Tải bản đầy đủ

Thuốc bôi ngoài da và cách sử dụng

1

THUỐC BÔI NGOÀI DA
VÀ CÁCH SỬ DỤNG

BS. Vũ Thị Phương Thảo
7/22/2015


Nội dung
2

1.
2.
3.
4.
5.
6.

Nhắc lại cấu trúc, nhiệm vụ của da
Cơ chế tác dụng của các thuốc bôi

Các yếu tố ảnh hưởng đến sự hấp thu thuốc qua da
Nguyên tắc sử dụng thuốc bôi
Các dạng thuốc bôi ngoài da
Phương pháp bôi

7/22/2015


Nhắc lại cấu trúc, nhiệm vụ của da
3



Lớp thượng bì





Lớp bì




Màng chất béo bảo vệ: không ảnh hưởng đến sự hấp thu thuốc
Lớp sừng: giữ lại 1 phần dược chất
Hệ thống mạch máu giúp hoạt chất đi vào da

Lớp hạ bì



Nang lông chiếm 1-2% diện tích da
Sự hấp thu thuốc qua phần phụ là thứ yếu

7/22/2015


4


7/22/2015


Cơ chế tác dụng của các thuốc bôi
5



Làm tăng cường hoặc hạn chế bốc hơi nước qua da




Làm tăng tuần hoàn máu





Làm mát, dịu da, chống ngưng tụ máu, giúp bốc hơi nước qua
da
Gây dãn mạch
Gây co mạch

Ngấm vào da


Tùy theo dạng thuốc và dung môi sử dụng

7/22/2015


Các yếu tố ảnh hưởng đến sự hấp thu thuốc qua da
6

Hiệu quả của một loại thuốc bôi phụ thuộc vào độ mạnh
của thuốc và khả năng thấm qua da.
 Nồng độ thuốc
 Độ dày và tính nguyên vẹn của lớp sừng
 Số lần thoa thuốc
 Tính hút giữ của tá dược

7/22/2015


7/22/2015


Lượng thuốc thoa
8

7/22/2015


Nguyên tắc sử dụng thuốc bôi
Nguyên tắc chủ yếu
1.
Phải chẩn đoán chính xác bệnh để chỉ định đúng
thuốc bôi.
2.
Tùy tình trạng và diễn tiến bệnh, dùng các dạng thuốc
bôi khác nhau.




Cấp: dung dịch, đắp ướt.
Bán cấp: hồ, kem, bột, dung dịch
Mãn: mỡ.


Nguyên tắc chủ yếu
3.

Phải sử dụng thuốc có nồng độ thích hợp



4.
5.

Trẻ em dùng thuốc có nồng độ thấp hơn người lớn.
Vị trí bẹn, bìu, nách, có nồng độ thấp hơn vùng
khác.

Chú ý tình trạng cảm ứng da.
Nếu sang thương quá nhiều, đối với một số
thuốc bôi như corticoid, calcipotriol, cần phải
tính lượng thuốc bôi và diện tích sang thương
da.


Nguyên tắc thứ yếu
1.

2.
3.

4.

Cẩn thận khi sử dụng các loại thuốc bôi dễ
gây mẫn cảm.
Đối với hóa chất ít sử dụng, cần làm test.
Chú ý sự tương kỵ giữa các loại thuốc với
nhau.
Chỉ định rõ ràng:



Cách sử dụng: ngâm, nhỏ giọt, thoa.
Thời gian: số lần dùng thuốc trong ngày.


Các dạng thuốc bôi ngoài da
12







Dung dịch
Thuốc bột
Thuốc mỡ
Thuốc hồ
Thuốc kem

7/22/2015


Thuốc bôi dạng dung dịch
13





Tính chất: hoạt chất chính + nước hoặc alcool và các
chất dễ bốc hơi như ether, acetone, chlorophorme.
Tác dụng: làm dịu da, sát khuẩn, sát trùng, diệt nấm.




Sử dụng trong giai đoạn cấp hoặc bán cấp khi thương tổn còn rỉ
dịch.

Vd: dung dịch lưu huỳnh 5%, eosine 2%, milian, BSI,
castellani…

7/22/2015


Thuốc bơi dạng bột
14



Tính chất: hoạt chất + bột thảo mộc hay bột khoáng
chất.





Tác dụng: làm dòu da, chống sung huyết, hút nước,
sát khuẩn.






Bột thảo mộc như bột gạo, bột mì…
Bột khoáng chất như bột Talc, bột Kaolin.

Dùng khi thương tổn ở giai đoạn cấp, rỉ dòch hoặc dùng ở nếp
gấp.
Thích hợp cho loại da nhờn hơn là loại da khô.

Vd: bột Mycoster dùng để trò nấm kẽ.

7/22/2015


Thuốc bơi dạng mỡ
15





Tính chất: hoạt chất + vaselin hoặc lanolin, tỷ lệ hoạt
chất tối đa là 10%.
Tác dụng: làm bong vảy, mềm da, chống viêm, giảm
ngứa.




Chỉ nên dùng trong bệnh da mạn tính, dày, khô, không được
dùng trong thương tổn cấp và chảy nước.

Vd: Mỡ salicylic 5%, 10%.

7/22/2015


Thuốc bơi dạng hồ
16





Tính chất: pha đặc hơn thuốc mỡ, tỷ lệ bột nhiều hơn
tỷ lệ vaselin.
Tác dụng: làm da đỡ xung huyết, hút nước, hút dòch
tiết, da sẽ dễ bốc hơi.




Thường dùng trong giai đoạn cấp.

Vd: Hồ nước

7/22/2015


Thuốc bơi dạng kem
17







Tính chất: hoạt chất và vaselin, lanolin, dầu béo,
glycerin. Công thức gần giống mỡ nhưng có thêm
nước. Đôi khi người ta cho thêm chất làm thơm để
dạng thuốc kem có tính thẩm mỹ.
Tác dụng: làm dòu da, mềm da, chống viêm, diệt
khuẩn, diệt nấm…
Ví dụ các loại kem chứa corticosteroid, kem trò mụn…

7/22/2015


Phương pháp bơi
18



Cách đơn giản




Tùy vào các vùng da khác nhau







Vùng da mỏng dễ kích thích: dùng thuốc với nồng độ thấp.
Vùng da dày: có thể dùng nồng độ cao.
Da các nếp gấp, nếp kẽ chỉ nên dùng thuốc bột, thuốc nước
hoặc kem, tránh dùng thuốc mỡ.

Tùy vào lứa tuổi




Bôi một lớp mỏng và chà nhẹ nhàng vào vùng thương tổn

Da trẻ em: nhạy cảm với thuốc bôi tại chỗ và đáp ứng nhanh.

Băng ép


Băng ép với gạc bằng plastic là phương pháp hiệu quả để
làm tăng hấp thu thuốc đặc biệt là các corticosteroid.
7/22/2015



Tài liệu bạn tìm kiếm đã sẵn sàng tải về

Tải bản đầy đủ ngay

×