Tải bản đầy đủ

Thực hành tin đại cương lớp KSTN

TRƯỜNG ĐHBK HÀ NỘI
VIỆN CNTT & TT
-----oOo-----

BÀI THỰC HÀNH
MÔN

TIN HỌC ĐẠI CƯƠNG
Lớp KSTN

Họ tên sinh viên :

_

Mã sinh viên :

_

Nhóm :

_


_

_

_

_

_

_

_

_

_

_

_

_

_

_

_

_

_

_

_

_


_

_

_

_

_ _

HÀ NỘI - 2016

_

_

_

_

_

_

_

_

_

_

_

_ _

_ _

_

_

_

_


MỤC LỤC
STT

1
2
3
4
5
6
7

CÁC MỤC

Mục lục
Các qui định
Bài thực hành số
Bài thực hành số
Bài thực hành số
Bài thực hành số
Bài thực hành số

1
2
5
12
23
27
33

1
2
3
4
5

2
Bài thực hành Tin Học Đại Cương, Lớp KSTN

TRANG

Chỉnh sửa ngày: 15/09/2016


CÁC QUI ĐỊNH
Trong quá trình thực hành môn Tin Đại Cương, sinh viên phải chú ý đọc kỹ,
nhớ và tuân theo các điều sau:
1. Giới thiệu quyển Bài thực hành Tin học Đại Cương
Đây là quyển Bài thực hành cho môn Tin Học Đại Cương cho các lớp KSTN.
Mọi sinh viên học môn Tin Học Đại Cương đều phải có quyển Bài thực hành
Tin học Đại Cương này và phải mang theo khi đi thực hành ( mỗi giảng đường sẽ
được phát một quyển để photo, mỗi sinh viên một bản), phải đọc kỹ các phần hướng dẫn
và làm đầy đủ bài tập theo yêu cầu.
- Các bài Ví dụ tham khảo là các ví dụ làm mẫu cho sinh viên, cần đọc và tìm hiểu kỹ
trước khi làm các bài tập khác. Các bài này không cần làm vào vở hay thực hành trên
máy.
- Các bài tập Làm vào vở ở nhà là các bài tập bắt buộc phải làm vào Vở Bài tập Tin
Đại Cương riêng ở nhà trước buổi thực hành và sẽ chạy thử trên máy tính trong buổi
thực hành.
- Các bài tập Làm trong giờ thực hành là bắt buộc phải làm và chạy thử trên máy tính
ngay trong giờ thực hành.
- Các bài tập Nâng cao là không bắt buộc, sinh viên có thể làm thêm sau khi đã hoàn
thành các bài tập bắt buộc.
Các bài tập trong quyển này chỉ là một phần trong các bài tập sinh viên cần làm.
Do vậy, ngoài các bài tập trong quyển này, sinh viên vẫn phải làm thêm các bài tập khác
theo hướng dẫn của giáo viên dạy lý thuyết môn này.
Để hoàn thiện hơn nữa tài liệu này, trong quá trình làm thực hành, nếu thấy tài liệu
này có gì sai sót hoặc có thể cải tiến, sinh viên có thể góp ý trực tiếp cho các thầy cô
hướng dẫn hay về thầy Vũ Đức Vượng – BM CNPM - viện CNTT-TT :
vuongvd@gmail.com
2. Địa điểm thực hành
Phòng Máy tính – Văn phòng Trung tâm Chất lượng cao
tầng 2 nhà D6 ĐHBK HN
3. Lịch thực hành
- Có tất cả 5 bài thực hành, thực hiện trong 5 buổi, mỗi buổi 1 bài 120 phút.
- Mỗi ngày có 4 kíp thực hành: kíp 1 (7h30-9h30), kíp 2 (9h30-11h30), kíp 3 (12h3014h30), kíp 4 (14h30-16h30). Sinh viên học buổi sáng thực hành buổi chiều và
ngược lại.
- Việc chia nhóm cũng như lịch thực hành cụ thể của từng nhóm do các Giáo viên
dạy lý thuyết và thực hành phối hợp thực hiện và thông báo cho sinh viên cũng như

3
Bài thực hành Tin Học Đại Cương, Lớp KSTN

Chỉnh sửa ngày: 15/09/2016


-

Phòng máy. Sinh viên phải biết mình thuộc nhóm số mấy và theo dõi lịch thực hành
của nhóm đó. Sinh viên phải đi thực hành đúng thứ và kíp được phân cho nhóm của
mình.
Lịch thực hành cơ bản không thay đổi. Tuy nhiên thực tế có thể có các thay đổi nhỏ
do các nguyên nhân bất khả kháng như: mất điện, ngày lễ, ngày thi học kỳ v.v. . . Khi
đó sẽ có lịch thay đổi cho phù hợp và sẽ thông báo kịp thời. Các bài thực hành bị
hoãn trong tuần nào sẽ cố gắng bù ngay trong tuần đó hoặc tuần tiếp theo.

4. Trình tự thực hiện 1 bài thực hành
1) Đầu kíp thực hành, cán bộ hướng dẫn bàn giao tình trạng máy trong phòng với đại
diện sinh viên.
2) Cán bộ hướng dẫn điểm danh và kiểm tra thẻ sinh viên theo danh sách của phòng
Đào tạo. Cán bộ hướng dẫn kiểm tra vở bài tập nếu hôm đó có bài tập làm vào vở.
3) Trước khi sinh viên bật máy cán bộ nhắc nhở sinh viên toàn phòng máy đọc
phần hướng dẫn ở đầu mỗi bài thực hành của mỗi bài để biết trọng tâm của bài
thực hành và các chú ý khi làm bài thực hành . Riêng buổi thực hành Bài thực
hành số 1 đọc thêm Lời nói đầu này trước khi hướng dẫn làm Bài thực hành 1.
Phần này là bắt buộc đối với mọi sinh viên.
4) Sinh viên chỉ thực hành theo nội dung trong quyển Bài thực hành và theo hướng
dẫn của cán bộ. Nếu thực hành xong các bài trong quyển Bài thực hành có thể
làm thêm các bài tập trong quyển lý thuyết hay thầy dạy lý thuyết cho.
5) Cán bộ hướng dẫn theo dõi, giúp đỡ, nhắc nhở chung cho sinh viên toàn phòng
máy. Chú ý nhắc chung các lỗi hay gặp cho cả phòng và nhắc sinh viên phải xem
kỹ các lời hướng dẫn, các ví dụ.
6) Trước khi hết giờ thực hành cán bộ hướng dẫn nhắc nhở sinh viên tắt máy, xếp
ghế gọn gàng, bàn giao máy và trật tự ra về ngay.
5. Nội quy thực hành
- Khi đến thực hành sinh viên phải mang theo:
o Thẻ Sinh Viên hoặc CMT
o Quyển Bài tập thực hành Tin Đại Cương này
o Vở Bài tập thực hành Tin ĐC đủ làm đầy đủ các bài tập theo yêu cầu. Vở Bài
tập thực hành Tin ĐC phải được dành riêng một quyển, không chung với các
môn khác hay chung với vở lý thuyết. Vở phải ghi rõ họ tên sinh viên và nhóm
thực hành. Nếu vở không nghiêm túc, không đầy đủ bài tập sẽ bị trừ điểm thực
hành.
- Đi thực hành đúng giờ và giữ trật tự, kỷ luật theo qui chế học tập chung của trường
ĐHBK Hà Nội và nội quy của Phòng máy trong khi thực hành. Ai vi phạm sẽ bị
trừ điểm thực hành và xử lý theo qui chế học tập của trường ĐHBK.
- Đầu mỗi buổi thực hành, trước khi thao tác trên máy, phải đọc kỹ phần hướng dẫn
của mỗi bài thực hành và nghe giáo viên hướng dẫn các điểm cần chú ý khi thực
hành.

4
Bài thực hành Tin Học Đại Cương, Lớp KSTN

Chỉnh sửa ngày: 15/09/2016


-

-

Sinh viên chỉ thực hành theo nội dung trong quyển Bài thực hành và theo hướng dẫn
của cán bộ. Nếu thực hành xong các bài trong quyển Bài thực hành có thể làm thêm
các bài tập trong quyển lý thuyết hay thầy dạy lý thuyết cho.
Sinh viên phải xem kỹ các ví dụ để tham khảo và lập trình theo.

6. Cách đánh giá tính điểm thực hành môn Tin Đại Cương
- Điểm thực hành cho theo thang điểm 10, mỗi bài thực hành tương ứng với 2 điểm
thực hành.
- Mỗi bài thực hành sinh viên sẽ được tối đa 2 điểm thực hành nếu có mặt và về đúng
giờ, làm bài tập vào vở và làm bài tập trong phòng máy đầy đủ, không vi phạm nội
quy thực hành. Nếu buổi thực hành nào sinh viên vi phạm một trong các điều trên thì
buổi đó sẽ bị trừ điểm.
- Điểm thực hành sẽ được tích hợp cùng Điểm Kiểm Tra Giữa Kỳ để tính Điểm Quá
Trình của môn học Tin học Đại Cương.
- Các vi phạm nghiêm trọng trong một buổi thực hành như mất trật tự, chơi trò chơi,
nghịch làm hư hỏng thiết bị, máy móc sẽ bị trừ điểm thực hành và xử lý theo qui chế
học tập của trường ĐHBK.
- Các qui định cụ thể về cho điểm, trừ điểm thực hành như sau:
• Vắng 1 buổi thực hành trừ 2 điểm thực hành. Vắng từ 3 buổi trở lên bị 0 điểm
thực hành.
• Đi muộn sau 15 phút trừ 1 điểm, đi muộn sau 30 phút trừ 2 điểm.
• Trong 1 buổi thực hành không làm bài tập ra vở trừ 2 điểm, làm thiếu bài tập
hay làm ra giấy trừ 1 điểm.
• Trong 1 buổi thực hành không mang quyển Bài thực hành Tin ĐC này trừ 1
điểm.
• Trong mỗi buổi thực hành không đọc các qui định, hướng dẫn, không lắng nghe
giáo viên hướng dẫn, không xem các ví dụ bị trừ từ 1 đến 2 điểm.
• Trong 1 buổi thực hành sinh viên vi phạm kỷ luật thực hành như mất trật tự, làm
việc riêng, thực hành không đúng nội dung, bài tập làm trên máy sai, thiếu v.v …
trừ từ 1 đến 2 điểm. Các trường hợp vi phạm kỷ luật nặng sẽ bị 0 điểm thực hành
cho cả đợt thực hành và bị kỷ luật theo qui định của trường.
• Có thể có kiểm tra đột xuất việc sinh viên làm bài tập trong một số buổi thực
hành. Giáo viên hướng dẫn có thể kiểm tra sinh viên làm bài tập trên máy. Nếu
không làm nghiêm túc, làm thiếu bài tập hay làm sai nhiều có thể bị trừ từ 1 đến 2
điểm thực hành. Việc kiểm tra có thể được thực hiện trong một buổi thực hành
bất kỳ, không báo trước. Việc chọn lớp nào, buổi nào để kiểm tra là hoàn toàn
ngẫu nhiên, không báo trước. Do vậy có thể có những lớp kiểm tra 2 lần hoặc có
những lớp không kiểm tra.

5
Bài thực hành Tin Học Đại Cương, Lớp KSTN

Chỉnh sửa ngày: 15/09/2016


Bài thực hành số 1
LÀM QUEN VỚI MÁY TÍNH VÀ
HỆ ĐIỀU HÀNH WINDOWS
A. HƯỚNG DẪN
1. Nghe giáo viên phổ biến nội quy và hướng dẫn cách thực hành.
2. Đọc kỹ Lời nói đầu của quyển bài tập này trước khi thực hành.
3. Bài tập trong bài thực hành này ứng với các phần lý thuyết về hệ điều hành
Windows.
4. Nếu làm xong các bài tập và còn thời gian sinh viên có thể làm sang Bài thực

hành số 2.
5. Hết giờ thực hành sinh viên tắt máy, để gọn ghế, ra về trật tự.

B. VÍ DỤ VÀ BÀI TẬP
Bài 1.1: Bài tập về Windows
Mục đích: Luyện tập mở và tắt máy tính có cài hệ điều hành Windows
Yêu cầu: Làm trên máy trong buổi thực hành
• Bật máy tính: ấn nút Power trên máy tính. Nếu đèn màn hình không sáng thì ấn
thêm nút Power trên màn hình.
• Tắt máy tính: ấn nút Power của máy tính. Nếu máy tính có cài Windows thì có
thể click chuột vào nút Start và chọn tiếp Turn off hoặc Shutdown.
Bài 1.2: Bài tập về Windows
Mục đích: Luyện tập mở và đóng một chương trình (ứng dụng) trong Windows
Yêu cầu: Làm trên máy trong buổi thực hành
a. Mở một chương trình:
Cách 1: Tìm và click vào biểu tượng chương trình trên màn hình, ví dụ TURBO C
(DEV-C)
Cách 2: Vào Start, Program, chọn và click chuột vào chương trình cần mở: ví dụ MS
WORD
Cách 3: Tìm đến thư mục chứa chương trình và click vào file chương trình. Ví dụ lần
lượt click đúp vào My Computer, ổ đĩa C, thư mục Program Files, thư mục MS Office,
file WORD.EXE
b. Đóng một chương trình:

6
Bài thực hành Tin Học Đại Cương, Lớp KSTN

Chỉnh sửa ngày: 15/09/2016


Cách 1: Tìm và click vào ô hình vuông có dấu chéo ở góc trên phải của chương trình:
biểu tượng X.
Cách 2: Click chuột phải vào thanh tiêu đề, chọn CLOSE
Cách 3: Vào thực đơn, chọn File, chọn EXIT

Bài 1.3: Bài tập về Windows
Mục đích: Luyện tập mở và đóng một chương trình (một ứng dụng) trong Windows
Yêu cầu: Làm trên máy trong buổi thực hành.
1. Mở MS WORD
Cách 1: Tìm và click vào biểu tượng chương trình MS WORD trên màn hình
Cách 2: Vào Start, Program, chọn MS Office, chọn MS WORD
Cách 3: Tìm đến thư mục chứa chương trình và click vào file chương trình. Ví dụ lần
lượt click đúp vào My Computer, ổ C, thư mục Program Files, thư mục MS Office,
File WORD.EXE, click đúp vào file đó để mở.
2. Đóng MS WORD
Cách 1: Tìm và click vào ô hình vuông có dấu chéo (X) ở góc trên phải của chương
trình.
Cách 2: Click chuột phải vào thanh tiêu đề, chọn CLOSE
Cách 3: Vào thực đơn, chọn File, chọn EXIT

Bài 1.4: Bài tập về Windows
Mục đích: Sinh viên biết sắp xếp các biểu tượng có trên màn hình theo nhiều cách
Yêu cầu: Làm trên máy trong buổi thực hành
Sắp xếp các biểu tượng hiện có trên Desktop:
• Theo ý thích (đưa con trỏ chuột đến từng biểu tượng, nhấn giữ phím trái của
chuột và kéo chuột đến vị trí bất kỳ trên màn hình, thả phím chuột đang nhấn).
• Theo ngày tạo lập tập tin tương ứng (nhấn phím phải chuột tại vị trí bất kỳ trên
màn hình, chọn mục Arrange Icons, chọn By Date Modified).
• Theo tên tập tin (By Name).
• Theo kích thước tập tin (By Size).
• Theo loại tập tin (By Type).
• Cho hệ điều hành tự sắp xếp (Auto Arrange).

Bài 1.5: Bài tập về Windows
Mục đích: Luyện tập thư mục, tệp

7
Bài thực hành Tin Học Đại Cương, Lớp KSTN

Chỉnh sửa ngày: 15/09/2016


Yêu cầu: Làm trên máy trong buổi thực hành
Khởi động Windows Explorer, trong phần bên trái cửa sổ Click vào các thư mục
(Folder) có dấu cộng + để xem toàn bộ cây thư mục của đĩa cứng. Sau đó thực hiện các
lệnh để tạo cấu trúc cây thư mục như sau trên ô đĩa chỉ định (do giáo viên thực hành qui
định):
Ỗ đĩa:\
D1
D11
D12
D2
D21
D22
D3
D31

1.
-

2.
3.

Khởi động chương trình Notepad, soạn thảo hai tập tin sau ở thư mục D2.
Chú ý chưa cần gõ dấu tiếng Việt.
Tập tin 1 có tên là Bai15A.txt có nội dung sau:
DONG CHI
Que huong anh nuoc man dong chua
Lang toi ngheo dat cay len soi da
Toi voi anh hai nguoi xa la
Bon phuong troi chang hen quen nhau
Tập tin 2 có tên là Bài15B.txt có nội dung tuỳ ý
Đóng cửa sổ Notepad
Đổi tên tập tin Bai15A.txt thành Vidu15.doc
Tạo tập tin Bai15C.txt lưu trong thư mục D31, có nội dung như sau:
Bầu ơi thương lấy bí cùng,
Tuy rằng khác giống nhưng chung một giàn
***
Một cây làm chằng nên non
Ba cây chụm lại nên hòn núi cao

4.
5.

Di chuyển tập tin Bai15A.txt vào thư mục D12.
Sao chép tập tin Vidu15.doc ở thư mục D2 vào thư mục D3. Sau đó, chọn
thư D3 ở phần bên trái cửa sổ Windows Explorer để xem lại kết quả.

8
Bài thực hành Tin Học Đại Cương, Lớp KSTN

Chỉnh sửa ngày: 15/09/2016


6.

Vào chức năng tìm kiếm trong cửa sổ Windows Explorer để tìm kiếm tập
tin Bai15A.txt và Vidu15.doc
7.
Xoá tập tin Vidu15.doc ở thư mục D3 và ba thư mục con D1, D2, D3.
Đóng tất cả các cửa sổ đang mở (trên màn hình lẫn thanh Taskbar).
Bài 1.6: Bài tập về Windows
Mục đích: Luyện sử dụng môi trường Windows
Yêu cầu: Làm trên máy trong buổi thực hành
1. Tạo thư mục, sao chép file. Lần lượt thực hiện các thao tác sau:
2. Click vào My Computer, tìm đến ổ C, tìm tiếp đến thư mục THUCHANH
3. Tạo thư mục TINDC
4. Tìm và copy một file bất kỳ đã có vào thư mục THUCHANH mới tạo.
Bài 1.7: Bài tập về Windows
Mục đích: Luyện sử dụng môi trường Windows
Yêu cầu: Làm trên máy trong buổi thực hành
Tìm và thử chạy một số ứng dụng sẵn có của Windows, ví dụ:
Notepad, Calculator, Paint, Windows Media Player, Internet Explore (IE)
Bài 1.8: Bài tập về Windows
Mục đích: Luyện sử dụng môi trường Windows và Internet Explore (IE)
Yêu cầu: Làm trong giờ thực hành. Làm 1 lần.
Tìm và thử chạy tiện ích sẵn có Internet Explore (IE) của Windows với các nội dung
sau:
1. Tìm đến địa chỉ Web www.vnexpress.com để xem tin tức.
2. Tìm đến trang Web của trường ĐHBK HN www.hut.edu.vn và tìm các thông tin
mà sinh viên cần quan tâm.
3. Tìm đến địa chỉ Web www.google.com và thử tìm kiểm thông tin mà sinh viên
quan tâm.
4. Tìm đến địa chỉ Web mail.yahoo.com. Tạo địa chỉ Email cho mình và thử gửi
Email cho bạn hoặc cho chính mình.

9
Bài thực hành Tin Học Đại Cương, Lớp KSTN

Chỉnh sửa ngày: 15/09/2016


Bài 1.9: Bài tập về công cụ trong Windows: Notepad
Mục đích: Luyện sử dụng môi trường Windows
Yêu cầu: Làm trên máy trong buổi thực hành
Khởi động My Computer sau đó thực hiện các thao tác sau đây:
1. Tạo cấu trúc cây thư mục sau trên ổ đĩa (giáo viên thực hành sẽ chỉ định):
Ỗ đĩa:\
LOP1
N1
D21
D22
N2

LOP2

2. Tạo tập tin Bai19.doc trong thư mục N1 với nội dung như sau:
Trên trời có đám mây xanh,
Ở giữa mây trắng chung quanh mây vàng.
Ước gì anh cưới được nàng,
Để anh mua gạch Bát Tràng về xây.
3. Sao chép tập tin Bai19.doc trong thư mục N1 vào thư mục LOP2 với tên mới
là Cadao.doc
4. Thiết lập thuộc tính chỉ đọc cho tập tin Cadao.doc
5. Tạo tập tin Hoctap.txt trong thư mục N2 có nội dung:
Trăm năm trong cõi người ta
Chữ tài, chữ mệnh khéo là ghét nhau.
6. Xoá toàn bộ cấu trúc cây thư mục vừa tạo và đóng tất cả cửa sổ đang mở.
Bài 1.10: Bài tập về gõ tiếng Việt
Mục đích: Luyện sử dụng bộ gõ tiếng Việt Unikey hoặc VietKey
Yêu cầu: Làm trong giờ thực hành. Làm 1 lần.
Tìm trên Desktop hay trong mục START và thử chạy một trong hai chương trình gõ
tiếng Việt Unikey hoặc VietKey. Luyện thành thạo các thao tác cơ bản sau:
• Chạy chương trình và thoát khỏi chương trình
• Thu nhỏ chương trình thành biểu tượng trên Task Bar
• Chuyển đổi giữa chế độ gõ tiếng Việt và gõ tiếng Anh
• Chuyển đổi giữa chế độ gõ tiếng Việt DEV-CVN3 và tiếng Việt Unicode
• Thử gõ văn bản tiếng Việt trên NotePad xem có tác dụng không

10
Bài thực hành Tin Học Đại Cương, Lớp KSTN

Chỉnh sửa ngày: 15/09/2016


Bài 1.11: Bài tập về công cụ trong Windows: Paint
Mục đích: Luyện sử dụng môi trường Windows
Yêu cầu: Làm trên máy trong buổi thực hành
Khởi động chương trình vẽ Paint. Vẽ các hình sau đây:

Bài 1.12: Bài tập về Windows
Mục đích: Luyện sử dụng môi trường Windows
Yêu cầu: Làm trên máy trong buổi thực hành
Thiết lập nền màn hình: nhấn phím phải chuột tại ví trí bất kỳ trên màn hình, chọn
Properties, chọn tab Dekstop. Trong khung Background, chọn các tên có sẵn trong
danh sách. Chọn Apply, chọn OK.

11
Bài thực hành Tin Học Đại Cương, Lớp KSTN

Chỉnh sửa ngày: 15/09/2016


Bài 1.13: Bài tập về Windows
Mục đích: Thực hiện một số thao tác với tệp và thư mục
Yêu cầu: Làm trên máy trong buổi thực hành

Tạo thư mục mới, đổi tên tệp / thư mục
1. Hãy tạo thư mục TEN_TINDC trong thư mục My Documents, trong đó TEN là
tên của Sinh viên (Ví dụ: VAN_TINDC). Sau đó tạo tệp SOANTHAO.DOC và
tệp THUCHANH.TXT để trong thư mục vừa tạo. Soạn thảo nội dung cho 2 tệp
vừa tạo.
2. Đổi tên thư mục vừa tạo thành THUCHANHTINDC.
Bài 1.14: Bài tập về Windows
Mục đích: Biết tạo đường tắt tới tệp, mở một tài liệu mới mở gần đây.
Yêu cầu: Làm trên máy trong buổi thực hành
1. Dùng My Computer hoặc Windows Explorer để định vị thư mục được tạo ở
Bài 1.13 (THUCHANHTINDC). Chọn một tệp có trong thư mục đó hoặc một tệp
văn bản có trên đĩa.
2. Tạo đường tắt tới tệp này và đặt trên màn hình nền.
3. Nháy đúp vào biểu tượng đường tắt vừa được tạo, quan sát xem điều gì xảy ra?
4. Sử dụng bảng chọn My Recent Documents ( hoặc Documents) trong bảng chọn
Start để mở một tài liệu mới mở gần đây.
Bài 1.15: Bài tập về Windows
Mục đích: Biết tìm một tệp hay thư mục
Yêu cầu: Làm trên máy trong buổi thực hành
Tìm kiếm tất cả các tệp có đuôi .DOC trong thư mục My Documents, khi kết quả hiện ra
hãy nháy đúp vào tên tệp bất kì để khởi động.
Hướng dẫn:
1. Nháy Start  Search. Hộp thoại Search Results xuất hiện
2. Nháy vào lựa chọn cho việc tìm kiếm
3. Nháy Search để bắt đầu việc tìm kiếm

12
Bài thực hành Tin Học Đại Cương, Lớp KSTN

Chỉnh sửa ngày: 15/09/2016


Bài thực hành số 2
TRÌNH BIÊN DỊCH, CHƯƠNG TRÌNH,
LỆNH VÀ BIỂU THỨC
A. HƯỚNG DẪN
1. Bài tập trong bài thực hành này ứng với các phần lý thuyết mở đầu về ngôn ngữ
C.
2. Trọng tâm phần này là thành thạo các thao tác cơ bản trong DEV-C như đóng,
mở chương trình DEV-C, soạn thảo nhanh và đúng chương trình, lưu chương
trình, tìm và sửa lỗi chương trình.
3. Khi soạn thảo xong chương trình , gõ đồng thời phím Ctrl và phím F9 để địch
và thực hiện chương trình.
4. Lưu các chương trình với tên tương ứng Bai31, Bai32, v. v . . .
5. Các sai sót hay gặp phải trong phần này chủ yếu là do thao tác sai, gõ các ký hiệu
sai, thiếu, thừa các ký hiệu. Khi gặp sai sót, sinh viên phải đọc kỹ bài tập xem có
thao tác sai hay gõ sai, thừa, thiếu các chữ hay ký hiệu và sửa lại cho đúng.
6. Chú ý ngôn ngữ C phân biệt rất rõ giữa chữ hoa và chữ thường. Tất cả từ khoá
đều phải là chữ thường.
7. Một số hàm toán học cơ bản của C là như sin(x), cos(x), sqrt(x) ( căn bậc hai của
x ), abs(x) ( hàm giá trị tuyệt đối của x với x là số dạng int), fabs(x) ( hàm giá trị
tuyệt đối của x với x là số dạng float) v.v. . .
Trong chương trình nếu sử dụng các hàm toán học như trên nhớ thêm đầu
chương trình dòng khai báo sử dụng thư viện math.h như sau:
#include
8. Nếu làm xong các bài tập và còn thời gian sinh viên có thể làm sang Bài thực
hành số 4 hay làm thêm các bài tập thầy dạy lý thuyết giao.
9. Số bài phải làm vào vở : 2. Tổng số bài phải thực hành: 7

B. VÍ DỤ VÀ BÀI TẬP
Bài 2.1: Sử dụng chương trình DEV-C (DEV-C )
Mục đích: Luyện tập tìm, mở và đóng DEV-C
Yêu cầu: Làm trong giờ thực hành. Làm 2 lần.
1. Mở DEV-C
Cách 1: Tìm và click vào biểu tượng chương trình DEV-C trên màn hình
Cách 2: Vào Start, Program, chọn Bloodshed Dev-C ++, chọn DEV-C ++
Cách 3: Tìm đến thư mục chứa chương trình và click vào file chương trình. Ví dụ lần
lượt click đúp vào My Computer, ổ C, thư mục Program Files ,thư mục Dev-Cpp, tìm
file devcpp.EXE , click đúp vào file đó để mở.

13
Bài thực hành Tin Học Đại Cương, Lớp KSTN

Chỉnh sửa ngày: 15/09/2016


2. Đóng DEV-C
Cách 1: Tìm và click vào ô hình vuông có dấu chéo ( X ) ở góc trên phải của chương
trình.
Cách 2: Click chuột phải vào thanh tiêu đề, chọn CLOSE
Cách 3: Vào thực đơn , chọn File, chọn EXIT
Cách 4: Nhấn đồng thời hai phím Alt và X
Bài 2.2: Sử dụng chương trình DEV-C
Mục đích: Làm quen với môi trường làm việc của DEV-C
Yêu cầu: Làm trong giờ thực hành. Làm 1 lần
+ Sau khi mở dev-c, Chon File/New/Project
+Chon kiểu Project là :Console Application, và kiểu ngôn ngữ là : C Project
+Đặt tên Project là pr1 ( hoặc tùy thích...) rồi click OK
+Bấm nút Save, khi đó sẽ xuất hiện mà hình soạn thảo chương trình với 1 khung chương
trình có sẵn như sau :

Các bạn hãy soạn thảo chương trình sau, cố gắng gõ chính xác. Lưu chương trình với
tên Bai21. Chạy chương trình.
#include
#include
void main()
{
printf("\n XIN CHAO CAC BAN ");
printf("\n TEN TOI LA: NGUYEN VAN X ");
printf("\n SINH VIEN K54 DHBK Ha Noi ");
printf("\n Day la bai thuc hanh so 1 ");

14
Bài thực hành Tin Học Đại Cương, Lớp KSTN

Chỉnh sửa ngày: 15/09/2016


}
Bài 2.3: Sử dụng chương trình DEV-C
Mục đích: Luyện sử dụng môi trường làm việc của DEV-C
Yêu cầu: Làm trong giờ thực hành. Làm 1 lần.
Soạn thảo chương trình sau, cố gắng gõ chính xác. Lưu chương trình với tên
Bai23. Chạy chương trình.
#include
#include
void main()
{
float a,b,tong;
printf("\n a= ");
scanf("%f",&a);
printf("\n b= ");
scanf("%f",&b);
tong=a+b;
printf(" tong hai so = %6.2f",tong);
}
Bài 2.4 : Sử dụng chương trình DEV-C
Mục đích: Luyện sử dụng môi trường làm việc của dev-c
Yêu cầu: Làm trong giờ thực hành. Làm 1 lần.
Cho đoạn chương trình sau :
#include
#include
int main() {
float kq;
char s[30];
printf("\n Vao ho ten : ");
gets(s);
printf("\n Vao kq ");
scanf("%f",&kq);
1. Hãy gõ đoạn chương trình trên vào máy, và thêm phần in kết quả
để khi chạy, sau khi nhập tên và kết quả học tập, ta được bảng như
hình dưới đây. Biết rằng nếu kq >=9 thì xếp loại Xuat sac, kq >=8,
xếp loại Gioi, kq>=6 xếp loại Kha, kq >=5 : TB, còn lại xếp loại
Kem.
2. Sau đó thử chuyển 2 dòng số 8 và 9 lên trước dòng số 6, rồi chạy
chương trình và cho biết điều gì xảy ra, cần thêm lệnh gì để kết quả
vẫn in ra chính xác theo số liệu đã nhập

15
Bài thực hành Tin Học Đại Cương, Lớp KSTN

Chỉnh sửa ngày: 15/09/2016


Bài 2.5: Sử dụng chương trình DEV-C
Mục đích: Luyện sử dụng môi trường làm việc của dev-c
Yêu cầu: Làm trong giờ thực hành. Làm 1 lần.
Soạn thảo chương trình sau, cố gắng gõ chính xác. Lưu chương trình với tên
Bai25. Chạy chương trình.

#include
#include
void main()
{
float a,b, max;
printf("\n a= ");
scanf("%f",&a);
printf("\n b= ");
scanf("%f",&b);
max=a;
if (max printf(" So lon nhat trong hai so la %6.2f",max);
}
Bài 2.6: Sử dụng chương trình DEV-C
Mục đích: Luyện sử dụng môi trường làm việc của DEV-C
Yêu cầu: Làm trong giờ thực hành. Làm 1 lần.
Soạn thảo chương trình sau, cố gắng gõ chính xác. Lưu chương trình với tên
Bai26. Tìm, sửa các lỗi và chạy chương trình: sau đó nhập vào các giá trị , ví dụ
x=10.25, s=“ Tin hoc dai cuong“ , a= 100 :va cho biết kết quả tại sao lại không hợp lý,
can sửa lại thế nào để có được kết quả hợp lý ?
#include
#include
void main()
{

16
Bài thực hành Tin Học Đại Cương, Lớp KSTN

Chỉnh sửa ngày: 15/09/2016


float x;
int a ;
char s[30] ;
printf("\n x= ")
scanf("%f",&y);
printf("\n s= ");
scan("%s",s) ;
printf("\n a= ");
scan("%f",&a)
printf(" x= %6.2f a = %d s= %s",x,a,s);
getch();
}

Bài 2.7: Tập viết chương trình C
Mục đích: Luyện tập về tính biểu thức
Yêu cầu: Làm vào vở ở nhà. Chạy thử trên máy tính trong buổi thực hành.
Lập chương trình thực hiện các công việc sau:
1. Nhập 3 số x, y, y bất kì.
2. Tính giá trị biểu thức F:

F=

x+ y+z
− x − z cos( y )
x2 + y 2 + 1

3. Đưa giá trị tính được của F ra màn hình dưới dạng:
Giá trị của F = giá trị

Bài 2.8: Tập viết chương trình C
Mục đích: Luyện tập về tính biểu thức
Yêu cầu: Làm vào vở ở nhà. Chạy thử trên máy tính trong buổi thực hành.
Lập chương trình thực hiện các công việc sau:
1. Nhập 3 số a, b, c bất kì
2. Kiểm tra xem a, b, c có thoả mãn điều kiện là 3 cạnh của 1 tam giác. Nếu có thì:
3. Tính chu vi M, diện tích S của tam giác theo 3 cạnh a, b, c.
4. Đưa các giá trị S, M tính được ra màn hình:
Chu vi của tam giác
M = giá trị
Diện tích của tam giác S = giá trị

Bài 2.9: Tập viết chương trình C
Mục đích: Luyện sử dụng môi trường làm việc của DEV-C, thử viết chương trình

17
Bài thực hành Tin Học Đại Cương, Lớp KSTN

Chỉnh sửa ngày: 15/09/2016


Yêu cầu: Nâng cao, làm trên lớp
Dựa theo mẫu của bài tập Bài 2.3, hãy lập chương trình, soạn thảo trên máy,
sửa lỗi và chạy chương trình giải bài toán sau:
Nhập ba số a, b, c bất kỳ, tính tổng 3 số đó và đưa kết quả ra màn hình.

Bài thực hành số 3
CÁC LỆNH ĐIỀU KHIỂN, CÁC LỆNH VÒNG LẶP
A. HƯỚNG DẪN
1. Bài tập trong bài thực hành này ứng với các phần lý thuyết ngôn ngữ C về: các
lệnh điều khiển if, switch , các lệnh lặp for, while, do . . . while.
2. Chú ý đọc kỹ các ví dụ để làm các bài tập cho đúng.
3. Chú ý: khi làm các bài 3.1, bài 3.6 không được dùng lệnh lặp for.
4. Nếu làm xong tất cả các bài tập và còn thời gian sinh viên có thể làm sang Bài
thực hành số 4 hay làm thêm các bài tập thầy dạy lý thuyết giao.
5. Trong bài thực hành này giáo viên hướng dẫn có thể kiểm tra bất thường các bài
tập sinh viên làm trên máy. Nếu không làm nghiêm túc, làm thiếu bài tập hay làm
sai nhiều có thể bị trừ từ 1 đến 2 điểm thực hành.
6. Số bài phải làm vào vở : 5. Tổng số bài phải thực hành: 8

B. VÍ DỤ VÀ BÀI TẬP
Ví dụ 3.1: toán tử điều kiện : ?:
Viết chương trình nhập vào doanh số bán hàng của 1 đại lý, rồi tính và in ra tiền thưởng hạu mãi, biết
rằng, nếu doanh số trên 1 tỷ thì thưởng 15% doanh số, trên 800 triệu thì thường 10%, trên 500 triệu thì
thưởng 7%, còn từ 500 triệu trở xuống không được thưởng. Yêu cầu viết ngắn gọn, rõ ràng ( không quá
8 dòng , kể cả { chiếm 1 dòng, } chiếm 1 dòng ! )

Ví dụ 3.2 Lệnh if
Mục đích: Minh hoạ về cách dùng lệnh if
Yêu cầu: Ví dụ tham khảo, không làm vào vở hay thực hành trên máy.
Nhập một số nguyên bất kỳ, kiểm tra xem số đó có bằng 0 hay không.

18
Bài thực hành Tin Học Đại Cương, Lớp KSTN

Chỉnh sửa ngày: 15/09/2016


#include
void main()
{
int n;
printf("Nhap mot so nguyen bat ky");
scanf("%d",&n);
if (n==0)
printf ("\n SO BANG KHONG ");
else
printf ("\n SO KHAC KHONG ");
}

19
Bài thực hành Tin Học Đại Cương, Lớp KSTN

Chỉnh sửa ngày: 15/09/2016


Bài 3.3: Lệnh if
Mục đích: Luyện tập lệnh if
Yêu cầu: Làm vào vở ở nhà. Chạy thử trên máy tính trong buổi thực hành.
Lập chương trình thực hiện các công việc sau:
1. Nhập 3 số a, b, c bất kì.
2. Hãy kiểm tra xem ba số đó có thể là độ dài của các cạnh của một tam giác hay
không.
3. Thông báo kết quả lên màn hình:
LÀ 3 CẠNH TAM GIÁC hoặc KHÔNG PHẢI LÀ 3 CẠNH TAM GIÁC
Ví dụ 3.4: Lệnh switch
Mục đích: Minh hoạ về cách dùng lệnh switch
Yêu cầu: Ví dụ tham khảo, không làm vào vở hay thực hành trên máy.
Qui ước mã hoá giới tính của người: 0 là nữ, 1 là nam. Nhập một số nguyên ứng với
giới tính của một người. Đưa ra màn hình chữ NAM nếu số 1 và NU nếu số là 0. Nếu số
khác 1 hoặc 0 thì thông báo KHONG HOP LE.
#include
#include
void main()
{
int n;
printf("Nhap gioi tinh, qui uoc NU=0, NAM=1");
scanf("%d",&n);
switch(n)
{
case 0: printf ("\n NU "); break ;
case 1: printf ("\n NAM "); break ;
default: printf ("\n SO KHONG HOP LE ");
}
getch();
}

Bài 3.5: Lệnh switch
Mục đích: Luyện tập với lệnh switch
Yêu cầu: Làm vào vở ở nhà. Chạy thử trên máy tính trong buổi thực hành.
Lập chương trình thực hiện các công việc sau:

20
Bài thực hành Tin Học Đại Cương, Lớp KSTN

Chỉnh sửa ngày: 15/09/2016


Nhập vào một số nguyên bất kỳ trong khoảng từ 0 đến 9, đưa ra màn hình chữ
tương ứng với số đó. Ví dụ nếu nhập số 1 thì đưa ra chữ MOT, nhập số 3 đưa ra chữ
BA. Nếu số nhỏ hơn 0 hoặc lớn hơn 9 thì thông báo “ SO KHONG HOP LE ”.
Bài 3.6
Mục đích: Luyện tập với lệnh switch
Yêu cầu: Làm vào vở ở nhà. Chạy thử trên máy tính trong buổi thực hành.
Viết chương trình nhập vào 2 số nguyên là năm và tháng của năm đó, sau đó in ra số
ngày của tháng thuộc năm đó. Lưu ý : năm nhuận là những năm chia hết cho 4 nhưng
không chia hết cho 100 , hoặc là những năm chia hết cho 400 !
Ví dụ 3.7: Lệnh for
Mục đích: Minh hoạ về cách dùng lệnh for
Yêu cầu: Ví dụ tham khảo, không làm vào vở hay thực hành trên máy.
Dùng lệnh for tính tổng các số nguyên từ 1 đến 10.
#include
void main()
{
int i, tong;
tong=0;
for (i=1; i<=10; i++)
tong=tong+i;
printf("TONG = %d ",tong);
}
Bài 3.8: Lệnh for
Mục đích: Luyện tập lệnh for
Yêu cầu: Làm vào vở ở nhà. Chạy thử trên máy tính trong buổi thực hành.
Lập chương trình thực hiện các công việc sau:

Nhập số nguyên n < 8 bất kỳ. Lập chương trình tính giai thừa của n ( tính n ! ). Sử
dụng lệnh lặp for.
Bài 3.9: Lệnh for
Mục đích: Luyện tập lệnh for
Yêu cầu: Làm vào vở ở nhà. Chạy thử trên máy tính trong buổi thực hành.
Lập chương trình thực hiện các công việc sau:

Nhập số nguyên n < 20 bất kỳ và 1 ký tự ch bất kỳ :
3. In ra hình vuông gồm n dòng, mỗi dòng có n ký tự ch . ( lưu ý, in
thế nào để được hình tương đối vuông, không quá lệch)
4. In ra lần lượt 4 nửa hình vuông chia bởi 2 đường chéo chính
21
Bài thực hành Tin Học Đại Cương, Lớp KSTN

Chỉnh sửa ngày: 15/09/2016


5. Kết hợp 4 nửa hình vuông kể trên để in ra hình 1 cái quạt có 4
cánh, rồi tạo hiệu ứng cánh quạt xoay trên màn hình. ( lưu ý, trên
devC, để xóa màn hình ta dùng lệnh system(“cls”); đồng thời để
nguyên dòng : #include ( không xóa)
Ví dụ n=5, ch = A
AAAAA
A
AAAA
AA
AAA AAA
AA AAAA
AAAAA AAAA
AAAA A A
AAA
AAA
AA
AAAA
A
AAAAA
Bài 3.10: Lệnh for
Mục đích: Luyện tập lệnh for
Yêu cầu: Làm vào vở ở nhà. Chạy thử trên máy tính trong buổi thực hành.
Lập chương trình thực hiện các công việc sau:

Nhập số nguyên n < 10 bất kỳ và in ra tam giác pascal sao cho cân đối ,
Ví dụ n= 5
1
1
1
1 2 1
1 3 3
1
1 4
6 4
1
Ví dụ 3.11: Lệnh while
Mục đích: Minh hoạ về cách dùng lệnh while
Yêu cầu: Ví dụ tham khảo, không làm vào vở hay thực hành trên máy.
Dùng lệnh while tính tổng các số nguyên từ 1 đến 10.
#include
#include
void main()
{
int i, tong;
tong=0;

22
Bài thực hành Tin Học Đại Cương, Lớp KSTN

Chỉnh sửa ngày: 15/09/2016


i=1;
while( i<=10)
{
tong=tong+i;
i=i+1;
}
printf("TONG = %d",tong);
}
Bài 3.11: Lệnh while
Mục đích: Luyện tập lệnh while
Yêu cầu: Làm vào vở ở nhà. Chạy thử trên máy tính trong buổi thực hành.
Lập chương trình thực hiện các công việc sau:

Nhập số thực x và sai số epsi ( kiểu float ) rồi tính S theo công thức sau ( với sai
số = epsi có giá trị bằng 1 phần ngàn, 1 phần triệu ....) :

Sau đó in ra S với 12 chữ số thập phân và in ra sin(x) ( theo hàm tính sin của thư
viện math), đồng thời so sánh kết quả . Sau đó sửa lại kiểu của các biến thành
double và so sánh lại kết quả !.
Bài 3.12: Lệnh while
Mục đích: Luyện tập lệnh while
Yêu cầu: Làm vào vở ở nhà. Chạy thử trên máy tính trong buổi thực hành.
Viết chương trình nhập 1 số nguyên n, rồi tính và in ra phần tử thứ n của dãy số Fibonaci
biết rằng :
F1 = F2 = 1
Fn = Fn-1 + Fn-2 với n > 2
Ví dụ 3.13: Lệnh do …while
Mục đích: Minh hoạ về xử cách dùng lệnh do . . . while
Yêu cầu: Ví dụ tham khảo, không làm vào vở hay thực hành trên máy.
Dùng lệnh do . . . while tính tổng các số nguyên từ 1 đến 10.

23
Bài thực hành Tin Học Đại Cương, Lớp KSTN

Chỉnh sửa ngày: 15/09/2016


#include
#include
void main()
{
int i, tong;
tong=0;
i=0;
do
{
i=i+1;
tong=tong+i;
}
while( i<10) ;
printf("TONG = %d",tong);
}

24
Bài thực hành Tin Học Đại Cương, Lớp KSTN

Chỉnh sửa ngày: 15/09/2016


Bài 3.14: Lệnh do …while
Mục đích: Luyện tập lệnh do . . . while
Yêu cầu: Làm vào vở ở nhà. Chạy thử trên máy tính trong buổi thực hành.
Lập chương trình thực hiện các công việc sau:
Nhập số nguyên n bất kỳ. Kiểm tra xem số đó có phải số đó có phải là số nguyên
hoàn thiện hạy không, biết rằng số hoàn thiện là số có tổng các ước số nhỏ hơn chính nó
bằng chính số ấy. Sử dụng lệnh lặp do . . .while để có thể nhập đi nhập lại các số, cho
đến khi tìm ra được 2,3 số hòa thiện, và người sử dụng không muốn tìm nữa thì dừng!
Bài 3.15: Lệnh while , do . . . while
Mục đích: Luyện tập các lệnh lặp while hoặc do. . .while
Yêu cầu: Làm trong giờ thực hành
Lập chương trình thực hiện các công việc sau:
1. Nhập số epsilon <1 từ bàn phím
2. Tính số e theo công thức:
e = 1 + 1/(1!) + 1/( 2!) +
. . . +1/ (n!)
quá trình tính dừng khi 1/( n! ) < epsilon
3. Đưa kết quả ra màn hình
Bài 3.16: Lệnh while , do . . . while
Mục đích: Luyện tập các lệnh lặp while hoặc do. . .while
Yêu cầu: Làm trong giờ thực hành

Số nguyên tố là một số nguyên dương chỉ chia hết cho 1 và chính nó. Lập
chương trình nhập một số nguyên n từ bàn phím, kiểm tra xem một số nguyên n có
phải là số nguyên tố không và thông báo ra màn hình.
Bài 3.17 : Lệnh while , do . . . while
Mục đích: Luyện tập lệnh if
Yêu cầu: Nâng cao
Lập chương trình thực hiện các công việc sau:
1. Nhập ba số a, b, c bất kỳ từ bàn phím
2. Giải và biện luận phương trình bậc 2:
ax2 + bx + c = 0
Chú ý tính cả nghiệm khi a = 0. Không cần tính nghiệm phức.
3. Đưa kết quả ra màn hình
Bài 3.18: Lệnh while , do . . . while
Mục đích: Luyện tập lệnh while hoặc do . . . while
Yêu cầu: Nâng cao
Lập chương trình thực hiện các công việc sau:

25
Bài thực hành Tin Học Đại Cương, Lớp KSTN

Chỉnh sửa ngày: 15/09/2016


Tài liệu bạn tìm kiếm đã sẵn sàng tải về

Tải bản đầy đủ ngay

×