Tải bản đầy đủ

Tìm hiểu về tệ nạn ma túy ở việt nam.

I.

Lời mở đầu:
Từ khi giành lại được nền độc lập dân tộc, Việt Nam đã trải qua qua
mấy thập kỷ sống theo kinh tế kế hoạch tập trung rồi lại chuyển sang kinh tế
thị trường. Sự thay đổi đó đem lại nhiều thành tựu trong việc phát triển kinh
tế song cũng kèm theo rất nhiều mặt trái của xã hội: sự phân hóa giàu nghèo
càng ngày càng sâu sắc, sự chênh lệch quá lớn trong thu nhập, sự xuống cấp
của đạo đức xã hội, sự hình thành lối sống thực dụng, trụy lạc…. Từ những
hệ quả đó đã sản sinh ra vô vàn những tệ nạn xã hội, gây những tác hại to
lớn cho đất nước. Trong đó phải kể đến tệ nạn ma túy.
Tệ nạn nghiện ma túy và các chất gây nghiện đang gây khủng hoảng
trên toàn thế giới và riêng ở Việt Nam, tệ nạn này đang phát triển theo chiều
hướng trẻ hóa đã tạo nên sự lo lắng cho toàn xã hội. Không chỉ tác hại do
gây ra sự nghiện ngập rồi dẫn đến tội ác, làm băng hoại giá trị đạo đức mà
chính cách sử dụng ma túy chủ yếu qua con đường tiêm chích làm cho đại
dịch toàn cầu HIV/AIDS có nguy cơ lan truyền rộng rãi trong xã hội.
Nhận thức rõ sự nguy hiểm này, Đảng, Nhà nước ta đã đưa ra nhiều biện
pháp nhằm ngăn chặn sự xâm nhập của ma túy trong nhân dân cũng như
tuyên truyền những thông tin truyền thông về tác hại của ma túy trong và
các chất gây nghiện nhưng vẫn còn không ít người vẫn chưa thấy rõ tác hại

của nó. Sự xâm nhập của ma túy càng quy mô và phức tạp hơn trước rất
nhiều cũng như sự tác động của nó vào đại bộ phận nhân dân càng trở nên
khó lường hơn.
Vì những lí do trên, thông qua bài tiểu luận này, em muốn cho người
đọc có một cái nhìn tổng quát hơn về ma túy cũng như tình hình, giải pháp
đẩy lùi tệ nạn ma túy ở nước ta hiện nay.

II.

Nội dung:
1. Khái niệm, phân loại:
1.1 Khái niệm
Ma túy là tên gọi chung chỉ những chất kích thích khi dùng một lần
có thể gây nghiệncó nguồn gốc tự nhiên hay nhân tạo. Những chất này
khi đưa vào cơ thể sống sẽ làm thay đổi trạng thái nhận thức và sinh lý.
1.2 Phân loại ma túy:
- Phân loại theo nguồn gốc: được chia làm 3 loại:



Ma túy tự nhiên: là sản phẩm của các cây trồng tự nhiên và các
chế phẩm của chúng như thuốc phiện, cần sa, cocain.
• Ma túy bán tổng hợp: là các chất ma túy được chế từ ma túy tự
nhiên và một số chất phụ gia khác, có tác dụng mạnh hơn chất
ma túy ban đầu.


Ma túy tổng hợp: là các loại ma túy được điều chế bằng phương
pháp tổng hợp hóa học toàn phần từ hóa chất như: thuốc lắc, ma
túy đá...
Phân loại theo mức độ nghiện và khả năng bị lạm dụng: được chia
làm 2 loại sau:


-



-


Ma túy có hiệu lực cao: là các chất ma túy chỉ cần sử dụng với
một lượng nhỏ đã có thể thay đổi trạng thái tâm sinh lý của người
sử dụng (mức độ kích thích mạnh), và sử dụng vài lần có thể gây
nghiện. Ví dụ: thuốc phiện, heroine, cocaine, thuốc lắc…
• Ma túy có hiệu lực thấp: là các chất ma túy phải sử dụng nhiều
lần với một lượng lớn thì mới làm thay đổi được trạng thái tâm
sinh lý của người dùng và gây nghiện; ví dụ: thuốc lá, thuốc
lào…
Phân loại theo sự tác động sinh lý trên cơ thể người: được chia làm 3
loại:


Nhóm thuốc an thần, ức chế hệ thần kinh trung ương: Thuốc
phiện, những chất chế ra từ thuốc phiện (heroine, morphine,
cocaine, methadone và pethidine) và thuốc ngủ (lumiau, valium,
seconau phenobacbital, serepax, mogadon, seduexen…). Tác
động chủ yếu khi sử dụng là buồn ngủ, an thần, yên dịu, giảm
nhịp tim, giảm hô hấp…
• Nhóm các chất gây kích thích: Bao gồm amphetamine và các dẫn
xuất của nó; có tác dụng làm tăng sinh lực, gây hưng phấn, tăng
hoạt động của cơ thể, tăng nhịp tim, hô hấp…
• Nhóm các chất gây ảo giác: điển hình gồm LSD (Lysergic Acid
Diethylamide) hay còn gọi là ma túy gây ảo giác, ecstasy (thuốc
lắc). Việc sử dụng các chất này với lượng lớn có thể làm thay đổi
nhận thức về hiện tại, về môi trường xung quanh; khiến cho
người dùng có thể nghe thấy, nhìn thấy những sự việc không có
thật (ảo thanh, ảo giác).
2. Biểu hiện, dấu hiệu nhận biết:
2.1 Biểu hiện:
- Về thực lực sống: Người nghiện thuốc phiện sống phụ thuộc vào

-

thuốc nên có sức khỏe rất yếu, hệ miễn dịch kém nên dễ chịu sự tấn
công của nhiều loại bệnh, đặc biệt là các loại bệnh truyền nhiễm.
Về tinh thần: Dù đang phê thuốc hay không thì những người nghiện
thường mất hết niềm tin vào cuộc sống. Họ sống thiếu ý chí, thiếu
quyết tâm, luôn thất vọng, thậm chí là tỏ ra lập dị, khó hiểu.


-

-

Về tâm lý: Không giống như những người bình thường khác, người
nghiện bị suy giảm trong mọi chức năng, trong đó có cả trí nhớ, khả
năng suy nghĩ, tư duy, thậm chí là mất phương hướng, làm những
việc tiêu cực như ăn cắp, ăn trộm… và không cảm thấy hứng thú
trong bất cứ một hoạt động sống nào. Khi được hỏi đến, người
nghiện ma túy luôn tìm câu trả lời thoái thác để lẫn tránh bản thân,
nói không bao giờ đi đôi với làm.
Về quan hệ xã hội: Không cần nói cũng có thể biết được, một trong
những dấu hiệu nhận biết người nghiện ma túy là họ ít khi quan hệ
xã hội với mọi người, sống vật vờ, cô lập, đơn giản là vì sợ sự ồn ào
và muốn lẩn tránh người khác.

2.2 Dấu hiệu nhận biết:
- Giờ giấc sinh hoạt thay đổi thất thường: ngủ nhiều vào ban ngày
-

-

-

-

-

-

nhưng đêm lại thường ít khi ngủ, thức khuya, dậy muộn…
Đi ra ngoài hay về nhà thường theo một quy luật. Đến một giờ cố
định trong ngày, dù có đang bận việc thì người nghiện cũng sẽ tìm
cách lẩn trốn ra khỏi nhà để đến nơi hút hít, tiêm chích cho thỏa cơn
nghiện.
Thường xuyên tụ tập với những bạn bè xấu, thường là những người
vô công rồi nghề, hay thậm chí là những người sử dụng ma túy khác.
Dấu hiệu nhận biết người nghiện là họ chỉ thích ở một mình, ở
những nơi kín đáo, yên tĩnh và ngại tiếp xúc với người khác, kể cả
bố mẹ, anh chị em hay bạn bè.
Luôn có điều vô hình nào đó khiến họ cảm thấy lo lắng, bồn chồn,
đứng ngồi không yên. Và khi ai đó đụng chạm tới, người nghiện sẽ
có biểu hiện nói nhiều, chống đối, nói quanh co và cáu gắt.
Thường xuyên ngáp vặt trong ngày, người thơ thẩn, mệt mỏi.
Người nghiện không muốn làm bất cứ việc gì, đặc biệt là lao động
chân tay và làm các việc vệ sinh cá nhân như tắm gội, giặt giũ…
Nếu là học sinh – sinh viên, người nghiện ma túy thường hay ngủ gật
trong giờ, bỏ học, đi học muộn, hay trốn học giữa giờ vào thời gian
cố định. Đồng thời, học lực sẽ giảm sút một cách nhanh chóng.
Trong túi quần hay túi áo, cặp xách của người nghiện thường có
thuốc lá, kẹo cao su, giấy bạc, bật lửa, hay thậm chí là kim tiêm,
thuốc phiện, heroin gói nhỏ…
Trên cơ thể người nghiện có nhiều nốt châm kim nhỏ, thường là ở cổ
tay, mu bàn tay, khuỷu tay, mắt cá chân, cổ hay bẹn...
Nhu cầu chi tiêu của người nghiện ngày càng nhiều nhưng không
phải chi tiêu vào những việc rõ ràng, chính đáng vì thường là dùng
để mua thuốc phiện. Nếu không có tiền, họ sẽ xin người thân hoặc
bán hết đồ đạc, thậm chí là vay nợ và ăn cắp vặt…


3. Nguyên nhân:
- Để xoa dịu bản thân: Một số người chịu ảnh hưởng từ các chứng

-

-

-

bệnh như ám ảnh sợ xã hội, rối loại do căng thẳng, và trầm cảm sử
dụng ma túy nhằm làm giảm các chứng bệnh này. Đặc biêt, sự căng
thẳng có thể đóng vai trò quan trọng trong việc thôi thúc sử dụng ma
túy lần đầu, tiếp tục sử dụng ma túy hoặc tái sử dụng ma túy trong
quá trình hồi phục.
Để làm việc tốt hơn: Một số người chịu áp lực nào đó nên phải tăng
cường hoặc cải thiện khả năng hoạt động của mình bằng hóa chất.
Điều này có thể khiến họ thử nghiệm và tiếp tục sử dụng ma túy,
chẳng hạn như những loại chất kích thích kê đơn hoặc các loại chất
kích thích dạng đồng hóa, kích thích nội tiết tố nam.
Để tìm kiếm khoái cảm: Hầu hếy các loại ma túy đều mang tới cho
người dung khoái cảm mạnh mẽ. Những kháoi cảm ban đầu này
cũng thường đi cùng với một số tác dụng phụ khác, tùy vào từng loại
ma túy được sử dụng. Chẳng hạn với những chất kích thích như
cocaine, cơn “phê” thường đi cùng với cảm giác về sức mạnh, sự tự
tin và năng lượng tràn đầy. Ngược lại, cơn “phê” với những ma túy
dạng thuốc phiện như hẻoin hay đi kèm với cảm giác thư giãn và
thỏa mãn,
Vì tò mò và vì “những ngừoi khác cũng đang sử dụng”: Thanh thiéu
niên là đối tượng đặc biệt dễ bị ảnh hưởng bởi lsy do này, vì họ
thường chịu áp lực lớn từ bạn bè. Thanh thiếu niên cũng thường có
xu hướng thực hiện những hành vi liều lĩnh để gây ấn tượng với bạn
bè, để thể hiện sự độc lập, sự nổi loại thoát khỏi tấm kiểm soát của
cha mẹ và những quy tắc xã hội.

4. Các yếu tố tâm lý – xã hội của người tham gia tệ nạn ma túy:
4.1 Tâm lý người sử dụng ma túy:
- Người nghiện ma túy là người có hành vi tự mình hoặc nhờ người

-

-

khác đưa trái phép chất ma túy vào cơ thể dưới bất kì hình thức ào
nhằm đáp ứng nhu cầu về ma túy.
Hành vi sử dụng trái phép chất ma túy được biểu hiện cụ thể từ
chuẩn bị địa điểm, chuẩn bị chất ma túy, dụng cụ phương tiện để sử
dụng đến hành vi đưa ma túy vào cơ thể. Thông thường người
nghiện ma túy tự đưa ma túy vào cơ thể để thỏa mãn cơn nghiện,
hoặc người nghiện tiêm chích cho nhau.
Người nghiện ma túy khi lên cơn sẽ bất chấp đạo lý, lẽ phải và pháp
luật. Họ sẵn sang làm tất cả, kể cả phạm tội để có tiền thỏa mãn nhhu
cầu ma túy. Vì vậy 85% số người nghiện ma túy có tiền án, tiền sự.


-

-

-

-

Bọn tội phạm khác khi kiếm được nhiều tiền thì lao vào cuộc ăn
chơi, nhậu nhẹt, nghiện hút, cờ bạc…. kích thích các tội phạm khác
phát triển, giết người, trộm cắp, cướp giật….
Khi dung ma túy kích thích hoạt động hoặc ảo giác người nghiện có
nhận thức và hành động không phù hợp với đạo đức, tập quán và
pháp luật. 80% số người nghiện ma túy trả lời: sẵn sang làm tất cả
mọi việc để thỏa mãn nhu cầu ma túy.
Đối với người nghiện ma túy có quan hệ quen biết tụ tập để dử dụng
trái phép chất ma túy, nguồn ma túy và dụng cụ là do góp tiền mua
hoặc luân phiên nhau bỏ tiền mua (nay người này, mai người khác),
địa điểm tụ tập sử dụng ma túy không cố định. Có thể bị truy tố về
tội sử dụng trái phép chất ma túy.
Đặc biệt người mới dung thử, họ sẽ tâm sự vói những người gần gũi
thân thiết về những cảm giác mới lạ.

4.2 Biểu hiện tâm lý của tội phạm ma túy:
- Đặc điểm nổi bật của tội phạm vềma túylà hoạt động theo dây

-

-

-

chuyềnkhépkínvừa có tính phân đoạnvừa có tính trường diễn, có tổ
chức chặtchẽ, phạm tội liên tục, chất ma túy thường gọn nhẹ,lãi suất
cao.
Các thành viên trong tổ chức tộiphạm thường có mối quan hệ dòng
tộc, huyết thống nên khi bị bắt chúng không khai báođồng bọn, đồng
thời chúng chú ý mua chuộc cán bộ phòng chốngma túy để bao che
cho chúng dễ dàng hoạt động. Thậm chí có đường dây xuyên quốc
gia, hết sức tinh vi, nguy hiểm. Theo đánh giá của các nhà nghiên
cứu tội phạm học thì tội phạm về ma túy tỷ lệ ẩn cao chiếm 90 đến
95%.
Tội phạm về ma túy thường hoạt động bí mật có nhiều thủ đoạn tinh
vi, xảo quyệt,thường có vũ khí nguy hiểm (súng, lựu đạn...)khi bị bắt
giữ thì chúng chống trả quyết liệt.
Vận chuyển ma túy là khâu dễ bị phát hiện trong quá trình hoạt động
tội phạm, do đó bọn tội phạm hết sức chú ý ngụy trang, che dấu mọi
sơ hở trong quá trình vận chuyển. Vận chuyển bằng đường sắt, thủy,
bộ và hàng khôngtừ nước ngoài vào Việt Nam. Trong quá trình vận
chuyển ma túy, bọn tội phạm thường giấu kín ma túy trong người,
trong hàng hóa, hành lý như hòa heroin thành nước cho vô vỏ chai
rượu ngoại, vào các hộp thuốc tây, vào valy 2 đáy hoặc thùng xăng
phụ. Để tránh kiểm tra của cơ quan phòng chống ma túy hoặc chó
nghiệp vụ, bọn tội phạm còn cho các chất thăng hoa mạnh hoặc lá
trầu không... Có đối tượng còn nuốt vào dạ dày, nhét vào bộ phận kín
trong cơ thể người, trong đế giày, dép, mũ, đội tóc giả bó vào người


-

-

-

hoặc chântay. Giấu ma túy trong thùng xăng hai đáy, lốp xe, cốp xe,
bầu lọc gió trong xe máy.
Đối tượng có ma túy thường tìm người quen để bắt mối tiêu thụ.
Chúng thường kiểm tra kỹ những người mua ma túy. Khi mua bán
ma túy thường cho xem mẫu trước, thỏa mãn giá cả, sau đó thống
nhất thời gian địa điểm giao hàng, đặc biệt chúng thường kiếm tra
tiền xem có khả năng mua ma túy hây không, thường thay đổi điểm
hẹn giao hàng để không bị lộ.
Tội phạm về ma túy chúng thường móc nối, mua chuộc các cán bộ
chức năng như cảnh sát, biên phòng, hải quan để dễ dàng hoạt động.
Thủ đoạn tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy cũng rất tinh vi và
đa dạng. Bọn tội phạm thường tổ chức sử dụng ma túy vào ban
đêm, nơi vắng vẻ, ở nhà riêng hoặc thuê nơi đáo để sử dụng, thường
cử người cânh gác, có hệ thống báo động hoặc mật hiệu khi bị phát
hiện. Những người lạ đến mua ma túy chúng không bán, chỉ bán cho
con nghiện và người quen để đề phòng người của công an. Chúng
thường mua chuộc cảnh sát khu vực,chính quyền cơ sở để dễ dàng
hoạt động. Vì vậy có ổ nhóm tổ chức sử dụng ma túy nhiều năm, số
người nghiện đông mới phát hiện.
Bọn chủ chứa thường xuyên khuyến khich con nghiện lôi kéo được
người khác sử dụng ma túy thì sẽ được thưởng như sử dụng ma túy
không mất tiền hoặc cho chịu. Khi bán lẻ ma túy cho con nghiện,
bọn chúng nhận tiền rồi chỉ địa điểm lấy ma túy như để ở gốc cây,
mái nhà hoặc bán qua cửa sổ,do đó lực lượng phòng chống ma túy
khó bắt giữ quả tang người phạm tội ma túy.

5. Tác hại:
5.1 Ảnh hưởng đến bản thân người nghiện:
- Nghiện ma túy gây ảnh hưởng đến sức khỏe của người nghiện, có

thể dẫn đến nhiễm độc mãn tính cho cơ thể, gây ra rối loạn ở từng bộ
phận đến suy nhược toàn thân của người nghiện:
• Đối với hệ tiêu hoá: Người nghiện luôn có cảm giác chán ăn, tiết
dịch của hệ tiêu hoá giảm, thường có cảm giác buồn nôn, đau
bụng; đại tiện lúc lỏng, lúc táo bón.
• Đối với hệ hô hấp: Các chất ma túy kích thích hô hấp gây tăng
tần số thở trong thời gian ngắn, sau đó sẽ gây ức chế hô hấp, nhất
là khi dùng quá liều. Nhiều trường hợp ngưng thở nếu không
được cấp cứu kịp thời sẽ dẫn đến tử vong, đôi khi ngưng thở rất
đột ngột.
• Đối với hệ tim mạch: Các chất ma túy sẽ kích thích làm tăng nhịp
tim, ảnh hưởng trực tiếp lên tim, gây co thắt mạch vành tạo nên


-

-

-

cơn đau thắt ngực, nặng hơn có thể gây nhồi máu cơ tim. Ngoài
ra còn gây nên tình trạng co mạch làm tăng huyết áp.
• Đối với hệ thần kinh: Khi ma túy vào cơ thể sẽ tác động trực tiếp
lên hệ thần kinh trung ương gây nên tình trạng kích thích hoặc ức
chế toàn phần ở bán cầu đại não. Người nghiện nặng có biểu hiện
rối loạn phản xạ thần kinh, đau đầu chóng mặt, trí nhớ giảm sút,
viêm dây thần kinh, rối loạn cảm giác, run chân tay, chậm chạp, u
sầu, ngại vận động, dễ bị kích động dẫn đến tội ác. Nếu dùng liều
cao có thể bị ngộ độc cấp, biểu hiện rối loạn thần kinh nặng, hôn
mê.
• Đối với hệ sinh dục: Không như người ta thường lầm tưởng là
dùng ma túy sẽ làm tăng khả năng tình dục. Ở người nghiện ma
túy, khả năng tình dục suy giảm một cách rõ rệt và hậu quả này
vẫn tồn tại sau khi ngưng dùng thuốc một thời gian khá lâu.
Những nam giới dùng ma túy trong thời gian dài sẽ bị chứng vú
to và bất lực. Còn ở phụ nữ sẽ bị rối loạn chu kỳ kinh nguyệt,
rong kinh, tăng tiết sữa bất thường và vô sinh. Ngoài những tác
hại đã kể trên, người dùng ma túy còn phải chịu những tác hại
khác như hoại tử tế bào gan, ảo thính, ảo thị...
Nghiện ma túy làm mất khả năng lao động, học tập; làm hệ thần kinh
bị tổn hại dẫn đến thoái hoá nhân cách, rối loạn hành vi, dễ vi phạm
pháp luật.
Tiêm, chích ma túy dùng chung bơm kim tiêm không tiệt trùng dẫn
đến lây nhiễm viêm gan vi rut B, C; đặc biệt là lây nhiễm HIV (dẫn
đến cái chết).
Nghiện ma túy làm giảm khả năng sinh con hoặc sinh con ốm yếu,
chậm phát triển về thể lực và trí tuệ.
Dùng ma túy quá liều có thể dẫn đến cái chết.

5.2 Ảnh hưởng đến gia đình:
- Nghiện ma túy làm hao tổn tiền bạc của bản thân và gia đình. Nhu

-

cầu cần tiền để mua ma túy của người nghiện là rất lớn, mỗi ngày ít
nhất từ 50.000 - 100.000 đồng thậm chí 1.000.000 - 2.000.000
đồng/ngày. Để có tiền sử dụng ma túy, nhiều người đã trộm cắp tài
sản của gia đình hoặc thậm chí giết người thân...
Sức khoẻ các thành viên khác trong gia đình có người nghiện bị
giảm sút do lo lắng, mặc cảm, ăn không ngon, ngủ không yên...
Gây tổn thất về tình cảm: Thất vọng, buồn khổ, hạnh phúc gia đình
tan vỡ, ly thân, ly hôn, con cái không ai chăm sóc...
Gia đình tốn thời gian, chi phí chăm sóc và điều trị các bệnh của
người nghiện ma túy.


5.3 Ảnh hưởng đến xã hội:
- Để có tiền sử dụng ma túy, hàng vạn người nghiện đã phạm tội trộm

-

-

cắp, cướp của, giết người, hành nghề mại dâm; tàng trữ, buôn bán
ma túy...; do bị kích thích sau khi sử dụng chất ma túy, nhiều người
đã phạm các tội về gây rối trật tự công cộng, hiếp dâm, đua xe trái
phép, vi phạm luật lệ giao thông, gây mất trật tự an toàn xã hội và
làm gia tăng các tệ nạn xã hội.
Ảnh hưởng xấu đến thuần phong mỹ tục, truyền thống đạo đức của
dân tộc.
Làm giảm sút sức lao động trong xã hội. Tăng chi phí xã hội cho các
hoạt động ngăn ngừa, khắc phục, giải quyết các hậu quả do ma túy
gây nên. Ma túy còn là nguồn gốc, là điều kiện nảy sinh, lan truyền
đại dịch HIV/AIDS (một hiểm họa toàn cầu chưa có thuốc chữa).
Ảnh hưởng đến giống nòi: Do các chất ma túy ảnh hưởng đến hệ
thống hoocmon sinh dục, làm giảm nhu cầu tình dục, gây ảnh hưởng
đến quá trình phân bào hình thành các giao tử, tạo cơ hội cho các
gien độc có điều kiện hoạt hoá, dẫn tới suy yếu nòi giống.

6. Tình hình nghiện ma túy ở nước ta:

Tình hình nghiện ma túy ở nước ta từ những năm cuối thế kỉ 20 đầu
thế kỉ 21 đến nay diễn ra rất phức tạp, tăng giảm một cách khác thường
nhưng nhìn chung là sự giảm chưa thấm vào đâu so với tốc độ tăng lên
chóng mặt số người nghiện. Sau đây là những thống kê, ước tính sơ bộ
của các cấp Bộ, Ngành liên quan về tình hình nghiện ma túy ở nước ta :
- Theo Giáo sư Trần Minh Thái và Bác sĩ Mạc Bìa cho biết đến cuối
thời Chúa Nguyễn và Chúa Trịnh chưa thấy một tư liệu nào nói về
hút thuốc phiện ở Việt nam cả. Mãi cho tới năm 1820 mới bắt đầu có
người hút á phiện do thương nhân người Hoa đem qua.
- Theo báo cáo của Bộ Thương Binh Xã Hội (1996), nước ta ước tính
có khoảng 183.000 người nghiện ma túy. Còn theo báo Tuổi trẻ ngày
04/05/2001 cho biết ở Việt nam có 101.036 người nghiện ma túy
trong đó, 70% ở độ tuổi trẻ, 80% là nghiện nặng, 85,5% đã có tiền án
tiền sự. Riêng ở Hà Nội, số người trẻ nghiện chiếm đến 93%. Trong
đó, học sinh - sinh viên là 2.837 em.
- Trong những năm nước ta đang trong giai đoạn phát triển kinh tế,
phục hồi những hậu quả do chiến tranh gây ra thì kinh phí nhà nước
chi ra cho việc phòng chống ma túy là rất lớn, cụ thể như sau: những
con nghiện ở Việt nam mỗi năm đốt 50 tỉ đồng. Tiền cho chương
trình phòng chống, cai nghiện, quảng bá năm 1996 là 20 tỉ đồng. Từ
năm 1998 - 2000 số tiền chi cho việc phòng chống trong cả nước là
125 tỉ 703 triệu. Số tiền này có thể xây 125 trường trung học cho cả
nước (1 tỉ/trường), hoặc 4 -5 trường đại học (25 - 30 tỉ/trường). Nếu


-

-

-

-

-

-

-

số tiền này chi cho việc xoá đói giảm nghèo (cả nước 2.800 hộ) thì
mỗi hộ được hơn 4,5 tỉ đồng. CŨng trong thời điểm này, tỉ lệ người
nghiện ma túy ở các thành phố lớn tăn lên chóng mặt. Tại thành phố
Hà Nội 1995, có 5.000 người nghiện, đến 1998 là 13.000 người.Tại
Sài Gòn, tháng 07/1997, số người nghiện mà công an nắm được là
4.500 người; đến tháng 07/1998 là 10.038 người, trong đó 81% ở độ
tuổi dưới 30. Nhưng thực tế ước tính, tại Thành phố Hồ Chí Minh có
khoảng 20.000 con nghiện, với 632 khu vực liên quan đến mua bán
tổ chức
Số người nghiện ma túy tăng mạnh từ năm 2000 đến 2007 (khoảng
178.305 người), từ năm 2007 đến nay số người nghiện ma túy có xu
hướng giảm. Đến cuối tháng 6/2011 có khoảng 149.900 người
nghiện ma túy, tăng gấp 2,7 lần so với năm 1994 như vậy mỗi năm
tăng khoảng gần 6000 người nghiện.
Tính đến cuối năm 2009 cả nước có trên 146.700 người nghiện ma
túy có hồ sơ quản lý, giảm 15% so với cuối năm 2008; trên 156.800
người nhiễm HIV đang còn sống, trong đó có gần 34.400 bệnh nhân
AIDS còn sống và trên 44.200 người đã chết.
Theo số liệu thống kê của Ủy ban quốc gia phòng chống AIDS và tệ
nạn ma túy , năm 2010, số người nghiện có hồ sơ quản lý là hơn
143.000 người.
Đến năm 2012 cả nước có khoảng 170.000 người nghiện ma túy có
sổ theo dõi. So với cuối năm 1994, số người nghiện ma túy đã tăng
khoảng 2,7 lần với mức tăng xấp xỉ 10.000 người nghiện mỗi năm.
Trong năm 2013, cả nước có gần 180.000 người nghiện ma túy có hồ
sơ quản lý, tăng 8.259 người (tương đương 4,8% so với năm 2012).
Song kết quả rà soát đến tháng 9/2014 toàn quốc có hơn 204 nghìn
người nghiện ma túy có hồ sơ quản lý của lực lượng Công an, tăng
gần 23 nghìn người (tăng 12%) so với cuối năm 2013.
Cho đến gần đây nhất, năm 2015 toàn quốc thống kê được 201.180
người nghiện ma túy có hồ sơ quản lý, giảm 3.193 người (1,56%) so
với năm 2014.
Người nghiện ma túy đã có 63/63 tỉnh, thành phố, khoảng 90% quận,
huyện, thị xã và gần 60% xã, phường, thị trấn trên cả nước.
Cơ cấu người nghiện ma túy theo vùng miền cũng đã có những thay
đổi đáng kể. Nếu như giữa những năm 90 của thế kỷ trước, nghiện
ma túy chủ yếu phổ biến ở người dân tại các tỉnh miền núi phía Bắc
thì từ giữa những năm 2000 đã tăng mạnh xuống vùng đồng bằng
sông Hồng và khu vực miền Đông Nam bộ. Năm 1994 có tới hơn
61% người nghiện ma túy ở Việt Nam thuộc khu vực các tỉnh Trung
du và miền núi phía Bắc thì tới năm 2009 tỷ lệ này là gần 30%.


-

-

-

-

Ngược lại, tỷ lệ người nghiện ma túy thuộc vùng Đồng bằng sông
Hồng trong tổng số người nghiện ma túy của cả nước đã tăng từ
18,2% lên 31% trong cùng kỳ. Tương tự, tỷ lệ người nghiện ma túy
thuộc các tỉnh miền Đông Nam bộ đã tăng từ 10,2% lên 23%.
Độ tuổi của người nghiện ma túy cũng có xu hướng trẻ hóa. Cuối
năm 2010, gần 70% người nghiện ma túy ở độ tuổi dưới 30 trong khi
năm 1995 tỷ lệ này chỉ khoảng 42%. Hơn 95% người nghiện ma túy
ở Việt Nam là nam giới. Tuy nhiên, tỷ lệ người nghiện là nữ giới
cũng đang có xu hướng tăng trong những năm qua.
Theo số liệu khảo sát của Bộ Lao động Thương binh và Xã hội tại
thời điểm cuối năm 2009, đa số người nghiện ma túy có trình độ văn
hóa thấp, khoảng 10% không biết chữ, 59% có trình độ văn hóa từ
tiểu học tới trung học cơ sở. Có khoảng 2/3 số người nghiện chưa
từng được đào tạo nghề; gần 20% đã được học nghề nhưng không
được cấp bằng, chứng chỉ; khoảng 12% được đào tạo nghề một cách
chính quy, được cấp bằng, chứng chỉ tốt nghiệp. Đa số người nghiện
ma túy không có nghề nghiệp ổn định, chi tiêu chủ yếu từ nguồn hỗ
trợ của gia đình, thu nhập hợp pháp chỉ bằng 1/3 số tiền chi cho ma
túy.
Loại ma túy được sử dụng và hình thức sử dụng ma túy cũng có
nhiều thay đổi phức tạp. Thay cho vai trò của thuốc phiện trong hơn
10 năm trước đây, heroin hiện là loại ma túy được sử dụng chủ yếu ở
Việt Nam, có tới 96,5% người nghiện thường xuyên sử dụng heroin
trước khi tham gia cai nghiên. Mặc dù tỷ lệ người nghiện thuốc
phiện và các chất kích thích dạng Amphetamine (ATS hay ma túy
tổng hợp) tương đương nhau, khoảng 1,2% - 1,4% nhưng theo đánh
giá của Cơ quan phòng chống tội phạm và ma túy của Liên hợp quốc
(UNODC), việc lạm dụng ATS, đặc biệt là Methamphetamine, đang
có xu hướng gia tăng trong người nghiện ma túy tại Việt Nam, nhất
là khi Việt Nam nằm trong khu vực Đông Nam Á là khu vực chiếm
½ số người lạm dụng loại ma túy này trên toàn thế giới. Việc gia tăng
lạm dụng các loại ma túy tổng hợp khiến cho công tác phòng ngừa
và cai nghiện phục hồi cho nhóm người nghiện ma túy gặp rất nhiều
khó khăn.
Cách thức sử dụng ma túy cũng có nhiều thay đổi. Nếu như năm
1995 chỉ có chưa đến 8% số người nghiện tiêm chích ma túy và hơn
88% chủ yếu hút, hít thì tới cuối năm 2009 số người chích ma túy
chiếm hơn ¾ tổng số người nghiện ma túy của cả nước. Hình thức sử
dụng ma túy chủ yếu là tiêm chích với việc dùng chung bơm kim
tiêm đã dẫn tới tỷ lệ lây nhiễm HIV cao trong nhóm người nghiện
chích ma túy (17,2%). Theo số liệu từ Bộ Y tế, người nghiện chích


ma túy cũng là nhóm đối tượng chiếm tỷ lệ cao nhất trong số những
người nhiễm HIV ở Việt Nam (41,1% tính đến cuối tháng 6/2011)
7. Giải pháp
- Phải đẩy mạnh công tác tuyên truyền giáo dục cho người dân hiểu

-

-

-

-

tác hại của ma túy, pháp luật phòng chống ma túy, hình thức tuyên
truyền phải sâu rộng, dễ hiểu, tập trung vào những đối tượng nghiện
ma túy, những đối tượng thanh thiếu niên từ 13 đến 35 tuổi. Hình
thức tuyên truyền như: Pano, áp phích, tờ rơi. Loa truyền thanh tại xã
phường nơi cư trú, yêu cầu gia đình và các đối tượng nghiện cam kết
không sử dụng , không tham gia mua bán vận chuyển ma túy.
Lực lượng Công an phải chủ động xây dựng kế hoạch tham mưu cho
cấp ủy chính quyền xây dựng xã, phường, huyện không có ma túy.
Giao cho gia đình, dòng họ, nhà trường, đoàn thể có trách nhiệm
động viên giáo dục con em như mô hình xây dựng huyện không ma
túy của Yên Mô - Ninh Bình, Tân Lạc- Hòa Bình. Nếu gia đình, nhà
trường, xã hội phối hợp làm tốt công tác phòng, chống ma túy thì tệ
nạn ma túy không tồn tại được ở địa phương mình.
Theo phân công của Chính phủ thì lực lượng phòng chống ma túy
của Bộ Công an; Bộ LĐTB&XH; Bộ Y tế căn cứ vào chức năng
nhiệm vụ chủ động tham mưu cho các cấp ủy, chính quyền địa
phương thường xuyên có kế hoạch tổ chức rà soát thống kê, quản lý
người nghiện, tổ chức cai nghiện cho tất cả các đối tượng nghiện ma
túy dưới mọi hình thức như: Cai nghiện tại cộng đồng, tại trung tâm
cai nghiện bắt buộc, tăng cường mở rộng xã hội hóa, đơn giản hóa
thủ tục điều trị thay thế bằng Methadone với những người nghiện tự
nguyện. Tạo điều kiện thuận lợi cho người nghiện được sử dụng
Methadone tại nơi sinh sống và lao động, học tập công tác.
Đối với các lực lượng điều tra tội phạm ma túy (Công an, Quân đội,
Hải Quan) phải thực hiện tốt Quy chế 113 của Thủ tướng Chính phủ
về đấu tranh phòng chống ma túy, nhất là Cảnh sát điều tra TPMT
phải chủ động điều tra cơ bản, thường xuyên rà soát thống kê người
nghiện, nghi nghiện ma túy lập hồ sơ đưa người nghiện vào giáo dục,
giáo dưỡng và trung tâm cai nghiện bắt buộc, tích cực gọi hỏi răn đe
các đối tượng có điều kiện, khả năng phạm tội ma túy, đối tượng
nghiện ma túy; tổ chức đấu tranh ngăn chặn có hiệu quả ma túy từ
nước ngòai vào Việt Nam; tích cực điều tra triêt xóa các đường dây,
tụ điểm mua bán phức tạp góp phần làm giảm nguồn cung về ma túy.
Tăng cường chính sách xóa đói giảm nghèo, an sinh xã hội cho các
vùng dân tộc, vùng sâu vùng xa, nhất là vùng biên giới Việt - Lào
(Sơn La, Điện Biên, Thanh Hóa, Nghệ An…) để nhân dân tự vươn
lên, không bị đối tượng phạm tội ma túy mua chuộc lôi kéo. Tăng
cường kinh phí cơ sở vật chất cho công tác tuyên truyền phòng,
chống ma túy, công tác cai nghiện và đấu tranh với tội phạm ma túy.
Tích cực tổ chức tập huấn cho các lực lượng chức năng để có đủ
trình độ đảm nhiệm được nhiệm vụ được giao. Chuyển giao chức


-

III.

năng của một số trung tâm cai nghiện bắt buộc samg điều trị thay thế
bằng Methadone hoặc quản lý người nghiện không nơi cư trú ổn
định.
Đề nghị Chính phủ, Quốc hội xem xét sửa lại một số điều Luật Xử lý
vi phạm hành chính và Nghị định 211 về hồ sơ thủ tục đưa người
nghiện vào trung tâm cai nghiện bắt buộc. Bởi hiện nay, nhiều quy
định gây khó khăn, mất nhiều thời gian, chưa phù hợp với thực tế ở
Việt Nam, nhiều địa phương không đủ điều kiện lập hồ sơ đưa người
nghiện ma túy vào trung tâm cai nghiện bắt buộc. Nên bỏ điều kiện:
đưa người nghiện vào trung tâm cai nghiện bắt buộc phải là người
nghiện đã qua cai nghiện tại cộng đồng. Đồng thời quy định việc
thẩm định hồ sơ chỉ cần qua Phòng LĐTB&XH, hoặc Phòng Tư
pháp. Không cần cho người nghiện đọc hồ sơ và được tham dự hội
đồng xét duyệt…vì như vậy rất phức tạp, không đáp ứng được thời
hiệu, thậm chí trong quá trình lập hồ sơ, đưa ra hội đồng xem xét
người nghiện trốn, rất khó khăn cho việc bắt đưa đi cai nghiện bắt
buộc.

Kết luận:
Tình trạng hút hít, tiêm chích ma túy và sử dụng các chất ma túy tổng
hợp ngày càng gia tăng trong xã hội, điều đáng ngại là độ tuổi của người
nghiện ma túy có nguy cơ trẻ hóa. Tỉ lệ người nhiễm HIV/AIDS tăng mạnh
trong đối tượng tiêm chích ma túy, các vụ buôn bán, tàng trữ, vận chuyển
ma túy cũng xảy ra nhiều nơi và rất nghiêm trọng.
Trước tình hình người nghiện ma túy gia tăng, những năm qua Đảng,
Chính phủ đã có nhiều Chỉ thị, Nghị quyết, Chương trình Quốc gia về
phòng chống ma túy, mỗi năm chỉ hàng nghìn tỷ đồng cho phòng chống ma
túy, công tác cai nghiện, đã áp dụng nhiều biện pháp cai nghiện như: cai
nghiện tại gia đình, tại cộng đồng, tại trung tâm cai nghiện bắt buộc…Mỗi
người dân cần phải nâng cao ý thức về tệ nạn ma túy, đề cao cảnh giác đối
với tội phạm ma túy cũng như cần phối hợp với các cơ quan chức năng để
ngăn chặn tệ nạn này ngày càng lây lan ra ngoài xã hội.
Ma túy đang là thách thức nguy cơ đối với mỗi cá nhân, gia đình và xã
hội. Nếu không kịp thời ngăn chặn ma túy sẽ tấn công vào chính chúng ta.
Tệ nạn ma túy đã thực sự trở thành nỗi lo của mọi cá nhân, gia đình và toàn
xã hội, là nguy cơ đe dọa sức khỏe con người, ảnh hưởng kinh tế, trật tự an
toàn xã hội, hạnh phúc gia đình và sự phát triển bền vững của đất nước.



Tài liệu bạn tìm kiếm đã sẵn sàng tải về

Tải bản đầy đủ ngay

×