Tải bản đầy đủ

11 CÔNG TẮC CỦA CUỘC SỐNG (TRIGGERS) – TRỞ THÀNH CON NGƯỜI MÀ BẠN MONG MUỐN – MARSHALL GOLDSMITH

1) BÁNH XE THAY ĐỔI HÀNH VI

Một trong những lý do khiến chúng ta thất bại trong việc thay đổi hành vi, thói quen của mình là
vì chúng ta hay tự tin thái quá, kỳ vọng rằng chúng ta có thể thay đổi tất cả mọi thứ cùng một
lúc. Chúng ta không biết rõ nên tập trung thêm vào, hay loại bỏ, hay chấp nhận những hành vi
nào. Thế là chúng ta thúc ép bản thân phải trở thành “một con người hoàn toàn mới” trong một
thời gian ngắn. Và rồi khi sự việc không xảy ra nhanh như chúng ta mong đợi, hay người khác
không nhìn thấy những nỗ lực thay đổi của chúng ta, hay có một vài những cản trở, thách thức
bắt đầu xuất hiện, chúng ta bỏ cuộc.
Bánh xe Thay Đổi Hành vi (gọi tắt là Bánh Xe) bao gồm hai trục đường chéo: trục Thay đổi –
Giữ lại cho thấy những nhân tố mà bạn quyết định sẽ thay đổi, hay giữ lại trong tương lai; và
trục Tích cực – Tiêu cực(biểu hiên bởi dấu + và dấu – ), cho thấy những nhân tố nào là có lợi,
giúp ích cho bạn mà bạn muốn củng cố và những nhân tố nào là tác hại, cản trở bạn mà bạn
muốn loại bỏ. Hai trục đường chéo chia Bánh Xe ra làm bốn góc phần tư: Tạo Mới, Bảo Tồn,
Loại Bỏ và Chấp Nhận.
Bốn thành phần của Bánh Xe Thay Đổi Hành Vi
Thành phần thứ nhất của Bánh Xe là Thay đổi – Tích cực: Tạo Mới, chỉ ra những nhân tố tích
cực mà bạn muốn bổ sung, tạo mới trong tương lai. Hãy hỏi bản thân bạn câu hỏi sau
đây: “Đâu là “con người mới” mà tôi muốn tạo ra?” và mô tả con người đó. Con người đó
trong tương lai sẽ khác như thế nào so với con người đó trong quá khứ? Những thay đổi tích
cực nào mà bạn muốn tạo ra cho bản thân mình? Có thể đó là một thói quen mới, một phương

pháp, kỹ thuật mới, những mối quan hệ mới, một môi trường mới, những khóa học, nền giáo
dục mới, v.v.
Thành phần thứ hai của Bánh Xe là Giữ lại – Tích cực: Bảo Tồn, chỉ ra những nhân tố tích cực
mà bạn muốn giữ lại, duy trì hay củng cố thêm. Hãy hỏi bản thân bạn câu hỏi sau đây: “ Điều gì
về bản thân mà tôi muốn bảo tồn?” Điều gì mà tôi không muốn thay đổi, không muốn tạo mới,
mà chỉ muốn duy trì và bảo vệ? Đó có thể là một thói quen tốt, những mối quan hệ tốt đẹp, tích
cực mà bạn đang có, có thể là một điều gì đó liên quan đến nơi bạn đang sinh sống, có thể là
một truyền thống nào đó, v.v..Chúng ta cần nhận thức rõ điều gì đang phục vụ tốt cho cuộc sống
của chúng ta, và chúng ta cần đến sự kỷ luật để tránh đánh mất nó bởi một thứ nào đó mới và
trông có vẻ hào nhoáng, nhưng không thực sự là thứ chúng ta cần.


Thành phần thứ ba của Bánh Xe là Thay đổi – Tiêu cực: Loại Bỏ, chỉ ra những nhân tố tiêu
cực mà bạn muốn cắt giảm hay loại bỏ trong tương lai. Hãy hỏi bản thân bạn câu hỏi sau đây:
“Điều gì mà tôi muốn loại bỏ?” Chúng ta hay tìm kiếm những điều sẽ làm, nhưng lại ít để ý đến
những điều chúng ta phải dừng làm. Đó có thể là một thói quen xấu, có thể là những mối quan
hệ tiêu cực hay một hành vi không đúng đắn, v.v..
Thành phần thứ tư của Bánh Xe là Giữ lại – Tiêu cực: Chấp Nhận, chỉ ra những nhân tố tiêu
cực mà bạn cần phải học cách chấp nhận hay trì hoãn sẽ thay đổi sau. Hãy hỏi bản thân bạn
câu hỏi sau đây: “Điều gì mà tôi cần chấp nhận?” Có những điều trong cuộc sống mà mặc dù
chúng ta không thích nhưng chúng ta cũng không thể thay đổi, vì thế cách tốt nhất là học cách
chấp nhận, sống chung với nó một cách hòa bình. Có những điều mà chúng ta nên trì hoãn sẽ
thay đổi sau, vì dù là nhân tố tiêu cực, nhưng chúng kém quan trọng hơn những nhân tố khác.
Đó là các lựa chọn của bạn. Có những lựa chọn sẽ vui, thú vị hơn những lựa chọn khác, nhưng
tất cả chúng đều quan trọng như nhau. Có những lựa chọn vào thời điểm này sẽ thuộc vào góc
phần tư này, nhưng vào thời điểm khác sẽ thuộc về góc phần tư khác (chẳng hạn chuyển từ góc
phần tư Chấp Nhận sang góc phần tư Loại Bỏ). Đó là lý do vì sao bạn không chỉ sử dụng Bánh
Xe một lần duy nhất, mà phải xem xét nó một cách thường xuyên, định kỳ trong cuộc sống của
mình. Bằng cách sử dụng Bánh Xe, bạn có thể nhận ra rất rõ những thứ mà mình có thể thay
đổi, những thứ mà mình không thể, những thứ mà mình sẽ giữ lại, và những thứ nào không. Và
từ đó bạn sẽ bắt đầu bước những bước đi thực tế, quan trọng để trở thành con người mà bạn
mong muốn.
Áp dụng Bánh Xe cho gia đình, đội nhóm
Không chỉ áp dụng cho cá nhân, Bánh Xe còn có thể được áp dụng cho gia đình và đội nhóm
của bạn. Hãy tạo một không khí cởi mở và thoải mái, cùng các thành viên trong gia đình/đội
nhóm thảo luận về các câu hỏi. Hãy cùng nhau mô tả một gia đình/đội nhóm hoàn hảo trong
tương lai. Điều gì mà chúng ta sẽ cùng nhau tạo mới? Điều gì mà chúng ta đang thực hiện tốt
và cần gìn giữ, bảo tồn? Điều gì mà chúng ta cần loại bỏ? Điều gì mà chúng ta cần phải chấp
nhận về nhau?
Câu hỏi suy ngẫm:

• Hãy mô tả con người mới của bạn mà bạn muốn tạo ra. Con người mới đó của bạn sẽ
trông như thế nào?
• Bạn có thể sử dụng Bánh Xe Thay Đổi Hành Vi để xây dựng một gia đình, đội nhóm, hay
tổ chức tốt hơn như thế nào?
Bạn có thể tải công cụ Bánh Xe Thay Đổi Hành Vi tại đây.

2) AIWATT
Trước khi tham gia vào bất cứ điều gì, hãy nhớ đến AIWATT, cụm từ này sẽ giúp bạn trở nên
hiệu quả hơn. AIWATT là viết tắt cho “Am I Willing At This Time…”: Liệu Lúc Này Đây Tôi Có
Sẵn Sàng, để đầu tư thời gian, công sức cần thiết, hoặc để tạo nên một sự khác biệt tích
cực cho vấn đề này không? Nếu câu trả lời là “Có”, hãy dấn thân vào nó; còn nếu câu trả lời là
“Không”, hãy hít thở sâu và cho nó qua đi.


Peter Drucker (ảnh), nhà quản trị hàng đầu thế giới, có nói một câu rằng: “Chúng ta sống không
phải để chứng tỏ rằng chúng ta thông minh. Chúng ta sống không phải để chứng tỏ rằng chúng
ta luôn đúng. Sứ mạng của chúng ta trong cuộc sống này là tạo nên một sự khác biệt tích
cực”. Chúng ta đang mất thời gian quá nhiều vào việc thể hiện rằng bản thân mình là thông
minh, hay chứng tỏ rằng mình luôn đúng. Chúng ta dành hàng giờ để bàn luận, than vãn về
những vấn đề mà chúng ta không thể gây ảnh hưởng, như chính trị, thời tiết, những người khác,
v.v.. Nhưng những việc đó không thể giúp chúng ta tạo nên sự khác biệt tích cực thực sự.
Cuộc sống rất ngắn, bạn không có quá nhiều thời gian. Hãy tập trung vào việc sử dụng tốt nhất
khoảng thời gian mà mình có. Như Peter Drucker nói “Hãy tạo nên sự khác biệt tích cực”
Câu hỏi suy ngẫm:

Bạn có hay tham gia vào các cuộc thảo luận về những vấn đề mà bạn
không thể thay đổi, chẳng hạn như thời tiết, chính trị, những người khác, hay giá xăng?
Bạn đã tốn bao nhiêu thời gian của mình vào những cuộc thảo luận vô bổ đó rồi?
• Hãy xem xét câu hỏi sau trước khi tham gia vào những cuộc thảo luận như vậy: AIWATT
– Liệu Lúc Này Đây Tôi Có Sẵn Sàng, để đầu tư thời gian, công sức cần thiết, để tạo
nên một sự khác biệt tích cực cho vấn đề này không?

3) TẠI SAO CHÚNG TA KHÔNG LÀM ĐIỀU MÀ CHÚNG TA
BIẾT MÌNH NÊN LÀM?
Nếu như được hỏi “Bạn muốn trở thành một người như thế nào”, chắc hẳn câu trả lời của các
bạn sẽ là “có một thân hình cân đối”, “đạt hiệu suất cao trong công việc”, “là một hình mẫu trong
gia đình”, “hạnh phúc, giàu có”, v.v. Tại sao chúng ta chưa trở thành con người ấy? Tại sao
chúng ta vẫn cảm thấy tuyệt vọng, chán chường trong công việc, kém hiệu quả, hay cáu gắt,
béo phì, v.v? Marshall Goldsmith đưa ra ba lý do:
1. Ảo tưởng rằng “Ngày mai rồi sẽ khác”
Lý do thứ nhất mà rất nhiều người không bắt đầu làm điều mà họ biết mình nên làm là ảo tưởng
“Ngày mai rồi sẽ khác”. Họ nói những câu đại loại như “Bây giờ tôi đang rất bận, áp lực tại công
việc, áp lực tại gia đình, áp lực phải cạnh tranh, phải liên tục trả lời, hồi đáp những tin nhắn,
email, v.v. Tôi không có thời gian. Sau bốn hay năm tháng nữa, khi nào tôi hoàn thành dự án
này, tôi sẽ dành ra hai, ba tuần để sắp xếp mọi thứ lại, tôi sẽ bắt đầu tập thể dục, tôi sẽ bắt đầu
ngồi thiền để tĩnh tâm hơn, v.v..”
“Ngày mai rồi sẽ khác” là một ảo tưởng, vì sự thật là ngày mai sẽ không khác đâu, và thậm
chí là nó còn điên rồ hơn hôm nay. Bạn hoàn thành xong một dự án, một chỉ tiêu doanh số ư,
ngay lập tức sếp bạn sẽ giao cho bạn một dự án, một chỉ tiêu mới còn nặng nề hơn. Và rồi bạn
lại lặp lại vòng luẩn quẩn “Ngày mai rồi sẽ khác”, “Khi nào tình hình đỡ tồi tệ hơn tôi sẽ bắt đầu”,
và rồi khi thời gian trôi qua, bạn sẽ hối hận vì đáng lý ra mình nên bắt đầu ngay cả khi mọi việc
không hề khả quan.


2. Ảo tưởng của “cái tôi” lập kế hoạch

Ảo tưởng thứ hai là ảo tưởng “cái tôi” khi thực hiện kế hoạch không khác gì với “cái tôi” lập kế
hoạch khác. Nhưng thực sự thì con người thực thi kế hoạch hoàn toàn không giống với con
người lập kế hoạch của bạn. Con người bạn khi lập kế hoạch rất sáng suốt, đầy lạc quan về
viễn cảnh tốt đẹp: tôi sẽ tập thể dục, tôi sẽ không ăn nhiều, không uống rượu bia nhiều, tôi sẽ
làm những việc tốt, v.v. Ngược lại, con người thực thi kế hoạch ấy lại mệt mỏi, chán nản, căng
thẳng. Và khi bạn cứ lập kế hoạch và thất bại trong việc thực thi nó, bạn bắt đầu đánh mất niềm
tin vào bản thân minh.
3. Ảo tưởng về thời gian và nỗ lực cần thiết
Khi lập một kế hoạch, chúng ta cứ kỳ vọng rằng kết quả sẽ đến một cách nhanh chóng. Và khi
mọi việc không xảy ra nhanh như thế, chúng ta bắt đầu chán nản và từ bỏ. Hãy nhớ, thông
thường thì việc thay đổi và kết quả sẽ cần nhiều thời gian và nỗ lực hơn là bạn nghĩ.
4. Ảo tưởng về một “con đường thẳng tắp”
Khi lập kế hoạch, chúng ta thường nghĩ nó sẽ là một con đường “thẳng tắp”, mà quên rằng sẽ có
những khó khăn, thách thức, những sự kiện không ngờ tới, những cuộc khủng hoảng có thể xảy
ra: một ai đó quen với bạn có thể bị bệnh nằng hay qua đời, tai nạn giao thông, cháy nhà, công
ty bạn làm cắt giảm nhân sự, v.v. Và khi một điều gì đó có ảnh hưởng lớn, nhưng có vẻ là có rất
ít khả năng sẽ xảy ra, lại xảy ra, và khiến bạn bỏ cuộc. Hãy nhớ, chắc chắn rằng sẽ có một
điều gì đó sẽ xảy ra, vì có hàng triệu triệu thứ có thể xảy ra.
Tóm lại, khi lập kế hoạch, hãy nhận biết các điều sau đây:
1. Ngày mai sẽ vẫn điên rồ như ngày hôm nay. Vì thế khi lập kế hoạch, đừng ảo tưởng
rằng ngày mai sẽ khác và sẽ dễ dàng hơn so với hôm nay.
2. “Con người lập kế hoạch” và “con người thực thi kế hoạch” của bạn là hai con người
khác nhau. Vì thế hãy nhẹ nhàng bắt đầu lại khi bạn thất bại.
3. Sự thay đổi rõ rệt và kết quả thường khó hơn, tốn nhiều thời gian và nỗ lực hơn bạn
nghĩ.
4. Chắc chắn sẽ có một điều gì đó có ảnh hưởng lớn, nhưng có vẻ là ít khả năng xảy ra, sẽ
xảy ra. Hãy chuẩn bị cho những tình huống đó, và cam kết rằng dù có chuyện gì xảy ra
đi nữa, bạn cũng sẽ tiếp tục bước trên hành trình của mình.
Câu hỏi suy ngẫm
• Bạn có bao giờ hứa với bản thân hay với gia đình của bạn rằng, ngay khi “thời gian điên
rồ này chấm dứt”, bạn sẽ bắt đầu thay đổi một hành vi, thói quen nào đó chưa?
• Bạn có lường trước những tình huống có thể xảy ra trong quá trình lập kế hoạch của
mình?


4) ĐỪNG BỊ RÀNG BUỘC VÀO KẾT QUẢ CỦA HÀNH ĐỘNG
CỦA BẠN

Một trong những bài thơ có ảnh hưởng lớn nhất thế giới, nói về các triết lý cuộc sống và nghệ
thuật lãnh đạo, là bài thơ Bhagavad Gita, hay “Bài hát của Thượng đế”, là phần thiêng liêng
nhất của kinh Hindu. Một trong những điểm tuyệt vời nhất trong Bhagavad Gita, rất đơn giản để
hiểu, nhưng cũng rất khó để áp dụng, đó là “đừng để bị ràng buộc vào kết quả của hành
động của bạn” (nguyên văn: “Do not become attached to the fruits of your labor”).
Đây là một triết lý hoàn toàn trái ngược với suy nghĩ của nhiều người chúng ta, khi mà nền văn
hóa của chúng ta quá tập trung vào việc có được chiến thắng, đạt được các thành tựu trong
công việc, tự hào về những gì mà chúng ta đã làm được. Một trong những căn bệnh phổ biến là
suy nghĩ “Tôi sẽ hạnh phúc khi…”, chẳng hạn như “Tôi sẽ hạnh phúc khi tôi có được nhiều tiền”,
“khi tôi sở hữu chiếc BMW đời mới”, “Tôi sẽ hạnh phúc khi được lên chức”, hay “Tôi sẽ hạnh
phúc khi tôi có người yêu”,…
Và rồi khi chúng ta có được những thứ ấy, chúng ta nhận ra rằng, thực sự thì chúng vẫn không
làm cho chúng ta cảm thấy hạnh phúc. Hạnh phúc sẽ không đến từ việc đạt được các thành tựu
trong công việc, không đến từ chiếc xe BMW, và cũng chẳng đến từ việc có nhiều tiền. Bài thơ
khuyên chúng ta rằng: “Đừng để bị ràng buộc vào kết quả của hành động của bạn”, vì hạnh
phúc là một quá trình, chứ không phải là một kết quả hay điểm đến.
Hãy tưởng tượng rằng bạn đang tham gia một giải đánh golf, và bạn đang cực kỳ khát khao
chiến thắng, phải chiến thắng bằng mọi giá. Trong một lần vung gậy, trái golf không bay theo ý
bạn, mà bay thẳng vào hố cát. Vì bạn bị ràng buộc vào chiến thắng, bạn cảm thấy vô cùng thất
vọng và tức giận bản thân mình. Với tâm trạng tồi tệ đó, bạn lại vung gậy, và lần này trái golf bay
thẳng vào hồ nước. Sự tức giận lên đến đỉnh điểm, bạn quát tháo, chửi bới, quẳng cả gậy của
bạn xuống đất. Bạn phá hỏng cả ngày vui của mình và của người khác. Tại sao ư? Vì ban đầu
bạn đã bị ràng buộc vào kết quả “phải chiến thắng bằng mọi giá”, để rồi sau đó, bạn lại bị ràng
buộc vào kết quả của một cú vung gậy, và nó gây ảnh hưởng đến tất cả các cú vung gậy sau đó.
Bài thơ Bhagavad Gita đã cho bạn một bài học trong đánh golf cũng như trong cuộc sống: Hãy
tập trung vào cú đánh kế tiếp của bạn. Nếu bạn có một cú đánh tồi, hãy mỉm cười, và cho
nó qua đi. Đừng để bị ràng buộc vào kết quả của bất kỳ cú đánh nào, và cũng đừng để bị
ràng buộc vào kết quả cuối cùng.


John Wooden (ảnh), huấn luyện viên vĩ đại nhất trong lịch sử bóng rổ Mỹ, là một người không
bao giờ tập trung vào việc giành chiến thắng. Ông nói rằng: “Trong cuộc sống, điều quan trọng
là chúng ta làm hết khả năng của mình. Nếu chúng ta làm hết khả năng của mình và chiến
thắng, đó là một chiến thắng đầy vinh quang. Nếu chúng ta chưa cố gắng hết sức mà chiến
thắng, thì nó cũng chẳng đáng để chúng ta tự hào. Và nếu chúng ta đã cố gắng hết sức mà thua
cuộc, thì cũng không có gì phải xấu hổ”. Đó cũng là điều mà Bhagavad Gita muốn nói đến “Hãy
làm hết trách nhiệm của bạn. Hãy cố gắng hết sức”.


Nick Saban (ảnh), một huấn luyện viên vĩ đại khác nhưng trong bóng bầu dục, người từng ba lần
đạt giải quốc gia, cũng từng nói “Vấn đề lớn nhất tôi có với chức vô địch này đó là sẽ có hàng tá
những buổi tiệc tùng, hàng tá những thứ gây xao nhãng và phân tâm. Điều mà tôi thực sự muốn
làm đó là quay trở lại luyện tập và tập trung cho mùa giải năm sau”.
Cả hai huấn luyện viên vĩ đại đều đã áp dụng triết lý của Bhagavad Gita: “Trong cuộc sống, hãy
làm hết khả năng của mình. Hãy tập trung cho cú đánh vào trái bóng trước mặt bạn. Dù bạn đã
làm gì trong quá khứ, đã thành công hay thất bại, hay hít một hơi thật sâu và cho nó qua đi. Bạn
không thể thay đổi quá khứ, bạn không thể thay đổi những kết quả của quá khứ. Tất cả những gì
mà bạn có thể làm đó là làm hết khả năng của mình và tập trung cho tương lai”.
Câu hỏi suy ngẫm:
• Bạn đang hướng sự tập trung của mình vào đâu? Vào hành trình mà bạn đang đi, hay
vào kết quả của những hành động của bạn?
• Bạn có thể làm gì ngay hôm nay để học hỏi và phát triển từ những hoàn cảnh, sự kiện và
con người quanh bạn, thay vì chỉ phản ứng với chúng?

5) CHẤP NHẬN THỰC TẠI KHÔNG THỂ THAY ĐỔI (nguyên
văn: Make Peace With What Is)


Cũng trong Bhagavad Gita, có một vị hoàng tử tên là Arjuna, chuẩn bị đối mặt với một trận chiến
rất tồi tệ. Anh phải đưa ra quyết định khó khăn, và những lựa chọn mà anh ta có đều rất tệ hại:
một con đường có đầy rẫy những kẻ thù, còn con đường kia thậm chí còn tệ hơn. Arjuna cảm
thấy rất rối trí. Người đánh xe ngựa của anh, là hóa thân của thần Krishna (ảnh), một trong
những vị thần nổi tiếng nhất trong các vị thần Ấn Độ, cho anh một lời khuyên: Hãy chấp nhận
thực tại không thể thay đổi.
Đây chính là bí quyết để có một cuộc sống bình yên và hạnh phúc. Chúng ta đang ở nơi mà
chúng ta đang ở. Chúng ta có thể đang không ở nơi mà chúng ta mong muốn. Nhiều người
trong chúng ta đi qua cuộc sống với sự tức giận, những cảm xúc tiêu cực. Chúng ta không tha
thứ cho người khác. Vì sao ư? Bởi vì chúng ta đang sống trong quá khứ, hoặc cứ mơ tưởng về
tương lai.
Bài học của Bhagavad Gita là: Hãy sống ở thực tại, tập trung vào nơi mà bạn đang ở. Hãy
nghĩ đến những người có thể đã khiến bạn khó chịu trong quá khứ. Hãy tha thứ cho họ, hãy cho
sự việc ấy qua đi. Khi đi qua cuộc sống, hãy tự nhủ với bản thân rằng: “Tại thời điểm này, tôi
đang ở đây. Đây là điều đang ở ngay phía trước tôi. Tôi có thể làm hết sức của mình như thế
nào trong tình huống này?”, thay vì cứ gặm nhấm quá khứ, hay tập trung vào những điều mà
chúng ta không thể gây ảnh hưởng.
Câu hỏi suy ngẫm:
• Cuộc sống của bạn có thể trở nên tốt hơn như thế nào khi bạn không còn gặm nhấm
quá khứ hay cứ tập trung vào những điều mà mình không thể nào gây ảnh hưởng?
• Khi đối mặt với những thách thức hay những lựa chọn khó khăn, bạn tập trung vào điều
bất công của cuốc sống, hay chấp nhận thực tại, nỗ lực hết sức, và tiếp tục tiến lên?

6) CÁI BẪY “ĐỦ TỐT” (nguyên văn: The Good Enough Trap)
Trong cuộc sống, chúng ta thường nói với bản thân “Đây là con người mà tôi muốn trở thành”.
Thế nhưng, một cách thường xuyên, chúng ta không trở thành con người đó. Thay vào đó,
chúng ta chỉ trở thành một con người kiểu như “đủ tốt”. Chẳng hạn như khi bạn đặt mục tiêu
giảm cân, và rồi một ngày nọ khi bạn bước lên cân và nhận thấy mình vẫn còn nặng hơn cân
nặng lý tưởng 4 hoặc 5 kilogram, thay vì cố gắng tiếp, bạn tự nhủ “Ồ thế này là “cũng được”, hay
“đủ tốt rồi”, và bạn kết thúc hành trình giảm cân của mình.
Tại sao chúng ta lại thường hay chấp nhận cái “đủ tốt” như thế. Lý do là vì khi chúng ta đi qua
cuộc sống, môi trường của chúng ta có xu hướng khiến chúng ta trở nên giống như nó.
Hãy lấy một ví dụ đơn giản là tập thể dục. Thứ nhất, một khi bạn đã đạt được một thân hình
“đủ cân đối”, liệu bạn có nhận được sự khuyến khích, động viên từ môi trường xung
quanh là hãy tiếp tục tập luyện không? Trong nhiều trường hợp, câu trả lời sẽ là


“không”. Bạn sẽ không bị sa thải nếu không tiếp tục tập luyện. Người khác nghĩ rằng bạn như
thế đã “đủ cân đối” rồi, và bắt đầu khen ngợi bạn. Sự thật là sẽ không có quá nhiều lời khuyến
khích để bạn tiếp tục tập luyện và cố gắng thêm một chút nữa. Đó là lý do mà những diễn viên,
ca sĩ thuê cho mình những huấn luyện viên cá nhân, bởi vì họ nhận ra rằng môi trường mà họ
đang sống sẽ không khuyến khích họ để nỗ lực thêm nữa.
Bên cạnh việc bạn không có được sự khuyến khích để tiếp tục nỗ lực, bạn cũng chẳng bị chê
bai hay nhắc nhở nếu như không tiếp tục nỗ lực. Nếu hôm nay bạn không tập luyện, cũng
chẳng ai quan tâm.
Thứ ba, bạn sẽ thường xuyên có được sự khuyến khích cho những hành vi tiêu cực. Bạn
sẽ thường xuyên nghe những câu nói đại loại như “Ôi bạn ổn mà, bỏ tập luyện một ngày thôi”,
“thay vì tập luyện, sao bạn không nhậu, hay chơi đánh bài với chúng tôi nhỉ?”. Chúng ta sẽ
thường xuyên nhận được những lời động viên để làm những hành động đi ngược lại điều mà
chúng ta nên làm để trở thành con người mình mong muốn.
Thứ tư, bạn sẽ thường xuyên nhận được những lời làm nản lòng từ người khác với
những hành vi tích cực, chẳng hạn như “Bạn chẳng cần tập luyện làm gì, chán lắm, tốn thời
gian của bạn thôi”, hay “việc này thì giúp ích được gì chứ”.
Do đó, hãy nhớ hai điều:
• Thứ nhất, bạn cần tạo ra một môi trường mà ở đó, nó sẽ khuyến khích, động viên bạn
làm điều mà bạn biết mình cần phải làm , và sẽ nhắc nhở bạn, cho bạn những phản hồi
ngay lập tức mỗi khi bạn không làm điều đó.
• Thứ hai, hãy tránh xa những người có khả năng khuyến khích, động viên bạn làm điều
sai trái, hoặc chê bai, làm bạn chán nản khi bạn làm điều đúng đắn.
Câu hỏi suy ngẫm:
• Hãy nghĩ về con người mà bạn muốn trở thành. Bạn có đang trở thành con người đó
không? Hay bạn đang chấp nhận một thứ “đủ tốt” mà thôi?
• Hãy nghĩ về môi trường và con người xung quanh bạn. Bạn đang trở nên giống họ hơn,
hay bạn đang trở thành con người mà mình mong muốn?

7) BỤNG MỠ – BỤNG SÁU MÚI


Trên tivi, có lẽ bạn đã từng thấy những mẫu quảng cáo như sau: đầu tiên là hình ảnh về những
người thừa cân, béo phì, đầy uể oải; sau đó là hình ảnh về những người đàn ông và phụ nữ với
cơ thể săn chắc, “sáu múi”, đầy năng động; và rồi cuối cùng họ chưng ra một cái máy chạy bộ
hay gập bụng, nói với bạn rằng chỉ cần mua cái máy này về nhà, cũng không tốn nhiều tiền lắm
đâu, tập luyện một chút, và rồi chỉ một thời gian ngắn sau đó, bạn cũng có một thân hình đáng
mơ ước, ngoài ra còn rất vui nữa. Thế là bạn mua cái máy về, tập luyện như họ bảo, để rồi bạn
thấy “một thời gian ngắn sau đó”, bạn chẳng có sự thay đổi hay tiến triển nào, thế là bạn thất
vọng, và chiếc máy được cất vào trong xó!
Những mẫu quảng cáo như vậy đánh vào cái “ảo tưởng” của chúng ta: ảo tưởng rằng có một
phương pháp nhanh chóng, một giải pháp dễ dàng, rằng bằng cách mua sản phẩm này, hay
tham gia lớp học này, hay gặp gỡ người này, và rồi mọi thứ sẽ được giải quyết, tôi sẽ chuyển cái
“bụng mỡ” này thành “sáu múi” mà chẳng cần mất nhiều công sức.
Cuộc sống không hề đơn giản như vậy. Thứ nhất, nó sẽ luôn khó khăn hơn là chúng ta
nghĩ. Bạn sẽ không có cái bụng “sáu múi” trong vòng hai, ba tuần được đâu. Những người đạt
được “sáu múi” là nhờ họ luyện tập mỗi ngày, và luyện tập một cách cực kỳ chăm chỉ và kỷ luật.
Thứ hai, khi lập kế hoạch thay đổi, bạn hay không xét đến những việc cần đến bạn , chẳng
hạn như bạn phải làm các công việc nhà, phải chăm sóc cha mẹ hay con cái, cho chó hay mèo
nhà bạn ăn, v.v..
Thứ ba, thậm chí khi bạn đã đạt được cái mà bạn mong muốn, bạn quên mất việc duy
trì nó.
Cuối cùng, chúng ta hay kỳ vọng vào các phần thưởng sẽ đến với chúng ta. Chẳng hạn
như một cậu sinh viên nghĩ rằng vì mình béo phì nên không được cô gái nào yêu mến. Thế là
cậu ra sức luyện tập, chạy bộ mỗi ngày. Vậy mà khi cậu ta đã đạt được một thân hình “cân đối”
hơn, các cô gái vẫn thường xuyên cười nhạo cậu. Thế là cậu thầm nghĩ “Đợi đã nào, ngày xưa
mình bị béo phì, không có bạn gái nào thích mình, nhưng ít ra mình không cần phải tập thể dục
cực khổ, mà còn được ăn pizza. Giờ đây, vẫn chẳng có đứa con gái nào thích mình, mà mình
còn phải tập thể dục, mà chẳng được ăn pizza nữa”. Thế là cậu ngay lập tức quay trở lại như
xưa.
Do đó, để trở thành con người mà bạn mong muốn trở thành, hãy nhớ:
• Thứ nhất, nó sẽ luôn tốn nhiều thời gian mà nỗ lực hơn là bạn nghĩ, và tôi sẽ vẫn phải
đối mặt với những vấn đề hằng ngày cần tôi, và có thể đẩy tôi khỏi hướng đi của mình.
• Thứ hai, một khi đã đạt được mục tiêu, tôi cần phải duy trì nó.
• Thứ ba, nếu bạn muốn làm một điều gì đó, đừng làm nó bởi vì một phần thưởng to lớn
nào mà bạn có thể được nhận. Hãy làm nó đơn giản bởi vì nó là điều ĐÚNG ĐẮN mà
bạn biết mình cần làm.
• Cuối cùng, nhớ rằng không có một phương pháp nhanh chóng, một câu trả lời dễ dàng
nào, sẽ không có cái máy nào mà bạn có thể mua và có thể thay đổi cuộc đời bạn. Nếu
bạn muốn trở nên tốt hơn, trở thành con người mà mình mong muốn, bạn phải lao động
chăm chỉ để tạo nên điều ấy.
Câu hỏi suy ngẫm:
• Khi tôi lập kế hoạch để thay đổi, có những tác nhân nào bên ngoài có thể gây ảnh hưởng
đến quá trình trở thành con người mà tôi mong muốn? Tôi sẽ giải quyết chúng như thế
nào?
• Khi mong muốn thay đổi một hành vi, thói quen, bạn đang làm nó bởi vì một phần
thưởng nào đó mà bạn có thể được nhận, hay vì bạn nghĩ đó là điều ĐÚNG ĐẮN mà
bạn cần làm?

8) SỐ PHẬN VÀ LỰA CHỌN
Khi đi qua cuộc sống, chúng ta thường xuyên đối mặt với một trong hai loại vấn đề: những vấn
đề thuộc về số phận, và những vấn đề thuộc về lựa chọn. Số phận là những điều chúng ta
không thể kiểm soát. Lựa chọn là những điều chúng ta có thể kiểm soát.


Trong thần thoại La Mã, có hai vị thần tượng trưng cho hai khía cạnh này. Một là nữ thần
Fortuna (ảnh), người mang đến sự may mắn hay điều xui xẻo, tượng trưng cho số phận, cho
những điều thất thường của cuộc sống mà chúng ta không thể kiểm soát. Trong câu chuyện
thần thoại, đây là vị thần bị mù, vì thế cô không biết mình đang đem lại điều gì cho cuộc sống.


Cô có một bao đựng đầy những đồng tiền, và cô rải xuống trần thế một cách ngẫu nhiên. Nếu
bạn may mắn, bạn sẽ có rất nhiều tiền; còn nếu xui xẻo, bạn sẽ chẳng có gì cả.

Nữ thần Fortuna còn có một cái bánh xe, gọi là “bánh xe may mắn” (ảnh), mà mỗi khi được
quay, nó sẽ quyết định số phận của bạn. Bánh xe may mắn có thể nói: người này là nhà vua,
người này sẽ trở thành vua, người này đã từng làm vua, người này thì không là gì cả, v.v..Trong
cuộc sống của chúng ta, cũng có rất nhiều điều mà chúng ta không thể kiểm soát. Thế mà chúng
ta đã tốn biết bao nhiêu thời gian để than vãn về nó: thời tiết, quá khứ, những người mà ta
không thể thay đổi, v.v..


Vị thần thứ hai là vị thần Disciplina (ảnh), đại diện cho sự kỷ luật (tiếng anh là discipline), cho
học tập, cho sự làm việc chăm chỉ, cho những gì mà chúng ta có thể kiểm soát và thay đổi.
Cuộc sống giống như một ván bài. Số phận là những quân bài bạn đã được chia, bạn
không thể thay đổi nó, thế nhưng bạn có thể lựa chọn để chơi với những quân bài đó như
thế nào. Bạn không thể thay đổi quá khứ, không thể thay đổi những gì đã xảy ra. Bạn cũng có
thể thấy, cuộc sống cũng chẳng hề công bằng. Thế nên hãy thôi than vãn về số phận, về sự bất
công, những điều mà chúng ta chẳng thể kiểm soát. Hãy sống chủ động hơn với lựa chọn: Làm
thế nào tôi có thể chấp nhận những quân bài mà mình đã được chia, và làm thế nào tôi có thể
chơi tốt nhất với chúng?
Câu hỏi suy ngẫm
• Những hoàn cảnh, sự việc, con người nào mà bạn có thể kiểm soát? Những điều nào
trong cuộc sống mà bạn không thể kiểm soát?
• Bạn có đang dành thời gian để kiểm soát những con người hay hoàn cảnh mà bạn
chẳng thể nào kiểm soát hay gây ảnh hưởng không?

9) VÒNG TRÒN TẠO LẬP
Trong quá trình trở thành con người mà bạn mong muốn, bạn có thể gặp hai trường phái.
Trường phái thứ nhất nói rằng: Thế giới tạo nên tôi, những tác nhân của môi trường hình thành
nên con người tôi. Ngược lại, trường phái thứ hai là trường phái trong cuốn sách và bộ phim nổi
tiếng “Luật hấp dẫn”: Tôi tạo ra thế giới: tôi hình dung ra nó, tôi khiến nó xảy ra theo ý của tôi.
Vòng tròn tạo lập cho rằng hai điều này xảy ra cùng một lúc: tôi tạo ra thế giới, tôi có thể tạo
nên sự khác biệt; và đồng thời, thế giới xung quanh tạo ra tôi. Do đó, khi lập kế hoạch cho
tương lai, bạn cần làm hai việc:
• Thứ nhất, nếu tôi muốn tạo ra một con người khác hơn và tốt hơn , điều gì về bản thân
tôi mà tôi cần thay đổi? Có thể đó là cách mà tôi hành xử, giao tiếp, điều mà tôi tập
trung, hay cách mà tôi đối mặt với cuộc sống.
• Thứ hai, chúng ta cần nhìn vào môi trường xung quanh mình. Điều gì về môi trường
xung quanh tôi mà tôi cần thay đổi? Bởi vì tôi tạo ra nó, và nó tạo ra tôi, cùng một lúc.
Câu hỏi suy ngẫm:
• Bạn có tin rằng bạn có thể tạo sự khác biệt trong cuộc sống, cho thế giới xung quanh
bạn?
• Môi trường của bạn tạo ra bạn như thế nào? Nó gây ảnh hưởng đến bạn như thế nào?

10) SỰ GẮN KẾT CỦA NHÂN VIÊN
Trong các buổi hội thảo về nhân sự, các công ty thường xuyên thảo luận về việc làm thế nào để
tăng sự gắn kết của nhân viên: bằng cách trao quyền, đào tạo và phát triển, lương bổng và phúc
lợi, hệ thống đánh giá năng lực, quan hệ nhân viên,…
Những điều ấy đều tốt cả, nhưng có vẻ có một thiếu sót rất lớn: 100% điều mà các công ty thảo
luận là làm thế nào họ tăng sự gắn kết của nhân viên, và hoàn toàn 0% nói về điều mà các nhân
viên có thể làm để có thể tự tăng sự gắn kết của họ với công việc. Tất cả điều họ nói là tốt, thế
nhưng họ đang bỏ mất một nửa vế của phương trình, một nửa mấu chốt của vấn đề.



Bạn có từng đi máy bay, và thấy hai người tiếp viên hàng không hoàn toàn trái ngược. Một
người thì đầy năng lượng, luôn tích cực và nhiệt tình; còn người kia thì cáu gắt, tiêu cực, buồn
chán. Cùng một hãng máy bay, cùng một mức lương, cùng một đồng phục, cùng một hệ thống
gắn kết nhân viên, vậy điều khác biệt là gì? Điều khác biệt không nằm ở bên ngoài, mà nó nằm
ở bên trong mỗi người.
Các hệ thống nhân sự gắn kết nhân viên khiến nhân viên của họ luôn tập trung vào câu hỏi thụ
động: “Công ty có thể giúp gì cho tôi”, chứ không phải câu hỏi chủ động “Tôi có thể tự giúp gì
cho bản thân mình?”. Bằng cách giúp cho nhân viên tập trung vào việc tìm cách tự giúp đỡ và
tạo sự gắn kết với bản thân họ, và cho họ biết họ có thể tạo ra sự khác biệt như thế nào, chúng
ta có thể tạo ra sự thay đổi đáng kể và tích cực. Và điều này sẽ đem lại kết quả tốt đẹp cho công
ty, cho khách hàng, cho nhân viên, và cho cả bản thân bạn.
Câu hỏi suy ngẫm:
• Công ty của bạn có một chương trình gia tăng sự gắn kết của nhân viên với công việc
không? Nó có hiệu quả không?
• Bạn có một chiến lược, một kế hoạch gắn kết cho riêng bản thân mình không? Nếu chưa
có, tại sao lại chưa? Nếu có rồi, nó trông như thế nào?

11) HƠI THỞ CUỐI CÙNG
“Lời khuyên tốt nhất mà bạn có sẽ không đến từ bên ngoài, nó đến từ bên trong sâu thẳm con
người bạn” –Marshall Goldsmith

Hãy nhắm mắt lại, và tưởng tượng: Bạn là một ông cụ, bà cụ 95 tuổi, già yếu, đang nằm trên
giường bệnh, hấp hối và chuẩn bị đón nhận cái chết. Tuy nhiên, trước khi trút hơi thở cuối cùng,
bạn được Thượng đế trao tặng cho một món quà, đó là bạn có khả năng quay trở lại những
khoảng thời gian trong quá khứ và xem lại toàn bộ cuộc đời mình. Không chỉ thế, bạn cũng có
cơ hội dừng lại một lúc để trò chuyện với chính bản thân mình ngay trong lúc này đây, đưa cho
anh ta, cô ta một vài lời khuyên để giúp anh ta, cô ta có thể trở thành một người tốt hơn, một
nhà lãnh đạo tốt hơn, hay có một cuộc sống hạnh phúc, ý nghĩa hơn. Bạn nghĩ rằng bạn sẽ đưa
ra những lời khuyên gì cho con người ấy? Có thể bạn khuyên người ấy làm gì, và không nên
làm gì, hay vấn đề nào quan trọng, và vấn đề nào là không. Bạn không cần phải nói gì, hay làm


gì, hay viết gì cả, hãy trả lời câu hỏi ấy trong đầu của bạn: Lời khuyên nào mà cụ ông, cụ bà 95
tuổi ấy, đầy sáng suốt và hiểu biết, sẽ đưa cho bạn?
Bất kể bạn nghĩ đến điều gì, hãy tìm cách để bắt đầu làm điều ấy. Nhiều cuộc phỏng vấn đã
được thực hiện cho những người già, sắp phải đối mặt với cái chết, với câu hỏi: Bạn có lời
khuyên gì? Nhìn chung, có ba câu trả lời được đưa ra, đối với khía cạnh cuộc sống cá nhân:
• Lời khuyên đầu tiên rất ngắn gọn: Hãy sống hạnh phúc. Không phải tuần sau, không
phải tháng sau, không phải năm sau, mà hãy sống hạnh phúc ngay tại thời điểm này. Có
một căn bệnh đang lan truyền khắp thế giới, gọi là căn bệnh “Tôi sẽ hạnh phúc
khi…”: “Tôi sẽ hạnh phúc khi có thật nhiều tiền”, “Tôi sẽ hạnh phúc khi tôi có người yêu”,
“Tôi sẽ hạnh phúc khi tôi được lên chức”, “Tôi sẽ hạnh phúc khi tôi có chuyến du lịch ấy”,
v.v..Hãy nghe lời khuyên từ những người 95 tuổi ấy: “Tôi đã quá bận rộn theo đuổi thứ
mà tôi không có. Tôi đã không nhìn ra những điều mà tôi có”. Bạn có thể là người may
mắn nhất trên thế gian này: bạn có thể có gia đình, bạn bè, có một công việc, có sức
khỏe, có tuổi trẻ, v.v..Đừng mãi dành thời gian tìm kiếm thứ mà bạn không có, vì nó sẽ
khiến bạn không nhìn ra những gì mà mình đang có.
Nếu bạn hỏi bất kỳ một bậc cha mẹ nào trên thế giới, hãy hoàn thành câu sau chỉ với một từ:
“Khi con tôi lớn lên, tôi muốn nó sẽ trở nên…”. Một từ đầu tiên xuất hiện trong đầu của họ, một
từ quan trọng hơn bất kỳ một từ nào khác, bất kể đó là quốc gia hay dân tộc nào, đó sẽ là
từ: hạnh phúc. Bạn muốn con cái bạn trở nên hạnh phúc. Bạn muốn cha mẹ bạn trở nên hạnh
phúc. Bạn muốn những người bạn thương yêu sẽ hạnh phúc. Vậy tại sao bạn không là người
đầu tiên đại diện cho sự hạnh phúc? Hãy hạnh phúc.
• Lời khuyên thứ hai mà những người già sẽ cho bạn, đó là: Hãy dành nhiều thời gian
hơn cho gia đình và bạn bè. Bạn có thể đang làm việc cho một công ty có tiếng tăm,
bạn có thể đang là một nhà quản lý cừ khôi. Nhưng khi bạn 95 tuổi và nằm trên giường
bệnh, đón chờ cái chết, và rồi chẳng có nhân viên nào đến để vẫy tay chào bạn lần cuối,
bạn mới chợt nhận ra rằng, gia đình và những người bạn thân của bạn quan trọng như
thế nào. Họ chính là những mối quan hệ quan trọng nhất, nhưng đã quá nhiều lần bạn
lãng quên họ.
• Lời khuyên thứ ba mà một ông cụ, bà cụ 95 tuổi sẽ cho bạn, đó là: Hãy dũng cảm theo
đuổi ước mơ của mình. Bởi vì nếu bạn không theo đuổi nó vào lúc bạn 45 tuổi, bạn
cũng có thể không bắt đầu nó năm bạn 55 tuổi, và rồi đến lúc bạn 85 hay 95 tuổi, bạn
chẳng còn sức lực để có thể thực hiện nó được nữa. Đó không nhất thiết phải là một
điều gì đó quá vĩ đại hay lớn lao. Có thể đó đơn giản là những điều nhỏ bé: đi du lịch đến
một địa điểm bạn hằng mong ước, học tiếng Tây Ban Nha, chơi đàn guitar. Một vài
người có thể nghĩ ước mơ của bạn thật ngốc nghếch. Nhưng bạn quan tâm để làm gì
chứ? Đó không phải giấc mơ của họ, mà là giấc mơ của bạn. Đó không phải cuộc sống
của họ, mà là cuộc sống của bạn.
Đó là ba lời khuyên về khía cạnh cuộc sống cá nhân. Ở khía cạnh sự nghiệp và công việc, cũng
có ba lời khuyên, và nó cũng không khác nhiều lắm:
• Thứ nhất, hãy hạnh phúc và vui vẻ trong công việc của bạn. Cuộc đời rất ngắn, nên
hãy luôn hạnh phúc và vui vẻ.
• Thứ hai, làm bất kể điều gì mà bạn có thể giúp đỡ người khác. Lý do chính để giúp
người khác không hề liên quan đến tiền bạc hay danh tiếng. Lý do để giúp người khác
còn sâu sắc hơn thế nhiều. Con người bạn khi 95 tuổi sẽ rất tự hào về bạn nếu bạn giúp
đỡ người khác, và sẽ rất thất vọng nếu như bạn không làm điều ấy. Nếu bạn không tin,
bạn hãy tìm đến bất kỳ một nhà quản lý nào đã nghỉ hưu, hãy hỏi họ “Điều gì thực sự
làm bạn tự hào?”. Sẽ chẳng có ai nói với bạn rằng một căn phòng làm việc to hay số tiền
họ kiếm được cả. Thay vào đó, họ sẽ nói về những người mà họ đã giúp đỡ.
• Lời khuyên thứ ba cũng tương tự, hãy theo đuổi những điều bạn cho là đúng, chấp
nhận rủi ro nhiều hơn. Thế giới đang thay đổi; ngành công nghiệp của bạn đang thay
đổi, nhưng bạn vẫn làm điều mình cho là đúng. Có thể bạn không dành chiến thắng,
nhưng ít nhất bạn đã cố gắng. Khi già đi, hầu như chúng ta sẽ không hối hận về những
rủi ro mà chúng ta đã nắm lấy nhưng thất bại. Nhưng chúng ta luôn hối hận về những rủi
ro mà chúng ta đã không nắm lấy.
Câu hỏi suy ngẫm:





Hãy tưởng tượng bạn 95 tuổi. Lời khuyên nào mà con người 95 tuổi ấy sẽ cho con
người bạn ngay lúc này về những điều quan trọng và những điều không quan trọng?
Bạn có giấc mơ nào không? Có điều gì mà bạn rất muốn thử làm không? Hãy theo đuổi
nó!



Tài liệu bạn tìm kiếm đã sẵn sàng tải về

Tải bản đầy đủ ngay

×