Tải bản đầy đủ

Mô tả phương pháp xây dựng mô hình số độ cao và các bản đồ thành phần khu vực Xuân Mai, trình bày kết quả thực hiện được

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC TỰ NHIÊN

MÔN: GIS VÀ VIỄN THÁM TRONG NGHIÊN CỨU ĐỊA MẠO
Bài viết số 2: Mô tả phương pháp xây dựng mô hình số độ cao và các bản đồ
thành phần khu vực Xuân Mai, trình bày kết quả thực hiện được

Giảng viên: PGS.TS. Nguyễn Hiệu
Sinh viên: Lê Thị Hồng Phượng
Lớp: K54 – Địa lý & môi trường biển

Hà Nội, 01/2013


1. Các khái niệm:
a. DEM (Digital Elevation Model):
-

Là một lưới giá trị độ cao, trong đó mỗi ô chứa một giá trị độ cao của
địa hình thực tế tại vị trí mà ô đó phủ lên.


-

Được lưu trữ dưới dạng raster hoặc vector:
+ Trong mô hình Raster DEM (grid): là ma trận các ô vuông gồm các
hàng và cột, môi một ô (cell) chứa giá trị độ cao của điểm trung tâm của
ô.
+ Trong cấu trúc Vector DEM: là một lưới tam giác không đều (TIN –
Triangle Irregular Network)

-

Ứng dụng của DEM:
+ Tính toán độ dốc
+ Tính toán hướng dốc
+Tính toán mức độ lồi lõm của sườn dốc
+ Tính toán độ dài sườn dốc
+ Phân tích địa mạo của khu vực nghiên cứu
+ Xác định lưu vực và kiểu tưới tiêu nước của một khu vực

b. ASPECT
Tạo bản đồ hướng sườn
c. COUTOUR:
Tạo bản đồ đường bình độ
d. CURATURE:
Xác định bề rộng cung, liên quan đến độ dốc, xói lở, trượt đất


e. HILLSHADE:
Liên quan đến bóng địa hình (liên quan đến việc hiển thị bản đồ)
f. SLOPE:
Tạo bản đồ độ dốc.
2. Phương pháp và kết quả xây dựng mô hình số độ cao cho bản đồ Xuân
Mai.
-

Đầu tiên, bản đồ Xuân Mai được số hóa trong Mapinfo tạo ra file các
điểm độ cao đã được gắn trường thuộc tính độ cao. File này có định
dạng .TAB

-


Để tạo được DEM từ file độ cao .TAB này, ta phải có một bước chuyển
từ định dạng .TAB sang dạng .shp để đưa vào ARCGIS.

-

Trong Mapinfo, vào Tool → Universal Translator, chọn MapInfo TAB
tại khung Fomat của Source, File(s) là file điểm độ cao cần chuyển.
Dưới phần Destination, tại khung Fomat chọn ESRI Shape, chọn vị trí
lưu file đầu ra tại khung Directory, sau đó chọn OK.

-

Vào ARCGIS, mở file điểm độ cao vừa chuyển (đuôi .shp) ra:


-

Để tạo mô hình DEM: Trên thanh công cụ vào Geoprocessing →
ArcToolbox → Spatial Analyst Tool → Interpolation, tại đây ta có thể
chọn IDW, Kriging hoặc Natural Neighbor để tạo DEM. Trong cửa sổ
hiện ra, tại Input point features chọn file dữ liệu điểm độ cao đã được
chuyển đổi (.shp) và chọn nơi lưu file DEM tại Output Raster. Lưu ý
nên chọn nơi lưu file đầu ra trong cùng thư mục với file điểm độ cao đầu
vào để tránh xảy ra lỗi. Sau đó chọn OK.


Kết quả sẽ được:

-

Tiếp theo để tạo các bản đồ thành phần ta vào mục Surface trong hộp
ArcToolbox:


-

Để tạo bản đồ Aspect, ta chọn mục Aspect trong Surface, một cửa sổ
hiện ra, chọn Input Raster là bản đồ DEM vừa tạo được và Output
Raster là thư mục lưu các file điểm độ cao và DEM vừa tạo. Chọn OK.


Kết quả sẽ được:

Muốn chỉnh màu sắc ta chỉ việc kích chuột vào các ô màu tương ứng trên Table
Of Contents.
- Tạo bản đồ Contour: kích vào contour của mục surface, trong cửa sổ hiện ra,
chọn Input Raster là bản đồ DEM ở trên, Output Raster tương tự như trên, lưu ý
ở khung Contour interval là khoảng cách giữa 2 đường bình độ, muốn biết


khoảng cách nào là đẹp mắt nhất ta nên thử trước một vài số, thông thường thì
nên chọn là 1. Sau đó chọn OK.

Kết quả:

-

Tạo bản đồ Curvature: làm tương tự như với các bản đồ trên, chọn dữ
liệu đầu vào là DEM và nơi lưu bản đồ tạo ra cùng thư mục với các bản
đồ trên. Chọn OK


Kết quả:

-

Tạo bản đồ Hillshade:


Kết quả:

-

Tạo bản đồ Slope:
Lưu ý: tại mục Output measurement ta có thể chọn PERCENT_RISE
tức là tạo bản đồ độ dốc dựa vào hướng chiếu của mặt trời hoặc chọn
DEGREE là dựa trên độ dốc cụ thể.


Kết quả:

Đó là các bước để tạo ra mô hình số độ cao cùng các bản đồ thành phần từ dữ
liệu đầu vào là file điểm độ cao của khu vực Xuân Mai.
Lưu ý: có trường hợp khi mở ARCGIS lên không thể mở được các dữ liệu trên.
Lý do là do file lưu các dữ liệu này đã bị di chuyển, cắt, xóa hoặc đổi tên khác.
Do vậy, để cập nhật lại dữ liệu hỏng ta làm như sau: trên hộp Table Of Contents,


kích chuột phải vào tên layer (ví dụ Diem_do_cao, Dem...) → Properties →
Source → Set Data Source: hộp thoại Data Source hiện lên→ chọn file lưu dữ
liệu mới hoặc nguồn dữ liệu cũ → click: Add, ấn OK.



Tài liệu bạn tìm kiếm đã sẵn sàng tải về

Tải bản đầy đủ ngay

×