Tải bản đầy đủ

Xác định hàm lượng ochratoxin trong thực phẩm bằng phương pháp sắc ký lỏng hai lần khối phổ (LC MSMS)”

Luận văn thạc sĩ

Nguyễn Thị Hà Bình

MỞ ĐẦU
Vấn đề an toàn vệ sinh thực phẩm ngày càng được quan tâm bởi nó liên quan
trực tiếp tới sức khỏe của tất cả người tiêu dùng. Thời gian vừa qua trong nước liên
tiếp phát hiện các vụ ngộ độc thực phẩm trong đó có các vụ ngộ độc mycotoxin đặc
biệt nghiêm trọng …đã gây ra tâm lý lo ngại cho người tiêu dùng khi lựa chọn thực
phẩm cũng như sử dụng thực phẩm thế nào là đúng cách. Theo thống kê của Cục
An toàn thực phẩm về các vụ ngộ độc thực phẩm trong những năm gần đây trên cả
nước:
- Năm 2009: Toàn quốc xảy ra 147 vụ ngộ độc thực phẩm, có 5026 người mắc;
3958 người nhập viện; 33 người tử vong.
- Năm 2010: Tình hình NĐTP trong năm 2010 phức tạp. Toàn quốc đã xảy ra
175 vụ ngộ độc trong đó có 34 vụ ngộ độc trên 30 người làm 5664 người mắc 42
trường hợp tử vong, so sánh với số liệu trung bình trên năm của giai đoạn 20062009, số vụ ngộ độc giảm 9,1%; số mắc giảm 17,6% và số tử vong giảm 19,2%.
- Năm 2011: 148 vụ, 4700 người mắc, 27 người tử vong.
- Năm 2012: 168 vụ, 5541 người mắc, 34 người tử vong.
Theo TS Trần Quang Trung, Cục trưởng Cục An toàn thực phẩm - Bộ Y tế,
trong 9 tháng của năm 2013, cả nước đã có 108 vụ ngộ độc thực phẩm làm hơn

2.800 người mắc, trong đó có 18 ca tử vong. Trong 40 vụ ngộ độc thực phẩm được
thống kê trong quý III này thì nguyên nhân do vi sinh vật là 23 vụ, do độc tố tự
nhiên 4 vụ, do hóa chất 2 vụ và 11 vụ chưa xác định được nguyên nhân. Các vụ ngộ
độc xảy ra khắp nơi, từ gia đình riêng đến tập thể.
Ochratoxin là một loại độc tố được sinh ra bởi các chủng nấm mốc thuộc các
giống Aspergilus ochraceus và Penicillium verrucusum và là loại độc tố có tiềm
năng gây ung thư và viêm thận ở người và động vật. Độc tố này đã được phát hiện
trên nhiều nông sản khác nhau bao gồm ngũ cốc và các sản phẩm của chúng. Điều
đáng lo ngại là khi chúng ta ăn phải thức ăn bị nhiễm ochratoxin nó không gây ngộ

1


Luận văn thạc sĩ

Nguyễn Thị Hà Bình

độc cấp tính mà tích lũy dần trong cơ thể - là nguy cơ tiềm ẩn đe dọa sức khỏe cho
con người.
Trong số 10.000 loại nấm mốc khác nhau được biết đến thì có khoảng 50 loại
là có hại đối với gia súc gia cầm và con người. Các loại nấm này sản sinh ra các độc
tố được gọi chung là mycotoxin... Mycotoxin là chất độc sinh ra từ nấm mốc, được
hình thành khi nấm chuyển hóa các chất dinh dưỡng có trong thức ăn và nguyên
liệu. Theo tổ chức lương thực và nông nghiệp Liên Hiệp Quốc (FAO), khoảng 25%
số ngũ cốc thế giới có chứa một hàm lượng mycotoxin ở một mức độ nào đó. Tùy
vào địa lý, khả năng nhiễm mycotoxin lại khác nhau. Ở điều kiện nhiệt đới và cận
nhiệt đới, nguy cơ nhiễm mycotoxin càng cao. Đặc thù khí hậu và nền sản xuất
nông nghiệp ở Việt Nam tình trạng nhiễm độc tố nấm mốc là khá phổ biến. Sự hình
thành nấm mốc và độc tố của chúng có thể bắt đầu từ khi cây còn ở trên đồng, lúc
thu hoạch, trong khi bảo quản hoặc ngay cả trong quá trình chế biến thức ăn cho vật
nuôi. Như vậy, không nơi nào trên thế giới có thể thoát khỏi nấm mốc và độc tố từ
chúng, và tác hại của chúng là vô cùng to lớn đối với năng suất vật nuôi và sức khỏe
con người.
Để kiểm soát mức độ nhiễm ochratoxin trong thực phẩm, ở Việt Nam cũng
như trên thế giới đã có nhiều phương pháp phân tích được nghiên cứu và ứng dụng.
Nhưng với những đặc điểm ưu việt và độ chính xác cao nên các phương pháp phân
tích sắc ký lỏng khối phổ được coi là phương pháp phân tích có giá trị pháp lý để
phát hiện và định lượng nồng độ ochratoxin ở lượng vết hay siêu vết.
Xuất phát từ tính cấp thiết của xã hội và tính ưu việt của phương pháp phân
tích, chúng tôi xây dựng phương pháp nghiên cứu:

"Xác định hàm lượng Ochratoxin trong thực phẩm bằng phương pháp sắc ký
lỏng hai lần khối phổ (LC-MS/MS)”.
Mục tiêu của thực hiện đề tài nghiên cứu là:
1.

Xây dựng phương pháp xác định hàm lượng của Ochratoxin trong thực
phẩm bao gồm:

- Khảo sát các điều kiện trên máy sắc ký lỏng hai lần khối phổ

2


Luận văn thạc sĩ

Nguyễn Thị Hà Bình

- Khảo sát các điều kiện xử lý mẫu.
- Thẩm định phương pháp đã xây dựng.
2. Áp dụng phương pháp xác định ochratoxin trong ngũ cốc, sản phẩm từ ngũ cốc,
rượu lên men trên thị trường trong nước.

3


Luận văn thạc sĩ

Nguyễn Thị Hà Bình

CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN
1.1.Giới thiệu chung về ochratoxins[14-15]
1.1.1.Định nghĩa
Độc tố ochratoxin, là một sản phẩm chuyển hoá thứ cấp của một số loài nấm
mốc. Ochratoxin có mặt trong khắp các loại nông sản thực phẩm: ngũ cốc, thảo
dược, bia, cà phê... trong các sản phẩm có nguồn gốc động vật do bị lây nhiễm
trước. Ochratoxins được biết đến là sản phẩm của các loài nấm Aspergillus và
Penicillium và thường được tìm thấy trong nhiều loại sản phẩm lương thực và thức
ăn chăn nuôi.
Ochratoxin A lần đầu tiên được tìm thấy ở nấm mốc A. ochraceus vùng Nam
Phi bởi Scott (1965) trên hạt lúa bị nhiễm A.ochraceus. Ở Đức tìm thấy Ochratoxin
thường xuyên trong thịt. Ở Anh, chúng được tìm thấy trong đậu nành, bắp bột, ca
cao. M.Nakajima năm 1997 đã ghi nhận tỷ lệ chiểm 30% ở hàm lượng OTA từ 0.1
– 17,4 µg/kg ở 47 mẫu café được nhập vào Nhật Bản từ các nước Nam Phi , và một
số nước ASIAN. Tại Việt Nam, nghiên cứu tiến hành trên 123 mẫu ngô của 2 xã
Cán Tỷ và Lùng Tám huyện Quản Bạ tỉnh Hà Giang. Kết quả cho thấy: trong 123
mẫu ngô được phân tích có tới 50 mẫu (40,7 %) phát hiện có ochratoxin A, trong số
đó có 2 mẫu (1,6 %) vượt mức dư lượng theo quy định của Bộ Y tế.
Cho tới nay đã phát hiện được 3 loại ochratoxin khác nhau. Trong khuôn khổ
luận văn chúng tôi quan tâm nghiên cứu đến ochratoxin A và B

Ochratoxin A

Ochratoxin B

Hình 1.1: Cấu trúc các Ochratoxins

4


Luận văn thạc sĩ

Nguyễn Thị Hà Bình

1.1.2.Tính chất hóa lý của Ochratoxins
Ochratoxins là đốc tố tinh thể không màu, bền với nhiệt, tan trong dung môi
hữu cơ phân cực như chloroform, methanol, …, ít tan trong nước và tan trong đệm
carbonat loãng). Ochratoxins rất bền vững với các xử lý nhiệt và hóa chất. Độc tố
được sản sinh nhiều nhất ở nhiệt độ từ 20-25 0C. Sự sản sinh ochratoxins phụ thuộc
chủng nấm mốc, hoạt tính của nước trong hạt, cơ chất, nhiệt độ. Ochratoxins dễ bị
phân hủy bởi ánh sáng, trong môi trường kiềm hoặc chất tẩy rửa.
Ochratoxin A phát huỳnh quang và hấp thụ UV cực đại tại 365nm. Ochratoxin
A có điểm nóng chảy ở 1690C. Phổ hồng ngoại trong cloroform cho các píc có độ
dài 3380, 1723,1678, 1655 cm -1 OTA có tính axit yếu pK a1 = 4,2-4,4 và pKa2 = 7,07,3. Ochratoxin A phát huỳnh quang xanh khi dùng thiết bị sắc ký lớp mỏng (TLC)
chiếu tia UV ở 366nm.
Ochratoxin B có trọng lượng phân tử 369,37. Ochratoxin B có thể phát huỳnh
quang màu xanh khi chiếu tia UV bước sóng 318 nm. Nhiệt độ nóng chảy khoảng
2210C.
Cơ chế tác động của ochratoxins: ochratoxins gây ức chế sự vận chuyển của
ribonucleic axit (tARN) và các axitamin. Ochratoxins còn ức chế vi khuẩn, nấm
men và phenylalanine - tARN ở gan. Tác động làm ức chế sự tổng hợp protein trong
tế bào và cơ thể. Sự ức chế miễn dịch của ochratoxin được biểu hiện làm giảm thực
bào và ức chế tế bào lympho. Ức chế tương tự như trên các amino axit synlaza
tARN tương ứng ochratoxin A gây ức chế hydroxylase phenylalanine, một nửa
phenylalanine của ochratoxin A là một phần hydroxyl hóa để tyrosin gây bệnh các
tế bào gan trong cơ thể. Ochratoxin ức chế sự tổng hợp ARN làm ảnh hưởng đến
các protein trong vòng tuần hoàn. Tác động đến các tế bào màng ti thể và gây ra các
hiệu ứng khác nhau trên ti thể. Kích thích sự hình thành ADN trong thận, gan và lá
lách. Các ADN này là các sợi đơn bị phá vỡ.
Các nguyên liệu dễ nhiễm độc tố này như cám gạo, lúa mì, bột mì, bắp, đậu
nành, cà phê. Dư lượng ochratoxin cũng được tìm thấy trong thịt heo và thịt gia

5


Luận văn thạc sĩ

Nguyễn Thị Hà Bình

cầm. Độc tố này gây hại đến gan và thận động vật. Với nồng độ lớn hơn 1 ppm có
thể làm giảm sản lượng trứng ở gà đẻ, nồng độ lớn hơn 5 ppm có thể gây nên những
tổn thương ở gan và ruột. Tương tự như Aflatoxin, độc tố này cũng gây nên sự giảm
sức đề kháng và là tác nhân gây ung thư ở người.
- Gây tổn thương tế bào gan: tất cả các trường hợp xác định sự ngộ độc
Ochratoxin đều có bệnh tích giống nhau ở chỗ gan bị hư hại nặng. Tùy theo mức độ
nhiễm ít hay nhiều, lâu hay mau mà tình trạng bệnh trên gan khác nhau. Biểu hiện
chung là ban đầu gan động vật (điển hình là gà) biến thành màu vàng tươi, mật sưng
sau đó gan sưng phồng và bắt đầu nổi các mụn nhỏ trên bề mặt làm cho nó gồ ghề
đôi khi có những nốt hoại tử màu trắng, sau cùng do nhiễm khuẩn mà gan trở nên
bở và dễ vỡ
- Thận sưng to làm cho việc đào thải chất độc ra khỏi cơ thể trở nên hết sức
khó khăn, từ đó làm cho triệu chứng ngộ độc trở nên trầm trọng
- Làm giảm khả năng đề kháng của động vật, ức chế hệ thống sinh kháng thể,
có thể gây tử vong cho động vật. Khi nhiễm độc ochratoxin cơ thể rất mẫn cảm với
các loại bệnh thông thường
- Bào mòn niêm mạc của ống tiêu hóa do lớp tế bào niêm mạc bị chết bong
ra và bị khô lại hình thành nên một lớp màng bọc làm cản trở sự chuyển thức ăn đi
trong ống tiêu hóa
- Làm thay đổi hoạt động sinh lý bình thường gây rối loạn sinh sản. Ở thú
mang thai có thể gây chết thai. Đối với gia cầm có thể gây tỷ lệ chết phôi ở giai
đoạn đầu rất cao, tỷ lệ nở thấp
- Làm giảm tính ngon miệng đối với thức ăn do sự phát triển của nấm mốc
làm mất mùi thức ăn
- Làm hư hại các vitamin trong thức ăn do sự lên men phân giải của nấm
mốc
- Ngoài các tác hại trên nấm mốc có trong thức ăn còn lên men phân giải các
nguồn dường chất (glucid, protein, acid amin, vitamin...) làm cho thức ăn bị giảm

6


Luận văn thạc sĩ

Nguyễn Thị Hà Bình

giá trị nghiêm trọng, làm mất mùi tự nhiên, chuyển sang mùi hôi mốc, vật nuôi
không thích ăn.
Như vậy có thể nói rằng độc tố nấm gây ra những tác hại rất lớn và hậu quả
vô cùng nghiêm trọng cho cơ thể của người và động vật.
Tùy theo từng loại mà độc tố nấm mốc có thể gây nhiễm độc cấp tính và mãn
tính. Độc tố nấm mốc ít khi gây ra ngộ độc cấp tính, nó gây hại cơ thể từ từ do đó
làm cho chúng ta không hề hay biết. Nhưng khi phát sinh triệu chứng thì những cơ
quan bộ phận chúng tấn công đã hư hại nghiêm trọng khó chữa trị. Tuy nhiên, các
độc tố nấm mốc trong thức ăn sẽ gây nên những huỷ hoại thầm lặng đối với hệ
thống miễn dịch của gia súc, làm cho chúng mẫn cảm hơn đối với bệnh.
Khác với bệnh nhiễm trùng là kháng sinh không điều trị được nhiễm độc tố
nấm mốc. Cách tốt nhất là ngăn ngừa không cho độc tố nấm mốc nhiễm vào trong
thức ăn.
Trên heo: Liều gây chết : LD50 1-6 mg/kg, Ở gà: LD50 3,6 mg/kg đối với gà
con 10 ngày tuổi
1.1.3. Giới hạn tồn dư tối đa cho phép (MRL)
- Mức dư lượng tối đa cho phép là giới hạn dư lượng của một loại thuốc,
được phép tồn tại về mặt pháp lí hoặc xem như có thể chấp nhận được ở trong nông
sản, thức ăn mà không gây hại cho người sử dụng và vật nuôi khi dùng.
Bảng 1.1: Mức dư lượng tối đa cho phép của Ochratoxin A ở Việt Nam
Loại
Ngũ cốc chưa qua chế biến

µg/g
5

Hạt cà phê rang, cà phê bột
5
Cà phê uống liền
10
Rượu vang, nước nho ép
2
Thực phẩm dành cho trẻ dưới 36 tháng tuổi
0,5
Gia vị
30
Sản phẩm chiết xuất từ cam thảo
80
Ngũ cốc và bột ngũ cốc
3
Hiện chưa có quy định cụ thể nào về mức MRL cho ochratoxin B kể cả trong
nước và tiêu chuẩn Châu Âu (EN)

7


Luận văn thạc sĩ

Nguyễn Thị Hà Bình

1.2 Các phương pháp xác định
1.2.1 Phương pháp ELISA (enzyme-linked immunosorbent assay).
Nguyên tắc dựa trên sự kết hợp đặc hiệu giữa kháng nguyên và kháng thể.
Ochratoxin chuẩn được cộng hợp với enzyme, tạo thành phức hợp Ochratoxinenzyme và được sử dụng như một kháng nguyên ở nồng độ nhất định, cạnh tranh
với ochratoxin có trong mẫu. Kháng thể đặc hiệu với ochratoxin được gắn lên bề
mặt giếng nhựa polystryren. Dịch chiết mẫu trong methanol 70% được trộn cộng
hợp với ochratoxin – enzyme và được cho vào giếng có phủ kháng thể, các
ochratoxin có trong mẫu (nếu có) sẽ cạnh tranh với phức hợp ochratoxin- enzyme
để gắn vào kháng thể cố định trên polystryren. Sau đó rửa sạch các phức hợp thừa,
cơ chất phản ứng với enzyme được đưa vào tạo màu. Ủ một thời gian sau đó thêm
vào dung dịch ngưng phát màu để tạo điều kiện đồng đều về thời gian cho mọi
giếng. Tiến hành đo độ hấp thụ của mẫu và dãy chuẩn bằng máy đo màu, từ đó tính
được nồng độ của ochratoxin có trong mẫu. Màu càng đậm chứng tỏ cộng hợp
ochratoxin – enzyme được giữ trong giếng càng nhiều, đồng nghĩa với nồng độ
ochratoxin trong mẫu càng thấp. Ngược lại, màu càng nhạt thì nồng độ Ochratoxin
càng cao.
Sử dụng phương pháp ELISA để xác định ochratoxin có thể kể đến một số
nghiên cứu sau:
Nhóm tác giả Aihua Zhang, Yanna Ma, Lulu Feng, Ying Wang, Chenghua
He, Xichun Wang, Haibin Zhang [14] xác định Ochratoxin trên đối tượng mẫu ngũ
cốc nguyên liệu tại Nanjing, Trung Quốc. Phương pháp phân tích có giới hạn phát
hiện 0,15 ng/ml. Độ thu hồi của phương pháp đạt từ 87-101% tại mức thêm chuẩn
2,5-10 ppb. Nhóm tiến hành phân tích trên 65 mẫu ngô, gạo, lúa mì. Kết quả cho
thấy 8 trong số 22 mẫu lúa mì chứa Ochratoxin A trong khoảng 2- 9 ppb (chiếm
36% tổng số mẫu), 6 trong số 23 mẫu ngô (chiếm khoảng 26% tổng số mẫu) dương
tính với Ochratoxin A trong khoảng 3-23 ppb, 3 trong số 20 mẫu gạo (chiếm
khoảng 15% tổng số mẫu) dương tính với Ochratoxin A trong khoảng 2-3 ppb.

8


Luận văn thạc sĩ

Nguyễn Thị Hà Bình

Nhóm tác giả Pedro Novoa, Géraud Moulasa, Duarte Miguel Franc¸
Prazeresb, Virginia Chua, João Pedro Conde [32] đã xác định Ochratoxin trong mẫu
rượu với giới hạn phát hiện là 0,85 ng/ml. Ochratoxin được phát hiện trong dung
dịch đệm PBS với việc sử dụng cấu hình một kênh thẳng.
Kỹ thuật có ưu điểm: nhanh, đơn giản,tiết kiệm dung môi, đặc hiệu và khá
nhạy nhưng so với phương pháp HPLC thì kém hiệu quả hơn do dễ cho kết quả
dương tính giả hoặc âm tính giả
1.2.2 Phương pháp sắc ký khí (Gas chromatography-GC)
Phương pháp sắc ký khí đã được một số tác giả ứng dụng để xác định các
loại độc tố Ochratoxin. Tuy nhiên phương pháp chỉ phân tích được những chất dễ
bay hơi, còn các chất khó bay hơi thì phải tạo dẫn xuất nên tốn thời gian và hóa
chất. Hơn nữa, để phân tích được đồng thời các chất thì cần thời gian phân tích dài.
Do vậy, phương pháp ít được ứng dụng để phân tích các loại độc tố Ochratoxin này
Tác giả Yuying Jiao và các cộng sự [31] đã tiến hành xác định Ochratoxin
trong thực phẩm bằng phương pháp sắc ký khí. Ở đó Ochratoxin A được chuyển
thành dạng dẫn xuất ester 0-methyl ochratoxin A và được xác định bằng sắc ký khí
khối phổ với chế độ ESI âm.
1.2.3. Phương pháp sắc ký lỏng hiệu năng cao (HPLC) và cột ái lực miễn dịch
(IAC)
Giống như ELISA, cột ái lực miễn dịch cũng dựa trên sự kết hợp đặc hiệu
giữa kháng nguyên và kháng thể. Kháng thể đặc hiệu với ochratoxin được gắn lên
giá rắn của cột sắc ký (thường dùng Sepharose 4B), tạo cho IAC đặc tính vừa tinh
sạch vừa cô đặc ochratoxin. Mẫu được chiết với acetonitril/H 2O, sau đó được pha
loãng và cho qua cột ái lực miễn dịch. Cột được rửa sạch những tạp chất không gắn
lên kháng thể và được giải hấp bằng methanol. Tiến hành định lượng bằng HPLC
với detector huỳnh quang . Bản thân Ochratoxin là chất phát huỳnh quang tại bước
sóng hập thụ 333 nm, bước sóng phát xạ 460 nm nên đã có rất nhiều nghiên cứu sử
dụng phương pháp sắc ký lỏng hiệu năng cao với detector huỳnh quang để xác định.

9


Luận văn thạc sĩ

Nguyễn Thị Hà Bình

Tác giả Catherine Tessini và cộng sự [18] đã tiến hành thực hiện phân tích
154 mẫu rượu xuất xứ Chi Lê, khảo sát trên cột ái lực miễn dịch với các hệ dung
môi khác nhau, giới hạn phát hiện của phương pháp từ 1-9 ppb, hiệu suất thu hồi
nằm trong khoảng 60-90%.
Tác giả R. Ghali và cống sự [27] đã tiến hành thực hiện trên 180 mẫu thực
phẩm xuất xứ Tunisia. Mẫu được chiết bằng ACN/H2O (80/20) và làm sạch bằng
cột ái lực miễn dịch. Độ thu hồi ở mức nồng độ 0,5 và 2 ng/g trong khoảng 84 đến
94 %. Phương pháp có giới hạn phát hiện 0,1 ng/g. Loại mẫu thường bị nhiêm là lúa
mạch, lúa mì.Tuy nhiên, khi sử dụng detector huỳnh quang phương pháp có độ
nhạy tương đối tốt, nhưng chỉ có thể nhận biết chất phân tích thông qua thời gian
lưu. Đối với những nền mẫu phức tạp, các chất phân tích rất dễ bị ảnh hưởng bởi
nền mẫu, nếu chỉ dựa vào thời gian lưu sẽ rất khó để có thể khẳng định đúng đắn
chất cần phân tích.
1.2.4. Phương pháp sắc ký lỏng khối phổ
Phương pháp sắc ký lỏng khối phổ, đặc biệt là phương pháp sắc ký lỏng hai
lần khối phổ là một kĩ thuật mới được phát triển trong những năm gần đây. Về cơ
bản, nó là phương pháp sắc ký lỏng sử dụng bộ phận phát hiện là detector khối phổ.
Phương pháp có nhiều ưu điểm như độ chọn lọc cao, giới hạn phát hiện thấp, thời
gian phân tích nhanh, có thể định lượng đồng thời các chất có thời gian lưu giống
nhau mà phương pháp sắc kí lỏng thường không làm được.
R. Vatinnoa, D. Vuckovica, C.G. Zamboninb, J. Pawliszyna [28] đã tiến
hành xác định Ochratoxin trong 96 mẫu nước tiểu bằng phương pháp vi chiết pha
rắn kết hợp với sắc ký lỏng khối phổ. Mẫu được chỉnh pH về 3 bằng đệm
photphatsalin 0,5 M trước khi vi chiết pha rắn. Chương trình sắc ký lỏng được
gradient ở khoảng 8 phút đã có thể cho ra chất phân tích với tín hiệu tốt. Độ thu hồi,
độ chụm được tiến hành đo ở 3 mức nồng độ 1, 10, 50 ng/ml. Giới hạn phát hiện và
giới hạn định lượng ở trong nước tiểu tương ứng là 0,3 và 0,7 ng/ml. Cột sắc ký sử
dụng là cột C18 – Waters, tốc độ dòng 0,5 ml/phút. Pha động: 90% kênh A (nướu,
acetonitril, aceticacid 90:10:0,1) trong 1 phút, tăng tỷ lệ 60% A/40%B (acetonitril

10


Luận văn thạc sĩ

Nguyễn Thị Hà Bình

và acetic acid 100:0,1) trong 6 phút, đưa về 90% B ở giây tiếp theo và giữ trong
vòng 1 phút. Tổng thời gian chậy sắc ký là 8 phút. Detector khối phổ thực hiện ở
chế độ ion âm, IS=-4V, nhiệt độ nguốn 4000C, với ochratoxin A có các thông số
tương ứng: DP=-20V, FP=-74V, EP=-8,6, CE=-25V, CXP=-9,5V, với ochratoxin B
có các thông số tương ứng: DP=-20V, FP=-86, EP=-8,6, CE=-44,41V, CXP=15,11V. Ion định dạng: OTA: m/z 402.1->357.9, OTB: m/z 368.0->133.1. ở trong
nghiên cứu này tác giả coi ochratoxin B như là một nội chuẩn, được thêm vào từ
đầu để kiểm soát hiệu suất thu hồi. Đầu vi chiết pha rắn được nhúng vào 1 ml mẫu ở
tốc độ khuấy 850 rpm, thời gian hấp thụ và giải hấp thụ là 1 giờ 15 phút. Phương
pháp có ưu điểm tính tự động hóa cao, ít độc hại cho người phân tích.
Tại Viện nghiên cứu thuốc trừ sâu và nước, Đại học Jaume, Tây Ban Nha,
nhóm tác giả Eduardo Beltrán [20] đã nghiên cứu xác định một số mycotoxin
trong thực phẩm và sữa bằng sắc ký lỏng khối phổ. Mẫu được chiết bởi acetonitril:
nước (80:20), làm sạch mẫu bằng cột ái lực miễn dịch (Aflaochra HPLCTM) được
cung cấp bởi Vicam (Tecasa, Madrid, Tây Ban Nha). Phương pháp cho độ thu hồi
80-110% tại mức thêm chuẩn 0,025 và 0,1 ng/g, RSD nhỏ hơn 15%.
Nhóm tác giả L.C. Huang đã nghiên cứu xác định một nhóm các chất
aflatoxin M1, ochratoxin A, zearalanone và α-zearalenol trong sữa bằng phương
pháp UHPLC-MS/MS. Trong nghiên cứu này, độ nhạy và độ nhanh của phương
pháp được đặc biệt nghiên cứu trong chế độ UHPLC-ESI-MS/MS. Mẫu sữa được
làm sạch bằng cột chiết pha rắn Oasis HLB. Giới hạn định lượng của các
mycotoxins nằm trong khoảng 0,003-0,015 µg/kg. Hệ số tương quan cao (R 2 ≥
0,996) thu được trong khoảng nồng độ mycotoxin 0,01-1,00 µg/kg với độ thu hồi
cao (87,0-109%), độ lặp lại (3,4-9,9%) và độ tái lập phòng thí nghiệm tốt (4,09,9%) ở mức nồng độ 0,025; 0,1; 0,5 µg/kg. Tỷ lệ phát hiện mẫu dương tính là
16,7% đến 96,7% trong sữa nguyên liệu, sữa lỏng và sữa bột thu thập từ các trang
trại và các siêu thị ở Beijing.

11


Luận văn thạc sĩ

Nguyễn Thị Hà Bình

Với những ưu điểm trên, chúng tôi đã chọn phương pháp sắc ký lỏng khối
phổ để nghiên cứu xác định các loại độc tố ochratoxins có trong sản phẩm rượu
và các loại ngũ cốc và các sản phẩm làm từ ngũ cốc.
1.3 Giới thiệu về hệ thống LC-MS/MS
Cơ sở lí thuyết của phương pháp được tóm tắt dưới đây: Cấu trúc của hệ
thống LC-MS/MS

Hình 1.2: Mô hình hệ thống LC-MS/MS
1.3.1. Hệ thống sắc ký lỏng hiệu năng cao
Sắc ký là quá trình tách xảy ra trên cột tách với pha tĩnh là chất rắn và pha
động là chất lỏng. Mẫu phân tích được chuyển lên cột tách dưới dạng dung dịch.
Khi tiến hành chạy sắc ký, các chất phân tích được phân bố liên tục giữa pha động
và pha tĩnh. Trong hỗn hợp các chất phân tích, do cấu trúc phân tử và tính chất lí
hoá của các chất khác nhau, nên khả năng tương tác của chúng với pha tĩnh và pha
động khác nhau. Do vậy, chúng di chuyển với tốc độ khác nhau và tách ra khỏi

12


Luận văn thạc sĩ

Nguyễn Thị Hà Bình

nhau.

Sắc ký lỏng

Ion hóa

Bộ phân
tích khối

Detector/ Lưu
giữ số liệu

Hình 1.3: Sơ đồ đơn giản của hệ thống sắc ký lỏng.
Trong HPLC, pha tĩnh chính là chất nhồi cột làm nhiệm vụ tách hỗn hợp chất
phân tích, đó là những chất rắn, xốp và kích thước hạt rất nhỏ, từ 3 – 7 µm. Tuỳ
theo bản chất của pha tĩnh, trong phương pháp sắc ký lỏng thường chia làm 2 loại:
sắc ký pha thường (NP-HPLC) và sắc ký pha ngược (RP-HPLC)
 Sắc ký pha thường: pha tĩnh có bề mặt là các chất phân cực (đó là các silica trần
hoặc các silica được gắn các nhóm ankyl có ít cacbon mang các nhóm chức
phân cực: -NH2, -CN...), pha động là các dung môi hữu cơ không phân cực như:
n-hexan, toluene....Hệ này có thể tách đa dạng các chất không phân cực hay ít
phân cực.
 Sắc ký pha ngược: pha tĩnh thường là các silica đã được ankyl hoá, không phân
cực, loại thông dụng nhất là –C 18H37, còn pha động phân cực: nước, methanol,
axetonitril....Trong rất nhiều trường hợp thì thành phần chính của pha động lại là
nước nên rất kinh tế. Hệ này được sử dụng để tách các chất có độ phân cực rất
đa dạng: từ rất phân cực, ít phân cực tới không phân cực .
Pha động trong HPLC đóng góp một phần rất quan trọng trong việc tách các
chất phân tích trong quá trình sắc ký nhất định. Mỗi loại sắc ký đều có pha động
rửa giải riêng cho nó để có được hiệu quả tách tốt
Có thể chia pha động làm hai loại:

13


Luận văn thạc sĩ

Nguyễn Thị Hà Bình

 Pha động có độ phân cực cao: có thành phần chủ yếu là nước, tuy nhiên để phân
tích các chất hữu cơ, cần thêm các dung môi khác để giảm độ phân cực như
MeOH, ACN. Pha động loại này được dùng trong sắc ký pha liên kết ngược.
 Pha động có độ phân cực thấp: bao gồm các dung môi ít phân cực như
cyclopentan, n-pentan, n-heptan, n-hexan, 2-chloropropan, cacbondisulfua
(CS2), chlorobutan, CCl4, toluene...
Tuy nhiên pha động một thành phần đôi khi không đáp ứng được khả năng
rửa giải, người ta thường phối hợp 2 hay 3 dung môi để có được dung môi có độ
phân cực từ thấp đến cao phù hợp với phép phân tích. Sự thay đổi thành phần pha
động theo thời gian gọi là rửa giải gradient nồng độ.
Detector là bộ phận quan trọng quyết định độ nhạy của phương pháp. Tuỳ
thuộc bản chất lí hoá của chất phân tích mà lựa chọn detector cho phù hợp. Một số
loại detector dùng trong HPLC như: Detector quang phổ hấp thụ phân tử (UV-VIS),
detector huỳnh quang (RF), detector độ dẫn, detector mảng diot (DAD), detector
khối phổ (MS).
1.3.2 Khối phổ (Mass Spectrometry)
Khối phổ là thiết bị phân tích dựa trên cơ sở xác định khối lượng phân tử của
các hợp chất hóa học bằng việc phân tách các ion phân tử theo tỉ số giữa khối lượng
và điện tích (m/z) của chúng. Các ion có thể tạo ra bằng cách thêm hay bớt điện tích
của chúng như loại bỏ electron, proton hóa,... Các ion tạo thành này được tách theo
tỉ số m/z và phát hiện, từ đó có thể cho thông tin về khối lượng hoặc cấu trúc phân
tử của hợp chất.

14


Luận văn thạc sĩ

Nguyễn Thị Hà Bình

Tránh ion phân tích va chạm
với ion trong không khí

Chân không cao

Nguồn ion

Phân tích
khối

Phổ khối

Detector

Xử lý và
lưu giữ
liệu

Hình 1.4: Sơ đồ cấu trúc của máy khối phổ MS.
Cấu tạo của một thiết bị khối phổ bao gồm 3 phần chính: nguồn ion, thiết bị
phân tích và bộ phận phát hiện. Trước hết, các mẫu được ion hóa trong nguồn ion,
sau đó đưa vào bộ phận phân tích khối để tách các ion theo tỉ số m/z. Sau đó các ion
đi vào bộ phận phát hiện (detector), sẽ được khuếch đại và chuyển thành tín hiệu.
Các tín hiệu thu được sẽ chuyển vào máy tính để xử lí và lưu trữ.
 Nguồn ion
Chất phân tích sau khi ra khỏi cột tách sẽ được dẫn tới nguồn ion để chuyển
thành dạng hơi và được ion hóa nguyên tử. Một số kĩ thuật ion hóa thường được sử
dụng trong sắc ký lỏng khối phổ như: ion hóa đầu phun điện tử (electrospray
ionization – ESI), ion hóa hóa học ở áp suất khí quyển (atmospheric pressure
chemical ionization – APCI).
a) Chế độ ion hóa đầu phun điện tử (ESI)
Kĩ thuật ion hóa phun điện tử bao gồm ba quá trình cơ bản sau:
+ Tạo thành các giọt mang điện tích.
+ Làm giảm kích thước của các hạt, và phân nhỏ các hạt.
+ Quá trình hình thành pha hơi các ion.

15


Luận văn thạc sĩ

Nguyễn Thị Hà Bình

Hình 1.5: Bộ nguồn ion hóa.
Khi dung dịch mẫu ra khỏi cột sắc ký, được đưa vào ống mao quản bằng kim
loại. Đầu mao quản này được áp điện thế cao (4-6 kV). Khi điện tích dư trên đầu
mao quản vượt qua sức căng bề mặt của dịch mẫu thì sẽ tạo thành các giọt mang
điện tích. Tiếp đó các giọt mang điện này được làm giảm kích thước nhờ hai quá
trình liên tục xảy ra, đó là sự hóa hơi dung môi nhờ dòng khí N 2 được liên tục thổi
vào và sự bắn phá của các giọt tích điện cùng dấu. Cuối cùng dẫn đến sự hình thành
pha hơi của các ion. Nhờ lực hút tĩnh điện mà các ion này được dẫn vào bộ phân
tích khối phổ qua một cửa sổ rất nhỏ. Dung môi và khí trơ N 2 được hút ra ngoài do
một dòng khí (Curtain Gas).
Có 2 chế độ bắn phá: bắn phá với chế độ ion dương và ion âm.
 Loại hình thành ion dương.
o

Phù hợp nhất cho phân tích các loại thuốc có tính bazo.

o

Thường hình thành nên ion [M+H]+.

o

Cũng có thể hình thành ion [M+nH]n+ , [M+Na+]+

 Loại hình thành ion âm.
o

Thích hợp nhất cho sự phân tích các loại thuốc có tính axit.

o

[M-H]- , [M-nH]nĐây là kĩ thuật ion hóa mềm, có độ nhạy cao. Kĩ thuật này ứng dụng phân

tích các chất không phân cực như: protein, peptit, cacbonhydrat, nucleotit,
polyetilen glycocol,... và các chất phân cực có khối lượng phân tử nhỏ.
b) Chế độ ion hoá hoá học ở áp suất khí quyển (APCI).

16


Luận văn thạc sĩ

Nguyễn Thị Hà Bình

Chất phân tích và dung môi ở dạng lỏng được chuyển thành các giọt nhỏ rồi hóa
hơi ở nhiệt độ cao khoảng 500°C. Một điện thế cao từ 3 – 5kV tạo ra các electrron
và ion hóa chất phân tích.
Đây cũng là một kĩ thuật ion hóa mềm. APCI được sử dụng để phân tích các
chất có khối lượng phân tử trung bình. Kĩ thuật này có thể bắn phá ở 2 chế độ: ion
âm và ion dương.
 Bộ phận phân tích khối
Là trái tim của máy khối phổ, có nhiệm vụ phân tách các ion có trị số m/z
khác nhau thành từng phần riệng biệt, có nhiều bộ phân tích khối khác nhau như:
Bộ phân tích tứ cực, phân tích tứ cực chặp ba, phân tích bẫy ion, phân tích thời gian
bay... Hiện nay, có ba loại phân tích khối thường được sử dụng nhất, đó là:
 Bộ phân tích tứ cực (Quadrupole Analyser)- Phân giải bằng tổ hợp điện.
Máy tứ cực dựa trên nguyên tắc các ion có khối lượng khác nhau sẽ dao
động khác nhau theo điện áp tổng hợp một chiều và xoay chiều đặt vào môi trường
di chuyển của nó.
Máy gồm 4 thanh cực ghép song song nối với nhau từng đôi một đối diện
nhau, tạo thành hai cặp, sau đó chúng nối với điện áp một chiều tạo thành 2 cặp
dương và âm. Ngoài điện áp một chiều, hai cặp điện cực còn được nối với điện áp
xoay chiều. Tổ hợp điện áp này đặc biệt là điện áp xoay chiều sẽ thay đổi theo chu
kỳ để quét khối lượng các ion:
+ Ion cộng hưởng
+ Ion không cộng hưởng.

17


Luận văn thạc sĩ

Nguyễn Thị Hà Bình

Hình 1.6: Bộ phân tích tứ cực
Một số ion có tỷ số m/z xác định cộng hưởng với thế xoay chiều xác định có
thể đi thẳng qua khoảng không đến detector. Trong khi đó các ion khác không sẽ có
quỹ đạo không ổn định va chạm với các cực và bị giữ lại ở đó. Tuy nhiên để thu
được tất cả các ion ta quét điện áp theo chu kỳ từ zero đến một điện áp nhất định
tăng dần sau đó lại trở lại zero, lần lượt các ion sẽ vượt qua được tứ cực cũng có
khối lượng từ nhỏ đến lớn để đến detector
 Bộ phân tích tứ cực bẫy ion (Quadrupole Ion-Trap Mass Analyser)
Bẫy tứ cực hoạt động theo nguyên lý bộ phân tích khối tứ cực, chỉ có một
điểm khác là các ion được lưu giữ và đưa dần ra khỏi bẫy. Bằng cách thay đổi thế
xoay chiều áp vào các cực các ion có tỷ số m/z khác nhau có thể vượt qua khoảng
không để đến detector. Các ion này cũng có thể bị bắn phá trong bãy để thu được
các ion con. Về nguyên tắc loại phân tích khối phổ bãy ion có thể làm đến MS
nhiều lần.
Loại thiết bị này bao gồm một điện cực vòng (ring electrode) với nhiều điện
cực bao xung quanh, điện cực đầu cột (end-cap electrode) ở trên và ở dưới. Trái với
lại thiết bị tứ cực ở trên, các ion sau khi đi vào bẫy ion theo một đường cong ổn
định được bẫy lại cho đến khi một điện áp RF được đặt trên điện cực vòng. Các ion
khác nhau m/z sau đó trở nên không ổn định và sẽ có hướng đi về phía detector. Do
điện áp RF khác nhau trong hệ thống này mà thu được một phổ khối lượng đầy đủ.
 Bộ phân tích tứ cực chặp ba (triple Quadrupole Analyser).
Gồm ba tứ cực ghép nối với nhau.
.
Q0

Q1

Q2

Q3

Hình 1.7: Mô hình bộ phân tích tứ cực chặp ba
Trong đó:
Q0: Nguồn ion mẹ.

18


Luận văn thạc sĩ

Nguyễn Thị Hà Bình

Q1: Bộ tứ cực thứ nhất, có nhiệm vụ tách các ion. Lựa chọn ion mẹ với m/z nhất
định từ nguồn ion chuyển đến để chuyển đến Q2.
Q2: Bộ tứ cực thứ hai, ở điều kiện áp suất cao, các ion mẹ bị phân li do va chạm
với khí trơ có mặt như khí N2, Ar, He. Bộ Q2 tạo ra phân ly do các ion mẹ bị phân
mảnh tiếp theo tạo ra các ion nhỏ hơn, ion con (daughter ions). Q2 không đóng vai
trò là bộ lọc ion mà nó chấp nhận tất cả các ion do Q1 chuyển đến. Sau đó tất cả các
ion con được chuyển qua bộ tách Q3.
Q3: Bộ tứ cực thứ ba làm nhiệm vụ tách các ion được chuyển từ Q2 để đi tới bộ
phận phát hiện.
Thiết bị khối phổ ba tứ cực thường được gọi là máy khối phổ hai lần (LCMS/MS).
 Bộ phận phát hiện.
Sau khi đi ra khỏi thiết bị phân tích khối lượng, các ion được đưa tới phần
cuối của thiết bị khối phổ là bộ phận phát hiện ion. Bộ phận phát hiện cho phép
khối phổ tạo ra một tín hiệu của các ion tương ứng từ các electron thứ cấp đã được
khuếch đại hoặc tạo ra một dòng do điện tích di chuyển. Có hai loại bộ phận phát
hiện phổ biến: bộ phận phát hiện nhân electron (electron multipler) và bộ phận phát
hiện nhân quang (photo multipler).
Bộ phận phát hiện nhân electron là một trong những detector phổ biến nhất,
có độ nhạy cao. Một ion đập vào bề mặt diot làm bật ra các electron. Các electron
thứ cấp sau đó được dẫn tới các diot tiếp theo và sẽ tạo ra electron thứ cấp nhiều
hơn nữa, tạo thành dòng các electron (1-106)
Bộ phận phát hiện nhân quang cũng giống như thiết bị nhân electron, các ion
ban đầu đập vào một diot tạo ra dòng các electron. Khác với detector nhân electron,
các electron sau đó sẽ va đập vào một màn chắn photpho và giải phóng ra các
photon. Các photon này được phát hiện bởi một bộ nhân quang hoạt động như thiết
bị nhân electron. Số lượng các photon tỷ lệ với cường độ tín hiệu.Ưu điểm của
phương pháp này là các ống nhân quang được đặt trong chân không nên loại bỏ
được các khả năng nhiễm bẩn.

19


Luận văn thạc sĩ

Nguyễn Thị Hà Bình

CHƯƠNG 2: ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
2.1. Đối tượng và nội dung nghiên cứu
2.1.1. Đối tượng nghiên cứu
- Ochratoxin là độc tố gây tác hại vào các cơ quan quan trọng của cơ thể như:
thần kinh, gan, thận và hệ miễn dịch. Ochratoxin A gây hậu quả nghiêm trọng đối
với người và động vật nuôi ở nồng độ cực thấp (ppb). Ochratoxin B có tính độc ít
hơn ochratoxin A , tuy nhiên chúng đều là chất độc thuộc nhóm IIB theo Tổ chức
nghiên cứu ung thư Quốc tế IARC.
- Nền mẫu phân tích: ngũ cốc và các sản phẩm từ ngũ cốc, các loại rượu lên
men.
2.1.2. Nội dung nghiên cứu
Nội dung nghiên cứu bao gồm:

20


Luận văn thạc sĩ

Nguyễn Thị Hà Bình

 Tối ưu hóa điều kiện chạy máy xác định độc tố Ochratoxin có trong sản
phẩm rượu lên men, ngũ cốc và sản phẩm từ các loại ngũ cốc bằng phương pháp sắc
ký lỏng khối phổ (LC-MS/MS).
 Xây dựng quy trình tách chiết chất phân tích.
 Thẩm định phương pháp:


Độ đặc hiệu/chọn lọc của phương pháp.



Giới hạn phát hiện LOD, giới hạn định lượng LOQ



Khoảng tuyến tính.



Độ chính xác của phương pháp (độ đúng và độ chụm)

 Áp dụng phương pháp để xác định Ochratoxins trong các loại mẫu thực
phẩm, rượu lên men.
2.2. Phương pháp nghiên cứu
2.2.1.Phương pháp tách chiết mẫu
Chọn dung môi dễ hoà tan chất phân tích để chiết chất phân tích ra khổi nền
mẫu. Dung môi đó có thể là: chloroform, methanol, dung dịch cacbonate loãng,…
Vì loại dung môi này thường kéo theo rất nhiều chất tạp khác có tính chất tương tự
chất phân tích bị chiết vào nên rất cần loại bớt các chất tạp này. Chiết pha rắn là
một phương pháp chuẩn bị mẫu để là giàu và làm sạch mẫu phân tích từ dung dịch
bằng cách hấp phụ lên cột chiết pha rắn. Sau đó chất phân tích được rửa giải bằng
một lượng nhỏ dung môi thích hợp.
2.3. Phương tiện nghiên cứu
2.3.1. Thiết bị, dụng cụ
2.3.1.1. Thiết bị
 Hệ thống sắc ký lỏng khối phổ khối phổ LC-MS/MS của Shimadzu bao gồm:
+ Máy sắc ký lỏng của Shimadzu. Model 20 AD-UFLC.
+ Máy khối phổ.


Nước sản xuất: Mỹ



Model: AB sciex Triplequard 5500

21


Luận văn thạc sĩ

Nguyễn Thị Hà Bình

 Cột sắc ký: Water- cột C18 (250mm × 2,1mm × 5μm) và tiền cột C18 (4mm ×
2,1mm × 3μm)
 Máy lắc Vortex.
 Cân phân tích (có độ chính xác 0,1mg và 0,01mg) (Metter Toledo).
 Cân kĩ thuật (có độ chính xác 0,01g) (Metter Toledo).
 Máy cất quay chân không (Eyela).
 Bộ chiết pha rắn (Supelco) và máy hút chân không (New Askir 30).
 Bộ thổi khô (OA-Sys).
2.3.1.2. Dụng cụ
• Bình định mức: 5, 10, 50, 100 ml.
• Ống ly tâm 50 ml
• Bình cô quay 50 ml, 100 ml
• Vial loại 1,8 ml.
• Ống đong, phễu, giấy lọc.
• Autopipet loại 200 µl, 1000 µl, 5000 µl,và đầu côn tương ứng.
2.3.2. Dung môi, hóa chất
Các loại hoá chất sử dụng đều thuộc loại tinh khiết phân tích.
o Chất chuẩn của Supelco, độ tinh khiết 99,8 %.
o Methanol (Merk) , độ tinh khiết 99,8 %.
o n-hexan (Merk) , độ tinh khiết 99,8 %.
o Amoniacetat CH3COONH4 (Merk) , độ tinh khiết 99,8 %.
o Axit acetic (Merk), acetonitril (Merk) , độ tinh khiết 99,8 %.
o Nước cất 2 lần
* Chuẩn bị dung dịch chuẩn.
- Dung dịch chuẩn trung gian 500 µg/l: Lấy chính xác khoảng 10µl chất chuẩn
lần lượt của từng chuẩn gốc có nồng độ 50000 µg/l vào một vial màu nâu nắp kín,
thổi khô, hoà tan cặn trong 1 ml MeOH. Chuẩn gốc được bảo quản ở nhiệt độ từ 0
– 5°C, trong 6 tháng.

22


Luận văn thạc sĩ

Nguyễn Thị Hà Bình

- Dung dịch chuẩn hỗn hợp làm việc: được pha tùy vào mục đích xây dựng
khoảng đường chuẩn, thông thường nồng độ chuẩn được pha trong khoảng nồng độ
từ 2,5 µg/l - 50 µg/l
Bảng 2.1: Bảng pha dung dịch chuẩn chạy máy
Nồng độ hỗn hợp
chuẩn

làm

việc

(µg/l)
Thể tích lấy chuẩn
làm việc (µl)
Định mức (ml)
Nồng độ chuẩn
(µg/l)

500

50

50

50

25

100

100

500

200

100

1

1

1

1

1

50

5

25

10

2,5

2.3.3 Lấy mẫu
- Đối tượng mẫu: các loại ngũ cốc: ngô, lac, đỗ, gạo,…, các loại rượu
- Phương pháp lấy mẫu: ngẫu nhiên
- Địa điểm: một số chợ trên địa bàn nội thành Hà Nội, Bắc Giang, Thanh
Hoá, Nghệ An.
- Khối lượng mẫu lấy: 100 – 500 g/mẫu
- Bảo quản: nhiệt độ thường
- Mẫu đảm bảo độ đồng nhất theo yêu cầu
+Với mẫu rượu: lắc đều trước khi xử lý, rung loại bọt với rượu vang nổ
+ Với mẫu ngũ cốc: Dùng máy đồng nhất mẫu để đồng nhất khoảng 500g
mẫu tới cỡ hạt khoảng 1-2 mm.

23


Luận văn thạc sĩ

Nguyễn Thị Hà Bình

CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN
3.1 Tối ưu các điều kiện chạy máy LC-MS/MS
3.1.1 Tối ưu các điều kiện chạy của máy khối phổ MS/MS
3.1.1.1 Khảo sát ion mẹ và ion con
Vì ochratoxin A, B là những chất có khối lượng phân tử không lớn và độ
phân cực trung bình. Qua tham khảo tài liệu chúng tôi tiến hành khảo sát xác định
các ochratoxin bằng kĩ thuật ion hóa phun điện tử ESI với chế độ bắn phá ion âm.
Để tối ưu hóa điều kiện khối phổ, dùng xilanh bơm hỗn hợp 2 chất chuẩn 50 ng/ml
tiêm trực tiếp vào detector khối phổ để khảo sát. Chọn chế độ khảo sát tự động đối
với từng chất để chọn được ion mẹ, ion con dùng để định lượng và định tính đối với
từng chất.
Ion mẹ của từng chất được chỉ ra ở bảng 3.1.

24


Luận văn thạc sĩ

Nguyễn Thị Hà Bình

Bảng 3.1: Ion mẹ của từng chất
Chất

Khối lượng phân tử (g/mol)

Ion mẹ (m/z)

Ochratoxin A

403

402 [M-H]-

Ochratoxin B

369

368[M-H]-

Bảng 3.2 Các thông số tối ưu cho ESI-MS/MS.
Chất

Ion mẹ

Ochratoxin A

402

Ochratoxin B

368

Ion con
358
166,9
324
220

DP (V)
-100

25

CE (V)
-24
-35
-24
-32

CXP (V)
-25
-25
-21
-15


Tài liệu bạn tìm kiếm đã sẵn sàng tải về

Tải bản đầy đủ ngay

×