Tải bản đầy đủ

Công tác chi trả bảo hiểm xã hội ở huyện cẩm xuyên hà tĩnh giai đoạn 2000 2002 thực trạng và giải pháp

www.LuanVan.Online

LỜI MỞ ĐẦU
Chính sách bảo hiểm xã hội đã được Đảng, Nhà nước ta thực hiện từ
năm 1960 của thế kỉ XX. Kể từ đó đến nay, chính sánh bảo hiểm xã hội đã
được phát huy, đóng vai trò quan trọng trong cuộc sống của những người
lao động. Bảo hiểm xã hội (BHXH) luôn có mặt khi người lao động gặp
những rủi ro: ốm đau, bệnh tật, tai nạn, tuổi già và những khó khăn khác
trong cuộc sống.
Từ khi Bộ luật lao động ra đời, BHXH được thực hiện theo điều lệ
BHXH đã thực sự đi vào đời sống xã hội, kinh tế và chính trị, có tác dụng
tích cực trong mối quan hệ giữa người lao động và người sử dụng lao
động. Tổ chức BHXH đã khẳng định được hiệu quả hoạt động và vị thế
của mình trong nước, đạt được những kết quả rất đáng khích lệ. Bên cạnh
những thành tích đó BHXH Việt Nam vẫn còn có rất nhiều điểm chưa phù
hợp đặc biệt là trong giai đoạn phát triển hiện nay của đất nước.
Trước thực tế đó, em đã lựa chọn nghiên cứu đề tài : "Công tác chi
trả Bảo hiểm xã hội ở huyện Cẩm xuyên - Hà Tĩnh giai đoạn 20002002 Thực trạng và giải pháp" làm luận văn tốt nghiệp của mình.
Luận văn này được thực hiện với mục đích nêu lên sự cần thiết của
BHXH đối với người lao động làm rõ những vấn đề lý luận về công tác chi
trả tại BHXH huyện, những kết quả đạt được, và những tồn tại cần giải

quyết để từ đó có những giải pháp nhằm thực hiện tốt công tác chi trả
BHXH tại BHXH huyện Cẩm Xuyên - Hà Tĩnh
Kết cấu luận văn ngoài lời nói đầu và kết luận gồm phần
Chương I : Lý luận chung về BHXH
Chương II : Công tác chi trả các chế độ BHXH tại huyện Cẩm
Xuyên –Hà Tỉnh giai đoạn 2000-2002.
Chương III : Một số kiến nghị.

1


www.LuanVan.Online
Luận văn đề cập đến một số vấn đề trong công tác chi trả BHXH,
đưa ra một số kiến nghị nhằm nâng cao chất lượng và hiệu quả trong công
tác chi trả, đáp ứng được yêu cầu của người lao động trong công cuộc đổi
mới đất nước.
Đề tài này được hoàn thành với sự giúp đỡ rất tận tình của các thầy
cô giáo chuyên ngành, của Trung tâm Thông tin - Thư viện trường Đại học
QL và KD - HN. Đặc biệt là có sự hướng dẫn trực tiếp, nhiệt tình của
Giảng viên - Thạc sĩ : Đoàn Thị Thu Hương.

2


www.LuanVan.Online

CHƯƠNG I

LÝ LUẬN CHUNG VỀ BẢO HIỂM XÃ HỘI
1. SỰ CẦN THIẾT, ĐẶC TRƯNG CƠ BẢN VÀ Ý NGHĨA CỦA BHXH ĐỐI VỚI
SỰ PHÁT TRIỂN KINH TẾ- XÃ HỘI

1.1 Sự cần thiết của BHXH.
Nền sản xuất hàng hoá càng phát triển thì vấn đề thuê mướn nhân
công diễn ra càng phổ biến, mâu thuẫn giữa chủ và thợ ngày càng gia tăng.
Đặc biệt khi người lao động không may gặp rủi ro, sự cố như: ốm đau,
bệnh tật, tai nạn lao động, mất việc làm…phải nghỉ việc. Khi rơi vào
những trường hợp này, các nhu cầu cần thiết không những không mất đi
mà còn tăng lên, thậm chí còn phát sinh ra nhiều nhu cầu mới như: cần
được khám chữa bệnh, điều trị khi ốm đau; cần người nuôi dưỡng, chăm

sóc khi gặp tai nạn, thương tật… Tổng thời gian nghỉ việc người chủ
không trả lương, làm cho người lao động càng gặp nhiều khó khăn hơn và
không yên tâm làm việc. Vì vậy, lúc đầu người chủ chỉ cam kết trả công
lao động nhưng sau đó đã phải cam kết cả việc bảo đảm cho người lao
động có một số thu nhập nhất định để họ trang trải khi không may gặp
những khó khăn đó.
Trong thực tế, nhiều khi các rủi ro trên không xẩy ra và người chủ
không phải chi ra đồng nào nhưng cũng có khi xảy ra dồn dập, buộc họ
phải bỏ ra một khoản tiền rất lớn mà họ không muốn. Do đó mâu thuẫn
chủ thợ càng trở nên vô cùng gay gắt. Khi những mâu thuẫn này kéo dài
nhà nước phải đứng ra can thiệp bằng cách: buộc giới chủ phải có trách
nhiệm hơn đối với người lao động mà mình sử dụng, thể hiện ở việc phải
trích ra một phần thu nhập của mình để hình thành quỹ. Sau đó dùng
nguồn quỹ này để trợ cấp cho người lao động và gia đình họ, khi người lao
động không may gặp những rủi ro và sự cố bất ngờ. Đồng thời Nhà nước
đứng ra bảo trợ cho quỹ. Bằng cách đó cả chủ và thợ đều thấy mình có lợi
và tự giác thực hiện, cuộc sống của người lao động được đảm bảo.Người
chủ được bảo vệ việc sản xuất kinh doanh diễn ra bình thường, tránh được
những xáo trộn không cần thiết.

3


www.LuanVan.Online
Mối quan hệ ba bên nêu trên được thế giới quan niệm là Bảo hiểm xã
hội (BHXH) cho người lao động. Như vậy BHXH là một chế độ pháp định
bảo vệ người lao động, bằng cách thông qua việc tập trung nguồn tài chính
được huy động từ sự đóng góp của người lao động, người sử dụng lao
động (nếu có), sự tài trợ của Nhà nước nhằm trợ cấp vật chất cho người
được bảo hiểm và gia đình họ trong trường hợp bị giảm hoặc mất thu nhập
do gặp các rủi ro ốm đau, thai sản, tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp, hết
tuổi lao động theo quy định của pháp luật hoặc tử vong…
1.2 Đặc trưng cơ bản của BHXH.
BHXH là một chính sách xã hội nhằm đảm bảo quyền lợi cho người
lao động do vậy BHXH có những đặc trưng cơ bản sau:
- BHXH đảm bảo cho người lao động trong và sau quá trình lao động.
- Các rủi ro của người lao động liên quan đến thu nhập của họ như :
ốm đau, tai nạn lao động - bệnh nghề nghiệp, thai sản, mất việc làm, già
yếu, chết…Do những rủi ro này mà người lao động bị giảm hoặc mất
nguồn thu nhập, họ cần phải có khoản thu khác bù vào để ổn định cuộc
sống, thông qua BHXH nguồn thu nhập này được đảm bảo.
- Sự đóng góp của các bên tham gia BHXH: Người lao động muốn
được quyền hưởng trợ cấp BHXH phải có nghĩa vụ đóng BHXH; người sử
dụng lao động cũng phải có nghĩa vụ đóng BHXH cho người lao động mà
mình thuê mướn. Quỹ BHXH dùng để chi trả các trợ cấp khi có nhu cầu
phát sinh về BHXH.
- Các hoạt động BHXH được thực hiện trong khuôn khổ pháp luật,
các chế độ BHXH cũng do luật định, Nhà nước bảo hộ các hoạt động của
BHXH.
1.3 Ý nghĩa của BHXH:
Ra đời và phát triển cùng với nền kinh tế thị trường, BHXH đã có mặt
ở hầu hết các nước trên thế giới. Trình độ phát triển của BHXH được
quyết định bởi mức độ phát triển của nền kinh tế, nền kinh tế càng phát
triển thì mức độ hoàn thiện của BHXH ngày càng cao và với những đặc
trưng riêng có của mình BHXH đã có ý nghĩa thiết thực đối với sự phát
triển kinh tế xã hội như sau:
• Đối với người lao động:

4


www.LuanVan.Online
Trong giai đoạn hiện nay khi đất nước đang ngày càng hoàn thiện quá
trình công nghiệp hoá- hiện đại hoá thì những "rủi ro" như ốm đau, tai nạn
lao động- bệnh nghề nghiệp, thai sản, mất việc làm…lại diễn ra một cách
thường xuyên và ngày càng phổ biến hơn, phức tạp hơn. Khi những rủi ro
này xảy ra sẽ gây khó khăn cho người lao động vế cả vật chất lẫn tinh
thần, ảnh hưởng không tốt cho cả cộng đồng.
Với tư cách là một trong những chính sách kinh tế xã hội của Nhà
nước, BHXH sẽ góp phần trợ giúp cho cá nhân những người lao động gặp
phải rủi ro, bất hạnh bằng cách tạo ra cho họ những thu nhập thay thế,
những điều kiện lao động thuận lợi…giúp họ ổn định cuộc sống, yên tâm
công tác, tạo cho họ một niềm tin vào tương lai. Từ đó góp phần quan
trọng vào việc tăng năng suất lao động cũng như chất lượng công việc cho
xí nghiệp nói riêng và cho toàn xã hội nó chung.
• Đối với xã hội :
Quỹ BHXH là một nguồn tài chính độc lập ngoài ngân sách Nhà nước
do các bên tham gia BHXH đóng góp nhằm phân phối lại theo luật định
cho mọi thành viên khi bị ngừng hoặc giảm thu nhập gây ra do tạm thời
hay vĩnh viễn mất khả năng lao động. Quỹ BHXH không những tác động
tới quá trình phát triển kinh tế của đất nước mà còn góp phần tạo ra những
cơ sở sản xuất kinh doanh mới, việc làm mới cho người lao động, từ đó
giải quyết tình trạng thất nghiệp, tăng thu nhập cho người lao động … dưới
nhiều hình thức khác nhau như hình thức đầu tư phát triển phần "nhàn rỗi"
của quỹ.
Như vậy, BHXH là một trong những chính sách xã hội quan trọng
không thể thiếu của mỗi quốc gia nhằm ổn định đời sống kinh tế- xã hội và
góp phần làm vững chắc thể chế chính trị.
2. NỘI DUNG HOẠT ĐỘNG CỦA BHXH

2.1. Quyền hạn và trách nhiệm của các bên tham gia BHXH
2.1.1 Người lao động
* Quyền hạn
- Được nhận sổ BHXH.
- Được nhận lương hưu hoặc trợ cấp kịp thời, đầy đủ thuận tiện khi có
đủ điều kiện hưởng BHXH theo quy định tại Điều lệ này.

5


www.LuanVan.Online
- Khiếu nại với cơ quan Nhà nước có thẩm quyền khi người sử dụng
lao động hoặc tổ chức BHXH có hành vi vi phạm Điều lệ BHXH.
* Trách nhiệm
- Đóng BHXH theo đúng quy định.
- Thực hiện đúng các quy định về việc lập hồ sơ để hưởng chế độ
BHXH.
- Bảo quản, sử dụng sổ BHXH và hồ sơ về BHXH đúng quy định.
2.1.2 Người sử dụng lao động
*Quyền hạn
- Từ chối thực hiện những yêu cầu không đúng với quy định của Điều
lệ BHXH.
- Khiếu nại với cơ quan Nhà nước có thẩm quyền khi cơ quan BHXH
có hành vi vi phạm Điều lệ BHXH.
* Trách nhiệm
- Đóng BHXH theo đúng quy định.
- Trích tiền lương của người lao động để đóng BHXH đúng quy định.
- Xuất trình các tài liệu, hồ sơ và cung cấp thông tin liên quan khi có
kiểm tra, thanh tra về BHXH của cơ quan Nhà nước có thẩm quyền.
2.1.3 Cơ quan bảo hiểm xã hội
* Quyền hạn
- Trình thủ tướng Chính phủ ban hành hoặc ban hành theo thẩm
quyền các quy định để quản lí việc thu, chi BHXH và để xác nhận đối
tượng hưởng các chế độ BHXH quy định tại Điều lệ này.
- Tổ chức phương thức quản lý quỹ BHXH để đảm bảo thực hiện các
chế độ BHXH có hiệu quả.
- Tuyên truyền, vận động để mọi người tham gia thực hiện BHXH.
- Từ chối việc chi trả chế độ BHXH cho các đối tượng được hưởng
chế độ BHXH khi có nghi vấn và có khi có kết luận của cơ quan nhà nước
có thẩm quyền về hành vi man trá, làm giả hồ sơ, tài liệu.
* Trách nhiệm
- Tổ chức thu, quản lý, sử dụng quỹ BHXH đúng quy định.
- Thực hiện các chế độ BHXH đúng quy định tại điều lệ này.
- Tổ chức việc chi trả lương hưu và trợ cấp BHXH kịp thời, đầy đủ,
thuận tiện.

6


www.LuanVan.Online
- Giải quyết các tranh chấp, khiếu nại về BHXH.
- Thông báo định kỳ hàng năm về tình hình thực hiện BHXH đối với
người sử dụng lao động và người lao động.
2.2. Nguồn quỹ BHXH
Quỹ BHXH tập trung những đóng góp bằng tiền của những người
tham gia BHXH hình thành một quỹ tiền tệ tập trung để chi trả cho những
người được hưởng BHXH và gia đình họ khi họ bị giảm hoặc mất thu
nhập do bị giảm, mất khả năng lao động hoặc mất việc làm.
Như vậy quỹ BHXH là một quỹ tiêu dùng, đồng thời là một quỹ dự
phòng; nó vừa mang tính kinh tế vừa mang tính xã hội rất cao và là điều
kiện hay cơ sở vật chất quan trọng nhất đảm bảo cho toàn bộ hệ thống
BHXH tồn tại và phát triển.
Quỹ BHXH hình thành và hoạt động đã tạo khả năng giải quyết những
rủi ro của tất cả những người tham gia với tổng dự trữ ít nhất, giúp cho việc
giàn trải rủi ro được thực hiện theo cả hai chiều không gian và thời gian,
đồng thời giúp giảm thiểu thiệt hại kinh tế cho người sử dụng lao động, tiết
kiệm chi cho cả Ngân sách nhà nướcvà ngân sách gia đình.
Quỹ được hình thành từ nhiều nguồn khác nhau. Trước hết đó là phần
đóng góp của người sử dụng lao động, người lao động và nhà nước, đây là
nguồn chiếm tỉ trọng lớn nhất và cơ bản của quỹ. Thứ hai là phần tăng
thêm do bộ phận nhàn rỗi tương đối của quỹ được tổ chức BHXH chuyên
trách đưa vào hoạt động sinh lời. Thứ ba là phần nộp phạt của những cá
nhân và tổ chức kinh tế vi phạm luật lệ về BHXH. Phần lớn các nước trên
thế giới, quỹ BHXH đều được hình thành từ các nguồn nêu trên. Tuy nhiên
phương thức đóng góp và mức đóng góp của các bên tham gia có khác
nhau.
* Về phương thức đóng góp
BHXH của người lao động và người sử dụng lao động vẫn còn hai
quan điểm:
Quan điểm thứ nhất: căn cứ vào mức lương cá nhân và quỹ lương của cơ
quan đơn vị.
Quan điểm thứ hai: căn cứ vào mức thu nhập cơ bản của người lao động
được cân đối chung trong toàn bộ nền kinh tế quốc dân để xác định mức
đóng.

7


www.LuanVan.Online
* Về mức đóng góp
Nhìn chung mức đóng góp BHXH ở các nước rất khác nhau, phụ
thuộc vào sự phát triển của xã hội và khả năng kinh tế. Ở các nước phát
triển thì tỉ lệ đóng cao, thường từ 40-50% tổng quỹ tiền lương. Ở các nước
đang phát triển tổng mức đóng từ 15-25% tổng quỹ tiền lương, trong đó
người sử dụng lao động đóng khoảng 2/3 và người lao động khoảng 1/3.
Có một số nước mức đóng góp thấp từ 6-10% tổng quỹ tiền lương.
Nhà nước chỉ giảm thuế đối với các khoản đóng BHXH hoặc hỗ trợ
về tiền lương đối với người lao động khó khăn.
Ở nước ta, theo quy định tại Điều 149 - Chương XII- BHXH của Bộ
luật Lao động và được cụ thể hoá ở Điều 36- chương III của Điều lệ BHXH
ban hành kèm theo Nghị định 12/CP ngày 26/1/1995 của Chính phủ thì
mức đóng góp tỉ lệ 20% tổng quỹ tiền lương, trong đó :
- Người sử dụng lao động đóng 15% tổng quỹ tiền lương
- Người lao động đóng 5% tiền lương.
Quỹ BHXH càng phát triển thì gánh nặng chi trả BHXH từ ngân
sách Nhà nước hiện nay sẽ giảm dần, điều đó cũng có nghĩa là ngân sách
Nhà nước có thêm nguồn để thực hiện tăng quỹ lương cho người lao động,
giúp họ chăm lo toàn diện đời sống của mình và đầu tư xây dựng phát triển
kinh tế xã hội của đất nước.
2.3. Nội dung chi của quỹ BHXH
Tại hội nghị quốc tế về lao động hàng năm, tổ chức quốc tế về lao
động (ILO) đã thông qua công ước 102 (6/1952), công ước đầu tiên về
những quy phạm tối thiểu của BHXH gồm 9 chế độ trợ cấp như sau:
1. Chăm sóc y tế
2. Trợ cấp ốm đau
3. Trợ cấp tuổi già
4. Trợ cấp thất nghiệp
5. Trợ cấp tai nạn lao động và bệnh nghề nghiệp
6. Trợ cấp gia đình
7. Trợ cấp thai sản
8. Trợ cấp tàn tật
9. Trợ cấp tử tuất.

8


www.LuanVan.Online
Công tác BHXH đã hình thành và phát triển ở từng nước khác nhau,
không phải nước nào cũng thực hiện đủ 9 chế độ trên và không phải nước
nào cũng có đủ đối tượng, phạm vi áp dụng, nguồn hình thành quỹ giống
nhau mà tuỳ thuộc vào điều kiện kinh tế, chính trị - xã hội của từng nước
để áp dụng cho phù hợp.
Nội dung chi trả quỹ BHXH ở nước ta hiện nay, theo điều 2 chương 1
- nguyên tắc chung của điều lệ BHXH ban hành kèm theo nghị định 12/CP
ngày 26/1/1995 của Chính phủ quy định các chế độ sau:
1. Chế độ trợ cấp ốm đau
2. Chế độ trợ cấp thai sản
3. Chế độ trợ cấp tai nạn lao động - bệnh nghề nghiệp
4. Chế độ hưu trí
5. Chế độ tử tuất.
2.4 Quản lý chi Bảo hiểm xã hội
Tổng giám đốc BHXH Việt Nam đã ban hành Quy định chung về
Quản lý chi trả các chế độ BHXH thuộc hệ thống BHXH Việt Nam kèm
theo Quyết định số 2903/1999/QĐ-BHXH ngày 24/12/1999 như sau :
(1) BHXH các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương (gọi chung là
BHXH tỉnh), BHXH các quận, huyện, thị xã, thành phố thuộc tỉnh (gọi
chung là BHXH huyện) là cơ quan tổ chức chi trả BHXH theo đúng chế độ,
chính sách của Nhà nước, đảm bảo chi trả kịp thời, đầy đủ cho các đối
tượng hưởng BHXH.
(2) Việc chi trả các chế độ BHXH do BHXH tỉnh, huyện chi trả trực
tiếp hoặc uỷ quyền cho đại diện chi trả ở xã, phường và đơn vị sử dụng lao
động phải đảm bảo đúng nguyên tắc quản lý tài chính. Cơ quan BHXH có
trách nhiệm quản lý chặt chẽ các đối tượng hưởng BHXH, tình hình biến
động tăng, giảm đối tượng, số tiền chi trả theo từng tháng và đảm bảo an
toàn nguồn tiền mặt trong quá trình chi trả. BHXH tỉnh huyện phía chấp
hành chế độ kế toán, thống kê theo quy định của Nhà nước, quy định của
tổng giám đốc BHXH Việt Nam.
(3) BHXH các cấp có quyền ngừng hoặc từ chối chi trả cho đối
tượng hưởng BHXH khi có kết luận của cơ quan Nhà nước có thẩm quyền
về hành vi sai phạm để hưởng BHXH.

9


www.LuanVan.Online
(4) Đơn vị sử dụng lao động, đại diện chi trả ở xã, phường được cơ
quan BHXH uỷ quyền chi trả các chế độ BHXH cho người lao động đảm
bảo chi trả kịp thời, đầy đủ. Thực hiện thanh quyết toán với cơ quan
BHXH, quản lý lưu giữ chứng từ kế toán theo các quy định hiện hành của
Nhà nước và của BHXH Việt Nam, có trách nhiệm cung cấp đầy đủ hồ sơ,
chứng từ chi trả BHXH khi có yêu cầu kiểm tra, phúc tra, thanh tra chi trả
BHXH của các cơ quan thuộc hệ thống BHXH Việt Nam và các cơ quan có
thẩm quyền của Nhà nước.
• Quy trình chi BHXH
Đảm bảo những quy định chung về quản lý chi, phòng Kế hoạch Tài
chính đã thực hiện chi BHXH như sau :
* Phân cấp chi trả :
- Chi lương hưu và trợ cấp BHXH hàng tháng
+ BHXH tỉnh không trực tiếp chi trả.
+ BHXH huyện thực hiện theo 2 mô hình :
• Ký hợp đồng với phường, xã để chi trả lương hưu, mất sức lao
động (MSLĐ), tai nạn lao động- bệnh nghề nghiệp (TNLĐ-BNN), tử tuất,
người phục vụ TNLĐ-BNN, cán bộ xã phường (CBXP).
• BHXH huyện phải thực hiện tổng hợp những đối tượng chết, hết
thời hạn hưởng (chế độ tử tuất, MSLĐ), vi phạm pháp luật, vắng mặt quá
thời gian quy định không rõ lý do, gửi BHXH tỉnh lập danh sách cho tháng
sau.
- Chi chế độ BHXH một lần
+ BHXH huyện trực tiếp chi trả trợ cấp một lần cho : Người đang
làm việc trong các đơn vị sử dụng lao động BHXH huyện quản lý và thân
nhân của những đối tượng là hưu công nhân viên chức, hưu quân đội đã
qua đời.
+ BHXH tỉnh uỷ quyền cho BHXH huyện chi trả toàn bộ chế độ trợ
cấp một lần, cho các đối tượng đang làm việc trong các đơn vị sử dụng lao
động do BHXH tỉnh trực tiếp quản lý.
- Chi trợ cấp ốm đau, thai sản, dưỡng sức
+ BHXH tỉnh, huyện không trực tiếp chi cho đối tượng được hưởng
trợ cấp ốm đau, thai sản, dưỡng sức mà uỷ quyền thông qua đơn vị sử

10


www.LuanVan.Online
dụng lao động tổ chức chi trả. Đơn vị sử dụng lao động có quyền quản lý
chứng từ gốc.
+ Hàng quý, sau khi đã cấp tiền thanh toán cho đơn vị sử dụng lao
động, BHXH huyện lập báo cáo tổng hợp chi ốm đau, thai sản, dưỡng sức
kèm theo danh sách lao động nghỉ hưởng lương trợ cấp ốm đau, thai sản đã
được thẩm định. Trên cơ sở báo cáo của BHXH các huyện, thị và biểu tổng
hợp chi ốm đau, thai sản, dưỡng sức đối với những đơn vị sử dụng lao động
tỉnh trực tiếp quản lý, BHXH tỉnh lập báo cáo tổng hợp ốm đau, thai sản,
dưỡng sức trên địa bàn toàn tỉnh để gửi về BHXH Việt Nam.
+ BHXH tỉnh chịu trách nhiệm chi đóng Bảo hiểm y tế vào tháng 1
hàng năm cho các đối tượng hưởng chế độ BHXH hàng tháng, hàng quý
căn cứ vào danh sách đối tượng tăng, giảm đóng bổ sung hoặc giảm số thẻ
Bảo hiểm y tế cho quý sau. Cuối năm, căn cứ vào sổ đối tượng hàng tháng
được cấp thẻ Bảo hiểm y tế của các quý trong năm đối chiếu thanh lý hợp
đồng. BHXH huyện thực hiện tiếp nhận và cấp thẻ Bảo hiểm y tế theo
danh sách của BHXH tỉnh:
+ Đối tượng là những người đã nghỉ việc hưởng hưu trí, MSLĐ,
TNLĐ - BNN, trước 01/01/1995 hay được giải quyết hưu và trợ cấp
BHXH từ 01/01/1995 trở đi nhưng do nguồn ngân sách cấp theo quy định,
được tính bằng 3% tổng số tiền lương hưu, trợ cấp (không tính phụ cấp
khu vực).
+ Đối tượng là những người đã nghỉ việc hưởng hưu trí, TNLĐ
-BNN từ 01/01/1995 trở đi do nguồn quỹ BHXH chi, được tính bằng 3%
tổng số tiền lương hưu, trợ cấp (không tính phụ cấp khu vực).
* Lập, xét duyệt dự toán chi BHXH:
Dự toán chi BHXH cho đối tượng hưởng BHXH được lập hàng năm phản
ánh đầy đủ nội dung từng khoản chi:
- Chi các chế độ BHXH từ nguồn ngân sách Nhà nước
+ Chi hàng tháng (thường xuyên): Lương hưu cho đối tượng là hưu
quân đội và hưu công nhân viên chức, trợ cấp BHXH cho đối tượng hưởng
chế độ MSLĐ, trợ cấp theo Quyết định số 91 TNLĐ - BNN, người phục
vụ TNLĐ - BNN, người hưởng tuất (tuất cơ bản và tuất nuôi dưỡng)
+ Trợ cấp một lần: Trợ cấp tuất đối với người hưởng chế độ hưu
(quân đội, công nhân viên chức), MSLĐ, TNLĐ - BNN, mai táng phí đối

11


www.LuanVan.Online
với người hưởng chế độ hưu (quân đội, công nhân viên chức), MSLĐ,
TNLĐ - BNN.
+ Chi đóng Bảo hiểm y tế cho các đối tượng hưởng chế độ BHXH
hàng tháng (hưu trí, MSLĐ, TNLĐ -BNN).
+ Trang cấp dụng cụ phục hồi chức năng cho người bị tai nạn lao động
+ Lệ phí chi trả.
+ Chi khác (nếu có).
- Chi các chế độ BHXH từ nguồn quỹ BHXH
+ Chi hàng tháng: lương hưu (quân đội, công nhân viên chức), trợ
cấp BHXH cho đối tượng hưởng chế độ TNLĐ - BNN, người phục vụ
TNLĐ - BNN, cán bộ xã phường (CBXP), người hưởng tuất (tuất cơ bản
và tuất nuôi dưỡng).
+ Trợ cấp một lần: Trợ cấp cho người lao động nghỉ việc nhưng
chưa đủ tuổi hưởng trợ cấp hàng tháng (theo Điều 28 Điều lệ BHXH ban
hành kèm theo Nghị định số 12/CP ngày 26/01/1995 của Chính phủ), trợ
cấp cho người lao động có thời gian đóng BHXH trên 30 năm, trợ cấp một
lần cho cán bộ xã phường, trợ cấp TNLĐ - BNN, trợ cấp tử tuất một lần
đối với người đang lao động, người hưởng chế độ hưu (quân đội, công
nhân viên chức).
+ Mai táng phí đối với: người lao động, người hưởng chế độ hưu
(quân đội, công nhân viên chức), TNLĐ - BNN, cán bộ xã phường
(CBXP) theo NĐ 09.
+ Chi trợ cấp ốm đau, thai sản, nghỉ dưỡng sức cho người lao động
đang làm việc.
+ Chi đóng bảo hiểm y tế cho đối tượng hưởng chế độ BHXH bằng
tháng (hưu trí,TNLĐ - BNN).
+ Trang cấp dụng cụ phục hồi chức năng cho người bị TNLĐ.
+ Lệ phí chi trả.
+ Chi khác (nếu có).
Dự toán phải kèm theo thuyết minh vế số lượng đối tượng đang
hưởng dự kiến đối tượng tăng, giảm và nhu cầu chi khác trong năm. Hàng
năm, BHXH tỉnh lập dự toán chi các chế độ BHXH trên địa bàn toàn tỉnh
theo hướng dẫn của BHXH Việt Nam. Dự toán chi hàng năm của BHXH
tỉnh được lập trên cơ sở tổng hợp dự toán chi BHXH được duyệt của

12


www.LuanVan.Online
BHXH huyện và số chi trực tiếp tại BHXH tỉnh, lập thành 4 bản : 1 bản
lưu tại tỉnh, 1 bản gửi kho bạc nhà nước tỉnh, 1 bản gửi Bộ Tài chính, 1
bản gửi BHXH Việt Nam trước ngày 15/9 năm trước. Dự toán chi hàng
năm của BHXH tỉnh là chính thức khi được BHXH Việt Nam và Hội đồng
quản lý BHXH Việt nam duyệt.
* Tổ chức chi trả BHXH:
Chi trả BHXH cũng được thực hiện bằng chuyển khoản. Hàng
tháng, căn cứ vào bản sao quyết định hưởng chế độ BHXH và danh sách
của đối tượng tăng, giảm do phòng Quản lý chế độ Chính sách chuyển
sang và danh sách báo giảm do BHXH huyện gửi đến, phòng Kế hoạch Tài
chính kiểm tra lại số liệu (đối tượng, số tiền) để lập danh sách chi trả lương
hưu và trợ cấp BHXH, tổng hợp danh sách chi trả, danh sách đối tượng
hưởng trợ cấp một lần và truy lĩnh, lập chi tiết cho từng đối tượng và tách
riêng thành 2 nguồn (ngân sách Nhà nước, Quỹ BHXH).
(1) BHXH huyện chi trả cho các đối tượng là người lao động đang
làm việc gồm: đối tượng hưởng trợ cấp một lần theo Điều 28 Điều lệ
BHXH, người bị tai nạn lao động bệnh nghề nghiệp hưởng chế độ 1 lần,
mai táng phí, tuất một lần và trợ cấp một lần đối với người nghỉ hưu có
trên 30 năm đóng BHXH ở các đơn vị sử dụng lao động thuộc BHXH tỉnh
tổ chức quản lý thu và ghi sổ BHXH. Đồng thời BHXH huyện thực hiện
uỷ nhiệm chi cho kho bạc Nhà nước hoặc Ngân hàng NN &PTNT huyện
Cẩm Xuyên theo yêu cầu.
(2) Kho bạc Nhà nước hoặc Ngân hàng NN & PTNT huyện Cẩm
Xuyên thực hiện lệnh chuyển tiền theo yêu cầu của BHXH tỉnh về kho bạc
Nhà nước hoặc Ngân hàng NN&PTNT của huyện.
(3) BHXH huyện có thể trực tiếp hoặc thông qua đại lý chi trả cho
người lao động đang làm việc được BHXH tỉnh uỷ quyền và các đối tượng
hưởng trợ cấp BHXH một lần thuộc các đơn vị BHXH huyện trực tiếp
quản lý.
(4) Hoặc có thể uỷ nhiệm chi cho Kho bạc Nhà nước hoặc Ngân
hàng NN&PTNT các huyện chuyển tiền về tài khoản của đơn vị sử dụng
lao động.
(5) Các đơn vị sử dụng lao động trực tiếp chi trả cho các đối tượng.
* Lập báo cáo thanh quyết toán chi :

13


www.LuanVan.Online
- BHXH tỉnh chỉ đạo BHXH huyện thực hiện .
+ Hàng tháng lập 2 bộ gồm : báo cáo chi lương hưu và trợ cấp
BHXH, danh sách thu hồi kinh phí chi quản BHXH, danh sách đối tượng
chưa nhận hưu và trợ cấp BHXH, danh sách không phải trả lương hưu và
trợ cấp BHXH, danh sách báo giảm hưởng BHXH. Trong đó một 1 gửi
BHXH tỉnh trước ngày 30 hàng tháng, một bộ lưu lại huyện.
+ Hàng quý căn cứ để chi trợ cấp ốm đau, thai sản, dưỡng sức ; lập 2
bản báo cáo chi ốm đau, thai sản, dưỡng sức kèm theo danh sách đối tượng
nghỉ hưởng chế độ tính đến tháng cuối quý trên địa bàn huyện quản lý.
Một bản lưu lại huyện, bản còn lại gửi BHXH tỉnh trước ngày 5 đầu tháng
sau.
BHXH tỉnh lập báo cáo quyết toán trên cơ sở tổng hợp quyết toán
của BHXH các huyện, thị và việc chi thực tế của BHXH tỉnh :
+ Lập 2 bộ báo cáo chi lương hưu và trợ cấp BHXH tách nguồn đảm
bảo, kèm theo biểu thuyết minh đối tượng tăng (giảm) hưởng BHXH do 2
nguồn đảm bảo. Một bộ gửi ban quản lý chi BHXH Việt Nam, một bộ lưu
lại tỉnh.
+ Hàng tháng, căn cứ vào danh sách không phải trả lương hưu và trợ
cấp BHXH của BHXH các huyện, thị lập biểu tổng hợp không phải trả
lương hưu và trợ cấp BHXH toàn tỉnh và lưu lại tỉnh.
+ Hàng quý, tổ chức xét duyệt báo cáo chi ốm đau, thai sản, dưỡng
sức do BHXH huyện duyệt chi báo cáo chi trả trực tiếp cho các đối tượng
BHXH tỉnh quản lý để lập : 2 bản báo cáo tổng hợp chi ốm đau, thai sản,
dưỡng sức ; 2 bản báo cáo thu hồi kinh phí (nếu có) và biểu thống kê số
chi trả trợ cấp ốm đau, thai sản, dưỡng sức, một bản lưu lại BHXH tỉnh,
một bản gửi ban quản lý chi BHXH Việt Nam trước ngày 15 tháng đầu của
quý sau.
+ Hàng quý BHXH tỉnh lập báo cáo tổng hợp đóng Bảo hiểm y tế
cho đối tượng hưởng BHXH theo quy định, để làm căn cứ thanh toán và
cuối năm thanh lý hợp đồng Bảo hiểm y tế.
* Thẩm định, xét duyệt chi các chế độ BHXH :
Hàng tháng hoặc quý, BHXH tỉnh xét duyệt, quyết toán chi các chế
độ BHXH cho BHXH huyện theo các chế độ kế toán quy định. Đồng thời
căn cứ vào kết quả thẩm định của các đối tượng hưởng chế độ, chính sách

14


www.LuanVan.Online
BHXH do phòng chế độ chính sách chuyển đến, Phòng Kế hoạch Tài
chính có trách nhiệm kiểm tra trước khi chuyển tiền cho BHXH huyện
hoặc chủ sử dụng lao động chi trực tiếp cho đối tượng hưởng BHXH.

15


www.LuanVan.Online

CHƯƠNG II
THỰC TRẠNG CÔNG TÁC CHI TRẢ BHXH
Ở HUYỆN CẨM XUYÊN TỪ NĂM 2000 - 2002
I. Vài nét khái quát về BHXH ở Huyện Cẩm xuyên
1. Quá trình hình thành và phát triển BHXH huyện Cẩm xuyên
Chính sách BHXH đã được Đảng và Nhà nước ta quan tâm và tổ
chức thực hiện ngay từ khi thành lập nước, trên cơ sở Hiến pháp năm 1946
của nước Việt Nam dân chủ cộng hoà, Chính phủ đã ban hành sắc lệnh
29/SL ngày 12/3/1947 quy định về các chế độ trợ cấp ốm đau, tai nạn lao
động, hưu trí cho công nhân viên chức Nhà nước. Giai đoạn này (1945),
đất nước trong hoàn cảnh kháng chiến, kinh tế - xã hội còn nhiều khó
khăn, thiếu thốn nên BHXH mới thực hiện được một số chế độ cơ bản với
mức trợ cấp thấp, mức hưởng còn mang tính bình quân, chưa có tính chất
lâu dài. Chính sách BHXH chưa có quỹ riêng để thực hiện, 100% nguồn
quỹ lấy từ ngân sách. Tuy vậy, trong suốt những năm kháng chiến chống
xâm lược, chính sách BHXH nước ta cũng đã góp phần ổn định về mặt thu
nhập ổn định cuộc sống cho công nhân viên chức, quân nhân và gia đình
họ, góp phần rất lớn trong việc động viên sức người sức của cho thắng lợi
của cuộc kháng chiến chống xâm lược thống nhất đất nước. Và khi Bộ luật
lao động được quốc hội nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam thông
qua ngày 15/7/1995 cho các đối tượng hưởng BHXH là công nhân viên
chức và lực lượng vũ trang. Nhưng kể từ ngày 1/1/1995 các chế độ BHXH
được thực hiện theo quy định của Bộ lao động và được cụ thể hoá bằng
Điều lệ BHXH ban hành kèm theo Nghị định 12/CP ngày 26/1/1995 của
Chính phủ. Nhưng nghị định này được bổ sung bằng NĐ số 01/2003/NĐ CP ngày 09/01/2003 của Chính phủ về việc sửa đổi, bổ sung một số điều
của Điều lệ Bảo Hiểm Xã Hội ban hành.
Hệ thống BHXH Việt Nam ra đời có 61 cơ quan tại 61 tỉnh, thành
trong cả nước.
Ngày 11/7/1995, BHXH huyện Cẩm Xuyên chính thức được thành
lập theo quyết định của BHXH tỉnh Hà Tĩnh và BHXH Việt Nam, cơ sở
biên chế từ công đoàn Lao động và Phòng thương binh xã hội chuyển
sang, chịu sự quản lý theo ngành dọc:
16


www.LuanVan.Online
• Bảo hiểm xã hội Việt Nam
• Bảo hiểm xã hội tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương
• Bảo hiểm xã hội huyện thị, thành phố thuộc tỉnh.
BHXH tỉnh nói chung và BHXH Huyện Cẩm Xuyên nói riêng là đơn
vị dự toán cấp 3 của hệ thống BHXH Việt Nam, chịu sự lãnh đạo, chỉ đạo
trực tiếp của BHXH tỉnh Hà Tĩnh.
2. Cơ cấu tổ chức của BHXH Huyện Cẩm Xuyên.
BHXH huyện Cẩm Xuyên có cơ cấu tổ chức theo sơ đồ sau:
Sơ đồ tổ chức của BHXH Huyện Cẩm Xuyên
BHXH Tỉnh

BHXH Huyện

Giám đốc BHXH
Huyện

Bộ phận phụ
trách kế toán

Bộ phận chi

Bộ phận thu

Giám đốc BHXH
- Làm việc theo chế độ thủ trưởng, bảo đảm nguyên tắc tập trung dân
chủ.
- Là người chịu trách nhiệm trước nhà nước và cơ quan cấp trên về
việc tổ chức thực hiện nhiệm vụ kế hoạch được giao.
- Tổ chức, chỉ đạo và đề ra các biện pháp cụ thể nhằm hoàn thiện kế
hoạch được giao.
 Bộ phận phụ trách kế toán, có chức năng:
Tiếp nhận chuyển đến, chuyển đi của các đối tượng hưởng lương hưu và
trợ cấp BHXH.
- Duyệt chế độ ốm đau, thai sản
17


www.LuanVan.Online
- Duyệt hồ sơ hưu trí
- Duyệt chế độ tử tuất.
 Bộ phận kế toán chi:
- Lập dự toán chi hàng năm tích duyệt cấp trên
- Tổ chức chi trả lương hưu và trợ cấp BHXH, chế độ thai sản,
nghỉ dưỡng sức
- Đầu mối ngân hàng để tiền mặt chi trả hàng tháng theo kế
hoạch cụ thể và thực hiện thanh quyết toán với BHXH cấp trên.
 Bộ phận kế toán thu:
Thu BHXH các đơn vị trực thuộc thành phố, tổ chức thực hiện để
hoàn thành kế hoạch hàng năm và phấn đấu thu năm sau cao hơn năm
trước, tận thu các đơn vị tồn đọng nợ…
3. Nhiệm vụ và quyền hạn cụ thể của BHXH huyện Cẩm Xuyên.
Huyện Cẩm Xuyên có địa bàn gồm 27 xã có đối tượng hưởng lương
hưu và trợ cấp BHXH hàng tháng hơn 11.555 người, trên 85 đơn vị tham
gia BHXH.
+ Nhiệm vụ:
BHXH huyện Cẩm Xuyên là cơ quan trực thuộc BHXH tỉnh Hà
Tĩnh, thực hiện nhiệm vụ do BHXH tỉnh giao, bao gồm:
- Tiếp nhận đăng ký hưởng chế độ BHXH do BHXH tỉnh chuyển đến.
- Thực hiện việc đôn đốc, theo dõi nộp BHXH đối với người sử
dụng lao động và người lao động trên địa bàn huyện.
- Tổ chức mạng lưới hoặc trực tiếp chi trả các chế độ BHXH cho
người được hưởng trên địa bàn huyện.
+ Quyền hạn:
- Tạm ngừng hoặc từ chối chi trả cho đối tượng hưởng BHXH khi
có kết luận của cơ quan nhà nước có thẩm quyền về hành vi sai phạm để
hưởng chế độ BHXH.
- Uỷ quyền cho đơn vị sử dụng lao động chi trả trợ cấp ốm đau, thai sản.
4. Khó khăn, thuận lợi
 Khó khăn:
– Là đơn vị có đông đối tượng hưởng lương hưu và trợ cấp hàng tháng
(hơn 15.579 người) lại thường xuyên biến động.
– BHXH của huyện chưa nắm chắc tình hình tăng , giảm đối tượng,

18


www.LuanVan.Online
nhất là khi đối tượng hết hạn hưởng chế độ hoặc khi đã chết. Các trường
hợp sai, hưởng khống.
– Việc chi trả cho các chế độ ngắn hạn đang diễn ra tràn lan do chưa
có các quy định cần thiết.
– Quá trình chi trả cũng có nhiều bất cập, một số địa phương mới chú
tâm đến việc chi trả cho đối tượng mà chưa quan tâm đến các yếu tố khác
để quản lí đối tượng. Như vậy BHXH vẫn chưa đi sâu đi sát thực tế.
 Thuận lợi:
– Được sự quan tâm chỉ đạo trực tiếp của BHXH tỉnh Hà Tĩnh, huyện
ủy, hội đồng nhân dân, ủy ban nhân dân huyện .
– Sự phối hợp của các ban ngành hữu quan các đơn vị sử dụng lao
động, các phường xã trong quá trình thực hiện nhiệm vụ.
– Sự nổ lực phấn đấu của tập thể cán bộ công chức khắc phục khó
khăn hoàn thành kế hoạch được giao.
5. Những kết quả đạt được
Qua những năm thực hiện chính sách BHXH đổi mới, đến nay có thể
khẳng định rằng những quan điểm, nội dung và phương pháp đổi mới chính
sách BHXH của Đảng và Nhà nước ta đã hoàn toàn đúng đắn phù hợp với
mục tiêu đổi mới toàn diện đất nước. Công tác BHXH đã từng bước khẳng
định tầm quan trọng và vị thế của mình đối với việc phát triển kinh tế – xã
hội của đất nước nói chung và BHXH huyện Cẩm Xuyên nói riêng, cũng
như việc đảm bảo quyền lợi về BHXH cho người lao động bằng những kết
quả cụ thể. Trong những năm vừa qua, BHXH huyện Cẩm Xuyên đã đạt
được những thành tích chủ yếu sau :
 Về đối tượng tham gia BHXH.
Bảng 1 : Số lao động đóng BHXH ở huyện Cẩm Xuyên 2000-2002
Năm
2000
2001
2002
Số lao động(người)
3.196
3.260
3300
(Nguồn số liệu : BHXH huyện Cẩm Xuyên)
Dựa vào bảng số liệu trên có thể thấy, số lao động tham gia BHXH ở
huyện Cẩm Xuyên tăng dần qua các năm. Năm 2001 tăng 64 người so với
năm 2000 tương ứng với tỷ lệ tăng là 2%, còn năm 2002 tăng 40 người so
với năm 2001 tức là tăng 1.2%. Nguyên nhân của sự tăng thêm này là do
19


www.LuanVan.Online
nền kinh tế xã hội phát triển. Mặt khác do sự tuyên truyền hướng dẫn tận
tình của cán bộ trong cơ quan mà mọi người lao động cũng như người sử
dụng lao động hiểu rõ tầm quan trọng của BHXH và sẵn sàng tham gia
đóng BHXH.
 Về đối tượng được hưởng BHXH.
Từ khi mới thành lập, BHXH Cẩm Xuyên được tỉnh Hà tĩnh giao cho
quản lý gần 7000 lao động thuộc địa bàn huyện Cẩm Xuyên. Và tính đến
nay số đối tượng hưởng BHXH thường xuyên trên địa bàn huyện được thể
hiện dưới bảng thống kê sau :
Bảng 2 : Số lao động hưởng BHXH ở huyện cẩm Xuyên 2000-2002
Năm
2000
2001
2002
Số lao động (người)
10.681 10. 940
11.555
(Nguồn số liệu : BHXH huyện Cẩm Xuyên)
Dựa vào bảng số liệu trên ta thấy, số lượng đối tượng hưởng BHXH ở
huyện Cẩm Xuyên biến đổi qua các năm. Sự biến đổi không ngừng của số
lượng đối tượng hưởng BHXH do những nguyên nhân chính sau :
- Hàng năm, có những người trong độ tuổi lao động đến tuổi nghỉ hưu
do quy định của Bộ luật lao động (nam : 60, nữ : 55 ) về hưu và hưởng trợ
cấp hưu trí.
- Có những người đang trong độ tuổi lao động có tham gia BHXH
không may gặp phải những tai nạn rủi ro trong qua trình lao động, làm
giảm hoặc mất khả năng lao động cũng được hưởng trợ cấp tai nạn lao
động và bệnh nghề nghiệp theo điều lệ BHXH Việt Nam....
Nhìn chung, sự biến đổi này là không nhiều lắm và tăng dần qua các
năm.
 Công tác thu BHXH
Từ tháng 1/1995 đến tháng 9/1995, nhiệm vụ thu BHXH do ngành
thuế và tài chính thu, chỉ đến tháng 10/1995 BHXH huyện Cẩm Xuyên mới
trực tiếp thu. Theo điều lệ BHXH, bộ phận thu phải theo nghi chép đóng
của từng đơn vị chính xác đến từng người, từng tháng. Đây là nghiệp vụ
mới đặt ra mà trước đây chưa có nên bước đầu thực hiện gặp rất nhiều khó
khăn. Nhận thức được nhiệm vụ quan trọng đó BHXH huyện Cẩm Xuyên
đã đề ra những biện pháp sau :
20


www.LuanVan.Online
- Cử cán bộ thường xuyên bám sát cơ sở, nắm vững chắc tình hình lao
động- quỹ lương, tình hình sản xuất kinh doanh, tận tình hướng dẫn các chế
độ và các biểu mẫu mới.
- Đối chiếu thu hàng quý cũng như thanh toán chế độ ốm đau, thai sản
kịp thời, chính xác được cơ sở ghi nhận.
- Kết hợp chặt chẽ với phòng Lao động- Thương binh và Xã hội
huyện, Công đoàn lao động huyện và uỷ ban nhân dân các xã trong việc
vận động hướng dẫn cơ sở tư nhân có sử dụng từ 10 lao động trở lên thực
hiện chế độ BHXH theo qui định của pháp luật.
Nhờ những biện pháp trên, BHXH đã xác định tương đối đầy đủ số
đơn vị đóng trên địa bàn huyện cùng với số lao động và tổng quỹ tiền
lương để xác định được số thu BHXH. Nhìn chung, công tác thu đạt được
kết quả tốt, tổng thu BHXH năm sau cao hơn năm trước. Số đơn vị và số
lao động tham gia BHXH tăng lên cũng là một nguyên nhân cơ bản làm
cho số thu của huyện Cẩm xuyên tăng lên. Thực tế, số thu của BHXH
huyện Cẩm xuyên trong những năm qua như sau :
Bảng 3 : Công tác thu BHXH ở huyện Cẩm Xuyên 2000-2002
Năm

Kế hoạch thu
Số tiền thu được
(đơn vị : triệu VNĐ)
(đơn vị : triệu VNĐ)
2000
3.017
3.014
2001
3.610
3.613
2002
3.660
3.590
(Nguồn số liệu : BHXH huyện Cẩm Xuyên)
Bằng những cố gắng, BHXH huyện Cẩm xuyên đã thực hiện công tác
thu với một kết quả khả quan. Hàng năm, tổng thu luôn xấp xỉ bằng chỉ tiêu
kế hoạch đã đề ra. Cụ thể, năm 2000, số tiền thu BHXH là hơn 3 tỉ đồng,
đạt tỉ lệ 99,90% so với kế hoạch đã đề ra.Năm 2002, con số này lên tới gần
3,6 tỉ đồng, đạt 98,09% so với kế hoạch đã đề ra. Đặc biệt năm 2001, số
tiền thu được là hơn 3,6 tỉ, vượt mức kế hoạch đã đề ra là 0,08%.
 Công tác chi trả các chế độ BHXH.
Đây là một trong những nhiệm vụ chủ yếu của ngành BHXH. Trong 3
năm qua, mặc dù gặp rất nhiều khó khăn nhưng cơ quan vẫn không ngừng
phấn đấu để hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao.
21


www.LuanVan.Online
Bảng 4 : Tình hình chi trả BHXH ở huyện Cẩm Xuyên 2000-2002
Năm
2000
2001
2002
Tổng chi (đơn vị : triệu VNĐ) 17.212,829 19.793,537 20.298,888
(Nguồn số liệu : BHXH huyện Cẩm Xuyên)
Tính đến ngày 31 tháng 12 năm 2002, số tiền đã chi trả BHXH cho
các đối tượng là hơn 57,3 tỉ. Số chi BHXh tăng dần qua các năm là một
dấu hiệu cho thấy số người tham gia BHXH ngày càng tăng. Nếu năm
2000, tổng chi BHXH chỉ đạt hơn 17,2 tỉ đồng thì đến năm 2002 tổng chi
lên đến gần 20,3 tỉ đồng.Tỷ lệ chi BHXH thông qua hai nguồn thể hiện
qua bảng thống kê sau.
Bảng 5 : Bảng thống kê các nguồn chi BHXH ở huyện Cẩm Xuyên
2000-2002
Chỉ
Chi từ ngân sách
Chi từ
Tỉ lệ chi từ ngân
tiêu
Nhà nước
quỹ BHXH
sách so với tổng chi
(đơn vị:
(đơn vị :
(đơn vị:triệuVNĐ)
triệuVNĐ)
triệuVNĐ)
năm
2000
2001
2002

16.110,875
1.101,954
93,60%
18.661,953
1.131,584
94,28%
18.689,492
1.609,396
92,07%
(Nguồn số liệu : BHXH huyện Cẩm Xuyên)
 Công tác đối chiếu tờ khai và cấp sổ BHXH.
Thực hiện theo kế hoạch chỉ đạo của BHXH huyện cẩm xuyên, BHXH
huyện tập trung đôn đốc cơ sở hoàn thiện tờ khai cấp sổ BHXH đã được
đối chiếu, viết bổ sung sổ BHXH đã được cấp và tiếp tục đối chiếu tờ khai
cấp sổ BHXH ở những đơn vị còn đông người lao động chưa được cấp sổ
BHXH.
Đến ngày 31/12/2002, toàn huyện đã :
- Đối chiếu được 2.955 tờ khai cấp sổ BHXH đạt 89,54% so
với số lao động đóng BHXH năm 2002.
- Đã cấp được 2.843 sổ BHXH, đạt 86,15% so với số lao động
đóng BHXH năm 2002.
Qua công tác cấp sổ BHXH, công tác quản lý lao động, quản lý hồ sơ
của các đơn vị sử dụng lao động cũng được chấn chỉnh, kiện toàn và được
22


www.LuanVan.Online
quan tâm hơn trước.
6. Một số điểm còn tồn tại:
Bên cạnh những kết quả đạt được công tác chi trả còn một số tồn tại
cần được khắc phục.
- Quá trình chuyển đổi nền kinh tế kế hoạch hoá tập trung sang cơ chế
thị trường kéo theo sự chuyển đổi cơ chế BHXH. Sự chuyển đổi này gây
ra một số vướng mắc trong việc giải quyết quyền lợi một số chính sách cũ
và chính sách mới, giữa thời gian đóng bảo hiểm và thời gian hưởng…mặt
khác, trong quy định về BHXH còn những điểm chưa thật sự phù hợp như
tuổi nghỉ hưu- giữa nam và nữ, giữa các nhóm lao động…Điều này gây khó
khăn trong tổ chức thực hiện của BHXH huyện với các đơn vị, với người
lao động khi đi giải quyết quyền lợi cụ thể của họ.
- Số người trong độ tuổi lao động tăng nhanh nhưng số người tham gia
BHXH chỉ chiếm khoảng 40% tống số lao trong địa bàn huyện. Phần lớn số
người tham gia BHXH đều nằm trong đối tượng bắt buộc. Các chủ sử dụng
lao động trong các doanh nghiệp ngoài quốc doanh luôn tìm cách tránh né
hoặc cố tình vi phạm luật lao động, kí hợp đồng ngắn hạn, thậm chí không
kí hợp đồng lao động, kí quyết định lương thấp hơn mức hưởng để không
thực hiện tốt việc trích nộp BHXH hoặc thực hiện hiện ở mức tượng trưng
nhằm đối phó.
- Nhận thức của người lao động còn hạn chế, chưa thấy rõ được ý
nghĩa của 5% tiền lương đóng BHXH để hưởng cao hơn do có phần của
chủ sử dụng lao động đóng 15% tổng quỹ lương và được Nhà nước hỗ trợ,
là lợi ích thiết thực lâu dài như ốm đau, thai sản…Bên cạnh đó còn nhiều
cơ quan chầy ỳ, né tránh nợ BHXH ý thức chấp hành điều lệ BHXH còn
lỏng lẻo. Do đó cần phải có những luật định chặt chẽ hơn.
- Địa bàn huyện rộng lớn, số đơn vị đóng trên địa bàn nhiều, số lao
động đông trong khi số cán bộ làm việc tại BHXH huyện còn rất ít, nơi làm
việc chật hẹp… các đơn vị sử dụng, thường ỷ vào cán bộ BHXH (trong
việc tăng giảm và đối chiếu mức đóng) nên cán bộ công nhân ở phòng
BHXH phải làm việc rất căng thẳng.
Tất cả những khó khăn đó đã trực tiếp hoặc gián tiếp gây ra ảnh hưởng
không nhỏ đến việc thực hiện công tác BHXH trên địa bàn huyện.

23


www.LuanVan.Online
7. Phương hướng phát triển BHXH của huyện Cẩm Xuyên trong
thời gian tới.
Nhằm phát triển BHXH huyện Cẩm Xuyên năm 2003 cơ quan cố
gắng phấn đấu để hoàn thành tốt những kế hoạch đã đề ra, cụ thể :
- Công tác đốc thu đạt chỉ tiêu tỉnh giao.
- Công tác chi lương đảm bảo an toàn đúng đối tượng, chính sách và
xong trước ngày 15 hàng tháng.
- 100% người lao động được đối chiếu tờ khai và cấp sổ BHXH.
- Xây dựng cơ sở vững mạnh toàn diện.
Để thực hiện tốt những nhiệm vụ đó BHXH huyện Cẩm Xuyên phải
tiếp tục hoàn thiện mình nâng cao uy tính chất lượng phục vụ, luôn tự đổi
mới để phù hợp với chiến lược phát triển kinh tế thị trường. Kinh tế phát
triển sẽ thu hút nhiều lao động, thu nhập của họ tăng lên, tạo điều kiện
thuận lợi việc mở rộng đối tượng tham gia BHXH, tăng nguồn đóng góp
vào quỹ. Ngoài sự nổ lực của bản thân BHXH huyện Cẩm Xuyên cũng cần
đến sự phối hợp của các ngành có liên quan, của BHXH tỉnh Hà Tĩnh cũng
như sự khuyến khích hỗ trợ của nhà nước để BHXH ngày càng phát triển
bền vững.
II. Thực trạng công tác chi trả BHXH ở huyện cẩm Xuyên năm 20002002.
Có thể nói rằng : chi trả là kết quả cuối cùng của quá trình thực hiện
chính sách BHXH, là khâu cuối cùng của công tác giải quyết các chính
sách BHXH liên quan đến người lao động bị suy giảm sức lao động, chế
độ TNLĐ- BNN, chế độ thai sản, ốm đau...cho đối tượng hưởng lương hưu
và trợ cấp BHXH khi hoàn thành nghĩa vụ.
Bảo đảm chi trả các chế độ BHXH cho đối tượng đủ điều kiện thụ
hưởng đầy đủ và nhanh chóng là một trong những nhiệm vụ trọng yếu của
hệ thống
BHXH huyện Cẩm Xuyên. Hiện nay có 11.555 người hưởng BHXH. Đặc
biệt những người đã đóng góp rất nhiều công tác của mình cho sự nghiệp
xây dựng tổ quốc, phần lớn trong số họ cuộc sống hàng ngày do các chế độ
BHXH nhất là chế độ trợ cấp thường xuyên đảm bảo hiểu rõ vai trò quan
trọng đó, ngành BHXH huyện đã thực hiện tốt công tác chi trả các chế độ
BHXH.

24


www.LuanVan.Online
Để thấy rõ hơn về hoạt động này tại BHXH huyện Cẩm Xuyên chúng
ta cùng đi vào nghiên cứu các chế độ chi trả.
1. Tổ chức chi trả các chế độ BHXH tại huyện Cẩm Xuyên
Phần chi trả lương hưu và trợ cấp BHXH sẽ giao cho UBND các xã
chịu trách nhiệm chi tận tay người hưởng.
Phần chi trả 3 chế độ ốm đau, thai sản và dưỡng sức chuyển cho người
lao động thông qua các chủ sử dụng lao động.
Còn danh sách bảng lương được lập trước một tháng và gửi lên BHXH
tỉnh Hà tĩnh để BHXH tỉnh quản lý chính xác số chi của huyện. Vào ngày 4
hàng tháng, cơ quan sẽ đi lĩnh tiền ở Kho bạc và chi trả lương hưu và trợ
cấp BHXH, BHXH huyện luôn tranh thủ sự lãnh đạo, chỉ đạo của huyện
uỷ, uỷ ban nhân dân huyện, phối kết hợp chặt chẽ với các phường trong
việc rà soát, nắm chắc sự biến động của các đối tượng hưởng lương hưu và
trợ cấp BHXH, nhờ đó đã kịp thời phát hiện và xử lý các trường hợp hưởng
sai, hưởng quá thời gian...Đồng thời, cơ quan cũng phân công cán bộ theo
dõi chi trả lương hưu và trợ cấp BHXH của từng xã, tổ chức kiểm tra luân
phiên việc chi trả lương hưu và trợ cấp của các xã, qua đó kịp thời cùng xã
giải quyết những phát sinh hoặc rút kinh nghiệm để tổ chức chi trả ngày
càng tốt hơn.
Mặc dù đối tượng hưởng lương hưu và trợ cấp BHXH đông, số tiền
chi trả lớn song BHXH huyện đã cùng với các xã có sự tham gia tích cực
các đồng chí công an trong huyện đã thực hiện chi trả kịp thời, đủ số, đúng
đối tượng, an toàn tuyệt đối, đảm bảo đến tận tay người hưởng trước ngày
10 hàng tháng.
2. Thực hiện chi trả các chế độ
a. Chi trả chế độ ốm đau.
Những người bị ốm đau, tai nạn (Không phải tai nạn lao động)
có xác nhận của y tế phải nghỉ việc thì được hưởng trợ cấp ốm đau thay
bằng tiền lương hoặc tiền công được quy định trong Nghị định 12/CP của
Chính phủ như sau :
 Các trường hợp được nghỉ hưởng trợ cấp ốm đau:
25


Tài liệu bạn tìm kiếm đã sẵn sàng tải về

Tải bản đầy đủ ngay

×