Tải bản đầy đủ

TRIẾT HỌC PLATON CỔ ĐẠI

PLATÔN

Platôn (khoảng 472 – 347 tr.cn) là một trong những nhà triết học, nhà tư
tưởng kiệt xuất nhất thời cổ đại, người mà theo Hêghen – có ảnh hưởng to lớn
đến tiến trình phát triển tư tưởng, nói chung, tới văn hoá tinh thần nhân loại.
Ông là học trò của Xôcrát. Hiện nay hầu như chúng ta giữ lại được phần lớn tác
phẩm của Platôn.
Ông xuất thân từ dòng dõi quý tộc, là đại biểu của phái chủ nô. Ông là
người tích cực đấu tranh chống lại chủ nô dân chủ, bảo vệ quyền lợi của phái
chủ nô quý tộc. Chính Platon là người sáng lập ra Viện hàn lâm ở Aten – trung
tâm đấu tranh chống chủ nghóa duy vật, tồn tại mãi đến thế kỷ thứ V sau công
nguyên.
Những tư tưởng của Platôn, xét về mặt nhận thức luận, ông tiếp thu các
quan niệm của Xôrát, đặc biệt đề cao vai trò của tri thức khái niệm trong nhận
thức, cho rằng tri thức chân chính không dừng lại ở các tri thức về các sự vật
cảm tính đơn lẻ, mà là các tri thức lý tính mang tính chất bao quát. Không dừng
lại ở đó, Platôn đẩy quan niệm của Xôcrát đến cực đoan khi cho rằng mọi sự vật
trong thế giới chúng ta đều chỉ tồn tại dưới dạng đơn lẻ, nhất thời, do đó các tri
thức mang tính chất chung và bao quát là thuộc về lónh vực tinh thần thuần tuý,
chứ không phải tri thức thuộc về các sự vật đó. Từ đây, nhà triết học biến các
tri thức của con người thành cái không phải là sự phản ánh các sự vật, mà trái

lại, là bản chất của chúng. Đối với ông, tri thức, ý niệm về cái bàn, chẳng hạn,
được coi là bản chất của những cái bàn cụ thể mà hằng ngày chúng ta nhìn thấy.
Do đó, ngoài thế giới các sự vật vật chất chung quanh ta còn tồn tại một thế giới
khác – đó là thế giới các ý niệm.
Platôn coi ý niệm là nguồn gốc của thế giới, sinh ra mọi sự vật. Ý niệm
tồn tại bên ngoài con người. Ý niệm tồn tại bất biến, vónh viễn, bất động. các sự
vật cụ thể có thể cảm thụ được bằng cảm giác chỉ là bản sao của các ý niệm.
Dựa vào ý niệm, hay đúng hơn là thế giới ý niệm, platôn xây dựng hệ thống
triết học duy tâm của mình.
Các ý niệm, theo cách hiểu của Platôn, đó là các khái niệm, tri thức đã
được khách quan hoá. Chúng bò rút ra khỏi ý thức của con người, hoà trộn vào
thế giới tư tưởng được coi là tổng thể các ý niệm tương tự. Chúng không phải
được sinh ra từ cái gì đó hay mất đi, mà tồn tại mãi mãi như thế từ xưa đến nay.
Như vậy, phát triển quan niệm của Xôcrát theo lập trường duy tâm khách
quan, platôn cho rằng chỉ có các ý niệm mới tồn tại thực sự. Và ông, thế giới ý
niệm bao gồm nhiều loại ý niệm khác nhau, như ý niệm đạo đức, ý niệm thẫm


mỹ, ý niệm khoa học, ý niệm nghẹ thuật,... Trong số những ý niệm này thì ý
niệm phúc lợi là cao nhất, là ý niệm của mọi ý niệm.



Tài liệu bạn tìm kiếm đã sẵn sàng tải về

Tải bản đầy đủ ngay

×