.
b. Ti n đ c b n c a h th ng ph ng pháp lu n qu n lý d án
Nh ng thay đ i trong quá trình phát tri n c a đ t n c là ti n đ cho vi c v n
d ng h th ng ph ng pháp lu n qu n lý d án. M t s trong nh ng ti n đ c b n đó
là:
- Xóa b h th ng k ho ch hóa t p trung, xây d ng m t n n kinh t hàng hóa
v n hành theo c ch th tr ng;
- S xu t hi n các thành ph n kinh t khác không ph i kinh t Nhà n c;
- S thay đ i các hình th c t ch c t ng ng v i các thay đ i hình th c s
h u và kèm theo đó là v n đ phi t p trung hóa qu n lý, phân quy n cho các
c p qu n lý t i ch ;
- Quá trình ch ng đ c quy n trong s n xu t hàng hóa;
- S hình thành th tr ng tài chính trong đó có th tr ng ch ng khoán; th
tr ng b t đ ng s n; các hình th c đ u th u và th tr ng các d án đ u
t ,…
Trong b i c nh hi n nay, v n đ qu n lý n n kinh t ngày càng tr lên ph c t p v i
s t ng lên không ng ng c a các s l ng c a các ch th qu n lý, s đa d ng c a các
đ i t ng qu n lý… mà tr c h t là các lo i d án đ u t . V i kh n ng kinh t , tài
chính và ngu n l c c a n c ta v n có h n, chính sách đ u t là ph i t p trung vào
các d án th c hi n trong th i h n ng n, kh n ng mang l i hi u qu kinh t cao
nh t.
gi i quy t bài toàn ph c t p này thì h th ng ph ng pháp lu n qu n lý d án
là m t công c đã đ c ki m ch ng trong vi c th c hi n các d án đ m b o ch t l ng
yêu c u, trong th i h n cho phép ngân sách có h n đã n đ nh (hình 1.2).
Khoa Kinh t và Qu n lý
Kinh t

10

B môn


Biên so n: PGS.TS. Nguy n

q ua n hÖ b × nh

t h−

ên

g

Th
êi g
ian

g k
hu

t−
Çu
ñ ®

Ý
i ph
Ch

T r on

v

ch

«n



c

i

¸c

íi

k

Qu n lý d án
Bá Uân

C¸c nguån lùc
ChÊt l−îng

Hình 1.2. Bi u t ng c a h th ng ph ng pháp lu n qu n lý
c. Tri n v ng phát tri n nghiên c u h th ng ph ng pháp lu n qu n lý d án
Kinh nghi m c a
c, Nh t, Hàn Qu c, M và nhi u qu c gia phát tri n khác
cho th y r ng các ph ng pháp qu n lý d án là ph ng thu c hi u nghi m thoát kh i
kh ng ho ng kinh t , là ph ng pháp t t nh t gi i quy t các v n đ kinh t - xã h i l n
đang đ t ra trong t ng th i k . ây chính là công c qu n lý t i u trong các h th ng
đ t n c đang phát tri n, khi đi u ki n môi tr ng luôn luôn thay đ i, thi u v ng s n
đ nh kinh t - chính tr c n thi t cho các nhà đ u t , v i s y u kém c a h th ng l p
pháp, th tr ng tài chính ch a phát tri n, l m phát ch a đ c ki m soát, h th ng thu
không n đ nh…
Không nh ng th , các n c có n n kinh t th tr ng đã phát tri n, h th ng
ph ng pháp lu n qu n lý d án không ch là công c qu n lý d hình thành, phát tri n
và th c hi n các d án v i m c đích hoàn hành chúng đúng th i h n, đ m b o ch t
l ng trong h n m c chi phí cho phép và nó tr thành m t cái gì đó gi ng nh ti ng
nói t p trung c a khách hàng (ch đ u t ) thôi thúc hóa m i l l c c a nhà th u đ
th c hi n d án trong s liên k t v i nhà s n xu t, ng i cung ng… i u này cho
phép không ch đ n thu n là các đ nh chính xác mà còn m t m c đ nào đó gi m
đ c chi phí th c hi n d án.
Các vi n, tr ng, các công ty, các chuyên gia ho t đ ng trong l nh v qu n lý
d án đã xây d ng các c c u chuyên nghi p c n thi t và hình thành “Th gi i qu n lý
d án” bao g m các t ch c t m c qu c gia và qu c t v : đ u t , công nghi p, xây
d ng, t v n, ki n trúc, thi t k v.v…; t ch c các h i ngh , h i th o, xu t b n sách
giáo khoa, giáo trình và đ c bi t thành c th tr ng các ph n m m ng d ng trong
qu n lý d án.
Khoa Kinh t và Qu n lý
Kinh t

11

B môn


Qu n lý d án
Biên so n: PGS.TS. Nguy n
Bá Uân
T ch c qu c t l n nh t trong l nh v c này là Hi p h i qu n lý d án qu c t
(IPMA International Project Management Association) liên k t h n 20 n c Châu Âu
và các n c khác.
H u h t các tr ng đ i h c trên toàn th gi i đã đ a môn h c chuyên ngành
qu n lý d án vào ch ng trình gi ng d y. T i đây ng i ta đã và đang đào t o trình
đ đ i h c, sau đ i h c, ti n s và h n n a theo chuyên ngành qu n lý d án.
Vi t Nam v n đ qu n lý d án đã đ c ch ý t nh ng n m đ u 90, th hi n
trong các Lu t, Ngh đ nh c a Chính ph v qu n lý đ u t và xây d ng, đ u th u…
Nh ng nh ng ki n th c, nh ng lý lu n thu đ c m i ch d ng l i m c đúc rút kinh
nghi m, nh ng h i th o, khóa h c t p hu n cán b ho c m t vài công trình nghiên
c u, sách tham kh o,…thi u tính h th ng và đ ng b . ã đ n lúc chúng ta ph i quan
tâm đ n v n đ qu n lý d án nh m t h th ng ph ng pháp lu n đ c l p và hoàn
ch nh v qu n lý nói chung và qu n lý xây d ng nói riêng.
d. N i dung qu n lý d án
Chu trình qu n lý d án xoay quanh 3 n i dung ch y u là (1) l p k ho ch, (2)
ph i h p th c hi n mà ch y u là qu n lý ti n đ th i gian, chi phí th c hi n và
(3)giám sát các công vi c d án nh m đ t đ c các m c tiêu đã đ nh.
L p k ho ch: Là vi c xây d ng m c tiêu, xác đ nh nh ng công vi c đ c hoàn
thành, ngu n l c c n thi t đ th c hi n d án và quá trình phát tri n k ho ch hành
đ ng theo m t trình t lôgic mà có th bi u di n d i d ng s đ h th ng.
i u ph i th c hi n d án: ây là quá trình ph n ph i ngu n l c bao g m ti n
v n, lao đ ng, máy móc thi t b và đ c bi t là đi u ph i và qu n lý ti n đ th i gian.
N i dung này chi ti t hóa th i h n th c hi n cho t ng công vi c và toàn b d án.
L P K HO CH
-Thi t l p m c tiêu
- i u tra ngu n l c
- Xây d ng k
h h

GIÁM SÁT
- o l ng k t qu
- So sánh v i m c tiêu
- Bác cáo
- Gi i quy t các v n đ

I U PH I TH C HI N
- i u ph i ti n đ th i gian
-Phân ph i các ngu n l c
-Ph i h p các n l c
-Khuy n khích và đ ng

Hình 1.3. Chu trình qu n lý d án

Khoa Kinh t và Qu n lý
Kinh t

12

B môn


Qu n lý d án
Biên so n: PGS.TS. Nguy n
Bá Uân
Giám sát: Là quá trình theo dõi ki m tra ti n trình d án, phân tích tình hình
hoàn thành, gi i quy t nh ng v n đ liên quan và th c hi n báo cáo hi n tr ng.
Các n i dung c a qu n lý d án hình thành m t chu trình n ng đ ng t vi c l p
k ho ch đ n đi u ph i th c hi n và giám sát, sau đó cung c p các thông tin ph n h i
cho vi c tái l p thi t k ho ch d án. Chu trình qu n lý d án đ c th hi n hình 1.3
Chi ti t h n, n i dung qu n lý d án có nhi u, nh ng c b n là nh ng n i dung
chính sau:
1. Qu n lý ph m vi d án
Ti n hành kh ng ch quá trình qu n lý đ i v i n i dung công vi c c a d án
nh m th c hi n m c tiêu d án. Nó bao g m vi c phân chia ph m vi, quy ho ch ph m
vi, đi u ch nh ph m vi d án…
2. Qu n lý th i gian d án
Qu n lý th i gian d án là quá trình qu n lý mang tính h th ng nh m đ m b o
ch c ch n hoàn thành d án theo đúng th i gian đ ra. Nó bao g m các công vi c nh
xác đ nh ho t đ ng c th , s p x p trình t ho t đ ng, b trí th i gian, kh ng ch th i
gian và ti n đ d án.
3. Qu n lý chi phí d án
Qu n lý chi phí d án là qu n lý chi phí, giá thành d án nh m đ m b o hoàn
thành d án chi phí không v t quá m c trù b ban đ u. Nó bao g m vi c b trí ngu n
l c, d tính giá thành và kh ng ch chi phí.
4. Qu n lý ch t l ng d án
Qu n lý ch t l ng d án là quá trình qu n lý có h th ng vi c th c hi n d án
nh m đ m b o đáp ng đ c yêu c u v ch t l ng mà khách hàng đ t ra. Nó bao
g m vi c quy ho ch ch t l ng, kh ng ch ch t l ng và đ m b o ch t l ng…
5. Qu n lý ngu n nhân l c
Qu n lý ngu n nhân l c là ph ng pháp qu n lý mang tính h th ng nh m đ m
b o phát huy h t n ng l c, tính tích c c, sáng t o c a m i ng i trong d án và t n
d ng nó m t cách có hi u qu nh t. Nó bao g m các vi c nh quy ho ch t ch c, xây
d ng đ i ng , tuy n ch n nhân viên và xây d ng các ban d án.
6. Qu n lý vi c trao đ i thông tin d án
Qu n lý vi c trao đ i thông tin d án là bi n pháp qu n lý mang tính h th ng
nh m đ m b o vi c truy n đ t, thu th p, trao đ i m t cách h p lý các tin t c c n thi t
cho vi c th c hi n d án c ng nh truy n đ t thông tin, báo cáo ti n đ d án.
7. Qu n lý r i ro trong d án
Khi th c hi n d án s g p ph i nh ng nhân t r i ro mà chúng ta không l ng
tr c đ c. Qu n lý r i ro là bi n pháp qu n lý mang tính h th ng nh m t n d ng t i
đa nh ng nhân t có l i không xác đ nh và gi m thi u t i đa nh ng nhân t b t l i
không xác đ nh cho d án. Nó bao g m vi c nhân bi t, phân bi t r i ro, cân nh c, tính
toán r i ro, xây d ng đ i sách và kh ng ch r i ro.
Khoa Kinh t và Qu n lý
Kinh t

13

B môn


Qu n lý d án
Biên so n: PGS.TS. Nguy n
Bá Uân
8. Qu n lý vi c mua bán c a d án
Qu n lý vi c thu mua c a d án là bi n pháp qu n lý mang tính h th ng nh m
s d ng nh ng hàng hóa, v t li u thu mua đ c t bên ngoài t ch c th c hi n d án.
Nó bao g m vi c lên k ho ch thu mua, l a ch n vi c thu mua và tr ng thu các ngu n
v t li u.
9. Qu n lý vi c giao nh n d án
ây là m t n i dung qu n lý d án m i mà Hi p h i các nhà qu n lý d án trên
th gi i đ a ra d a vào tình hình phát tri n c a qu n lý d án. M t s d án t ng đ i
đ c l p nên sau khi th c hi n hoàn thành d án, h p đ ng c ng k t thúc cùng v i s
chuy n giao k t qu . Nh ng m t s d án l i khác, sau khi d án hoàn thành thì khách
hàng l p t c s d ng k t qu d án này vào vi c v n hành s n xu t. D án v a b c
vào giai đo n đ u v n hành s n xu t nên khách hàng (ng i ti p nh n d án) có th
thi u nhân tài qu n lý kinh doanh ho c ch a n m v ng đ c tính n ng, k thu t c a
d án. Vì th c n có s giúp đ c a đ n v thi công d án giúp đ n v ti p nh n d án
gi i quy t v n đ này, t đó mà xu t hi n khâu qu n lý vi c giao - nh n d án. Qu n lý
vi c giao - nh n d án c n có s tham gia c a đ n v thi công d án và đ n v ti p
nh n d án, t c là c n có s ph i h p ch t ch gi a hai bên giao và nh n, nh v y m i
tránh đ c tình tr ng d án t t nh ng kém hi u qu , đ u t cao nh ng l i nhu n th p.
Trong r t nhi u d án đ u t qu c t đã g p tr ng h p này, do đó qu n lý vi c giao nh n d án là vô cùng quan tr ng và ph i coi đó là m t n i dung chính trong vi c qu n
lý d án.
Các n i dung c a qu n lý d án có tác đ ng qua l i l n nhau và không có n i
dung nào t n t i đ c l p. Ngu n l c phân b cho các khâu qu n lý ph thu c vào các
u tiên c b n, u tiên vào các hình th c l a ch n đ qu n lý.
e. Tác d ng c a qu n lý theo d án
M c dù qu n lý d án đòi h i d n l c c a chính mình, tính t p th và yêu c u
h p tác gi a các thành viên… nh ng tác d ng c a nó r t l n. Các tác d ng ch y u đó
là:
- Liên k t t t c các ho t đ ng, công vi c c a d án;
- T o đi u ki n thu n l i cho vi c liên h th ng xuyên, g n bó gi a nhóm
qu n lý d án v i khách hàng ch đ u t và các nhà cung c p đ u vào cho
d án;
- T ng c ng s h p tác gi a các thành viên và ch rõ trách nhi m c a các
thành viên tham gia d án;
- T o đi u ki n phát hi n s m nh ng khó kh n v ng m c n y sinh và đi u
ch nh k p th i tr c nh ng thay đ i ho c đi u ki n không d đoán đ c.
T o đi u ki n cho s đàm phán tr c ti p gi a các bên liên quan đ gi i
quy t nh ng b t đ ng;
- T o ra các s n ph m, d ch v có ch t l ng cao h n.
Khoa Kinh t và Qu n lý
Kinh t

14

B môn


Qu n lý d án
Biên so n: PGS.TS. Nguy n
Bá Uân
Tuy nhiên qu n lý theo DA c ng có m t h n ch c a nó. Nh ng h n ch đó là:
- Các d án cùng chia nhau m t ngu n l c c a t ch c;
- Quy n l c và trách nhi m c a qu n lý d án trong m t s tr ng h p không
đ c th hi n đ y đ ;
- Ph i gi i quy t v n đ “h u d án”
g. Ý ngh a c a qu n lý d án
Qu n lý d án là vi c giám sát, ch đ o, đi u ph i, t ch c, lên k ho ch đ i v i
4 giai đo n c a chu k d án trong khi th c hi n d án (giai đo n b t đ u, giai đo n
quy ho ch, giai đo n th c hi n và giai đo n k t thúc). M c đích c a nó là t góc đ
qu n lý và t ch c, áp d ng bi n pháp nh m b o đ m th c hi n t t m c tiêu d án nh
m c tiêu v giá thành, m c tiêu th i gian, m c tiêu ch t l ng. Vì th , làm t t công tác
qu n lý là m t vi c có ý ngh a vô cùng quan tr ng.
1. Thông qua qu n lý d án có th tránh đ c nh ng sai sót trong công trình l n,
ph c t p
Cùng v i s phát tri n c a khoa h c k thu t và không ng ng nâng cao đ i
s ng nhân dân, nhu c u xây d ng các d án công trình quy mô l n, ph c t p c ng
ngày càng nhi u. Ví d , công trình xây d ng các doanh nghi p l n, các công trình th y
l i, các tr m đi n và các công trình ph c v ngành hàng không. Cho dù nhà đ u t hay
ng i ti p qu n d án đ u khó gánh vác đ c nh ng t n th t to l n do sai l m trong
qu n lý gây ra. Thông qua vi c áp d ng ph ng pháp qu n lý d án khoa h c hi n đ i
giúp vi c th hi n các d án công trình l n, ph c t p đ t đ c m c tiêu đ ra m t cách
thu n l i.
2. Áp d ng ph ng pháp qu n lý d án s có th kh ng ch , đi u ti t h th ng m c
tiêu d án
Nhà đ u t (khách hàng) luôn có r t nhi u m c tiêu đ i v i m t d án công
trình, nh ng m c tiêu này t o thành h th ng m c tiêu c a d án. Trong đó, m t s
m c tiêu có th phân tích đ nh l ng, m t s l i không th phân tích đ nh l ng. Trong
quá trình th c hi n d án, chúng ta th ng chú tr ng đ n m t s m c tiêu đ nh l ng
mà coi nh m c tiêu đ nh tính. Ch khi áp d ng ph ng pháp qu n lý d án trong quá
trinh th c hi n d án m i có th ti n hành đi u ti t, ph i h p, kh ng ch giám sát h
th ng m c tiêu t ng th m t cách có hi u qu .
M t công trình d án có quy mô l n s liên quan đ n r t nhi u bên tham gia d
án nh ng i ti p qu n d án, khách hàng, đ n v thi t k , nhà cung ng, các ban
ngành ch qu n nhà n c và công chúng xã h i. Ch khi đi u ti t t t các m i quan h
này m i có th ti n hành th c hi n công trình d án m t cách thu n l i.
3. Qu n lý d án thúc đ y s tr ng thành nhanh chóng c a các nhân tài chuyên
ngành
M i d án khác nhau l i đòi h i ph i có các nhân tài chuyên ngành khác nhau.
Tính chuyên ngành d án đòi h i tính chuyên ngành c a nhân tài. Vì th , QLDA thúc
Khoa Kinh t và Qu n lý
Kinh t

15

B môn


Qu n lý d án
Biên so n: PGS.TS. Nguy n
Bá Uân
đ y vi c s d ng và phát tri n nhân tài, giúp nhân tài có đ t d ng võ.
Tóm l i, qu n lý d án ngày càng tr nên quan tr ng và có ý ngh a trong đ i
s ng kinh t . Trong xã h i hi n đ i, n u không n m v ng ph ng pháp qu n lý d án
s gây ra t n th t l n.
tránh nh ng t n th t này và giành đ c nh ng thành công
trong vi c qu n lý d án thì tr c khi th c hi n d án, chúng ta ph i lên k ho ch m t
cách t m , chu đáo. Trên th gi i, r t nhi u d án l n không đ t đ c m c tiêu đ ra
do không có các chuyên gia qu n lý d án, ng c l i c ng có r t nhi u d án thành
công v ph ng pháp qu n lý d án. Ví d , công trình xây d ng tháp Hòa Bình M ,
tháp này cao 610m, t ng chi phí xây d ng 500 tri u USD, tiêu t n g n 20 t n gang,
đ nh tháp có đài quan sát, trên tháp có phòng n ch a hàng nghìn ng i, ngoài ra còn
có không gian đ xây hàng tr m phòng khách, có trung tâm th ng m i th gi i và các
khu vui ch i gi i trí khác. Có đ c m t công trình đ s v i k thu t hi n đ i nh t th
gi i nh v y là do M đã v n d ng thành công k thu t và lý lu n qu n lý d án hi n
đ i vào quá trình th c hi n d án.
h. c đi m c a qu n lý d án
Qu n lý d án có m t s đ c đi m ch y u sau:
1.T ch c d án là m t t ch c t m th i, đ c hình thành đ ph c v d án
trong m t th i gian h u h n. Trong th i gian t n t i đó, nhà qu n lý d án th ng ho t
đ ng đ c l p v i phòng ban ch c n ng. Sau khi k t thúc d án c n ti n hành ph n
công l i lao đ ng, b trí l i máy móc thi t b .
2. V quan h gi a nhà qu n lý d án v i các phòng ch c n ng trong t ch c.
Công vi c c a d án đòi h i có s tham gia c a nhi u phòng ban ch c n ng. Nhà qu n
lý d án có trách nhi m ph i h p m i ngu n l c, m i ng i liên quan t các phòng
ban chuyên môn nh m th c hi n m c tiêu d án. Tuy nhiên gi a h th ng n y sinh
mâu thu n v các v n đ nh nhân s , chi phí, th i gian và m c đ th a mãn các yêu
c u k thu t.
1.2.2. Các tiêu chu n đánh giá vi c qu n lý d án

Thành qu
Yêu c u v
thành qu
M c tiêu

Chi phí
Hình 1.4. Nh ng tiêu chu n ràng bu c Ngân
k t qusách
th c hi n d án
cho phép
Th ti hvàn Qu n lý
16
Khoa Kinh
B môn
Kinh t

h
Th i gian


Qu n lý d án
Bá Uân
M t d án thành công có các đ c đi m sau:
-

Biên so n: PGS.TS. Nguy n

Hoàn thành trong th i gian quy đ nh (Within Time)
Hoàn thành trong chi phí cho phép (Within Cost)
t đ c thành qu mong mu n (Design Performance)
S d ng ngu n l c đ c giao m t cách hi u qu (Effective) :

M c đích cu i cùng c a m i d án đ u là đ th c hi n m t m c tiêu nh t đ nh,
m c tiêu này ph i đáp ng đ c nhu c u c a ng i y quy n. Tuy nhiên, trong quá
trình th c hi n d án c th , do s nh h ng c a m t s nhân t nên m c tiêu cu i
cùng là s n ph m ho c d ch v không phù h p v i yêu c u c a khách hàng, không làm
hài lòng khách hàng. Vi c th c hi n thành công m c tiêu d án th ng đ c xem xét
d a trên 4 nhân t sau: ti n đ d án và chi phí d án, ph m vi d án, s đánh giá c a
khách hàng.
1. Hoàn thành trong th i gian quy đ nh (Ti n đ c a d án)
Ti n đ d án hi u m t cách đ n gi n là s s p x p th i gian th c hi n m i d
án. M i d án đ u có th i gian b t đ u và k t thúc. Thông th ng, c n c vào tình
tr ng th c t c a khách hàng và ng i đ c u quy n đ đ nh ra th i gian hoàn thành
ph m vi công vi c.
i v i nhi u d án thì nhân t th i gian là ch tiêu quan tr ng đ
đánh giá s thành công hay không c a m c tiêu d án. Ví d , m t công ty u quy n
cho m t x ng in thi t k , in n m t lo t thi p chúc m ng giáng sinh nh ng sau l
giáng sinh, x ng in m i giao s n ph m cho công ty. Khi đó, thi p chúc m ng s m t
đi ý ngh a và t t nhiên công ty đ t thi p t t nhiên có quy n không nh n s n ph m n a.
2.



c thành qu mong mu n (Ph m vi d án)

Ph m vi d án còn đ c g i là ph m vi công vi c. Nó là công vi c bu c ph i
hoàn thành nh m tho mãn ng i u quy n. Mu n v y ta ph i đ m b o ch c ch n th c
hi n thành công m c tiêu d án, t c là s n ph m cu i cùng ph i đúng v i yêu c u và
tiêu chu n lúc đ u mà d án đ ra. Ví d , m t c quan đi u tra ti p nh n d án đi u tra
m t s n ph m m i trên th tr ng c a doanh nghi p nào đó, lúc đó ph m vi d án có
th liên quan đ n vi c nghiên c u nhu c u c a ng i tiêu dùng đ i v i s n ph m m i
này, xác đ nh v trí c ng nh s chi m l nh c a s n ph m m i trên th tr ng… Ng i
u quy n luôn mong mu n bên đ c u quy n có th hoàn thành công vi c v i ch t
l ng cao. N u c quan đi u tra ch hoàn thành m t s công vi c trong quy đ nh c a
d án thì t t nhiên k t qu c a nó s không th tho mãn yêu c u c a doanh nghi p,
đi u này nh h ng đ n vi c đ ra và đi u ch nh chi n l c c a doanh nghi p trên th
tr ng.
3. Hoàn thành trong ph m vi chi phí cho phép (Chi phí d án)
Chi phí d án là m t kho n ti n mà khách hàng đ ng ý chi cho bên ti p nh n d
Khoa Kinh t và Qu n lý
Kinh t

17

B môn


Qu n lý d án
Biên so n: PGS.TS. Nguy n
Bá Uân
án đ có đ c s n ph m hay d ch v mà mình mong mu n. Chi phí d án d a trên c
s tính toán ban đ u, ph m vi c a nó bao g m ti n l ng tr cho công nhân viên, ti n
thuê nguyên v t li u, thi t b máy móc, ph ng ti n s n xu t ph c v cho d án c ng
nh phí tr cho các nhà t v n d án. Khách hàng luôn mong mu n v i m t kho n chi
phí th p nh t có th nh n đ c m t s n ph m hay d ch v tho mãn nhu c u c a mình.
N u chi phí d án v t qua d tính ban đ u hay v t qua kh n ng chi tr c a khách
hàng thì th c hi n d án đó không đ c coi là thành công.
4. Hi u qu c a d án (S đánh giá c a khách hàng)
M c đích cu i cùng c a vi c th c hi n d án là đ th a mãn nhu c u c a khách
hàng. Vì th , s đánh giá c a ng i y quy n s tr c ti p quy t đ nh d án có thành
công hay không, mang l i hi u qu hay không.
vi c th c hi n m c tiêu d án ch c
ch n có đ c thành công và đ tho mãn đ c nhu c u c a ng i y quy n thì tr c
khi th c hi n d án, ta ph i c n c vào yêu c u c a h đ đ nh ra m t k ho ch cho d
án. B n k ho ch này bao g m t t c các nhi m v công vi c, giá thành và th i gian d
đ nh hoàn thành d án. Có th hình dung k ho ch d án gi ng nh chi c la bàn trong
ngành hàng h i, nó ch d n vi c th c hi n d án đ n b c cu i cùng sao cho th a mãn
nhu c u c a khách hàng.
1.2.3. Nh
-

ng tr l c trong qu n lý d án (Obstacles in Project Management)
ph c t p c a d án
Yêu c u đ c bi t c a khách hàng
C u trúc l i t ch c
R i ro trong d án
Thay đ i công ngh
K ho ch và giá c c đ nh

1.2.4. Ch c n ng qu n lý d án
a. Ch c n ng ho ch đ nh: Xác đ nh cái c n ph i làm gì?
- Xác đ nh m c tiêu
nh ph ng h ng chi n l c
- Hình thành công c đ đ t đ n m c tiêu trong gi i h n v ngu n l c và ph i
phù h p v i môi tr ng ho t đ ng.
b. Ch c n ng t ch c
- Quy t đ nh công vi c đ c ti n hành nh th nào?
- Là cánh th c huy đ ng và x p x p các ngu n l c m t cách h p lý đ th c
hi n k ho ch: Làm vi c gì? Ai làm? Ph i h p công vi c ra sao?Ai báo cáo
cho ai ? Ch nào c n quy t đ nh ?
c. Ch c n ng lãnh đ o: Nh m đ t đ c các m c tiêu đã đ ra c a t ch c
ng viên, h ng d n ph i h p nhân viên.
- Ch n m t kênh thông tin hi u qu .
Khoa Kinh t và Qu n lý
Kinh t

18

B môn


Qu n lý d án
Biên so n: PGS.TS. Nguy n
Bá Uân
- X lý các mâu thu n trong t ch c.
d. Ch c n ng ki m soát: Nh m đ m b o các ho t đ ng đ c th c hi n theo k ho ch
và h ng đ n m c tiêu.
Ki m soát = Giám sát + So sánh + S a sai.
1.2.5. Các l nh v c qu n lý d án
Qu n lý d án bao g m nhi u l nh v c nh qu n lý th i gian, qu n lý chi phí, qu n
lý r i ro, qu n lý ho t đ ng cung ng…(B ng 1.2)
B ng 1.2. Các l nh v c qu n lý d án
Theo Vi n Nghiên c u Qu n lý d án Qu c t ( PMI)
TT

L.v c
qu n lý

N i dung qu n lý

Chú thích

- L p k ho ch
1

2

3

L pk
ho ch
t ng
quan

Qu n lý
ph m vi

Qu n lý
th i
gian

- Th c hi n k ho ch
- Qu n lý nh ng thay đ i
- Xác đ nh ph m vi
- L p k ho ch ph m vi
- Qu n lý thay đ i ph m
vi
- Xác đ nh các ho t đ ng,
trình t và c tính th i
gian th c hi n
- Xây d ng và ki m soát
ti n đ
- L p k ho ch ngu n l c
- Tính toán chi phí
- L p d toán
- Qu n lý chi phí
- L p k ch t l ng

4

Qu n lý
chi phí

5

Qu n lý
m b o ch t l ng
ch t
l ng - Qu n lý ch t l ng

6

Qu n lý - L p k ho ch nhân l c
nhân
- Tuy n d ng

Khoa Kinh t và Qu n lý
Kinh t

T ch c DA theo m t trình t logic, chi
ti t hóa các m c tiêu c a DA thành nh ng
công vi c c th và ho ch đ nh m t
ch ng trình đ th c hi n các công vi c
đó nh m đ m b o các l nh v c qu n lý
khác nhau c a DA đ c k t h p m t các
chính xác và đ y đ .
Xác đ nh, giám sát vi c th c hiên các m c
đích, m c tiêu c a d án, xác đinh công
vi c nào thu c v d án và c n ph i th c
hi n, công vi c nào ngoài ph m vi d án.
L p k ho ch, phân ph i và giám sát ti n
đ th i gian nh m đ m b o th i h n hoàn
thành d án. Ch rõ m i công vi c kéo dài
bao lâu, khi nào b t đ u, khi nào k t thúc
và toàn b d án khi nào hoàn thành.
D toán kinh phí, giám sát th c hi n chi
phí theo ti n đ cho t ng công vi c và
toàn b d án. T ch c, phân tích s li u
và báo cáo nh ng thông tin v chi phí.
Tri n khai giám sát nh ng tiêu chu n ch t
l ng trong vi c th c hi n d án, đ m b o
ch t l ng s n ph m d án ph i đáp ng
mong mu n c a ch đ u t .
H ng d n, ph i h p n l c c a m i
thành viên tham gia DA vào vi c hoàn

19

B môn


Biên so n: PGS.TS. Nguy n

Qu n lý d án
Bá Uân
- Phát tri n nhóm d án
- L p k ho ch thông tin
7

8

9

Qu n lý - Cung c p thông tin
thông
tin
- Báo cáo k t qu

m b o các dòng thông tin thông su t,
chính xác và nhanh nh t gi a các thành
viên c a d án và v i các c p qu n lý
khác nhau. Có th tr l i các câu h i: ai
c n thông tin v d án, m c đ chi ti t và
báo cáo b ng cách nào.

- Xác đ nh r i ro
Xác đ nh các y u t r i ro, l ng hóa m c
Qu n lý
đ r i ro và có k ho ch đ i phó c ng nh
- XD KH x lý r i ro
r i ro
- Ki m soát KH x lý r i ro qu n lý t ng lo i r i ro.
L a ch n, th ng l ng, qu n lý các h p
- K ho ch cung ng
đ ng và đi u hành vi c mua bán nguyên
Qu n lý
- L a ch n nhà cung ng v t li u, MMTB, d ch v … c n thi t cho
ho t
d án. Gi i quy t v n đ : b ng cách nào
đ ng
- Qu n lý h p đ ng
d án nh n đ c hành hóa và d ch v c n
cung
thi t c a các t ch c bên ngoài cung c p
ng
- Qu n lý ti n đ cung
cho d án, ti n đ cung c p, ch t l ng
ng
cung c p.

1.2.6. Nhà qu n lý d án (Project Manager - PM)
PM: Là ng i ch u trách nhi m trong vi c QLDA
1. Vai trò và trách nhi m c a nhà QLDA (PM’s Role & Responsibility)
a. V trí c a nhà QLDA trong b i c nh chung c a d án
PM s ng trong m t th gi i đ y mâu thu n, Ng i qu n lý gi i s ph i gi i
quy t nhi u mâu thu n này, nh ng mâu thu n đó là:
- Các d án c nh tranh v ngu n l c
- Mâu thu n gi a các thành viên trong d án
- Khách hàng mu n thay đ i yêu c u
- Các nhà qu n lý c a t ch c M mu n gi m chi phí
b. Vai trò c a nhà qu n lý d án (Ph i l p k ho ch, t ch c, lãnh đ o và ki m tra)
- Qu n lý các m i quan h gi a ng i và ng i trong các t ch c c a DA
- Ph i duy trì s cân b ng gi a ch c n ng: QLDA và K thu t c a DA
ng đ u v i r i ro trong quá trình qu n lý d án
- T n t i v i đi u ki n ràng bu c c a d án
Vai trò c a nhà qu n lý ch c n ng (Funtional Manager): Nhà qu n lý ch c
n ng s cung c p đ u đ ngu n l c đ hoàn thành m c tiêu đã đ ra trong đi u ki n
gi i h n c a d án:
Khoa Kinh t và Qu n lý
Kinh t

20

B môn


Tài liệu bạn tìm kiếm đã sẵn sàng tải về

Tải bản đầy đủ ngay

×