Tải bản đầy đủ

Phát triển kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa

Lời mở đầu
Sau 1986 nớc ta đã chuyển mô hình kinh tế từ nền kinh tế tập trung quan
liêu bao cấp sang nền kinh tế thị trờng định hớng xã hội chủ nghĩa. Đó là một
quá trình thể hiện sự đổi mới về t duy và ngày càng hoàn thiện cả về lí luận
cũng nh thực tiễn xây dựng chủ nghĩa xã hội chủ nghĩa ở nớc ta. Đây cũng là
một quá trình về sự nhận thức đúng hơn các quy luật khách quan, chuyển từ
một nền kinh tế mang nặng tính chất hiện vật sang nền kinh tế hàng hoá với
nhiều thành phần, khôi phục các thị trờng để từ đó các quy luật thị trờng phát
huy tác dụng điều tiết hành vi các tác nhân trong nền kinh tế thay cho phơng
pháp quản lí bằng các công cụ kế hoạch hoá trực tiếp mang tính pháp lệnh,
xoá bỏ bao cấp tràn lan của nhà nớc để các doanh nghiệp tự chủ, tự chịu trong
sản xuất kinh doanh. Nhà nớcthực hiện quản lí nền kinh tế thông qua pháp luật
và điều tiết thông qua các chính sách và các công cụ kinh tế vỉ mô
Chuyển sang nền kinh tế thị trờng là chuyển sang nền kinh tế năng động,
có cơ chế điều chỉnh linh hoạt hơn, thúc đẩy sự phân phối, sử dụng các nguồn
lực và các tác nhân của nền kinh tế hoạt độmg hiệu quả
Mặt khác sự chuyển từ mô hình kinh tế kế hoạch hoá tập trung sang nền
kinh tế thị trờng định hớng xã hội chủ nghĩa là vấn đề còn mới trong lịch sử
kinh tế nớc ta. Nên việc nghiên cứu những vấn đề cơ bản về kinh tế thị trờng là
sự cần thiết.


Nội dung
I > . Sự cần thiết khách quan phát triển nền kinh tế thị thờngđịnh hớng xã
hội chủ nghĩa
1 . Khái niệm
Kinh tế thị trờng là hình thức phát triển cao của nền kinh tế hàng hoá trong
đó từ sản xuất đến tiêu dùng đều thông qua thị trờng. Nói một cách khác kinh
tế thị trờng phát triển trong đó mọi quan hệ kinh tế đều đợc tiền tệ hoá .
2 . Sự cần thiết khách quan phát triển kinh tế định hớng xã hội chủ nghĩa
2.1 Điều kiện ra đời của sản xuất hàng hoá.

1


Phân công lao động:Theo LêNin hễ ở đâu và khi nào có phân công lao
động xã hội và sản xuất hàng hoá thì ở đó và khi ấy có thị trờng VI LêNin
toàn tập nhà xuất bản tiến bộ Matcova 1974 .
Những lao động t nhân độc lập và không phụ thuộc vào nhau. Mà muốn có
đợc nh vậy thì những ngời, những doanh nghiệp sản xuất hàng hoá phải độc
lập và không phụ thuộc vào nhau .
Tóm lại phân công lao động xã hội tạo ra sự phụ thuộc lẫn nhau giữa những
ngời, những doanh nghiệp xản xuất hàng hoá độc lập, họ làm việc cho nhau
thông qua những trao đổi hàng hoá. Còn với t cách là doanh nghiệp sản xuất
hàng hoá độc lập lao động sản xuất hàng hoá của họ lại mang tính lao động t
nhân ( cá biệt , độc lập không phụ thuộc ). Mâu thuẫn này đợc giải quyết bằng
trao đổi .
2.2 Định hớng xã hội chủ nghĩa ở nớc ta là một sự lựa chọn đúng đắn
Trớc đây trong quá trình xây dựng xã hội chủ nghĩa Liên Xô , Đông Âu
hay ở Việt Nam cũng có quan điểm kinh tế cho rằng: Kinh tế hàng hoá là sản
phẩm riêng của chủ nghĩa t bản. Từ đó nền kinh tế xã hội chủ nghĩa đợc vận
hành theo cơ chế tập trung quan liêu bao cấp . Đây là một trong những nguyên
nhân khủng hoảngcủa xã hội chủ nghĩa. Theo quan điểm của đảng ta hiện nay
xây dựng sản xuất hàng hoá không đối lập với chủ nghĩa xã hội , mà còn là
thành tựu phát triển của nền văn minh nhân loại, tồn tại khách quan, cần thiết
cho công cuộc xây dựng xã hội chủ nghĩa và cả khi chủ nghĩa xã hội đã đợc
xây dựng. Văn kiện đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ VIII
Ngoài ra cũng có quan điểm cho rằng kinh tế thị trờng không thể dung
hợp với chủ nghĩa xã hội. Còn theo CacMac kinh tế hàng hoá tồn tại trong
nhiều hình thức khác nhau có thể khác nhau về quy mô và hình thức phát
triển .
2.3 Kinh tế thị trờng không những tồn tại khách quan mà cần thiết cho công

cuộc xây dựng chủ nghiã xã hội .
Nó tồn tại khách quan vì vẫn còn cơ sở cho sự tồn tại và phát triển. Đó là sự
phân công lao động xã hội không mất đi mà còn chuyên môn hoá sản xuất
ngày càng sâu. Nó diễn ra không những trong từng địa phơng, một nớc mà còn
trong sự phân công hợp tác quốc tế .
Trong thời kỳ quá độ và ngay cả dới chủ nghĩa xã hội vẫn tồn tại những
hình thức sở hữu khác nhau về sở hữu t liệu sản xuất tức là vẫn còn sự tách
biệt nhất định về kinh tế giữa các chủ thể kinh tế. Ngay cả các doanh nghiệp
cùng dựa trên một quan hệ sở hữu nh doanh nghiệp nhà nớc, nhng cũng cha
thể phân phối sản phẩm cho nhau mà không tính toán hiệu quả kinh tế vẫn
phải sử dụng quan hệ hàng hoá - tiền tệ để tính toán hiệu quả kinh tế bởi vì :
Kinh tế phát triển tạo sự tách biệt quyền sử dụng và quyền sở hữu t liệu
sản xuất. Các doanh nghiệp nhà nớccó cùng sở hữu nhng quyền sử dụng lại
khác nhau. Vì vậy các doanh nghiệp nhà nớc có sự tách biệt tơng đối về kinh
tế, có quyền tự chủ sản xuất kinh doanh
Do nhiều yếu tố tác động ( trình độ , cơ sở vật chất kỹ thuật , trình độ
tay nghề của ngời lao động ) mà giữa các doanh nghiệp nhà nớc có sự khác
nhau về hiệu quả sản xuất kinh doanh. Do vậy giữa doanh nghiẹp nhà nớc có
sự tách biệt về kinh tế. Vì vậy sử dụng quan hệ hàng hoá - tiền tệ là cần thiết .
Nó cũng cần thiết cho công cuộc xây dựng xã hội chủ nghĩa vì chủ nghĩa t
bản đã biết sử dụng vai trò to lớn của nền kinh tế thị trờng để tăng trởng và
phát triển kinh tế. Chúng ta cũng phải biết khai thác, sử dụng vai trò to lớn của
kinh tế thị trờng hay những mặt tích cực của nó nh thúc đẩy cải tiến kỹ thuật,
nâng cao năng suất lao động, giảm chi phí sản xuất, thúc đẩy phân công lao
độnh xã hội và hạn chế các mặt trái, khuyết tật của kinh tế thị trờng để tăng
trởng phát triển kinh tế. sự hình thành này còn phù hợp với thời kỳ quá độ với
nhiều hình thức tổ chức kinh tế mang tính chất quá độ .
II > . Những đặc điểm cơ bản của kinh tế thị trờng định hớng xã hội chủ nghĩa
ở nớc ta .
2


1 . Kinh tế thị trờng định hớng xã hội chủ nghĩa là mô hình tổng quát của thời
kỳ quá độ. Xét về thực chất là sự phát triển của nền kinh tế hàng hoá nhiều
thành phần vận hành theo cơ chế thị trờng có sự quản lí vĩ mô của nhà nớc. Nó
vừa mang những đặc tính chung của kinh tế thị trờng vừa mang những đặc thù
riêng của chủ nghĩa xã hội .
Những đặc tính chung thể hiện ở chỗ: Kinh tế thị trờng ở nớc ta vẫn chịu
sự chi phối của những quy luật kinh tế vốn có của kinh tế hàng hoá nh quy
luật giá trị, quy luật cạnh tranh, quy luật cung cầu, quy luật lu thông tiền
tệ . . .Các phạm trù của kinh tế hàng hoá - kinh tế thị trờng vốn có của nó vẫn
còn phát huy tác dụng nh giá trị, giá cả, lợi nhuận .
Các đặc thù riêng của kinh tế thị trờng Việt Nam .
Đó là nền kinh tế phát triển theo định hớng xã hội chủ nghĩa thể hiện ở
chỗ .
Phát triển kinh tế thị trờng có sự tham gia của nhiều thành phần kinh tế
với sự đa dạng hoá của các hình thức sở hữu các hình thức sản xuất kinh doanh
trong đó kinh tế nhà nớc có vai trò chủ đạo.
Kinh tế thị trờng phát triển theo cơ chế thị trờng có sự quản lí của nhà nớc đảm bảo thống nhất giữa sự phát triển, tăng trởngkinh tế với công bằng xã
hội .
Xây dựng kinh tế thị trờng hội nhập vào nền kinh tế khu vực và thế giới
với nhiều hình thức quan hệ và liên kết phong phú.
2 . Mục tiêu phát triển kinh tế thị trờng ở Việt Nam .
Đó là sự phát triển lực lợng sản xuất, xây dựng cơ sở vật chất kỹ thuật
cho chủ nghĩa xã hội và thiết lập quan hệ sản xuất mới trên cả ba mặt : Quan
hệ sở hữu, quan hệ quản lí, quan hệ phân phối. Nói một cách khác là xây dựng
nớc ta thành xã hội : dân giầu nớc mạnh xã hội công bằng, dân chủ , văn minh
.
3 .Thị trờng định hớng xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam .
3.1 Nếu nền kinh tế thị trờng t bản chủ nghĩa cũng dựa trên nhiều sự sở hũ
khác về t liệu sản xuất trong đó sở hữu t nhân là nền tảng thì trái lại kinh tế thị
trờng định hớng xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam cũng dựa trên nhiều quan hệ sở
hữu về t liệu sản xuất nhng sở hữu của nhà nớc sở hữu công cộng làm nền
tảng. Bởi vì sở hữu nhà nớc là đại diện cho nhân dân sở hữu những tài nguyên ,
tài sản , những t liệu sản xuất chủ yếu và những của cải của đất nớc.
3.2 Nhiều thành phần kinh tế cùng nhau phát triển .
Trên cơ sở nhiều quan hệ sở hữu có nhiều thành phần kinh tế tham gia
vào sản xuất và lu thông hàng hoá trên thị trờng tức là có nhiều chủ thể kinh tế
với nhiều nguồn lực nh sức lao động, vốn, kỹ thuật, kinh nghiệm quản lí tham
gia vào sản xuất hàng hoá lu thông trên thị trờng. Mỗi thành phần kinh tế chỉ
là một bộ phận cấu thành kinh tế thị trờng định hớng xã hội chủ nghĩa mà
trong đó kinh tế nhà nớc giữ vai trò chủ đạo. Bởi vì .
Mỗi chế độ xã hội đều phải dựa trên một cơ sở kinh tế nhất định , nền
kinh tế nớc ta phát triển theo định hớng xã hội chủ nghĩa nh vậy kinh tế nhà nớc giữ vai trò chủ đạo nhằm tạo nền tảng
Kinh tế nhà nớc nắm giữ những ngành , những vị trí trọng yêú trong nền
kinh tế nên việc xác lập vai trò của kinh tế nhà nớc là vấn đề có tính nguyên
tắc để đảm bảo nền kinh tế phát triển theo địng hớng xã hội chủ nghĩa .
Kinh tế nhà nớc đại diện ch một phơng thức sản xuất tiến tiến cho nền
kinh tế dựa trên chế độ công hữu .
Tóm lại:Trong thời kì quá độ lên CNXH ở Việt Nam tồn tại nhiều thành
phần kinh tế trong đó kinh tế nhà nớc đóng vai trò chủ đạo và cùng với các
thành phần kinh tế khác phát triển .
3.3 Nhiều hình thức phân phối .
Nếu kinh tế thị trờng trong chủ nghĩa t bản có nhiều hình thức phân phối
trong đó phân phối cho t bản là chủ yếu thì trong nền kinh tế thị trờng định hớng xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam do có nhiêù quan hệ sở hữu khác nhau nên
3


cũng có nhiều hình thức phân phối nh phân phối theo lao động, phân phối
ngoài thù lao lao động thông qua các quỹ phúc lợi xã hội và tập thể và phân
phối theo nguồn lực đóng góp. Trong đó phân phối theo lao động là chủ yếu
bởi vì .
Phân phối theo lao động là việc trả công cho ngời lao động căn cứ vào số lợng và chất lợng lao động vì số lợng nó biểu hiện ở thời gian lao động và số lợng sản phẩm. Chất lợng lao động thể hiện ở trình độ thành thạo của ngời lao
động và tính chất phức tạp cuả công việc .
Cũng có thể nói phân phối theo lao độnglà ai làm nhiều hởng nhiều, ai làm ít
hởng ít. Có sức lao động không làm không hởng .
Phân phối theo lao động là cần thiết .
Khi ngời lao động đợc giải phóng khỏi áp bức bóc lột trở thành ngời làm
chủ về kinh tế thì việc phân phối phải vì quyền lợi ngời lao động
Ngay cả dới chủ nghĩa xã hội lao dộng vừa là nghĩa vụ vừa là quyền lợi.
Địa vị và quyền lợi của mỗi ngời là do kết quả lao động giải quýêt. Do đó phải
phân phối theo lao động .
Trong thời kỳ quá độ và ngay cả chủ nghĩa xã hội vẫn còn có sự khác
nhau giữa lao động giảm đơn và lao động phức tạp, giữa lao động trí tuệ và lao
động cơ bắp. Và còn khác nhau về trình độ quan điểm lao động. Do đó xã hội
phải kiểm tra, kiểm soát mức độ lao động và hởng thụ lao động của mỗi ngời.
Theo LêNin phải thực hiện một chân lí giảm đơn nhng lại đảm bảo cho trật tự
xã hội mới (xã hội chủ nghĩa ) chân lí dó là kẻ lào không làm thì không ăn .
Tóm lại phân phối theo lao động là phù hợp với quan hệ xã hội chủ nghĩa và
trình độ phát triển của lực lợng sản xuất. Nó trở thành một tất yếu phổ biến
-do đó là một đặc thù của xã hội chủ nghĩa .
Phân phối theo lao động là một nội dung của công bằng xã hội .
Ngoài phân phối theo lao động còn các hình thức phân phối khác nh phân
phối ngoài thù lao lao động nhằm sửa chữa những khuyết tật của phân phối
theo lao động. Và phân phối theo nguồn lực đóng góp nhằm thúc đẩy quan hệ
tín dụng phát triển .
3.4 Sự tăng trởng, phát triển kinh tế gắn liền với công bằng xã hội, với việc
phát triển văn hoá giáo dục để nâng cao dân trí, đào tạo nguồn lực xây dựng
một nền văn hoá tiên tiến đậm đà bản sắc dân tộc.
3.5
Kinh tế thị trờng ởViệt Nam phát triển theo hớng mở rộng quan hệ hợp
tác kinh tế với nớc.ngoài. Đó là là tất yếu vì sản xuất hàng hoá và trao đổi
hàng hoá tất yếu vợt khỏi phạm vi quốc gia mang tính chất quốc tế, đồng thời
đó cũng là tất yếu của sự phát triển nhu cầu .
Thông qua mở rộng quan hệ kinh tế với nớc ngoài để biến nguồn lực bên
ngoài thành nguồn lực bên trong tạo điều kiện cho phát triển phát triển rút
ngắn .
Mởi rộng quan hệ dới nhiều hình thức nh hợp tác, liên doanh, liên kết nhng phải dựa trên nguyên tắc giữ vững độc lập và tự chủ hai bên cùng có lợi .
3.6 Nền kinh tế hàng hoá nớc ta vận động theo cơ chế thị trờng có sự quản lí
của nhà nớc .Đó là sự kết hợp cả sự điều tiết của cả bàn tay vô hình lẫn bàn tay
hữu hình nhằm tận dụng đợc u điểm của cả hai sự điều tiết . Đồng thời khắc
phục đợc hạn chế của cả hai mô hình điều tiết .
* Nền kinh tế hàng hoá vận động theo cơ chế thị trờng .
Trớc đây chúng ta vận động theo cơ chế tập trung quan liêu bao cấp. Đặc
trng của cơ chế tập trung quan liêu bao cấp là: nhà nớc giao kế hoạch cho các
doanh nghiệp với một hệ thống chỉ tiêu mang tính pháp lệnh, nhà nớc cấp phát
vật t, tiền vốn theo chỉ tiêu. Nh vậy, nhà nớc cho phép phân bổ nguồn lao động
theo kế hoạch. Các cơ quan cấp trên quảnlý chỉ đạo kinh doanh nhng không
chịu trách nhiệm về các khuyết điểm của mình. Cấp phát giao nộp theo quản
lý, lãi nhà nớc thu, lỗ nhà nớc bù. Nhà nớc thực hiện bao cấp qua giá và phân
phối nền kinh tế bằng hiện vật hoá, tức là quan hệ hàng hoá, tiền tệ bị xem thờng, bộ máyquản lý cồng kềnh kém hiệu quả. Tóm lại, nền kinh tế theo cơ chế
4


này làm cho nền kinh tế phát triển trì trệ, là nguyên nhân cho chủ nghĩa xã hội
lâm vào khủng hoảng. Vì thế phải xoá bỏ cơ chế quan liêu bao cấp, sử dụng cơ
chế thị trờng có sự quản lí vĩ mô của nhà nớc .
Cơ chế thị trờng là tổng thể các nhân tố các mối quan hệ , các quy luật
kinh tế, môi trờng và động lực nó chi phối sự vận động của kinh tế hàng hoá .
Các nhân tố hàng hoá và dịch vụ,đằng sau là ngời lao động, ngời sản
xuất, ngời tiêu dùng từ đó hình thành các mối quan hệ
Các mối quan hệ: quan hệ hàng hoá- tiền tệ ,quan hệ mua bán biểu hiện
trên thị trờng là quan hệ cung- cầu liên quan đến giá cả
Các quy luật vốn có của kinh tế hàng hoá mà chúng ta đã nghiên cứu đó
là quy luật cạnh tranh, quy luật cung cầu, quy luật giá trị ,quy luật lu thông
tiền tệ. Nó tác động và chi phôi sự vận động của kính tế hàng hoá
Môi trờng cạnh tranh: ở Việt Nam chúng ta chủ trơng cạnh tranh lành
mạnh , không sử dụng những biện pháp cạnh tranh dẫn đến sự phá sản
Động lực phát triển đó là là lợi nhuận. Trong cơ chế thị trờng nó cuốn
hút các doanh nghiệp vào những ngành , những lĩnh vực có lãi cao , thúc đẩy
các doanh nghiệp cải tiến kỹ thuật ,nâng cao năng suất lao động, lợi ích ngời
tiêu dùng đợc đề cao .
Cơ chế thị trờng có vai trò to lớn .
Là một cơ chế tự điều tiết nền kinh tế, thông qua biến động của cung
cầu giá cả thị trờng, một cơ chế tinh vi phân phối không tự giác giữa ngời
sản xuất và ngời tiêu dùng nó có vai trò to lớn trực tiếp dẫn dắt các đơn vị kinh
tế chọn lĩnh vực và hình thức kinh doanh .
Cơ chế thị trờng thúc đẩy, tăng trởng kinh tế sự gia tăng thu nhập quốc dân,
quốc nội thời kỳ sau, năm sau so với thời kỳ trớc năm trớc phát triển kinh tế
chính là tăng trởng kinh tế và thay đôỉ cơ cấu kinh tế và mức sống tăng lên.
* Sự quản lý của nhà nớc.
Nhà nớc điều tiết thị trờng thực hiện chức năng quản lí vĩ mô niền kinh tế
cần phải: Tôn trọng tính khách quan của cơ chế thị trờng và coi trọng tính tự
chủ về kinh tế cua các chủ thể kinh tế ,sự hình thành của giá cả thị trờng .
Nhà nớc quản lý vĩ mô đó là một sự cần thiết vì cơ chế thị trờng ngoài những
u điểm còn có những khuyết điểm sự quản lý của nhà nớc nhằm phát huy
những mặt tích cực của kinh tế thị trờng và khắc phục những mặt trái của nó.
Đây là mục tiêu của nhà nớc.
Vai trò quản lý của nhà nớc rất quan trọng đợc thể hiện ở các chức năng.
Chức năng định hớng cho kinh tế thị trờng phát triển theo định hớng xã
hội chủ nghĩa. Việc định hớng này thông qua các chiến lợc, quy hoạch, kế
hoạch phát triển. Đâù t các dự án để nền kinh tế phát triển đúng định hớng.
ổn định kinh tế vĩ mô vì thị trờng hay bị khủng hoảng gây thất nghiệp và
lạm phát.
Nhà nớc phải sửa chữa những thất bại của kinh tế thị trờng và khắc phục
nó .
Nhà nớc phải đứng ra phân phối và phân phối lại thu nhập quốc dân.
Quản lí tài sản quốc gia nh đất đai, rừng, biển nhằm khai thác nó hợp lí
.
Nhà nớc phải thực hiện chức năng xây dựng hệ thống pháp luật để tạo ra
môi trờng pháp lý cho các thành phần kinh tế hoạt động .
Để thực hiện các chức năng trên thì nhà nớc phải sử dụng một hệ thống
các công cụ nh :
Sử dụmg pháp luật để quản lí kinh tế- xã hội ,kiểm tra
việc thi hành luật
Sử dụng hế hoạch hoá nền kinh tế
Sử dụng chính sách tài chính, chính sách tiền tệ. Coi
đó là hai công cụ quản lý vĩ mô mạnh mẽ .
3.6 Kinh tế thị trờng nớc ta từ một trình độ kinh tế kém phát triển .

5


Nớc ta đi nên chủ nghĩa bỏ qua sự phát triển của chủ nghĩa t bản , có
nghĩa là bỏ qua một cơ sở vật chất kỹ thuật hiện đại, từ một nớc nửa thuộc địa
phong kiến lại bị ảnh hởng của chiến tranh kéo dài .
.
III. Thực trạng và giải pháp cơ bản để phát triển kinh tế thị trờng định hớng xã
hội chủ nghĩa .
1 .> Thực trạng nền kinh tế nớc ta hiện nay .
Kinh tế thị trờng ở nớc ta hiện nay còn kém phát triển thể hiện trên
nhiều mặt, Sự phân công lao động cha phát triển , các loại thị trờng cha hình
thành đồng bộ, cơ sở vật chất kỹ thuật còn lạc hậu, cơ sở hạ tầng còn yếu kém
, sức cạnh tranh hàng hoá còn yếu .
2 .> Mục tiêu phấn đấu .
* Mục tiêu phấn đấu đến 2010. Theo văn kiện đại hội đại biểu toàn quốc
lần thứ 9 nêu ra mục tiêu phấn đấu nh sau .
Mục tiêu tổng quát đến 2010 : Đa nớc ta ra khỏi tình trạng kém phát
triển.Phát triển nguồn lực con ngời , năng lực khoa học và công nghệ, nâng
cao kết cấu hạ tầng và phát triển tiềm lực kinh tế.
Mục tiêu cụ thể năm 2010
Đa GĐP năm 2010 lên ít nhất gấp đôi năm 2000
Năng lực nội sinh về khoa học và công nghệ đủ khả năng ứng dụng
các công nghệ hiện đại tiếp cận trình độ của thế giới và sự phát triển trên một
số lĩnh vực nhất là công nghệ thông tin, công nghệ sinh học, công nghệ vật
liệu mới công nghệ tự động hoá .
Xây dựng kết cấu hạ tầng đủ đáp ứng nhu cầu phát triển của kinh tế
Nâng cao vai trò chủ đạo của kinh tế nhà nớc cùng các thành phần
kinh tế khác phát triển lành mạnh và lâu dài .
*
Mục tiêuphấn đấu năm 2005.
Suy từ kế hoạch phát triển kinh tế đến năm 2010 . Đảng ta đã xây
dựng kế hoạch phát triển kinh tế đến năm 2005 nh sau :
Tăng trởng kinh tế nhanh và bền vững, chuyển dịch mạnh cơ cấu kinh
tế, cơ cấu lao động theo hớng công nghiệp hoá - hiện đại hóa. Nâng cao rõ rệt
hiệu quả và sức cạnh tranh của nền kinh tế. Mở rộng kinh tế đối ngoại, đẩy
mạnh giáo dục, đào tạo, khoa học và công nghệ. Tăng cờng xây dựng kết cấu
hạ tầng kinh tế giữ vững ổn định chính trị và độc lập dân tộc
Cụ thể hoá là :
Phấn đấu đạt nhịp độ tăng trởng kinh tế bình quân hàng năm cao
hơn 5 năm trớc và có bớc chuẩn bị cho năm năm tiếp theo .
Phát triển kinh tế nhiều thành phần trong đó kinh tế nhà nớc giữ vai
trò chủ đaọ, củng cố kinh tế tập thể, hình thành một bớc quan trọng thể chế
kinh tế thị trờng định hớng xã hội chủ nghĩa. Chuyển dịch cơ cấu kinh tế, cơ
cấu lao động theo hớng tăng tỷ trọng công nghiệp và dịch vụ, tăng nhanh hàm
lợng công nghệ trong sản phẩm .
Tăng nhanh vốn đầu t phát triển kinh tế, xã hội, xây dựng cơ cấu kinh tế
có hiệu quả và nâng cao sức cạnh tranh. Hoàn chỉnh một bớc cơ bản hệ thống
kết cấu hạ tầng. Đầu t thích đáng cho các vùng kinh tế trọng điểm , hỗ trợ đầu
t nhiều hơn cho các vùng còn nhiều khó khăn .
Mở rộng và nâng cao hiệu quả kinh tế đối ngoại. Củng cố thị trờng đã có
và mở rộng thêm thị trờng mới. Tạo mọi điều kiện thuận lợi để tăng nhanh
xuất khẩu, thu hút vốn, công nghệ từ bên ngoài. Chủ động hội nhập kinh tế
quốc tế có hiệu quả, thực hiện các cam kết song phơng và đa phơng .
Tiếp tục đổi mới và lành mạnh hoá hệ thống tài chính tiền tệ, tăng
tiềm lực và khả năng tài chính quốc gia , thực hành triệt để tiết kiệm ; tăng tỷ
lệ chi ngân sách đầu t phát triển, duy trì ổn định các cân đối vĩ mô, phát triển
thị trờng vốn đáp ứng nhu cầu phát triển kinh tế xã hội .
Tiếp tục đổi mới , tạo chuyển biến cơ bản, toàn diện về phát triển giáo
dục đào tạo, khoa học và công nghệ, nâng cao chất lợng nguồn nhân lực với cơ
6


cấu hợp lí, triển khai thực hiện chơng trình phổ cập trung học cơ sở, ứng dụng
nhanh công nghệ tiến, hiện đại, từng bớc phát triển kinh tế tri thức
Đẩy mạnh công cuộc cải cách hành chính, đổi mới và nâng cao hiiêụ lực
của bộ máy nhà nớc. Đẩy lùi tình trạng quan liêu, tham nhũng. Thực hiện tốt
dân chủ, nhất là dân chủ ở xã, phờng và các đơn vị cơ sở .
Thực hiện nhiệm vụ củng cố cuốc phòng và an ninh, bảo đảm trật tự kỷ
cơng trong các hoạt động kinh tế, xã hội .
Các chỉ tiêu định hớng phát triển kinh tế chủ yếu .
Đa GDP năm 2005 gấp hai lần so với năm 1995 . Nhịp độ tăng trởng
GDPbình quân hàng năm thời kỳ năm năm 2001 2005 là 7,5%, trong đó
nông, lâm, ng nghiệp tăng 4,3%, công nghiệp và xây dựng tăng 10,8%, dịch
vụ tăng 6.2% .
Giá trị sản xuấtnông, lâm ,ng nghiệp tăng 4,8%/năm .
Giá trị sản xuất ngành công nghiịep tăng 13%/năm .
Giá trị dịch vụ tăng 7,5%/năm .
Tổng kim ngạch xuất khẩu tăng 16%/năm .
Cơ cấu ngành kinh tế trong GDP đến 2005 dự kiến :
Tỷ trọng nông , lâm ng nghiệp 20-21%.
Tỷ trọng công nghiệp và xây dựng khoảng 38-39% .
Tỷ trọng các ngành dịch vụ 41-42% .
3 .> Ưu thế và hạn chế của kinh tếthị trờng .
Ưu thế .
Thúcđẩy quá trình xã hội hoá sản xuất nhanh chóng, làm cho phân
công lao động phát triển, chuyên môn hoá sản xuất ngày càng sâu sắc, hình
thành các mối quan hệ kinh tế và sự phụ thuộc lẫn nhau giữa các doanh nghiệp
và ngời sản xuất tạo tiền đề cho sự hợp tác lao động phát triển .
Thúc đẩy sự phát triển của lực lợng sản xuất .
Hạn chế của kinh tế thị trờng ở .
Kinh tế thị trờng có những khuyết tật nh tình trạng khủng hoảng , thất
nghiệp bất bình đẳng , huỷ hoại môi trờng .
4.>
Từ những thực trạng và những u nhợc điểm của kinh tế thị trờng chúng
ta cần có những biện pháp giải quyết một cách hợp lí . Cụ thể là .
*
Đẩy mạnh phân công lao động xã hội và đa dạng hoá các hình thức sở
hữu vì đây là hai điều kiện ra đời và tồn tại sản xuất hàng hoá .
Đẩy mạnh phân công lao động xã hội đồng nghĩa với quá trình đẩy
mạnh công nghiệp hoá - hiện đại hoá đất nớc. Hiện nay công nghiệp hoá ở nớc
ta phải kết hợp chặt chẽ hai chiến lợc công nghiệp theo hớng xuất khẩu, đồng
thời thay thế nhập khẩu. Để thực hiện chiến lợc này cần phải phân công lao
động để phát triển những nghành, những lĩnh vực mà đất nớc có lợi thế so
sánh nh, sản xuất nông nghiệp công nghiệp dệt may .. đồng thờ phải cải tiến
công nghệ và kỹ thuật sản xuất .
* Thực hiện đa dạng hoá các hình thức sở hữu. Đối với nớc ta quá trình
đa dạng hoá đợc thể hiện bằng việc phát triển kinh tế hàng hoá nhiều thành
phần. Cụ thể nâng cao vai trò chủ đạo của nền kinh tế nhà nớc, phát triển nền
kinh tế tập thể để cùng kinh tế nớc nhà tạo nền tảng cho chủ nghĩa xã hội.
Đồng thờ tạo môi trờng pháp lí lành mạnh, thúc đẩy các thành phần kinh tế
khác cùng phát triển.
* Hình thành đồng bộ cảc loại thị trờng nhằm xây dựng và phát triển kinh
tế thị trờng định hớng xã hội chủ nghĩa .
Trong những năm gần đây thì phải .
Phát triển thị trờng hàng hoá và dịch vụ thông qua việc đẩy mạnh sản
xuất, thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu kinh tế và phát triển hệ thống giao thông và
phơng tiện vận tải để mở rộng thị trờng .
Hình thành thị trờng sức lao động .
Xây dựng thị trờng vốn, từng bớc hình thành và phát triển thị trờng
chứng khoán nhằm huy động vốn .
7


Quản lí chặt chẽ thị trờng đất đai và thị trờng nhà ở . Xây dựng thị trờng thông tin, thị tờng khoa học công nghệ. Việc hoàn thiện các thị trờng phải
đi đôi với xây dựng khuôn khổ pháp lí và thể chế, tăng sự kiểm tra, giám sát
của nhà nớc .
* Mở rộng và nâng cao hiệu quả kinh tế đối ngoại , chỉ có mở cửa và hội
nhập nền kinh tế mới thu hút đợc vốn, kỹ thuật và công nghệ hiện đại để khai
thác thế mạnh đất nớc .
Thực hiện đẩy mạnh xuất khẩu, giảm nhập siêu, u tiên nhập t liệu sản
xuất. Thu hút vốn nớc ngoài hớng vào những ngành, những lĩnh vực, những
sản phẩm có công nghệ tiên tiến , có tỷ trọng xuất khẩu cao .
* Giữ vững ổn định chính trị và hoàn thiện hệ thống pháp luật .
Giữ vững ổn định chính trị nhằm tạo sự yên tâm đầu t cho các nhà kinh
doanh. Muốn nh vậy phải nâng cao sự lãnh đạo của đảng, vai trò chỉ đạo của
kinh tế nhà nớc, phát huy quyền làm chủ của nhân dân.
Hoàn thiện hệ thống pháp luật vừa làm công cụ cho nhà nớc quản lí nền
kinh tế vừa tạo hành lang pháp lí cho các nhà kinh doanh, buộc họ chấp nhận
sự điiêù tiiết của nhà nớc.
* Xoá bỏ triệt để cơ chế tập trung quan liêu, bao cấp hoàn thiện cơ chế
quản lí kinh tế của nhà nớc.
Nâng cao năng lực và hiệu quả quản lí của nhà nớc cần , nâng cao năng lực
của các cơ quan hành pháp, lập pháp t pháp. Cải cách nền hành chính quốc
gia. Nhà nớc thực hiện phát triển định hớng phát triển kinh tế, có chính sách
thống nhất, hạn chế khắc phục những tiêu cực của cơ chế thị trờng, quản lí tài
sản công cộng, tôn trọng quyền tự chủ của các nhà sản xuất, kinh doanh, cải tổ
các chính sách tài chính, tiền tệ, chính sách tiền lơng và giá cả.
I > . Sự cần thiết khách quan phát triển nền kinh tế thị thờngđịnh hớng
xã hội chủ nghĩa
1 . Khái niệm
Kinh tế thị trờng là hình thức phát triển cao của nền kinh tế hàng hoá trong
đó từ sản xuất đến tiêu dùng đều thông qua thị trờng. Nói một cách khác kinh
tế thị trờng phát triển trong đó mọi quan hệ kinh tế đều đợc tiền tệ hoá .
2 . Sự cần thiết khách quan phát triển kinh tế định hớng xã hội chủ nghĩa
2.1 Điều kiện ra đời của sản xuất hàng hoá.
Phân công lao động:Theo LêNin hễ ở đâu và khi nào có phân công lao
động xã hội và sản xuất hàng hoá thì ở đó và khi ấy có thị trờng VI LêNin
toàn tập nhà xuất bản tiến bộ Matcova 1974 .
Những lao động t nhân độc lập và không phụ thuộc vào nhau. Mà muốn có
đợc nh vậy thì những ngời, những doanh nghiệp sản xuất hàng hoá phải độc
lập và không phụ thuộc vào nhau .
Tóm lại phân công lao động xã hội tạo ra sự phụ thuộc lẫn nhau giữa những
ngời, những doanh nghiệp xản xuất hàng hoá độc lập, họ làm việc cho nhau
thông qua những trao đổi hàng hoá. Còn với t cách là doanh nghiệp sản xuất
hàng hoá độc lập lao động sản xuất hàng hoá của họ lại mang tính lao động t
nhân ( cá biệt , độc lập không phụ thuộc ). Mâu thuẫn này đợc giải quyết bằng
trao đổi .
2.2 Định hớng xã hội chủ nghĩa ở nớc ta là một sự lựa chọn đúng đắn
Trớc đây trong quá trình xây dựng xã hội chủ nghĩa Liên Xô , Đông Âu
hay ở Việt Nam cũng có quan điểm kinh tế cho rằng: Kinh tế hàng hoá là sản
phẩm riêng của chủ nghĩa t bản. Từ đó nền kinh tế xã hội chủ nghĩa đợc vận
hành theo cơ chế tập trung quan liêu bao cấp . Đây là một trong những nguyên
nhân khủng hoảngcủa xã hội chủ nghĩa. Theo quan điểm của đảng ta hiện nay
xây dựng sản xuất hàng hoá không đối lập với chủ nghĩa xã hội , mà còn là
thành tựu phát triển của nền văn minh nhân loại, tồn tại khách quan, cần thiết
cho công cuộc xây dựng xã hội chủ nghĩa và cả khi chủ nghĩa xã hội đã đợc
xây dựng. Văn kiện đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ VIII

8


Ngoài ra cũng có quan điểm cho rằng kinh tế thị trờng không thể dung
hợp với chủ nghĩa xã hội. Còn theo CacMac kinh tế hàng hoá tồn tại trong
nhiều hình thức khác nhau có thể khác nhau về quy mô và hình thức phát
triển .
2.3 Kinh tế thị trờng không những tồn tại khách quan mà cần thiết cho công
cuộc xây dựng chủ nghiã xã hội .
Nó tồn tại khách quan vì vẫn còn cơ sở cho sự tồn tại và phát triển. Đó là sự
phân công lao động xã hội không mất đi mà còn chuyên môn hoá sản xuất
ngày càng sâu. Nó diễn ra không những trong từng địa phơng, một nớc mà còn
trong sự phân công hợp tác quốc tế .
Trong thời kỳ quá độ và ngay cả dới chủ nghĩa xã hội vẫn tồn tại những
hình thức sở hữu khác nhau về sở hữu t liệu sản xuất tức là vẫn còn sự tách
biệt nhất định về kinh tế giữa các chủ thể kinh tế. Ngay cả các doanh nghiệp
cùng dựa trên một quan hệ sở hữu nh doanh nghiệp nhà nớc, nhng cũng cha
thể phân phối sản phẩm cho nhau mà không tính toán hiệu quả kinh tế vẫn
phải sử dụng quan hệ hàng hoá - tiền tệ để tính toán hiệu quả kinh tế bởi vì :
Kinh tế phát triển tạo sự tách biệt quyền sử dụng và quyền sở hữu t liệu
sản xuất. Các doanh nghiệp nhà nớccó cùng sở hữu nhng quyền sử dụng lại
khác nhau. Vì vậy các doanh nghiệp nhà nớc có sự tách biệt tơng đối về kinh
tế, có quyền tự chủ sản xuất kinh doanh
Do nhiều yếu tố tác động ( trình độ , cơ sở vật chất kỹ thuật , trình độ
tay nghề của ngời lao động ) mà giữa các doanh nghiệp nhà nớc có sự khác
nhau về hiệu quả sản xuất kinh doanh. Do vậy giữa doanh nghiẹp nhà nớc có
sự tách biệt về kinh tế. Vì vậy sử dụng quan hệ hàng hoá - tiền tệ là cần thiết .
Nó cũng cần thiết cho công cuộc xây dựng xã hội chủ nghĩa vì chủ nghĩa t
bản đã biết sử dụng vai trò to lớn của nền kinh tế thị trờng để tăng trởng và
phát triển kinh tế. Chúng ta cũng phải biết khai thác, sử dụng vai trò to lớn của
kinh tế thị trờng hay những mặt tích cực của nó nh thúc đẩy cải tiến kỹ thuật,
nâng cao năng suất lao động, giảm chi phí sản xuất, thúc đẩy phân công lao
độnh xã hội và hạn chế các mặt trái, khuyết tật của kinh tế thị trờng để tăng
trởng phát triển kinh tế. sự hình thành này còn phù hợp với thời kỳ quá độ với
nhiều hình thức tổ chức kinh tế mang tính chất quá độ .
II > . Những đặc điểm cơ bản của kinh tế thị trờng định hớng xã hội chủ nghĩa
ở nớc ta .
1 . Kinh tế thị trờng định hớng xã hội chủ nghĩa là mô hình tổng quát của thời
kỳ quá độ. Xét về thực chất là sự phát triển của nền kinh tế hàng hoá nhiều
thành phần vận hành theo cơ chế thị trờng có sự quản lí vĩ mô của nhà nớc. Nó
vừa mang những đặc tính chung của kinh tế thị trờng vừa mang những đặc thù
riêng của chủ nghĩa xã hội .
Những đặc tính chung thể hiện ở chỗ: Kinh tế thị trờng ở nớc ta vẫn chịu
sự chi phối của những quy luật kinh tế vốn có của kinh tế hàng hoá nh quy
luật giá trị, quy luật cạnh tranh, quy luật cung cầu, quy luật lu thông tiền
tệ . . .Các phạm trù của kinh tế hàng hoá - kinh tế thị trờng vốn có của nó vẫn
còn phát huy tác dụng nh giá trị, giá cả, lợi nhuận .
Các đặc thù riêng của kinh tế thị trờng Việt Nam .
Đó là nền kinh tế phát triển theo định hớng xã hội chủ nghĩa thể hiện ở
chỗ .
Phát triển kinh tế thị trờng có sự tham gia của nhiều thành phần kinh tế
với sự đa dạng hoá của các hình thức sở hữu các hình thức sản xuất kinh doanh
trong đó kinh tế nhà nớc có vai trò chủ đạo.
Kinh tế thị trờng phát triển theo cơ chế thị trờng có sự quản lí của nhà nớc đảm bảo thống nhất giữa sự phát triển, tăng trởngkinh tế với công bằng xã
hội .
Xây dựng kinh tế thị trờng hội nhập vào nền kinh tế khu vực và thế giới
với nhiều hình thức quan hệ và liên kết phong phú.
2 . Mục tiêu phát triển kinh tế thị trờng ở Việt Nam .
9


Đó là sự phát triển lực lợng sản xuất, xây dựng cơ sở vật chất kỹ thuật
cho chủ nghĩa xã hội và thiết lập quan hệ sản xuất mới trên cả ba mặt : Quan
hệ sở hữu, quan hệ quản lí, quan hệ phân phối. Nói một cách khác là xây dựng
nớc ta thành xã hội : dân giầu nớc mạnh xã hội công bằng, dân chủ , văn minh
.
3 .Thị trờng định hớng xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam .
3.1 Nếu nền kinh tế thị trờng t bản chủ nghĩa cũng dựa trên nhiều sự sở hũ
khác về t liệu sản xuất trong đó sở hữu t nhân là nền tảng thì trái lại kinh tế thị
trờng định hớng xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam cũng dựa trên nhiều quan hệ sở
hữu về t liệu sản xuất nhng sở hữu của nhà nớc sở hữu công cộng làm nền
tảng. Bởi vì sở hữu nhà nớc là đại diện cho nhân dân sở hữu những tài nguyên ,
tài sản , những t liệu sản xuất chủ yếu và những của cải của đất nớc.
3.2 Nhiều thành phần kinh tế cùng nhau phát triển .
Trên cơ sở nhiều quan hệ sở hữu có nhiều thành phần kinh tế tham gia
vào sản xuất và lu thông hàng hoá trên thị trờng tức là có nhiều chủ thể kinh tế
với nhiều nguồn lực nh sức lao động, vốn, kỹ thuật, kinh nghiệm quản lí tham
gia vào sản xuất hàng hoá lu thông trên thị trờng. Mỗi thành phần kinh tế chỉ
là một bộ phận cấu thành kinh tế thị trờng định hớng xã hội chủ nghĩa mà
trong đó kinh tế nhà nớc giữ vai trò chủ đạo. Bởi vì .
Mỗi chế độ xã hội đều phải dựa trên một cơ sở kinh tế nhất định , nền
kinh tế nớc ta phát triển theo định hớng xã hội chủ nghĩa nh vậy kinh tế nhà nớc giữ vai trò chủ đạo nhằm tạo nền tảng
Kinh tế nhà nớc nắm giữ những ngành , những vị trí trọng yêú trong nền
kinh tế nên việc xác lập vai trò của kinh tế nhà nớc là vấn đề có tính nguyên
tắc để đảm bảo nền kinh tế phát triển theo địng hớng xã hội chủ nghĩa .
Kinh tế nhà nớc đại diện ch một phơng thức sản xuất tiến tiến cho nền
kinh tế dựa trên chế độ công hữu .
Tóm lại:Trong thời kì quá độ lên CNXH ở Việt Nam tồn tại nhiều thành
phần kinh tế trong đó kinh tế nhà nớc đóng vai trò chủ đạo và cùng với các
thành phần kinh tế khác phát triển .
3.3 Nhiều hình thức phân phối .
Nếu kinh tế thị trờng trong chủ nghĩa t bản có nhiều hình thức phân phối
trong đó phân phối cho t bản là chủ yếu thì trong nền kinh tế thị trờng định hớng xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam do có nhiêù quan hệ sở hữu khác nhau nên
cũng có nhiều hình thức phân phối nh phân phối theo lao động, phân phối
ngoài thù lao lao động thông qua các quỹ phúc lợi xã hội và tập thể và phân
phối theo nguồn lực đóng góp. Trong đó phân phối theo lao động là chủ yếu
bởi vì .
Phân phối theo lao động là việc trả công cho ngời lao động căn cứ vào số lợng và chất lợng lao động vì số lợng nó biểu hiện ở thời gian lao động và số lợng sản phẩm. Chất lợng lao động thể hiện ở trình độ thành thạo của ngời lao
động và tính chất phức tạp cuả công việc .
Cũng có thể nói phân phối theo lao độnglà ai làm nhiều hởng nhiều, ai làm ít
hởng ít. Có sức lao động không làm không hởng .
Phân phối theo lao động là cần thiết .
Khi ngời lao động đợc giải phóng khỏi áp bức bóc lột trở thành ngời làm
chủ về kinh tế thì việc phân phối phải vì quyền lợi ngời lao động
Ngay cả dới chủ nghĩa xã hội lao dộng vừa là nghĩa vụ vừa là quyền lợi.
Địa vị và quyền lợi của mỗi ngời là do kết quả lao động giải quýêt. Do đó phải
phân phối theo lao động .
Trong thời kỳ quá độ và ngay cả chủ nghĩa xã hội vẫn còn có sự khác
nhau giữa lao động giảm đơn và lao động phức tạp, giữa lao động trí tuệ và lao
động cơ bắp. Và còn khác nhau về trình độ quan điểm lao động. Do đó xã hội
phải kiểm tra, kiểm soát mức độ lao động và hởng thụ lao động của mỗi ngời.
Theo LêNin phải thực hiện một chân lí giảm đơn nhng lại đảm bảo cho trật tự
xã hội mới (xã hội chủ nghĩa ) chân lí dó là kẻ lào không làm thì không ăn .
10


Tóm lại phân phối theo lao động là phù hợp với quan hệ xã hội chủ nghĩa và
trình độ phát triển của lực lợng sản xuất. Nó trở thành một tất yếu phổ biến
-do đó là một đặc thù của xã hội chủ nghĩa .
Phân phối theo lao động là một nội dung của công bằng xã hội .
Ngoài phân phối theo lao động còn các hình thức phân phối khác nh phân
phối ngoài thù lao lao động nhằm sửa chữa những khuyết tật của phân phối
theo lao động. Và phân phối theo nguồn lực đóng góp nhằm thúc đẩy quan hệ
tín dụng phát triển .
3.4 Sự tăng trởng, phát triển kinh tế gắn liền với công bằng xã hội, với việc
phát triển văn hoá giáo dục để nâng cao dân trí, đào tạo nguồn lực xây dựng
một nền văn hoá tiên tiến đậm đà bản sắc dân tộc.
3.5
Kinh tế thị trờng ởViệt Nam phát triển theo hớng mở rộng quan hệ hợp
tác kinh tế với nớc.ngoài. Đó là là tất yếu vì sản xuất hàng hoá và trao đổi
hàng hoá tất yếu vợt khỏi phạm vi quốc gia mang tính chất quốc tế, đồng thời
đó cũng là tất yếu của sự phát triển nhu cầu .
Thông qua mở rộng quan hệ kinh tế với nớc ngoài để biến nguồn lực bên
ngoài thành nguồn lực bên trong tạo điều kiện cho phát triển phát triển rút
ngắn .
Mởi rộng quan hệ dới nhiều hình thức nh hợp tác, liên doanh, liên kết nhng phải dựa trên nguyên tắc giữ vững độc lập và tự chủ hai bên cùng có lợi .
3.6 Nền kinh tế hàng hoá nớc ta vận động theo cơ chế thị trờng có sự quản lí
của nhà nớc .Đó là sự kết hợp cả sự điều tiết của cả bàn tay vô hình lẫn bàn tay
hữu hình nhằm tận dụng đợc u điểm của cả hai sự điều tiết . Đồng thời khắc
phục đợc hạn chế của cả hai mô hình điều tiết .
* Nền kinh tế hàng hoá vận động theo cơ chế thị trờng .
Trớc đây chúng ta vận động theo cơ chế tập trung quan liêu bao cấp. Đặc
trng của cơ chế tập trung quan liêu bao cấp là: nhà nớc giao kế hoạch cho các
doanh nghiệp với một hệ thống chỉ tiêu mang tính pháp lệnh, nhà nớc cấp phát
vật t, tiền vốn theo chỉ tiêu. Nh vậy, nhà nớc cho phép phân bổ nguồn lao động
theo kế hoạch. Các cơ quan cấp trên quảnlý chỉ đạo kinh doanh nhng không
chịu trách nhiệm về các khuyết điểm của mình. Cấp phát giao nộp theo quản
lý, lãi nhà nớc thu, lỗ nhà nớc bù. Nhà nớc thực hiện bao cấp qua giá và phân
phối nền kinh tế bằng hiện vật hoá, tức là quan hệ hàng hoá, tiền tệ bị xem thờng, bộ máyquản lý cồng kềnh kém hiệu quả. Tóm lại, nền kinh tế theo cơ chế
này làm cho nền kinh tế phát triển trì trệ, là nguyên nhân cho chủ nghĩa xã hội
lâm vào khủng hoảng. Vì thế phải xoá bỏ cơ chế quan liêu bao cấp, sử dụng cơ
chế thị trờng có sự quản lí vĩ mô của nhà nớc .
Cơ chế thị trờng là tổng thể các nhân tố các mối quan hệ , các quy luật
kinh tế, môi trờng và động lực nó chi phối sự vận động của kinh tế hàng hoá .
Các nhân tố hàng hoá và dịch vụ,đằng sau là ngời lao động, ngời sản
xuất, ngời tiêu dùng từ đó hình thành các mối quan hệ
Các mối quan hệ: quan hệ hàng hoá- tiền tệ ,quan hệ mua bán biểu hiện
trên thị trờng là quan hệ cung- cầu liên quan đến giá cả
Các quy luật vốn có của kinh tế hàng hoá mà chúng ta đã nghiên cứu đó
là quy luật cạnh tranh, quy luật cung cầu, quy luật giá trị ,quy luật lu thông
tiền tệ. Nó tác động và chi phôi sự vận động của kính tế hàng hoá
Môi trờng cạnh tranh: ở Việt Nam chúng ta chủ trơng cạnh tranh lành
mạnh , không sử dụng những biện pháp cạnh tranh dẫn đến sự phá sản
Động lực phát triển đó là là lợi nhuận. Trong cơ chế thị trờng nó cuốn
hút các doanh nghiệp vào những ngành , những lĩnh vực có lãi cao , thúc đẩy
các doanh nghiệp cải tiến kỹ thuật ,nâng cao năng suất lao động, lợi ích ngời
tiêu dùng đợc đề cao .
Cơ chế thị trờng có vai trò to lớn .
Là một cơ chế tự điều tiết nền kinh tế, thông qua biến động của cung
cầu giá cả thị trờng, một cơ chế tinh vi phân phối không tự giác giữa ngời

11


sản xuất và ngời tiêu dùng nó có vai trò to lớn trực tiếp dẫn dắt các đơn vị kinh
tế chọn lĩnh vực và hình thức kinh doanh .
Cơ chế thị trờng thúc đẩy, tăng trởng kinh tế sự gia tăng thu nhập quốc dân,
quốc nội thời kỳ sau, năm sau so với thời kỳ trớc năm trớc phát triển kinh tế
chính là tăng trởng kinh tế và thay đôỉ cơ cấu kinh tế và mức sống tăng lên.
* Sự quản lý của nhà nớc.
Nhà nớc điều tiết thị trờng thực hiện chức năng quản lí vĩ mô niền kinh tế
cần phải: Tôn trọng tính khách quan của cơ chế thị trờng và coi trọng tính tự
chủ về kinh tế cua các chủ thể kinh tế ,sự hình thành của giá cả thị trờng .
Nhà nớc quản lý vĩ mô đó là một sự cần thiết vì cơ chế thị trờng ngoài những
u điểm còn có những khuyết điểm sự quản lý của nhà nớc nhằm phát huy
những mặt tích cực của kinh tế thị trờng và khắc phục những mặt trái của nó.
Đây là mục tiêu của nhà nớc.
Vai trò quản lý của nhà nớc rất quan trọng đợc thể hiện ở các chức năng.
Chức năng định hớng cho kinh tế thị trờng phát triển theo định hớng xã
hội chủ nghĩa. Việc định hớng này thông qua các chiến lợc, quy hoạch, kế
hoạch phát triển. Đâù t các dự án để nền kinh tế phát triển đúng định hớng.
ổn định kinh tế vĩ mô vì thị trờng hay bị khủng hoảng gây thất nghiệp và
lạm phát.
Nhà nớc phải sửa chữa những thất bại của kinh tế thị trờng và khắc phục
nó .
Nhà nớc phải đứng ra phân phối và phân phối lại thu nhập quốc dân.
Quản lí tài sản quốc gia nh đất đai, rừng, biển nhằm khai thác nó hợp lí
.
Nhà nớc phải thực hiện chức năng xây dựng hệ thống pháp luật để tạo ra
môi trờng pháp lý cho các thành phần kinh tế hoạt động .
Để thực hiện các chức năng trên thì nhà nớc phải sử dụng một hệ thống
các công cụ nh :
Sử dụmg pháp luật để quản lí kinh tế- xã hội ,kiểm tra
việc thi hành luật
Sử dụng hế hoạch hoá nền kinh tế
Sử dụng chính sách tài chính, chính sách tiền tệ. Coi
đó là hai công cụ quản lý vĩ mô mạnh mẽ .
3.6 Kinh tế thị trờng nớc ta từ một trình độ kinh tế kém phát triển .
Nớc ta đi nên chủ nghĩa bỏ qua sự phát triển của chủ nghĩa t bản , có
nghĩa là bỏ qua một cơ sở vật chất kỹ thuật hiện đại, từ một nớc nửa thuộc địa
phong kiến lại bị ảnh hởng của chiến tranh kéo dài .
.
III. Thực trạng và giải pháp cơ bản để phát triển kinh tế thị trờng định hớng xã
hội chủ nghĩa .
1 .> Thực trạng nền kinh tế nớc ta hiện nay .
Kinh tế thị trờng ở nớc ta hiện nay còn kém phát triển thể hiện trên
nhiều mặt, Sự phân công lao động cha phát triển , các loại thị trờng cha hình
thành đồng bộ, cơ sở vật chất kỹ thuật còn lạc hậu, cơ sở hạ tầng còn yếu kém
, sức cạnh tranh hàng hoá còn yếu .
2 .> Mục tiêu phấn đấu .
* Mục tiêu phấn đấu đến 2010. Theo văn kiện đại hội đại biểu toàn quốc
lần thứ 9 nêu ra mục tiêu phấn đấu nh sau .
Mục tiêu tổng quát đến 2010 : Đa nớc ta ra khỏi tình trạng kém phát
triển.Phát triển nguồn lực con ngời , năng lực khoa học và công nghệ, nâng
cao kết cấu hạ tầng và phát triển tiềm lực kinh tế.
Mục tiêu cụ thể năm 2010
Đa GĐP năm 2010 lên ít nhất gấp đôi năm 2000
Năng lực nội sinh về khoa học và công nghệ đủ khả năng ứng dụng
các công nghệ hiện đại tiếp cận trình độ của thế giới và sự phát triển trên một

12


số lĩnh vực nhất là công nghệ thông tin, công nghệ sinh học, công nghệ vật
liệu mới công nghệ tự động hoá .
Xây dựng kết cấu hạ tầng đủ đáp ứng nhu cầu phát triển của kinh tế
Nâng cao vai trò chủ đạo của kinh tế nhà nớc cùng các thành phần
kinh tế khác phát triển lành mạnh và lâu dài .
*
Mục tiêuphấn đấu năm 2005.
Suy từ kế hoạch phát triển kinh tế đến năm 2010 . Đảng ta đã xây
dựng kế hoạch phát triển kinh tế đến năm 2005 nh sau :
Tăng trởng kinh tế nhanh và bền vững, chuyển dịch mạnh cơ cấu kinh
tế, cơ cấu lao động theo hớng công nghiệp hoá - hiện đại hóa. Nâng cao rõ rệt
hiệu quả và sức cạnh tranh của nền kinh tế. Mở rộng kinh tế đối ngoại, đẩy
mạnh giáo dục, đào tạo, khoa học và công nghệ. Tăng cờng xây dựng kết cấu
hạ tầng kinh tế giữ vững ổn định chính trị và độc lập dân tộc
Cụ thể hoá là :
Phấn đấu đạt nhịp độ tăng trởng kinh tế bình quân hàng năm cao
hơn 5 năm trớc và có bớc chuẩn bị cho năm năm tiếp theo .
Phát triển kinh tế nhiều thành phần trong đó kinh tế nhà nớc giữ vai
trò chủ đaọ, củng cố kinh tế tập thể, hình thành một bớc quan trọng thể chế
kinh tế thị trờng định hớng xã hội chủ nghĩa. Chuyển dịch cơ cấu kinh tế, cơ
cấu lao động theo hớng tăng tỷ trọng công nghiệp và dịch vụ, tăng nhanh hàm
lợng công nghệ trong sản phẩm .
Tăng nhanh vốn đầu t phát triển kinh tế, xã hội, xây dựng cơ cấu kinh tế
có hiệu quả và nâng cao sức cạnh tranh. Hoàn chỉnh một bớc cơ bản hệ thống
kết cấu hạ tầng. Đầu t thích đáng cho các vùng kinh tế trọng điểm , hỗ trợ đầu
t nhiều hơn cho các vùng còn nhiều khó khăn .
Mở rộng và nâng cao hiệu quả kinh tế đối ngoại. Củng cố thị trờng đã có
và mở rộng thêm thị trờng mới. Tạo mọi điều kiện thuận lợi để tăng nhanh
xuất khẩu, thu hút vốn, công nghệ từ bên ngoài. Chủ động hội nhập kinh tế
quốc tế có hiệu quả, thực hiện các cam kết song phơng và đa phơng .
Tiếp tục đổi mới và lành mạnh hoá hệ thống tài chính tiền tệ, tăng
tiềm lực và khả năng tài chính quốc gia , thực hành triệt để tiết kiệm ; tăng tỷ
lệ chi ngân sách đầu t phát triển, duy trì ổn định các cân đối vĩ mô, phát triển
thị trờng vốn đáp ứng nhu cầu phát triển kinh tế xã hội .
Tiếp tục đổi mới , tạo chuyển biến cơ bản, toàn diện về phát triển giáo
dục đào tạo, khoa học và công nghệ, nâng cao chất lợng nguồn nhân lực với cơ
cấu hợp lí, triển khai thực hiện chơng trình phổ cập trung học cơ sở, ứng dụng
nhanh công nghệ tiến, hiện đại, từng bớc phát triển kinh tế tri thức
Đẩy mạnh công cuộc cải cách hành chính, đổi mới và nâng cao hiiêụ lực
của bộ máy nhà nớc. Đẩy lùi tình trạng quan liêu, tham nhũng. Thực hiện tốt
dân chủ, nhất là dân chủ ở xã, phờng và các đơn vị cơ sở .
Thực hiện nhiệm vụ củng cố cuốc phòng và an ninh, bảo đảm trật tự kỷ
cơng trong các hoạt động kinh tế, xã hội .
Các chỉ tiêu định hớng phát triển kinh tế chủ yếu .
Đa GDP năm 2005 gấp hai lần so với năm 1995 . Nhịp độ tăng trởng
GDPbình quân hàng năm thời kỳ năm năm 2001 2005 là 7,5%, trong đó
nông, lâm, ng nghiệp tăng 4,3%, công nghiệp và xây dựng tăng 10,8%, dịch
vụ tăng 6.2% .
Giá trị sản xuấtnông, lâm ,ng nghiệp tăng 4,8%/năm .
Giá trị sản xuất ngành công nghiịep tăng 13%/năm .
Giá trị dịch vụ tăng 7,5%/năm .
Tổng kim ngạch xuất khẩu tăng 16%/năm .
Cơ cấu ngành kinh tế trong GDP đến 2005 dự kiến :
Tỷ trọng nông , lâm ng nghiệp 20-21%.
Tỷ trọng công nghiệp và xây dựng khoảng 38-39% .
Tỷ trọng các ngành dịch vụ 41-42% .
3 .> Ưu thế và hạn chế của kinh tếthị trờng .
13


Ưu thế .
Thúcđẩy quá trình xã hội hoá sản xuất nhanh chóng, làm cho phân
công lao động phát triển, chuyên môn hoá sản xuất ngày càng sâu sắc, hình
thành các mối quan hệ kinh tế và sự phụ thuộc lẫn nhau giữa các doanh nghiệp
và ngời sản xuất tạo tiền đề cho sự hợp tác lao động phát triển .
Thúc đẩy sự phát triển của lực lợng sản xuất .
Hạn chế của kinh tế thị trờng ở .
Kinh tế thị trờng có những khuyết tật nh tình trạng khủng hoảng , thất
nghiệp bất bình đẳng , huỷ hoại môi trờng .
4.>
Từ những thực trạng và những u nhợc điểm của kinh tế thị trờng chúng
ta cần có những biện pháp giải quyết một cách hợp lí . Cụ thể là .
*
Đẩy mạnh phân công lao động xã hội và đa dạng hoá các hình thức sở
hữu vì đây là hai điều kiện ra đời và tồn tại sản xuất hàng hoá .
Đẩy mạnh phân công lao động xã hội đồng nghĩa với quá trình đẩy
mạnh công nghiệp hoá - hiện đại hoá đất nớc. Hiện nay công nghiệp hoá ở nớc
ta phải kết hợp chặt chẽ hai chiến lợc công nghiệp theo hớng xuất khẩu, đồng
thời thay thế nhập khẩu. Để thực hiện chiến lợc này cần phải phân công lao
động để phát triển những nghành, những lĩnh vực mà đất nớc có lợi thế so
sánh nh, sản xuất nông nghiệp công nghiệp dệt may .. đồng thờ phải cải tiến
công nghệ và kỹ thuật sản xuất .
* Thực hiện đa dạng hoá các hình thức sở hữu. Đối với nớc ta quá trình
đa dạng hoá đợc thể hiện bằng việc phát triển kinh tế hàng hoá nhiều thành
phần. Cụ thể nâng cao vai trò chủ đạo của nền kinh tế nhà nớc, phát triển nền
kinh tế tập thể để cùng kinh tế nớc nhà tạo nền tảng cho chủ nghĩa xã hội.
Đồng thờ tạo môi trờng pháp lí lành mạnh, thúc đẩy các thành phần kinh tế
khác cùng phát triển.
* Hình thành đồng bộ cảc loại thị trờng nhằm xây dựng và phát triển kinh
tế thị trờng định hớng xã hội chủ nghĩa .
Trong những năm gần đây thì phải .
Phát triển thị trờng hàng hoá và dịch vụ thông qua việc đẩy mạnh sản
xuất, thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu kinh tế và phát triển hệ thống giao thông và
phơng tiện vận tải để mở rộng thị trờng .
Hình thành thị trờng sức lao động .
Xây dựng thị trờng vốn, từng bớc hình thành và phát triển thị trờng
chứng khoán nhằm huy động vốn .
Quản lí chặt chẽ thị trờng đất đai và thị trờng nhà ở . Xây dựng thị trờng thông tin, thị tờng khoa học công nghệ. Việc hoàn thiện các thị trờng phải
đi đôi với xây dựng khuôn khổ pháp lí và thể chế, tăng sự kiểm tra, giám sát
của nhà nớc .
* Mở rộng và nâng cao hiệu quả kinh tế đối ngoại , chỉ có mở cửa và hội
nhập nền kinh tế mới thu hút đợc vốn, kỹ thuật và công nghệ hiện đại để khai
thác thế mạnh đất nớc .
Thực hiện đẩy mạnh xuất khẩu, giảm nhập siêu, u tiên nhập t liệu sản
xuất. Thu hút vốn nớc ngoài hớng vào những ngành, những lĩnh vực, những
sản phẩm có công nghệ tiên tiến , có tỷ trọng xuất khẩu cao .
* Giữ vững ổn định chính trị và hoàn thiện hệ thống pháp luật .
Giữ vững ổn định chính trị nhằm tạo sự yên tâm đầu t cho các nhà kinh
doanh. Muốn nh vậy phải nâng cao sự lãnh đạo của đảng, vai trò chỉ đạo của
kinh tế nhà nớc, phát huy quyền làm chủ của nhân dân.
Hoàn thiện hệ thống pháp luật vừa làm công cụ cho nhà nớc quản lí nền
kinh tế vừa tạo hành lang pháp lí cho các nhà kinh doanh, buộc họ chấp nhận
sự điiêù tiiết của nhà nớc.
* Xoá bỏ triệt để cơ chế tập trung quan liêu, bao cấp hoàn thiện cơ chế
quản lí kinh tế của nhà nớc.
Nâng cao năng lực và hiệu quả quản lí của nhà nớc cần , nâng cao năng lực
của các cơ quan hành pháp, lập pháp t pháp. Cải cách nền hành chính quốc
14


gia. Nhà nớc thực hiện phát triển định hớng phát triển kinh tế, có chính sách
thống nhất, hạn chế khắc phục những tiêu cực của cơ chế thị trờng, quản lí tài
sản công cộng, tôn trọng quyền tự chủ của các nhà sản xuất, kinh doanh, cải tổ
các chính sách tài chính, tiền tệ, chính sách tiền lơng và giá cả.
I > . Sự cần thiết khách quan phát triển nền kinh tế thị thờngđịnh hớng xã
hội chủ nghĩa
1 . Khái niệm
Kinh tế thị trờng là hình thức phát triển cao của nền kinh tế hàng hoá trong
đó từ sản xuất đến tiêu dùng đều thông qua thị trờng. Nói một cách khác kinh
tế thị trờng phát triển trong đó mọi quan hệ kinh tế đều đợc tiền tệ hoá .
2 . Sự cần thiết khách quan phát triển kinh tế định hớng xã hội chủ nghĩa
2.1 Điều kiện ra đời của sản xuất hàng hoá.
Phân công lao động:Theo LêNin hễ ở đâu và khi nào có phân công lao
động xã hội và sản xuất hàng hoá thì ở đó và khi ấy có thị trờng VI LêNin
toàn tập nhà xuất bản tiến bộ Matcova 1974 .
Những lao động t nhân độc lập và không phụ thuộc vào nhau. Mà muốn có
đợc nh vậy thì những ngời, những doanh nghiệp sản xuất hàng hoá phải độc
lập và không phụ thuộc vào nhau .
Tóm lại phân công lao động xã hội tạo ra sự phụ thuộc lẫn nhau giữa những
ngời, những doanh nghiệp xản xuất hàng hoá độc lập, họ làm việc cho nhau
thông qua những trao đổi hàng hoá. Còn với t cách là doanh nghiệp sản xuất
hàng hoá độc lập lao động sản xuất hàng hoá của họ lại mang tính lao động t
nhân ( cá biệt , độc lập không phụ thuộc ). Mâu thuẫn này đợc giải quyết bằng
trao đổi .
2.2 Định hớng xã hội chủ nghĩa ở nớc ta là một sự lựa chọn đúng đắn
Trớc đây trong quá trình xây dựng xã hội chủ nghĩa Liên Xô , Đông Âu
hay ở Việt Nam cũng có quan điểm kinh tế cho rằng: Kinh tế hàng hoá là sản
phẩm riêng của chủ nghĩa t bản. Từ đó nền kinh tế xã hội chủ nghĩa đợc vận
hành theo cơ chế tập trung quan liêu bao cấp . Đây là một trong những nguyên
nhân khủng hoảngcủa xã hội chủ nghĩa. Theo quan điểm của đảng ta hiện nay
xây dựng sản xuất hàng hoá không đối lập với chủ nghĩa xã hội , mà còn là
thành tựu phát triển của nền văn minh nhân loại, tồn tại khách quan, cần thiết
cho công cuộc xây dựng xã hội chủ nghĩa và cả khi chủ nghĩa xã hội đã đợc
xây dựng. Văn kiện đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ VIII
Ngoài ra cũng có quan điểm cho rằng kinh tế thị trờng không thể dung
hợp với chủ nghĩa xã hội. Còn theo CacMac kinh tế hàng hoá tồn tại trong
nhiều hình thức khác nhau có thể khác nhau về quy mô và hình thức phát
triển .
2.3 Kinh tế thị trờng không những tồn tại khách quan mà cần thiết cho công
cuộc xây dựng chủ nghiã xã hội .
Nó tồn tại khách quan vì vẫn còn cơ sở cho sự tồn tại và phát triển. Đó là sự
phân công lao động xã hội không mất đi mà còn chuyên môn hoá sản xuất
ngày càng sâu. Nó diễn ra không những trong từng địa phơng, một nớc mà còn
trong sự phân công hợp tác quốc tế .
Trong thời kỳ quá độ và ngay cả dới chủ nghĩa xã hội vẫn tồn tại những
hình thức sở hữu khác nhau về sở hữu t liệu sản xuất tức là vẫn còn sự tách
biệt nhất định về kinh tế giữa các chủ thể kinh tế. Ngay cả các doanh nghiệp
cùng dựa trên một quan hệ sở hữu nh doanh nghiệp nhà nớc, nhng cũng cha
thể phân phối sản phẩm cho nhau mà không tính toán hiệu quả kinh tế vẫn
phải sử dụng quan hệ hàng hoá - tiền tệ để tính toán hiệu quả kinh tế bởi vì :
Kinh tế phát triển tạo sự tách biệt quyền sử dụng và quyền sở hữu t liệu
sản xuất. Các doanh nghiệp nhà nớccó cùng sở hữu nhng quyền sử dụng lại
khác nhau. Vì vậy các doanh nghiệp nhà nớc có sự tách biệt tơng đối về kinh
tế, có quyền tự chủ sản xuất kinh doanh
Do nhiều yếu tố tác động ( trình độ , cơ sở vật chất kỹ thuật , trình độ
tay nghề của ngời lao động ) mà giữa các doanh nghiệp nhà nớc có sự khác
15


nhau về hiệu quả sản xuất kinh doanh. Do vậy giữa doanh nghiẹp nhà nớc có
sự tách biệt về kinh tế. Vì vậy sử dụng quan hệ hàng hoá - tiền tệ là cần thiết .
Nó cũng cần thiết cho công cuộc xây dựng xã hội chủ nghĩa vì chủ nghĩa t
bản đã biết sử dụng vai trò to lớn của nền kinh tế thị trờng để tăng trởng và
phát triển kinh tế. Chúng ta cũng phải biết khai thác, sử dụng vai trò to lớn của
kinh tế thị trờng hay những mặt tích cực của nó nh thúc đẩy cải tiến kỹ thuật,
nâng cao năng suất lao động, giảm chi phí sản xuất, thúc đẩy phân công lao
độnh xã hội và hạn chế các mặt trái, khuyết tật của kinh tế thị trờng để tăng
trởng phát triển kinh tế. sự hình thành này còn phù hợp với thời kỳ quá độ với
nhiều hình thức tổ chức kinh tế mang tính chất quá độ .
II > . Những đặc điểm cơ bản của kinh tế thị trờng định hớng xã hội chủ nghĩa
ở nớc ta .
1 . Kinh tế thị trờng định hớng xã hội chủ nghĩa là mô hình tổng quát của thời
kỳ quá độ. Xét về thực chất là sự phát triển của nền kinh tế hàng hoá nhiều
thành phần vận hành theo cơ chế thị trờng có sự quản lí vĩ mô của nhà nớc. Nó
vừa mang những đặc tính chung của kinh tế thị trờng vừa mang những đặc thù
riêng của chủ nghĩa xã hội .
Những đặc tính chung thể hiện ở chỗ: Kinh tế thị trờng ở nớc ta vẫn chịu
sự chi phối của những quy luật kinh tế vốn có của kinh tế hàng hoá nh quy
luật giá trị, quy luật cạnh tranh, quy luật cung cầu, quy luật lu thông tiền
tệ . . .Các phạm trù của kinh tế hàng hoá - kinh tế thị trờng vốn có của nó vẫn
còn phát huy tác dụng nh giá trị, giá cả, lợi nhuận .
Các đặc thù riêng của kinh tế thị trờng Việt Nam .
Đó là nền kinh tế phát triển theo định hớng xã hội chủ nghĩa thể hiện ở
chỗ .
Phát triển kinh tế thị trờng có sự tham gia của nhiều thành phần kinh tế
với sự đa dạng hoá của các hình thức sở hữu các hình thức sản xuất kinh doanh
trong đó kinh tế nhà nớc có vai trò chủ đạo.
Kinh tế thị trờng phát triển theo cơ chế thị trờng có sự quản lí của nhà nớc đảm bảo thống nhất giữa sự phát triển, tăng trởngkinh tế với công bằng xã
hội .
Xây dựng kinh tế thị trờng hội nhập vào nền kinh tế khu vực và thế giới
với nhiều hình thức quan hệ và liên kết phong phú.
2 . Mục tiêu phát triển kinh tế thị trờng ở Việt Nam .
Đó là sự phát triển lực lợng sản xuất, xây dựng cơ sở vật chất kỹ thuật
cho chủ nghĩa xã hội và thiết lập quan hệ sản xuất mới trên cả ba mặt : Quan
hệ sở hữu, quan hệ quản lí, quan hệ phân phối. Nói một cách khác là xây dựng
nớc ta thành xã hội : dân giầu nớc mạnh xã hội công bằng, dân chủ , văn minh
.
3 .Thị trờng định hớng xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam .
3.1 Nếu nền kinh tế thị trờng t bản chủ nghĩa cũng dựa trên nhiều sự sở hũ
khác về t liệu sản xuất trong đó sở hữu t nhân là nền tảng thì trái lại kinh tế thị
trờng định hớng xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam cũng dựa trên nhiều quan hệ sở
hữu về t liệu sản xuất nhng sở hữu của nhà nớc sở hữu công cộng làm nền
tảng. Bởi vì sở hữu nhà nớc là đại diện cho nhân dân sở hữu những tài nguyên ,
tài sản , những t liệu sản xuất chủ yếu và những của cải của đất nớc.
3.2 Nhiều thành phần kinh tế cùng nhau phát triển .
Trên cơ sở nhiều quan hệ sở hữu có nhiều thành phần kinh tế tham gia
vào sản xuất và lu thông hàng hoá trên thị trờng tức là có nhiều chủ thể kinh tế
với nhiều nguồn lực nh sức lao động, vốn, kỹ thuật, kinh nghiệm quản lí tham
gia vào sản xuất hàng hoá lu thông trên thị trờng. Mỗi thành phần kinh tế chỉ
là một bộ phận cấu thành kinh tế thị trờng định hớng xã hội chủ nghĩa mà
trong đó kinh tế nhà nớc giữ vai trò chủ đạo. Bởi vì .
Mỗi chế độ xã hội đều phải dựa trên một cơ sở kinh tế nhất định , nền
kinh tế nớc ta phát triển theo định hớng xã hội chủ nghĩa nh vậy kinh tế nhà nớc giữ vai trò chủ đạo nhằm tạo nền tảng
16


Kinh tế nhà nớc nắm giữ những ngành , những vị trí trọng yêú trong nền
kinh tế nên việc xác lập vai trò của kinh tế nhà nớc là vấn đề có tính nguyên
tắc để đảm bảo nền kinh tế phát triển theo địng hớng xã hội chủ nghĩa .
Kinh tế nhà nớc đại diện ch một phơng thức sản xuất tiến tiến cho nền
kinh tế dựa trên chế độ công hữu .
Tóm lại:Trong thời kì quá độ lên CNXH ở Việt Nam tồn tại nhiều thành
phần kinh tế trong đó kinh tế nhà nớc đóng vai trò chủ đạo và cùng với các
thành phần kinh tế khác phát triển .
3.3 Nhiều hình thức phân phối .
Nếu kinh tế thị trờng trong chủ nghĩa t bản có nhiều hình thức phân phối
trong đó phân phối cho t bản là chủ yếu thì trong nền kinh tế thị trờng định hớng xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam do có nhiêù quan hệ sở hữu khác nhau nên
cũng có nhiều hình thức phân phối nh phân phối theo lao động, phân phối
ngoài thù lao lao động thông qua các quỹ phúc lợi xã hội và tập thể và phân
phối theo nguồn lực đóng góp. Trong đó phân phối theo lao động là chủ yếu
bởi vì .
Phân phối theo lao động là việc trả công cho ngời lao động căn cứ vào số lợng và chất lợng lao động vì số lợng nó biểu hiện ở thời gian lao động và số lợng sản phẩm. Chất lợng lao động thể hiện ở trình độ thành thạo của ngời lao
động và tính chất phức tạp cuả công việc .
Cũng có thể nói phân phối theo lao độnglà ai làm nhiều hởng nhiều, ai làm ít
hởng ít. Có sức lao động không làm không hởng .
Phân phối theo lao động là cần thiết .
Khi ngời lao động đợc giải phóng khỏi áp bức bóc lột trở thành ngời làm
chủ về kinh tế thì việc phân phối phải vì quyền lợi ngời lao động
Ngay cả dới chủ nghĩa xã hội lao dộng vừa là nghĩa vụ vừa là quyền lợi.
Địa vị và quyền lợi của mỗi ngời là do kết quả lao động giải quýêt. Do đó phải
phân phối theo lao động .
Trong thời kỳ quá độ và ngay cả chủ nghĩa xã hội vẫn còn có sự khác
nhau giữa lao động giảm đơn và lao động phức tạp, giữa lao động trí tuệ và lao
động cơ bắp. Và còn khác nhau về trình độ quan điểm lao động. Do đó xã hội
phải kiểm tra, kiểm soát mức độ lao động và hởng thụ lao động của mỗi ngời.
Theo LêNin phải thực hiện một chân lí giảm đơn nhng lại đảm bảo cho trật tự
xã hội mới (xã hội chủ nghĩa ) chân lí dó là kẻ lào không làm thì không ăn .
Tóm lại phân phối theo lao động là phù hợp với quan hệ xã hội chủ nghĩa và
trình độ phát triển của lực lợng sản xuất. Nó trở thành một tất yếu phổ biến
-do đó là một đặc thù của xã hội chủ nghĩa .
Phân phối theo lao động là một nội dung của công bằng xã hội .
Ngoài phân phối theo lao động còn các hình thức phân phối khác nh phân
phối ngoài thù lao lao động nhằm sửa chữa những khuyết tật của phân phối
theo lao động. Và phân phối theo nguồn lực đóng góp nhằm thúc đẩy quan hệ
tín dụng phát triển .
3.4 Sự tăng trởng, phát triển kinh tế gắn liền với công bằng xã hội, với việc
phát triển văn hoá giáo dục để nâng cao dân trí, đào tạo nguồn lực xây dựng
một nền văn hoá tiên tiến đậm đà bản sắc dân tộc.
3.5
Kinh tế thị trờng ởViệt Nam phát triển theo hớng mở rộng quan hệ hợp
tác kinh tế với nớc.ngoài. Đó là là tất yếu vì sản xuất hàng hoá và trao đổi
hàng hoá tất yếu vợt khỏi phạm vi quốc gia mang tính chất quốc tế, đồng thời
đó cũng là tất yếu của sự phát triển nhu cầu .
Thông qua mở rộng quan hệ kinh tế với nớc ngoài để biến nguồn lực bên
ngoài thành nguồn lực bên trong tạo điều kiện cho phát triển phát triển rút
ngắn .
Mởi rộng quan hệ dới nhiều hình thức nh hợp tác, liên doanh, liên kết nhng phải dựa trên nguyên tắc giữ vững độc lập và tự chủ hai bên cùng có lợi .
3.6 Nền kinh tế hàng hoá nớc ta vận động theo cơ chế thị trờng có sự quản lí
của nhà nớc .Đó là sự kết hợp cả sự điều tiết của cả bàn tay vô hình lẫn bàn tay
17


hữu hình nhằm tận dụng đợc u điểm của cả hai sự điều tiết . Đồng thời khắc
phục đợc hạn chế của cả hai mô hình điều tiết .
* Nền kinh tế hàng hoá vận động theo cơ chế thị trờng .
Trớc đây chúng ta vận động theo cơ chế tập trung quan liêu bao cấp. Đặc
trng của cơ chế tập trung quan liêu bao cấp là: nhà nớc giao kế hoạch cho các
doanh nghiệp với một hệ thống chỉ tiêu mang tính pháp lệnh, nhà nớc cấp phát
vật t, tiền vốn theo chỉ tiêu. Nh vậy, nhà nớc cho phép phân bổ nguồn lao động
theo kế hoạch. Các cơ quan cấp trên quảnlý chỉ đạo kinh doanh nhng không
chịu trách nhiệm về các khuyết điểm của mình. Cấp phát giao nộp theo quản
lý, lãi nhà nớc thu, lỗ nhà nớc bù. Nhà nớc thực hiện bao cấp qua giá và phân
phối nền kinh tế bằng hiện vật hoá, tức là quan hệ hàng hoá, tiền tệ bị xem thờng, bộ máyquản lý cồng kềnh kém hiệu quả. Tóm lại, nền kinh tế theo cơ chế
này làm cho nền kinh tế phát triển trì trệ, là nguyên nhân cho chủ nghĩa xã hội
lâm vào khủng hoảng. Vì thế phải xoá bỏ cơ chế quan liêu bao cấp, sử dụng cơ
chế thị trờng có sự quản lí vĩ mô của nhà nớc .
Cơ chế thị trờng là tổng thể các nhân tố các mối quan hệ , các quy luật
kinh tế, môi trờng và động lực nó chi phối sự vận động của kinh tế hàng hoá .
Các nhân tố hàng hoá và dịch vụ,đằng sau là ngời lao động, ngời sản
xuất, ngời tiêu dùng từ đó hình thành các mối quan hệ
Các mối quan hệ: quan hệ hàng hoá- tiền tệ ,quan hệ mua bán biểu hiện
trên thị trờng là quan hệ cung- cầu liên quan đến giá cả
Các quy luật vốn có của kinh tế hàng hoá mà chúng ta đã nghiên cứu đó
là quy luật cạnh tranh, quy luật cung cầu, quy luật giá trị ,quy luật lu thông
tiền tệ. Nó tác động và chi phôi sự vận động của kính tế hàng hoá
Môi trờng cạnh tranh: ở Việt Nam chúng ta chủ trơng cạnh tranh lành
mạnh , không sử dụng những biện pháp cạnh tranh dẫn đến sự phá sản
Động lực phát triển đó là là lợi nhuận. Trong cơ chế thị trờng nó cuốn
hút các doanh nghiệp vào những ngành , những lĩnh vực có lãi cao , thúc đẩy
các doanh nghiệp cải tiến kỹ thuật ,nâng cao năng suất lao động, lợi ích ngời
tiêu dùng đợc đề cao .
Cơ chế thị trờng có vai trò to lớn .
Là một cơ chế tự điều tiết nền kinh tế, thông qua biến động của cung
cầu giá cả thị trờng, một cơ chế tinh vi phân phối không tự giác giữa ngời
sản xuất và ngời tiêu dùng nó có vai trò to lớn trực tiếp dẫn dắt các đơn vị kinh
tế chọn lĩnh vực và hình thức kinh doanh .
Cơ chế thị trờng thúc đẩy, tăng trởng kinh tế sự gia tăng thu nhập quốc dân,
quốc nội thời kỳ sau, năm sau so với thời kỳ trớc năm trớc phát triển kinh tế
chính là tăng trởng kinh tế và thay đôỉ cơ cấu kinh tế và mức sống tăng lên.
* Sự quản lý của nhà nớc.
Nhà nớc điều tiết thị trờng thực hiện chức năng quản lí vĩ mô niền kinh tế
cần phải: Tôn trọng tính khách quan của cơ chế thị trờng và coi trọng tính tự
chủ về kinh tế cua các chủ thể kinh tế ,sự hình thành của giá cả thị trờng .
Nhà nớc quản lý vĩ mô đó là một sự cần thiết vì cơ chế thị trờng ngoài những
u điểm còn có những khuyết điểm sự quản lý của nhà nớc nhằm phát huy
những mặt tích cực của kinh tế thị trờng và khắc phục những mặt trái của nó.
Đây là mục tiêu của nhà nớc.
Vai trò quản lý của nhà nớc rất quan trọng đợc thể hiện ở các chức năng.
Chức năng định hớng cho kinh tế thị trờng phát triển theo định hớng xã
hội chủ nghĩa. Việc định hớng này thông qua các chiến lợc, quy hoạch, kế
hoạch phát triển. Đâù t các dự án để nền kinh tế phát triển đúng định hớng.
ổn định kinh tế vĩ mô vì thị trờng hay bị khủng hoảng gây thất nghiệp và
lạm phát.
Nhà nớc phải sửa chữa những thất bại của kinh tế thị trờng và khắc phục
nó .
Nhà nớc phải đứng ra phân phối và phân phối lại thu nhập quốc dân.

18


.

Quản lí tài sản quốc gia nh đất đai, rừng, biển nhằm khai thác nó hợp lí

Nhà nớc phải thực hiện chức năng xây dựng hệ thống pháp luật để tạo ra
môi trờng pháp lý cho các thành phần kinh tế hoạt động .
Để thực hiện các chức năng trên thì nhà nớc phải sử dụng một hệ thống
các công cụ nh :
Sử dụmg pháp luật để quản lí kinh tế- xã hội ,kiểm tra
việc thi hành luật
Sử dụng hế hoạch hoá nền kinh tế
Sử dụng chính sách tài chính, chính sách tiền tệ. Coi
đó là hai công cụ quản lý vĩ mô mạnh mẽ .
3.6 Kinh tế thị trờng nớc ta từ một trình độ kinh tế kém phát triển .
Nớc ta đi nên chủ nghĩa bỏ qua sự phát triển của chủ nghĩa t bản , có
nghĩa là bỏ qua một cơ sở vật chất kỹ thuật hiện đại, từ một nớc nửa thuộc địa
phong kiến lại bị ảnh hởng của chiến tranh kéo dài .
.
III. Thực trạng và giải pháp cơ bản để phát triển kinh tế thị trờng định hớng xã
hội chủ nghĩa .
1 .> Thực trạng nền kinh tế nớc ta hiện nay .
Kinh tế thị trờng ở nớc ta hiện nay còn kém phát triển thể hiện trên
nhiều mặt, Sự phân công lao động cha phát triển , các loại thị trờng cha hình
thành đồng bộ, cơ sở vật chất kỹ thuật còn lạc hậu, cơ sở hạ tầng còn yếu kém
, sức cạnh tranh hàng hoá còn yếu .
2 .> Mục tiêu phấn đấu .
* Mục tiêu phấn đấu đến 2010. Theo văn kiện đại hội đại biểu toàn quốc
lần thứ 9 nêu ra mục tiêu phấn đấu nh sau .
Mục tiêu tổng quát đến 2010 : Đa nớc ta ra khỏi tình trạng kém phát
triển.Phát triển nguồn lực con ngời , năng lực khoa học và công nghệ, nâng
cao kết cấu hạ tầng và phát triển tiềm lực kinh tế.
Mục tiêu cụ thể năm 2010
Đa GĐP năm 2010 lên ít nhất gấp đôi năm 2000
Năng lực nội sinh về khoa học và công nghệ đủ khả năng ứng dụng
các công nghệ hiện đại tiếp cận trình độ của thế giới và sự phát triển trên một
số lĩnh vực nhất là công nghệ thông tin, công nghệ sinh học, công nghệ vật
liệu mới công nghệ tự động hoá .
Xây dựng kết cấu hạ tầng đủ đáp ứng nhu cầu phát triển của kinh tế
Nâng cao vai trò chủ đạo của kinh tế nhà nớc cùng các thành phần
kinh tế khác phát triển lành mạnh và lâu dài .
*
Mục tiêuphấn đấu năm 2005.
Suy từ kế hoạch phát triển kinh tế đến năm 2010 . Đảng ta đã xây
dựng kế hoạch phát triển kinh tế đến năm 2005 nh sau :
Tăng trởng kinh tế nhanh và bền vững, chuyển dịch mạnh cơ cấu kinh
tế, cơ cấu lao động theo hớng công nghiệp hoá - hiện đại hóa. Nâng cao rõ rệt
hiệu quả và sức cạnh tranh của nền kinh tế. Mở rộng kinh tế đối ngoại, đẩy
mạnh giáo dục, đào tạo, khoa học và công nghệ. Tăng cờng xây dựng kết cấu
hạ tầng kinh tế giữ vững ổn định chính trị và độc lập dân tộc
Cụ thể hoá là :
Phấn đấu đạt nhịp độ tăng trởng kinh tế bình quân hàng năm cao
hơn 5 năm trớc và có bớc chuẩn bị cho năm năm tiếp theo .
Phát triển kinh tế nhiều thành phần trong đó kinh tế nhà nớc giữ vai
trò chủ đaọ, củng cố kinh tế tập thể, hình thành một bớc quan trọng thể chế
kinh tế thị trờng định hớng xã hội chủ nghĩa. Chuyển dịch cơ cấu kinh tế, cơ
cấu lao động theo hớng tăng tỷ trọng công nghiệp và dịch vụ, tăng nhanh hàm
lợng công nghệ trong sản phẩm .
Tăng nhanh vốn đầu t phát triển kinh tế, xã hội, xây dựng cơ cấu kinh tế
có hiệu quả và nâng cao sức cạnh tranh. Hoàn chỉnh một bớc cơ bản hệ thống
19


kết cấu hạ tầng. Đầu t thích đáng cho các vùng kinh tế trọng điểm , hỗ trợ đầu
t nhiều hơn cho các vùng còn nhiều khó khăn .
Mở rộng và nâng cao hiệu quả kinh tế đối ngoại. Củng cố thị trờng đã có
và mở rộng thêm thị trờng mới. Tạo mọi điều kiện thuận lợi để tăng nhanh
xuất khẩu, thu hút vốn, công nghệ từ bên ngoài. Chủ động hội nhập kinh tế
quốc tế có hiệu quả, thực hiện các cam kết song phơng và đa phơng .
Tiếp tục đổi mới và lành mạnh hoá hệ thống tài chính tiền tệ, tăng
tiềm lực và khả năng tài chính quốc gia , thực hành triệt để tiết kiệm ; tăng tỷ
lệ chi ngân sách đầu t phát triển, duy trì ổn định các cân đối vĩ mô, phát triển
thị trờng vốn đáp ứng nhu cầu phát triển kinh tế xã hội .
Tiếp tục đổi mới , tạo chuyển biến cơ bản, toàn diện về phát triển giáo
dục đào tạo, khoa học và công nghệ, nâng cao chất lợng nguồn nhân lực với cơ
cấu hợp lí, triển khai thực hiện chơng trình phổ cập trung học cơ sở, ứng dụng
nhanh công nghệ tiến, hiện đại, từng bớc phát triển kinh tế tri thức
Đẩy mạnh công cuộc cải cách hành chính, đổi mới và nâng cao hiiêụ lực
của bộ máy nhà nớc. Đẩy lùi tình trạng quan liêu, tham nhũng. Thực hiện tốt
dân chủ, nhất là dân chủ ở xã, phờng và các đơn vị cơ sở .
Thực hiện nhiệm vụ củng cố cuốc phòng và an ninh, bảo đảm trật tự kỷ
cơng trong các hoạt động kinh tế, xã hội .
Các chỉ tiêu định hớng phát triển kinh tế chủ yếu .
Đa GDP năm 2005 gấp hai lần so với năm 1995 . Nhịp độ tăng trởng
GDPbình quân hàng năm thời kỳ năm năm 2001 2005 là 7,5%, trong đó
nông, lâm, ng nghiệp tăng 4,3%, công nghiệp và xây dựng tăng 10,8%, dịch
vụ tăng 6.2% .
Giá trị sản xuấtnông, lâm ,ng nghiệp tăng 4,8%/năm .
Giá trị sản xuất ngành công nghiịep tăng 13%/năm .
Giá trị dịch vụ tăng 7,5%/năm .
Tổng kim ngạch xuất khẩu tăng 16%/năm .
Cơ cấu ngành kinh tế trong GDP đến 2005 dự kiến :
Tỷ trọng nông , lâm ng nghiệp 20-21%.
Tỷ trọng công nghiệp và xây dựng khoảng 38-39% .
Tỷ trọng các ngành dịch vụ 41-42% .
3 .> Ưu thế và hạn chế của kinh tếthị trờng .
Ưu thế .
Thúcđẩy quá trình xã hội hoá sản xuất nhanh chóng, làm cho phân
công lao động phát triển, chuyên môn hoá sản xuất ngày càng sâu sắc, hình
thành các mối quan hệ kinh tế và sự phụ thuộc lẫn nhau giữa các doanh nghiệp
và ngời sản xuất tạo tiền đề cho sự hợp tác lao động phát triển .
Thúc đẩy sự phát triển của lực lợng sản xuất .
Hạn chế của kinh tế thị trờng ở .
Kinh tế thị trờng có những khuyết tật nh tình trạng khủng hoảng , thất
nghiệp bất bình đẳng , huỷ hoại môi trờng .
4.>
Từ những thực trạng và những u nhợc điểm của kinh tế thị trờng chúng
ta cần có những biện pháp giải quyết một cách hợp lí . Cụ thể là .
*
Đẩy mạnh phân công lao động xã hội và đa dạng hoá các hình thức sở
hữu vì đây là hai điều kiện ra đời và tồn tại sản xuất hàng hoá .
Đẩy mạnh phân công lao động xã hội đồng nghĩa với quá trình đẩy
mạnh công nghiệp hoá - hiện đại hoá đất nớc. Hiện nay công nghiệp hoá ở nớc
ta phải kết hợp chặt chẽ hai chiến lợc công nghiệp theo hớng xuất khẩu, đồng
thời thay thế nhập khẩu. Để thực hiện chiến lợc này cần phải phân công lao
động để phát triển những nghành, những lĩnh vực mà đất nớc có lợi thế so
sánh nh, sản xuất nông nghiệp công nghiệp dệt may .. đồng thờ phải cải tiến
công nghệ và kỹ thuật sản xuất .
* Thực hiện đa dạng hoá các hình thức sở hữu. Đối với nớc ta quá trình
đa dạng hoá đợc thể hiện bằng việc phát triển kinh tế hàng hoá nhiều thành
phần. Cụ thể nâng cao vai trò chủ đạo của nền kinh tế nhà nớc, phát triển nền
20


kinh tế tập thể để cùng kinh tế nớc nhà tạo nền tảng cho chủ nghĩa xã hội.
Đồng thờ tạo môi trờng pháp lí lành mạnh, thúc đẩy các thành phần kinh tế
khác cùng phát triển.
* Hình thành đồng bộ cảc loại thị trờng nhằm xây dựng và phát triển kinh
tế thị trờng định hớng xã hội chủ nghĩa .
Trong những năm gần đây thì phải .
Phát triển thị trờng hàng hoá và dịch vụ thông qua việc đẩy mạnh sản
xuất, thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu kinh tế và phát triển hệ thống giao thông và
phơng tiện vận tải để mở rộng thị trờng .
Hình thành thị trờng sức lao động .
Xây dựng thị trờng vốn, từng bớc hình thành và phát triển thị trờng
chứng khoán nhằm huy động vốn .
Quản lí chặt chẽ thị trờng đất đai và thị trờng nhà ở . Xây dựng thị trờng thông tin, thị tờng khoa học công nghệ. Việc hoàn thiện các thị trờng phải
đi đôi với xây dựng khuôn khổ pháp lí và thể chế, tăng sự kiểm tra, giám sát
của nhà nớc .
* Mở rộng và nâng cao hiệu quả kinh tế đối ngoại , chỉ có mở cửa và hội
nhập nền kinh tế mới thu hút đợc vốn, kỹ thuật và công nghệ hiện đại để khai
thác thế mạnh đất nớc .
Thực hiện đẩy mạnh xuất khẩu, giảm nhập siêu, u tiên nhập t liệu sản
xuất. Thu hút vốn nớc ngoài hớng vào những ngành, những lĩnh vực, những
sản phẩm có công nghệ tiên tiến , có tỷ trọng xuất khẩu cao .
* Giữ vững ổn định chính trị và hoàn thiện hệ thống pháp luật .
Giữ vững ổn định chính trị nhằm tạo sự yên tâm đầu t cho các nhà kinh
doanh. Muốn nh vậy phải nâng cao sự lãnh đạo của đảng, vai trò chỉ đạo của
kinh tế nhà nớc, phát huy quyền làm chủ của nhân dân.
Hoàn thiện hệ thống pháp luật vừa làm công cụ cho nhà nớc quản lí nền
kinh tế vừa tạo hành lang pháp lí cho các nhà kinh doanh, buộc họ chấp nhận
sự điiêù tiiết của nhà nớc.
* Xoá bỏ triệt để cơ chế tập trung quan liêu, bao cấp hoàn thiện cơ chế
quản lí kinh tế của nhà nớc.
Nâng cao năng lực và hiệu quả quản lí của nhà nớc cần , nâng cao năng lực
của các cơ quan hành pháp, lập pháp t pháp. Cải cách nền hành chính quốc
gia. Nhà nớc thực hiện phát triển định hớng phát triển kinh tế, có chính sách
thống nhất, hạn chế khắc phục những tiêu cực của cơ chế thị trờng, quản lí tài
sản công cộng, tôn trọng quyền tự chủ của các nhà sản xuất, kinh doanh, cải tổ
các chính sách tài chính, tiền tệ, chính sách tiền lơng và giá cả.

21


Kết luận
Sau năm 1986 nới ta đã chuyển từ nền kinh tế tập trung quan liêu bao
cấp sang nền kinh tế thị trờng định hớng xã hội chủ nghĩa. Sự chuyển đổi mô
hình kinh tế này là tất yếu khách quan. Nó phù hợp với xu thế phát triển của
thời đại, đồng thời nó cũng phù hợp với thời kì quá độ lên chủ nghĩa xã hội ở
Việt Nam
Chủ nghĩa t bản đã biết vận dụng vai trò to lớn của kinh tế thị trờng để
phát triển kinh tế thì chúng ta cũng phải biết vận dụng vai trò to lớn đó để phát
triển niền kinh tế của chính mình.
Cũng giống với các nớc t bản chủ nghĩa khác nớc ta cũng sử dụng sự
điều tiết của cơ chế thị trờng cùng với sự điều tiết của nhà nớc. Nhng khác với
các nớc đó là chúng ta phát triển kinh tế theo định hớng xã hội chủ nghĩa
nhằm mục tiêu dân giàu nớc mạnh xã hội công bằng dân chủ văn minh đảm
bảo cho mọi ngời có cuộc sống ấm no hạnh phúc. Chính vì vậy vai trò của nhà
nớc ngoài vai trò điều tiết nền kinh tế nhằm sửa chữa những khuyết tật của cơ
chế thị trờng cùng với vai trò tạo môi trờng ổn định cho cơ chế thị trờng phát
triển thì nhà nớc còn phải đảm bảo nền kinh tế phát triển đúng định hớng xã
hội chủ nghĩa

22


23



Tài liệu bạn tìm kiếm đã sẵn sàng tải về

Tải bản đầy đủ ngay

×