Tải bản đầy đủ

Tiểu luận phân tích quan điểm của mark con người cải tạo hoành cảnh đến đâu thì cải tạo bản thân đến đó

CH số 11 - B1 - ĐH KTQD Chuyên Photocopy - Đánh máy - In Luận văn, Tiểu luận : 6.280.688

C âu hỏi: Phân tích quan điểm của Mark: Con ngời cải tạo hoàn cảnh đến đâu
thì cải tạo bản thân mình đến đó.
Bài làm

C on ngời là đối tợng nghiên cứu của nhiều môn khoa học khác nhau, tuy nhiên
để giải đáp những vấn đề chung nhất về con ngời thì phải kể tới triết học bởi vì đặc trng của t duy triết học là sự phản ánh t duy của con ngời đối với chính bản thân mình.
Các hệ thống triết học trong lịch sử đã đề cập nhiều đến vấn đề con ngời nhng chỉ đến
triết học Mark mới xem xét nó một cách nhất quán, đầy đủ và sâu sắc trên cơ sở của
lập trờng duy vật triệt để nhất.
Triết học Mark xuất phát từ con ngời, nhng Mark đã vợt qua quan niệm trừu tợng về con ngời để nhận thức con ngời hiện thực. Theo Mark con ngời có đời sống
hiện thực và biến đổi cùng với sự biến đổi đời sống hiện thực của nó. Trong Luận cơng Phơ bách (1845), Mark đã đi tới luận đề: Trong tính hiện thực của nó, bản chất
con ngời là tổng hoà những quan hệ xã hội. Ngay bản thân quan niệm nói trên của
Mark về con ngời đã phần nào khẳng định quan điểm của Mark: Con ngời cải tạo
hoàn cảnh đến đâu thì cải tạo bản thân mình đến đó.
Quan điểm về con ngời của hệ thống triết học trớc Mark
Trớc Mark, các nhà triết học chỉ tiếp cận con ngời trên phơng diện cụ thể với
quan điểm duy tâm về bản chất con ngời. Các nhà triết học trớc Mark đã quy đặc trng
bản chất con ngời vào lĩnh vực ý thức t tởng hoặc xem bản chất con ngời là cái gì đó
đợc quy định sẵn từ những lực lợng siêu tự nhiên.

Tính chất siêu hình của các quan điểm trớc Mark về bản chất con ngời biểu
hiện ở chỗ coi bản chất đó là cái vốn có, trừu tợng, đặc trng bản chất con ngời đợc quy

1


CH số 11 - B1 - ĐH KTQD Chuyên Photocopy - Đánh máy - In Luận văn, Tiểu luận : 6.280.688

định về bản tính tự nhiên, do đó nó trở nên bất biến. Họ không thấy đ ợc rằng, nó đợc
hình thành và biến đổi trong quá trình biến đổi của đời sống xã hội.
Quan điểm duy vật về con ngời của Mark
Vợt lên cách tiếp cận trừu tợng, duy tâm về con ngời của các nhà triết học trớc
đó, triết học Mark với quan điểm duy vật triệt để và phơng pháp biện chứng đã đa ra
một phơng thức tiếp cận mới đó là con ngời hiện thực.
Trong luận cơng Phơ bách (1845), Mark đã đi tới luận đề: Trong tính hiện
thực của nó, bản chất con ngời là tổng hoà những quan hệ xã hội. Trong con ngời
luôn tồn tại hai mặt thống nhất, hoà quyện với nhau đó là mặt sinh học và mặt xã hội
của con ngời.
Xét về phơng diện con ngời sinh học thì con ngời là sản phẩm quá trình tiến
hoá của tự nhiên, con ngời là một bộ phận của tự nhiên nên phải chịu sự chi phối của
điều kiện tự nhiên. Điều đó đợc thể hiện ở chỗ con ngời phải chịu ảnh hởng của môi
trờng tự nhiên và chịu sự chi phối của quy luật tự nhiên. Bên cạnh đó con ngời sinh
học cũng có những nhu cầu sinh học nh ăn, uống, tái sản xuất giống nòi. Nh vậy xét
trên phơng diện sinh học thì con ngời thực chất chỉ là một loài động vật cao cấp. Tuy
nhiên nếu chỉ xét trên phơng diện sinh học thì sẽ không thể giải thích đợc tại sao xét
về mặt sinh học thì cơ thể con ngời biến đổi rất chậm nhng đời sống con ngời lại biến
đổi rất nhanh; tại sao con ngời về mặt sinh học rất giống nhau nhng lại có những biểu
hiện sống khác nhau hay nếu chỉ xét về mặt sinh học thì tại sao con ngời lại khác
động vật cao cấp đến vậy. Con ngời là một sinh vật xã hội, Bẩm sinh ra đã có tính
xã hội, do đó không thể hiểu bản chất con ngời chỉ ở mặt tự nhiên của nó.
Xét về phơng diện con ngời xã hội thì con ngời là sản phẩm của lao động mà
lao động là hoạt động xã hội do đó con ngời là sản phẩm của xã hội và chính từ lao
động làm nảy sinh một loạt thuộc tính ngời đó là con ngời có ý thức, ngôn ngữ, sự
giao tiếp xã hội, con ngời có văn hoá từ đó hình thành nên một loạt các quan hệ xã hội
2


CH số 11 - B1 - ĐH KTQD Chuyên Photocopy - Đánh máy - In Luận văn, Tiểu luận : 6.280.688

đó là các quan hệ kinh tế, chính trị, pháp luật, đạo đức; quan hệ giữa quá khứ với

hiện tại; quan hệ giữa cá nhân con ngời với một loạt các yếu tố nh nhóm, giai cấp,
cộng đồng, dân tộc, nhân loạiCon ng ời chịu ảnh hởng của môi trờng xã hội và chịu
sự chi phối của các quy luật xã hội. Con ngời có các nhu cầu xã hội. Đây là những
biểu hiện chỉ có ở con ngời và nó tạo nên sự vợt trội của con ngời so với thế giới động
vật.
Sự thống nhất giữa hai mặt sinh học và xã hội trong mỗi con ngời. Con ngời
sinh ra trớc hết phải là một con ngời sinh thể, con ngời sinh học chính là tiền đề, là
nền tảng cho con ngời xã hội. Chính những đòi hỏi nhằm thoả mãn nhu cầu sinh học
đã tạo ra những điều kiện để phát triển các hoạt động xã hội của con ngời.
Con ngời là một sinh vật xã hội, Bẩm sinh ra đã có tính xã hội, do đó
không thể hiểu bản chất con ngời chỉ ở mặt tự nhiên của nó. Phải thấy rằng, trong mỗi
con ngời, cái sinh vật và cái xã hội không tồn tại cô lập mà chúng liên hệ với nhau, tác
động lẫn nhau. Xem xét con ngời ở mặt tự nhiên, sinh vật, ngoài mối liên hệ đó sẽ dẫn
đến nhận thức trừu tợng, phiến diện về con ngời. Khi phê phán Phơ bách, Mark đã
khẳng định bản chất con ngời Chỉ có thể đợc hiểu là loài là tính phổ biến nội tại,
câm, gắn bó một cách tự nhiên đông đảo cá nhân lại với nhau. Vì thế trên thực tế,
con ngời lại là những con ngời ở những thời đại khác nhau, các dân tộc khác nhau, các
giai cấp, các nhóm xã hội khác nhau, nên trong họ cái tự nhiên tồn tại trong sự tác
động của cái xã hội. Năng khiếu bẩm sinh của một con ngời có thể đợc nuôi dỡng
hoặc thui chột đi tuỳ thuộc điều kiện, môi trờng xã hội, do hoàn cảnh xã hội quy định.
Hơn nữa không nên hiểu mặt tự nhiên của con ngời một cách thuần tuý sinh
vật. Con ngời thực hiện đời sống sinh vật theo cách của mình, tạo thành văn hoá của
một cộng đồng ngời và của toàn nhân loại.
Quan điểm của Mark: Con ngời cải tạo hoàn cảnh đến đâu thì cải tạo bản
thân mình đến đó .
3


CH số 11 - B1 - ĐH KTQD Chuyên Photocopy - Đánh máy - In Luận văn, Tiểu luận : 6.280.688

Quan điểm nói trên của Mark đã khẳng định con ngời có mối liên hệ phụ thuộc
chặt chẽ vào hoàn cảnh. Hoàn cảnh thay đổi sẽ có ảnh hởng rõ rệt tới con ngời. Ngợc
lại bản thân con ngời cũng có thể có những tác động làm thay đổi, cải tạo hoàn cảnh
từ đó mà cải tạo chính bản thân mình. Quan điểm trên của Mark đợc khẳng định qua
một số cơ sở phân tích sau:
Thứ nhất là theo quan điểm của Mark thì bản chất con ngời không phải là cái
trừu tợng, cố hữu của các cá nhân riêng biệt. Trong tính hiện thực của nó bản chất con
ngời là tổng hoà các mối quan hệ xã hội. Bản chất con ngời không phải là cái trừu tợng mà là hiện thực, không phải là cái vốn có, có sẵn trong mỗi cá thể riêng biệt mà là
tổng hoà của toàn bộ các quan hệ xã hội, không phải là cái tự nhiên sinh học mà là
lịch sử, xã hội. Bản chất con ngời là tổng hoà các mối quan hệ xã hội, bản chất ấy chỉ
hình thành và thể hiện trong các quan hệ xã hội, các quan hệ xã hội chi phối các quyết
định hành vi của con ngời trong đời sống hiện thực các quan hệ. Hay nói cách khác
hoàn cảnh có thể làm thay đổi bản chất con ngời, con ngời cải tạo hoàn cảnh đợc đến
đâu thì cũng sẽ cải tạo bản thân mình đến đó.
Thứ hai là con ngời vừa là sản phẩm vừa là chủ thể của lịch sử. Với tính chất là
sản phẩm của hoàn cảnh thì chính lao động đã sáng tạo ra con ngời và cũng từ lao
động đã hình thành nên một loạt các quan hệ xã hội. Do đó tổng hoà các quan hệ xã
hội chi phối các quyết định hành vi của con ngời. Nh vậy con ngời với t cách là sản
phẩm của hoàn cảnh thì sẽ chịu ảnh hởng trực tiếp từ hoàn cảnh. Mặt khác con ngời là
chủ thể của hoàn cảnh hay nói cách khác là chủ thể sáng tạo ra lịch sử. Bằng hoạt
động thực tiễn con ngời đã tạo nên giới tự nhiên thứ hai, tạo nên sự biến đổi và phát
triển xã hội. Nh vậy với t cách vừa là sản phẩm vừa là chủ thể của lịch sử, con ngời có
thể chủ động cải tạo hoàn cảnh thông qua đó mà cải tạo chính bản thân mình.
Khi nói con ngời thì không phải là nói con ngời trong trạng thái tự nhiên thuần
tuý, mà là con ngời hoạt động thực tiễn, con ngời làm biến đổi đời sống xã hội, đồng
thời cũng biến đổi chính bản thân mình. Đây là phát hiện có giá trị to lớn của Mark về
4


CH số 11 - B1 - ĐH KTQD Chuyên Photocopy - Đánh máy - In Luận văn, Tiểu luận : 6.280.688

bản chất con ngời. Mark đã đa ra luận đề vạch rõ bản chất con ngời trong tính hiện
thực của nó là tổng hoà những quan hệ xã hội. Nh vậy ở đây Mark chỉ xem xét yếu
tố cấu thành bản chất con ngời không những bằng các quan hệ xã hội, mà còn vạch ra
bản chất con ngời trong tính hiện thực của nó. Đây là một luận đề hết sức khoa học,
đầy đủ, nhng nếu chỉ nhấn mạnh từng vế của vấn đề đó thì sẽ là cắt xén và làm sai
lệch triết học Mark về con ngời.
Cũng sẽ là xuyên tạc quan niệm của Mark về bản chất con ngời khi xem xét các
quan hệ xã hội một cách giản đơn, thô thiển, thậm chí xem quan hệ xã hội chỉ là quan
hệ giai cấp, quan hệ chính trị. Theo quan niệm duy vật lịch sử, quan hệ sản xuất là cơ
sở của các quan hệ xã hội khác, nhng các quan hệ xã hội khác lại có tính độc lập tơng
đối. Bản thân quan hệ sản xuất là quan hệ xã hội của con ngời trong sản xuất cũng
hình thành và biến đổi với sự biến đổi quan hệ giữa con ngời với tự nhiên. Điều đó có
nghĩa là các quan hệ xã hội quy định bản chất con ngời đợc triết học Mark xem xét
không tách rời, cô lập với quan hệ giữa con ngời với tự nhiên.
Hơn nữa phơng pháp luận mácxít đòi hỏi phải xem xét các quan hệ xã hội cấu
thành bản chất con ngời trong sự liên hệ tổng hoà của chúng. Mặt khác cũng phải
hiểu rằng, không chỉ là sự tổng hoà các quan hệ kinh tế với chính trị, văn hoá, đạo đức
và pháp quyền mà còn phải xem xét mặt vật chất và mặt tinh thần, mặt không gian
và mặt thời giancủa các quan hệ xã hội. Trong sự tổng hoà đó, đặc biệt cần thấy sự
thống nhất cái chung toàn nhân loại với cái đặc thù giai cấp, dân tộc trong cái riêng
của mỗi cá nhân con ngời. ở đây, cái riêng chỉ tồn tại trong mối liên hệ với cái chung,
nhng cái chung chỉ là một bộ phận, một khía cạnh, hay một bản chất của cái riêng.
Sự xem thờng cái cá nhân, cái nhân loại trong việc giải quyết những vấn đề chính trị
xã hội là biểu hiện xa lạ với quan điểm biện chứng mácxít. Mặt khác chúng ta
cũng cần phê phán việc thổi phồng cái chung toàn nhân loại, hạ thấp vai trò cái đặc
thù giai cấp, dân tộcNếu quan niệm trừu t ợng về con ngời là mặt hạn chế của các
học thuyết triết học trớc Mark, thì ngày nay việc thổi phồng tính chung toàn nhân loại
5


CH số 11 - B1 - ĐH KTQD Chuyên Photocopy - Đánh máy - In Luận văn, Tiểu luận : 6.280.688

của con ngời thờng lại là cách che đậy tính giai cấp của các quan điểm chính trị nhất
định.

T óm lại triết học Mark đã vợt lên cách tiếp cận trừu tợng về con ngời của các
nhà triết học trớc đó, Mark đã đa ra phơng pháp tiếp cận mới đó là con ngời hiện thực.
Trong con ngời luôn tồn tại hai mặt sinh học và xã hội, chúng thống nhất với nhau,
hoà quyện với nhau làm nên con ngời. Con ngời có thể cải tạo bản thân mình thông
qua việc cải tạo hoàn cảnh./.

6



Tài liệu bạn tìm kiếm đã sẵn sàng tải về

Tải bản đầy đủ ngay

×