Tải bản đầy đủ

Các giải pháp hoàn thiện công tác nghiên cứu thị trường nhằm thoả mãn tốt hơn nhu cầu khách hàng nội địa tại công ty da giầy hà nội

www.Luanvan.Online
LỜI NÓI ĐẦU
Ngày nay các công ty phải thay đổi một cách cơ bản những suy nghĩ
của mình về công việc kinh doanh và chiến lược marketing. Thay vì một thị
trường với những đối thủ cạnh tranh cố định và đã biết, họ phải hoạt động
trong một môi trường chiến tranh với những đối thủ cạnh tranh biến đổi
nhanh chóng, những tiến bộ về công nghệ, những đạo luật mới, những chính
sách quản lý thương mại mới và sự trung thành của khách hàng ngày càng
giảm sút. Các công ty đang phải chạy đua nhau trên thương trường với những
luật lệ luôn luôn thay đổi, không có tuyến đích, không có chiến thắng vĩnh
cửu. Họ buộc phải không ngừng chạy đua và hy vọng là mình đang chạy theo
đúng phương hướng mà công chúng mong muốn.
Vì thế không lấy gì làm lạ là ngày nay những công ty chiến thắng là
những công ty làm thoả mãn đầy đủ nhất và thực sự làm vui lòng những
khách hàng mục tiêu của mình. Những công ty này đều lấy thị trường làm
trung tâm và hướng theo khách hàng, chứ không phải là lấy sản phẩm hay
hướng theo chi phí. Với mục tiêu kinh doanh mang tính chiến lược và định
hướng lâu dài thoả mãn tốt hơn nhu cầu khách hàng một trong những hoạt
động marketing không thể thiếu được của các công ty đó là hoạt động nghiên
cứu thị trường.
Qua một thời gian thực tập ở Công ty Da giầy Hà Nội tôi nhận thấy

Công ty là một doanh nghiệp Nhà nước vừa mới chuyển đổi lĩnh vực hoạt
động kinh doanh, do đó các hoạt động marketing nói chung và hoạt động
nghiên cứu thị trường nói riêng còn có nhiều tồn tại trước sự biến động nhanh
chóng của thị trường. Vì vậy tôi đã mạnh dạn chọn đề tài "Các giải pháp
hoàn thiện công tác nghiên cứu thị trường nhằm thoả mãn tốt hơn nhu
cầu khách hàng nội địa tại Công ty da Giầy Hà Nội". Với mục đích chủ
yếu là nghiên cứu phát hiện những điểm mạnh, điểm yếu và những mặt tồn tại
trong hoạt động nghiên cứu thị trường của Công ty để từ đó đưa ra một số giải
pháp nhằm hoàn thiện công tác nghiên cứu thị trường của Công ty Da giầy Hà
Nội.
Kết cấu của đề tài bao gồm ba chương:
Chương I: Tổng quan về nghiên cứu thị trường
Chương II: Đánh giá thực trạng công tác nghiên cứu thị trường của
Công ty Da giầy Hà Nội
Chương III: Các giải pháp nhằm hoàn thiện công tác nghiên cứu thị
trường nội địa của Công ty Da giầy Hà Nội
Đề tài là một nỗ lực lớn của tác giả, tuy nhiên không thể tránh khỏi
thiếu sót rất mong được sự góp ý của thầy cô giáo và các bạn để đề tài hoàn
Luanvan.online

Page 1


www.Luanvan.Online
thiện hơn. Xin chân thành cảm ơn Công ty Da giầy Hà Nội cùng thầy giáo
Th.s. Dương Hoài Bắc đã giúp đỡ tác giả hoàn thành chuyên đề thực tập tốt
nghiệp này.

Luanvan.online

Page 2


www.Luanvan.Online
CHƯƠNG I
TỔNG QUAN VỀ NGHIÊN CỨU THỊ TRƯỜNG
I. TẦM QUAN TRỌNG CỦA NGHIÊN CỨU THỊ TRƯỜNG

1. Bản chất của nghiên cứu thị trường
1.1 Quá trình phát triển của nghiên cứu thị trường

Cùng với sự phát triển của nghiên cứu marketing, nghiên cứu thị trường
đã có quá trình phát triển khá thăng trầm ở nhiều nước trên thế giới. Quá trình
phát triển của nghiên cứu thị trường có thể được chia thành các giai đoạn chủ
yếu sau:
Thời kỳ trước năm 1900
Điển hình lớn nhất của thời kỳ này là nền kinh tế hàng hoá chưa phát
triển. Sản xuất và trao đổi chủ yếu diễn ra dưới hình thái giản đơn. Vì vậy mà
hoạt động nghiên cứu thị trường chưa phát triển và tồn tại dưới hình thức sơ
khai. Cụ thể là vào những thập kỷ đầu tiên của thế kỷ XIX, ở các nước
phương tây và châu mỹ đặc biệt là nước Mỹ, các tổ chức sản xuất máy móc
nông nghiệp đã biết gửi thư tới các quan chức chính phủ và các báo để thông
tin về tình hình mùa màng cũng như những thông tin về thời tiết đất đai trong
vùng của họ. Trên cơ sở những thông tin đó nhu cầu về các công cụ nông
nghiệp do các tổ chức sản xuất này sản xuất ra đã được dự báo.
Thời kỳ từ 1900 đến trước năm 1940
Thời kỳ này đã bắt đầu phát triển mạnh mẽ sản xuất hàng hoá dưới tác
động của cuộc cách mạng công nghiệp. Hàng hoá được sản xuất ra ngày càng
tăng, các phương tiện giao thông phát triển, thông tin liên lạc được cải thiện
với sự phát triển của máy điện báo và radio, giao lưu kinh tế được mở rộng,
khả năng biết chữ của con người tăng lên. Trong bối cảnh đó, nhu cầu nghiên
cứu thị trường cũng tăng lên. Trong thời gian này đã có những cuộc điều tra
mang tính khoa học bắt đầu thực hiện với ý thức dùng vào mục đích giảng
dạy, sau đó dần chuyển sang giải quyết vấn đề của kinh doanh. Bắt đầu từ
những năm 20 cho đến giai đoạn sau này, một kỹ thuật mới trong nghiên cứu
thị trường đã xuất hiện và ngày càng được hoàn thiện đó là kỹ thuật sử dụng
câu hỏi điều tra. Cũng có thể thấy trong suốt khoảng thời gian từ 1912 đến
1927 đã có nhiều hãng kinh doanh khác nhau thực hiện công việc nghiên cứu
thị trường. Vào năm 1918, tại trường đại học Harvard đã thành lập khoa
nghiên cứu kinh doanh, vào năm 1937, Hiệp hội nghiên cứu marketing của
Mỹ được thành lập và đỡ đầu cho việc xuất bản cuốn sách "Công nghệ nghiêu
cứu marketing". Cũng trong năm này, cuốn sách giáo khoa của tác giả Browd
có nhan đề "nghiên cứu và phân tích thị trường" ra đời.

Luanvan.online

Page 3


www.Luanvan.Online
Thời kỳ từ năm 1940 đến năm 1980
Trong thập niên này, nghiên cứu thị trường tiếp tục được phát triển cả
về bề rộng lẫn chiều sâu với những đặc điểm chính như sau:
Nếu như trước những năm 40 hầu hết các cuộc nghiên cứu chỉ liên quan
đến việc thu thập tài liệu về những vùng địa lý cụ thể thì bắt đầu từ những
năm 50, phạm vi của các cuộc nghiên cứu này được mở rộng ra, bao gồm
nhiều lĩnh vực quản lý của marketing như giá cả, sản phẩm, phân phối, quảng
cáo…Các hoạt động nghiên cứu được kết hợp với nhiều môn khoa học khác
như: lý thuyết logic học của khoa học - xã hội, lý thuyết lấy mẫu, lý thuyết
thử nghiệm và kỹ thuật thống kê để phân tích các giả định có liên quan đến
hành vi, mục đích và thái độ mua sắm, động cơ của khách hàng. Các công cụ
hỗ trợ cho việc phân tích, giải thích các dữ liệu bắt đầu phát triển đặc biệt là
máy tính. Vào thời gian này ở các trường kinh doanh đã bắt đầu các khoá
huấn luyện về kỹ nghệ nghiên cứu thị trường, các ấn phẩm chuyên ngành
cũng thường xuyên xuất hiện với khối lượng lớn như: tạp chí quảng cáo, tạp
chí người tiêu dùng, tạp chí nghiên cứu marketing…
Thời kỳ từ năm 1980 đến nay
Thời kỳ này nổi bật lên là công nghệ thông tin đã phát triển mạnh mẽ
ảnh hưởng đến toàn bộ nền kinh tế của thế giới, các cuộc nghiên cứu
marketing nói chung và nghiên cứu thị trường nói riêng cũng chịu ảnh hưởng
không nhỏ, đặc biệt các công cụ máy tính đã trở thành công cụ đắc lực cho
các cuộc nghiên cứu. Các hoạt động nghiên cứu thị trường đã mang tính
chuyên môn hoá cao, hầu hết trên thế giới hoạt động này đều được các tổ
chức dịch vụ đứng ra đảm nhiệm và nó được coi giống như một chuyên ngành
mới xuất hiện trong lĩnh vực nghiên cứu marketing.
1.2 Bản chất và vai trò của nghiên cứu thị trường
Có nhiều quan điểm khác nhau về nghiên cứu thị trường nhiều khi
người ta còn đồng nhất nghiên cứu thị trường với nghiên cứu marketing, tuy
nhiên có thể hiều nghiên cứu thị trường là một bộ phận của nghiên cứu
marketing cụ thể hơn "Nghiên cứu thị trường là chức năng liên kết người tiêu
dùng, khách hàng và công chúng với nhà hoạt động thị trường thông qua
những thông tin mà những thông tin này có thể được dùng để nhận dạng và
xác định các vấn đề cũng như cơ hội marketing, đồng thời tạo ra và cải tiến
đánh giá các hoạt động marketing tác động lên thị trường, theo dõi việc thực
hiện chúng và hoàn thiện quá trình marketing".
Ngày nay nhiệm vụ đầu tiên đặt ra cho bộ phận quản trị marketing là
phân tích những cơ hội lâu dài trên thị trường để cải thiện kết quả kinh doanh
của mình. Vì vậy công việc đầu tiên của các nhà quản trị là nghiên cứu và lựa
chọn thị trường mục tiêu. Họ cần phải biết cách đo lường và dự báo mức độ
Luanvan.online

Page 4


www.Luanvan.Online
hấp dẫn của một thị trường nhất định. Việc phân khúc thị trường có thể thực
hiện theo nhiều cách khác nhau tuy nhiên biến số đầu tiên và quan trọng nhất
không thể thiếu đó là nhóm khách hàng và nhu cầu của khách hàng. Hầu hết
tất cả mọi công ty đều mong muốn khách hàng của mình được thoả mãn một
cách tốt nhất, để làm được điều này việc đầu tiên các nhà quản trị phải làm là
phát hiện ra nhu cầu cụ thể của các khách hàng và họ cần phải biết sự thoả
mãn của khách hàng là một quá trình tương đối dài không đơn giản chẳng
những phụ thuộc vào những điều khách hàng nói, hành động mà còn phụ
thuộc vào các hoạt động truyền thông của công ty. Sự thoả mãn của khách
hàng là một sự so sánh giữa những kỳ vọng của khách hàng với những kết
quả thu được từ sản phẩm mà công ty đã cung ứng. Nói tóm lại một công ty
có thể đáp ứng những đòi hỏi của khách hàng bằng cách đưa cho họ những gì
mà họ mong muốn, hay họ cần, hay họ thực sự cần. Mỗi mức sau đòi hỏi phải
thăm dò thầu đáo hơn mức trước, nhưng kết quả cuối cùng phải được nhiều
khách hàng tán thưởng hơn. Điểm mấu chốt của marketing chuyên nghiệp là
phải thoả mãn những nhu cầu thực tế của khách hàng một cách tốt hơn so với
mọi đối thủ cạnh tranh.
Về thực chất nghiên cứu thị trường là quá trình tìm kiếm thu thập
những thông tin cần thiết phục vụ cho việc ra các quyết định marketing của
các nhà quản trị. Quá trình thu thập và tìm kiếm này có những nét đặc thù
riêng cụ thể: nó được tiến hành một cách có hệ thống, theo một trất tự logic
nhất định và phải bảo đảm tính khách quan, chính xác cao, phải phản ánh
đúng thực tại. Nó không chỉ đơn giản là việc thu thâp tìm kiếm thông tin mà
còn bao gồm nhiều khâu công việc khác nữa diễn ra trước và sau hoạt động
này. Đó là công tác thiết kế lập kế hoạch cho việc tìm kiếm thông tin dữ liệu,
việc phân tích xử lý và thông báo các dữ liệu và kết quả tìm được để cung cấp
cho các nhà quản trị ra quyết định một cách thuận lợi. Một đặc trưng lớn có
thể thấy ở một cuộc nghiên cứu thị trường là thiên về nghiên cứu ứng dụng
hơn là nghiên cứu cơ bản, tức là việc nghiên cứu với việc vận dụng các quy
luật, các phát hiện trong nghiên cứu cơ bản và các kiến thức khác để đề ra các
giải pháp phương hướng giải quyết vấn đề nào đó đang tồn tại, có vướng mắc
của thực tiễn trong từng lĩnh vực, đơn vị cụ thể.
2. Quy trình nghiên cứu của một cuộc nghiên cứu thị trường
2.1 Xác định vấn đề và mục tiêu nghiên cứu
Bước đầu tiên đòi hỏi nhà quản trị marketing và người nghiên cứu thị
trường là phải xác định vấn đề một cách thận trọng và thống nhất với nhau về
mục tiêu nghiên cứu. Có thể nói xác định rõ được vấn đề là đã giải quyết
được một nửa của hoạt động nghiên cứu. Bước công việc này đòi hỏi phải có
sự tham gia tích cực không chỉ của các nhà quản trị marketing hay những
người đặt hàng nghiên cứu mà của cả các nhà nghiên cứu thị trường. Trong
Luanvan.online

Page 5


www.Luanvan.Online
một số trường hợp, vấn đề đã được các nhà quản trị định sẵn, nhưng trong
nhiều trường hợp vấn đề vẫn chưa được biết. Ngay cả trong trường hợp vấn
đề được biết rồi thì chưa hẳn là chính xác. Vì thế, các nhà nghiên cứu cần
phải có tiếng nói ngay ở giai đoạn này. Việc xác định đúng vấn đề và mục
tiêu nghiên cứu có ý nghĩa vô cùng quan trọng. Nếu chúng được xác định sai
thì mọi cố gắng trong việc nghiên cứu ở sau đó sẽ trở nên vô nghĩa. Nếu các
nhà nghiêu cứu không biết chính xác cụ thể anh ta đang phải làm gì thì dự án
nghiên cứu sẽ đi chệch hướng. Khi đó nó giống như một con tàu trên biển với
chiếc la bàn thiếu chuẩn xác. Nói chung vấn đề về thị trường ở đây có thể
được hiểu không chỉ là những vấn đề liên quan đến nhu cầu, thu nhập, số
lượng, tâm lý động cơ của khách hàng mà còn liên quan đến vấn đề về quản
trị marketing. Việc xác định vấn đề chính là xác định những yếu tố mang tính
chất nổi cộm gây rắc rối và ảnh hưởng đến những hoạt động khác hay là
những điều không bình thường liên quan đến cơ hội kinh doanh của công ty.
Về đại thể trong giai đoạn xác định vấn đề và mục tiêu nghiên cứu các nhà
quản trị và nhà nghiên cứu thị trường phải phối hợp chặt chẽ cùng nhau phát
hiện và định nghĩa rõ ràng chính xác vấn đề về cái gọi là thị trường, hoạch
định cụ thể các mục tiêu nghiên cứu đồng thời xác định rõ phạm vi nghiên
cứu và hình thành nên giả thuyết nghiên cứu. Để xác định đúng vấn đề và
mục tiêu nghiên cứu, tránh những sai lầm đáng tiếc, thực tế ở giai đoạn này
người ta đã bắt đầu nghiên cứu không chính thức như: nghiên cứu thăm dò
tức là thu thập những số liệu sơ bộ để làm sáng tỏ bản chất thực sự của vấn đề
và đề xuất giả thuyết nghiên cứu hay những ý tưởng mới, nghiên cứu mô tả
tức là xác minh những đại lượng nhất định, như bao nhiêu người sẽ mua giầy
khi giá của nó sẽ giảm 5000 đồng, nghiên cứu nguyên nhân tức là kiểm
nghiệm mối quan hệ nhân quả như khách hàng sẽ hài lòng hơn khi công ty
mở thêm dịch vụ tư vấn về sản phẩm giầy. Những phương pháp nghiên cứu
cơ bản ở giai đoạn này có thể được sử dụng là phương pháp hình phễu, nghĩa
là ban đầu các nhà nghiên cứu thị trường sẽ xác định một đề tài với phạm vi
rộng sau đó loại trừ dần những cái không cơ bản thu hẹp dần mức độ quản lý
đối với chúng và dừng lại ở vấn đề nào mà họ cho là yếu tố quyết định có ảnh
hưởng mạnh mẽ liên quan đến mục đích nghiên cứu. Phương pháp phân tích
tình huống và điều tra sơ bộ, đây là phương pháp thuộc loại hình nghiên cứu
thăm dò. Việc phân tích tình huống có nghĩa là nhà nghiên cứu tiến hành quan
sát, tìm hiểu tình hình hoạt động kinh doanh chung của toàn công ty và những
biến đổi của thị trường để phát hiện ra những vấn đề từ đó đưa ra giả thuyết
cho những bước nghiên cứu kế tiếp. Trong bước này nhà nghiên cứu xem xét
một phạm vi đề tài rộng, còn trong điều tra sơ bộ thì họ cố gắng tập trung vào
đối tượng, một đề tài cụ thể.
Sau khi đã hình thành được vấn đề nghiên cứu nhà nghiên cứu thị
Luanvan.online

Page 6


www.Luanvan.Online
trường phải xác định được mục tiêu nghiên cứu. Điều đáng nói ở đây là cần
có sự phân biệt rõ ràng giữa mục tiêu nghiên cứu và mục đích nghiên cứu.
Mục đích nghiên cứu có nghĩa là phải trả lời được câu hỏi để đạt tới cái gì,
còn mục tiêu nghiên cứu là phải trả lời được câu hỏi là làm cái gì. Mục tiêu
nghiên cứu chính là sự diễn giải các nội dung chi tiết liên quan đến vấn đề
hay đề tài nghiên cứu đã lựa chọn. Mục tiêu nghiên cứu phụ thuộc vào nhiều
yếu tố như khả năng thông tin mà các nhà nghiên cứu thị trường có được, khả
năng về ngân sách, quỹ thời gian, trình độ tổ chức thực hiện của các nhà
nghiên cứu. Cũng giống như việc xác định vấn đề nghiên cứu, xác định mục
tiêu nghiên cứu người ta cũng sử dụng các phương pháp khác nhau để tiếp
cận mục tiêu nghiên cứu. Thông thường các nhà nghiên cứu sẽ xây dựng cây
mục tiêu theo các chỉ tiêu khác nhau như tình trạng thông tin hay loại hình
nghiên cứu…và để hoàn thiện công việc bước đầu các nhà nghiên cứu thị
trường sẽ đưa ra các giả thuyết nghiên cứu đó chính là những kết luận mang
tính chất giả định về một sự hiện tượng nào đó của thị trường. Các giả thuyết
này sẽ lần lượt được kiểm chứng và đưa vào nghiên cứu.
2.2 Thiết kế dự án nghiên cứu chính thức
Giai đoạn thứ hai của công tác nghiên cứu thị trường là phải xây dựng
kế hoạch nghiên cứu. Nhà quản trị marketing không thể nói với người nghiên
cứu thị trường một cách đơn giản là "Hãy tìm một số khách hàng và hỏi họ
xem họ có sử dụng giầy của công ty khi có sự thay đổi về mẫu mã không".
Người nghiên cứu thị trường sẽ phải có kỹ năng thiết kế phương pháp nghiên
cứu và nhà quản trị marketing cần có đủ trình độ hiều biết về nghiên cứu thị
trường để có thể đánh giá kế hoạch nghiên cứu và những kết quả thu được.
Việc thiết kế một kế hoạch nghiên cứu đòi hỏi cần phải có những quyết định
về nguồn dữ liệu, phương pháp nghiên cứu, công cụ nghiên cứu, kế hoạch lấy
mẫu và phương pháp tiếp xúc. Hiện nay hầu hết việc khó khăn nhất của các
nhà quản trị marketing trong giai đoạn thiết kế và phê chuẩn dự án nghiên cứu
chính thức đó là ước lượng những lợi ích, lợi nhuận có được từ cuộc nghiên
cứu và chi phí dành cho nghiên cứu.
2.2.1 Nguồn dữ liệu
Kế hoạch nghiên cứu thị trường có thể đòi hỏi phải thu thập những dữ
liệu thứ cấp, những dữ liệu sơ cấp hay cả hai loại. Tuy nhiên cho dù thu thập
dữ liệu nào thì các dữ liệu đó cũng phải đáp ứng được các yêu cầu như sau:
những thông tin mà dữ liệu chứa đựng phải phù hợp và làm rõ mục tiêu
nghiên cứu, dữ liệu phải thu thập trong thời gian thích hợp với những chi phí
chấp nhận được, dữ liệu phải đáp ứng yêu cầu và thoã mãn được người đặt
hàng nghiên cứu và dữ liệu phải xác thực trên cả hai phương diện là giá trị
nghĩa là định lượng được mục tiêu mà cuộc nghiên cứu đặt ra và tin cậy nghĩa
là nếu lặp lại cùng một phương pháp phải phát sinh ra cùng một kết quả. Các
Luanvan.online

Page 7


www.Luanvan.Online
nhà nghiên cứu thị trường trong giai đoạn này cần phải lên kế hoạch lựa chọn
các phương pháp thu thập thông tin thiết kế bảng câu hỏi và mẫu điều tra
nghiên cứu. Kế hoạch thu thập thông tin chủ yếu được tiến hành với các thông
tin được chia làm hai loại là dữ liệu sơ cấp và dữ liệu thứ cấp.
Dữ liệu thứ cấp thường là các nguồn từ nội bộ bao gồm các báo cáo của
công ty, bảng cân đối tổng kết tài sản, những số liệu về tiêu thụ, báo cáo
viếng thăm chào hàng. Các nguồn là ấn phẩm của Nhà nước như các báo cáo
thống kê kinh tế hàng năm, thu nhập, dân số, các tạp chí, báo và nhiều tài liệu
khác có liên quan. Thường thì dữ liệu thứ cấp có ưu điểm là đỡ tốn kém về
mặt chi phí, có sẵn tuy nhiên những dữ liệu mà nhà nghiên cứu cần lại có thể
không có hay những dữ liệu đã lỗi thời, không chính xác và tin cậy hoặc
không hoàn chỉnh. Trong trường hợp này, người nghiên cứu phải thu thập dữ
liệu sơ cấp với chi phí tốn kém hơn và kéo dài thời gian hơn nhiều tuy nhiên
nó lại có ưu điểm là phù hợp và chính xác hơn dữ liệu thứ cấp. Các phương
pháp chủ yếu thường được các nhà nghiên cứu dùng để thu thập dữ liệu sơ
cấp là nghiên cứu điều tra phỏng vấn và quan sát, phương pháp này có thể
được tiến hành đối với từng người hay nhóm người. Thông qua đó nhà nghiên
cứu sẽ hình thành sơ bộ nên những cảm nghỉ của khách hàng về hình ảnh hay
vị thế của công ty, từ đó phát triển thành một công cụ nghiên cứu chính thức.
2.2.2 Phương pháp nghiên cứu
Những dữ liệu thứ cấp là các tài liệu đã có sẵn. Việc lựa chọn phương
pháp nghiên cứu chủ yếu là để thu thập dữ liệu sơ cấp. Thông thường dữ liệu
sơ cấp được thu thập theo bốn cách: Quan sát, nhóm tập trung, điều tra và
thực nghiệm.
Nghiên cứu quan sát là phương pháp nghiên cứu mà những số liệu có
thể thu thập bằng cách quan sát nhân vật hay khung cảnh tương ứng có thể là
những nhân viên nghiên cứu thị trường đi đến các nơi như văn phòng các địa
điểm tập trung khách hàng để nghe ngóng và nói chuyện với nhau về các
công ty hay có thể đi mua sản phẩm của đối thủ cạnh tranh để quan sát chất
lượng và dịch vụ từ đó có thể gợi nên một số giả thiết bổ ích về khách hàng
của công ty. Trong khi đó nghiên cứu nhóm tập trung là sự họp mặt của nhiều
người được nhà nghiên cứu mời đến trong một thời gian và địa điểm nhất
định, người chủ trì sử dụng các thủ thuật để trao đổi với khách hàng của mình
về các vấn để sản phẩm, dịch vụ, tổ chức hay hoạt động marketing khác.
Phương pháp này đòi hỏi người chủ trì có thái độ khách quan hiểu biết về
những động thái và tâm lý của người tiêu dùng. Nằm giữa hai phương pháp
nghiên cứu quan sát và nhóm tập trung với nghiên cứu thực nghiệm là
phương pháp nghiên cứu điều tra. Nếu quan sát và nhóm tập trung thích hợp
với nghiên cứu thăm dò thì nghiên cứu điều tra lại thích hợp với nghiên cứu
mô tả. Các công ty tiến hành điều tra để nắm bắt được trình độ hiểu biết, niền
Luanvan.online

Page 8


www.Luanvan.Online
tin, sở thích, mức độ thoả mãn…của công chúng và lượng định các đại lượng
để đưa ra các thông số về khách hàng. Phương pháp nghiên cứu cuối cùng
trong thu thập nguồn dữ liệu sơ cấp là phương nghiên cứu thực nghiệm đây là
loại hình nghiên cứu có giá trị khoa học cao nhất, việc nghiên cứu đòi hỏi
phải tuyển chọn các đối tượng tương xứng, xử lý nhóm đó theo những cách
khác nhau, khống chế biến số ngoại lai và kiểm tra các sai lệch trong các các
kết quả quan sát được có ý nghĩa thống kê hay không. Phương pháp này thích
hợp nhất với nghiên cứu nguyên nhân, mục đích của nghiên cứu thực nghiệm
là nắm bắt được quan hệ nhân quả bằng cách loại trừ những cách giải thích
khác nhau về kết quả quan sát được.
2.2.3 Công cụ nghiên cứu
Những nhà nghiên cứu thị trường có thể lựa chọn một trong hai công cụ
nghiên cứu chính thức để thu thập số liệu ban đầu là bảng câu hỏi và dụng cụ
cơ khí.
Bảng câu hỏi là công cụ phổ biến nhất để thu thập những số liệu ban
đầu, nó là một bản liệt kê những câu hỏi để cho người nhận trả lời chúng.
Công cụ này rất linh hoạt vì có thể sử dụng mọi cách nêu ra câu hỏi. Bảng câu
hỏi được soạn ra một cách thận trọng, thử nghiệm và loại trừ những sai sót
trước khi đưa ra áp dụng đại trà. Một trong những việc quan trọng mà các nhà
biên soạn bảng hỏi phải đặc biệt chú ý đó là tránh những điều kiêng kỵ trong
việc lập bảng hỏi như: tránh sự phức tạp, cần sử dụng ngôn ngữ giao tiếp hội
thoại thông thường và đơn giản, tránh đưa ra câu hỏi mang tính áp đặt và có
ẩn ý, tránh những câu hỏi mơ hồ và tối nghĩa, phải đặt những câu hỏi thật cụ
thể, tránh câu hỏi mang tính đa nghĩa có nhiều yếu tố quyết định, những giả
thiết trong khi đề xuất câu hỏi chẳng hạn như “theo bạn công ty da giầy chúng
tôi có nên phát triển thêm chủng loại sản phẩm hay không vì hiện nay mọi
người rất thích những loại giầy kiểu Hàn Quốc” và cuối cùng là tránh những
câu hỏi quá thiên về huy động trí nhớ. Có rất nhiều dạng câu hỏi chung quy
lại có thể nêu thành hai dạng cơ bản đó là “câu hỏi mở” tức là phần câu hỏi
mà phần để ngỏ được thiết kế sẵn, nhưng phần trả lời thì vẫn còn bỏ ngỏ, các
câu trả lời không được cung cấp trước cho người được hỏi và họ có thể trả lời
theo ý riêng của mình. Và loại câu hỏi thứ hai đó là “câu hỏi đóng” tức là
những câu hỏi mà phần trả lời đã được thiết kế sẵn người trả lời chỉ việc lựa
chọn câu trả lời đã có trong bảng hỏi.
Công cụ nghiên cứu thứ hai mà các nhà nghiên cứu thị trường có thể sử
dụng là dụng cụ cơ khí thường thì các công cụ này ít được sử dụng hơn so với
bảng câu hỏi trong nghiên cứu thị trường. Các công cụ này chủ yếu như điện
kế hay máy đo tri giác dùng để đo mức độ quan tâm hay cảm xúc của đối
tượng khi thấy một hoạt động marketing cụ thể chẳng hạn là một quảng cáo
hay một logo…
Luanvan.online

Page 9


www.Luanvan.Online
2.2.4 Kế hoạch lấy mẫu
Nhà nghiên cứu thị trường phải thiết kế nên kế hoạch lấy mẫu, để làm
việc này cần phải thông qua ba quyết định: Đơn vị mẫu, quyết định này cần
trả lời được câu hỏi ai là đối tượng điều tra? Người nghiên cứu thị trường phải
xác định công chúng mục tiêu được lựa chọn làm mẫu. Chẳng hạn trong
trường hợp điều tra về Công ty da giầy Hà Nội thì đơn vị mẫu sẽ là các khách
hàng là những người đi mua giầy, những người chơi thể thao hay là những
người làm công tác bảo hộ lao động, những lựa chọn này sẽ được nhà nghiên
cứu thị trường xử lý và một khi đã xác định được đơn vị mẫu thì phải xây
dựng khung lấy mẫu làm sao cho mọi người trong số công chúng mục tiêu
đều có khả năng ngang nhau hay đã biết để được lựa chọn làm mẫu. Quyết
định tiếp theo đó là quy mô mẫu, quyết định này sẽ phải trả lời câu hỏi cần
điều tra bao nhiêu người? Thường thì các mẫu lớn cho kết quả nghiên cứu
đáng tin cậy hơn các mẫu nhỏ. Vấn đề là nhà nghiên cứu phải ước lượng làm
sao cho mẫu nghiên cứu có độ tin cậy cao và chi phí phù hợp. Thông thường
theo kinh nghiệm nghiên cứu của các nhà nghiên cứu thì những mẫu dưới 1%
số công chúng đã cho kết quả khá tin cậy, miễn là quy trình lẫy mẫu được tiến
hành một cách hợp lý, tin cậy. Cuối cùng đó là quyết định lẫy mẫu, quyết
định này phải trả lời được câu hỏi là phải lựa chọn những người trả lời như
thế nào? Để có được một mẫu có tính đại diện cao cần phải có phương pháp
lấy mẫu hợp lý. Các phương pháp lấy mẫu mà các nhà nghiên cứu hay sử
dụng là phương pháp lấy mẫu xác suất bao gồm: mẫu đơn ngẫu nhiên, theo
mẫu này mọi thành viên trong công chúng đều có khả năng được lựa chọn vào
mẫu bằng nhau và đã biết. Mẫu phân lớp ngẫu nhiên, trong mẫu này công
chúng được phân thành nhiều nhóm loại trừ nhau(ví dụ nhóm tuổi) và mẫu
ngẫu nhiên được lẫy từ những nhóm đó. Mẫu theo nhóm, theo đó công chúng
được chia thành những nhóm loại trừ nhau(như các khối) rồi người nghiên
cứu sẽ lẫy mẫu từ các nhóm để phỏng vấn. Ngoài ra nhà nghiên cứu còn sử
dụng phương pháp lấy mẫu không xác suất, nghĩa là có thể lựa chọn những
người dễ tiếp cận nhất để khai thác thông tin hay nghiên cứu dựa vào phán
đoán để chọn những người có nhiều triển vọng cung cấp thông tin chính xác
hoặc người nghiên cứu tìm kiếm và phỏng vấn một số người đã định trước
thuộc từng loại trong một số loại.
2.2.5 Phương pháp tiếp xúc
Vấn đề này giải đáp câu hỏi: phải tiếp xúc với đối tượng như thế nào?
Có thể chọn cách phỏng vấn bằng thư, điện thoại hay trực tiếp.
Đối với phỏng vấn trực tiếp, đây là phương pháp linh hoạt nhất trong số
ba phương pháp. Người phỏng vấn có thể đưa ra nhiều câu hỏi hơn và có thể
ghi lại những điều quan sát thêm được về người trả lời, chẳng hạn như cách
ăn mặc, vóc dáng. Phỏng vấn trực tiếp là phương pháp đắt tiền nhất và đòi hỏi
Luanvan.online

Page 10


www.Luanvan.Online
phải có kế hoạch quản lý, giám sát kỹ hơn. Nó cũng có thể bị người phỏng
vấn làm méo mó hay thiên lệch kết quả trả lời. Phỏng vấn trực tiếp có hai
dạng, phỏng vấn có sự liên hệ trước và phỏng vấn bất ngờ. Trong trường hợp
phỏng vấn có liên hệ trước, những người được lựa chọn một cách ngẫu nhiên
rồi sau đó gọi điện hay đến tận nhà hoặc cơ quan để xin phỏng vấn và kèm
theo những món quà tặng cho người trả lời để bù lại khoảng thời gian đã mất.
Phỏng vấn bất ngờ là việc người phỏng vấn sẽ tìm một đối tượng bất kỳ ở một
địa điểm bất kỳ để phỏng vấn mà không có sự liên hệ trước, nhược điểm của
hình thức này đó là lấy mẫu không xác suất và cuộc phỏng vấn phải ngắn gọn
vì người trả lời cảm thấy không được chuẩn bị trước và có thể gây bực bội.
Đối với phương pháp dùng phiếu câu hỏi gửi qua bưu điện thì đây là
cách tốt nhất để tiếp cận với những cá nhân không chấp nhận phỏng vấn trực
tiếp hay nội dung trả lời của họ có thể bị người phỏng vấn làm sai lệch đi.
Song phiếu câu hỏi gửi qua bưu điện đòi hỏi những câu hỏi thật đơn giản, rõ
ràng và việc nhận được phiếu trả lời thường đạt tỷ lệ thấp hay chậm so với
tiến độ nghiên cứu.
Phương pháp còn lại là phỏng vấn qua điện thoại phương pháp này rất
thích hợp để thu thập thông tin nhanh chóng và người phỏng vấn cũng có khả
năng giải thích rõ thêm các câu hỏi nếu người được phỏng vấn không hiểu. Tỷ
lệ trả lời câu hỏi đối với phương pháp này thường cao hơn so với trường hợp
gửi phiếu câu hỏi qua bưu điện. Nhược điểm chính của phương pháp này là
chỉ có thể phỏng vấn được những người có điện thoại và cuộc phỏng vấn phải
ngắn gọn cũng như không quá đi sâu vào chuyện riêng tư.
2.3 Thu thập thông tin thị trường
Đây là khâu công việc thực hiện những bước đã được lên kế hoạch
trong giai đoạn hai của quy trình nghiên cứu thị trường. Trong khâu này các
bước trong kế hoạch thu thập dữ liệu và thông tin sẽ được hiện thực hóa. Một
trong những hoạt động quan trọng của quá trình này là việc quản lý thu thập
thông tin. Sau khi các phương pháp đã được hoạch định những nhà nghiên
cứu thị trường sẽ phổ biến với các nhân viên nghiên cứu của mình những
phương pháp, kỹ thuật, kỹ xảo, những hoạt động mang tính chuyên môn hóa
của một cuộc nghiên cứu thị trường và hoạt động quan trọng nhất đó là việc
thu thập thông tin qua bảng câu hỏi.
Công việc đầu tiên mà hầu hết các nhà nghiên cứu thị trường đều tiến
hành đó là thu thập những dữ liệu thứ cấp, ở đây không phải nói lên tầm quan
trọng của dữ liệu sơ cấp hay thứ cấp mà vấn đề là những dữ liệu thứ cấp là
những tài liệu dễ thu thập tìm kiếm nhất. Quy trình thu thập dữ liệu thứ cấp
được tiến hành theo các bước: Xác định những thông tin cần thiết cho cuộc
nghiên cứu, tìm kiếm các nguồn dữ liệu có chứa đựng các thông tin cần thiết,
tiến hành thu thập các thông tin và cuối cùng là đánh giá các dữ liệu đã được
Luanvan.online

Page 11


www.Luanvan.Online
thu thập được.
Xác định những thông tin cần thiết cho cuộc nghiên cứu, đây là bước
khởi đầu mặc dù không phức tạp nhưng mang tính chất sống còn. Vì nguồn
thông tin vừa nhiều, vừa có sẵn lại ít chi phí nên nhược điểm mà các nhà sưu
tầm hay mắc phải là thu gom nhiều hơn mức cần thiết để xác định yếu điểm
này các nhà nghiên cứu thị trường cần xác định thật rõ và chỉ chọn những
thông tin có ý nghĩa. Muốn vậy nhà nghiên cứu cần bám sát mục tiêu và chủ
đề của cuộc nghiên cứu. Tiếp theo là tìm kiềm nguồn dữ liệu, nhiệm vụ của
bước này là phải xác định xem những thông tin cần thiết sẽ được tìm kiếm ở
đâu. thông thường người nếu những công ty nào có hệ thống thông tin
marketing (MIS) hay hệ thống hỗ trợ ra quyết định (MDSS) thì đấy chính là
địa chỉ quan trọng để tìm kiếm sưu tập những thông tin cần thiết. Sau khi tìm
kiếm được nguồn dữ liệu ở bên ngoài các nhà nghiên cứu thị trường sẽ tìm
những khoảng trống thông tin còn lại và sẽ xử lý khoảng trống này bằng việc
tìm các thông tin thứ cấp ở bên ngoài. Nguồn dữ liệu thứ cấp bên ngoài rất
phong phú, đa dạng việc tìm kiếm những thông tin này đòi hỏi người nghiên
cứu phải sử dụng thành thạo các mục lục, các bản tóm tắt và các hướng dẫn
khác về tư liệu và ấn phẩm mà người ta gọi là các trợ giúp. Các trợ giúp chủ
yếu bao gồm: những trợ giúp của sách, những trợ giúp của tạp chí, những trợ
giúp đối với các báo và các bản tin kinh doanh, những trợ giúp đối với các
thông tin từ các cơ quan Chính phủ, các trợ giúp bằng máy tính và những trợ
giúp hỗn hợp khác.
Những trợ giúp đối với sách thường thì bao gồm các dạng như: card
catalog đây là tập hồ sơ lưu trữ của các thư viện về những tài liệu sẵn có,
những card này có thể là tên tác giả giúp cho người nghiên cứu tìm danh sách
các cuốn sách của một tác giả cụ thể hoặc cũng có thể là một chủ đề giúp cho
nghiên cứu tìm kiếm về một đề tài xác định. Dạng thứ hai của trợ giúp sách
đó là các bản tóm tắt kinh tế hoặc phần tóm tắt sách trong các tạp chí, loại trợ
giúp này được thể hiện dưới dạng tạp chí hàng tháng mà ở đó nội dung của
cuốn sách chủ yếu là về lĩnh vực kinh tế, tài chính quản lý … được phản ánh.
Ngoài ra trong loại trợ giúp này người ta cũng có thể tìm ở các tổng mục lục
sách đây là những tài liệu do từng nhà xuất bản ban hành hoặc thống kê, nó
phản ánh số sách phát hành của từng nhà xuất bản, tên của các tác giả và tên
sách được được liệt kê theo định kỳ hoặc hàng tháng. Nói chung các nguồn
dữ liệu thứ cấp có thể được tìm ở nhiều tài liệu là các sách báo tạp chí hay ở
các văn bản kinh tế tài chính khác từ phía nhà nước…tuy nhiên hiện nay với
sự phát triển của công nghệ thông tin một trong những phương pháp lấy dữ
liệu thứ cấp nhanh chóng và hiệu quả đó là các thông tin được lưu trữ trong
các đĩa từ hoặc truy cập trên mạng Internet. Các thông tin ở trên máy tính là
những dữ liệu có thể dễ thu thập và nhanh chóng tiết kiệm được thời gian và
Luanvan.online

Page 12


www.Luanvan.Online
chi phí cho cuộc nghiên cứu.
Trong việc thu thập dữ liệu thứ cấp, sau khi đã có các thông tin cần
thiết bước tiếp theo là nhà nghiên cứu thị trường cần phải xác định giá trị
những dữ liệu thu thập được. Không phải mọi thông tin thu thập được đều
đáng tin cậy, bởi vậy để xácđịnh giá trị thực sự của chúng nhà nghiên cứu cần
phải xác minh lại những dữ liệu này có cần thiêt hay không bằng cách giải
quyết các vấn đề theo những câu hỏi như: dữ liệu thu thập được nhằm mục
đích gì? Các dữ liệu ấy do ai thu thập? Các dữ liệu ấy được thu thập như thế
nào? và các dữ liệu này có liên quan đến các dữ liệu khác và liên quan với
nhau như thế nào. Sau khi trả lời được các câu hỏi đó nhà nghiên cứu thị
trường sẽ chuẩn đoán và xác định giá trị của chúng và chuẩn bị đưa vào phân
tích.
Mặc dù những dữ liệu thứ cấp chứa đựng khối lượng thông tin lớn tuy
nhiên chắc chắn một điều là những thông tin này không đủ cho các nhà
nghiên cứu thị trường đưa ra các thông số, thông tin chính xác cho các nhà
quản trị hay người đặt hàng. Việc thu thập dữ liệu sơ cấp chính là một trong
những công việc quan trọng nhất của công tác nghiên cứu thị trường. Nguồn
dữ liệu này như đã nói nó là những thông tin mang tính khách quan có độ
chính xác cao và tin cậy cao. Để thu thập được loại dữ liệu này các nhà
nghiên cứu thị trường chia ra theo các phương pháp, thông thường ở một số
nước hoạt động nghiên cứu đang phát triển các nhà nghiên cứu sử dụng hai
phương pháp chính đó là: nghiên cứu điều tra phỏng vấn và quan sát với
nghiên cứu thực nghiệm.
Thu thập thông tin theo phương pháp điều tra phỏng vấn và quan sát là
phương pháp nghiên cứu mà theo đó những người nghiên cứu đặt ra các câu
hỏi cho các đối tượng điều tra và thông qua sự trả lời của họ để nhận được
thông tin mong muốn. Trong nghiên cứu thị trường nghiên cứu phỏng vấn
được coi là phương pháp thu thập dữ liệu sơ cấp có được nhiều thông tin nhất
và cũng là phương pháp được sử dụng nhiều nhất. Lý do mà nó được sử dụng
nhiều đó là phương pháp này thu thập được thông tin về những hoạt động và
quan điểm của con người cực kỳ linh hoạt trên nhiều phương diện khác nhau.
Như đã trình bày các dạng khác nhau của điều tra phỏng vấn bao gồm: phỏng
vấn trực tiếp cá nhân và phỏng vấn nhóm. Công việc quan trọng trong điều tra
phỏng vấn đó là việc thiết kế nghiên cứu điều tra phỏng vấn và lựa chọn dạng
phỏng vấn thích hợp. Việc thiết kế cách thức nghiên cứu đã được nói ở giai
đoạn hai, trong lựa chọn các dạng phỏng vấn thường thì nhà nghiên cứu thị
trường chia làm các phương thức là: phương thức kết hợp, phương thức này là
sự liên kết hợp của các cách thức hay phương pháp nghiên phỏng vấn lại với
nhau có thể là kết hợp phỏng vấn qua điện thoại với thư tín. Theo đó việc kết
hợp này là việc nhân viên nghiên cứu sẽ gửi thư đến cho người được phỏng
Luanvan.online

Page 13


www.Luanvan.Online
vấn để lấy lòng tin và lập quan hệ kèm theo với bưu thiếp, hẹn xin gặp qua
điện thoại. Giải pháp điện thoại được thực hiện sau đó để xin các số liệu, tình
hình và thông tin cụ thể hoạt động bán hàng của hãng do người được phỏng
vấn cung cấp đã được đề cập qua thư. Phương thức kết hợp tiếp theo đó là kết
hợp phỏng vấn điện thoại và phỏng vấn trực tiếp. Phương thức này được tiến
hành bằng cách nhân viên nghiên cứu sẽ gọi điện thoại đến một số khách
hàng có thể là người tiêu dùng hoặc là các trung gian marketing để lựa chọn
ra một số người thích hợp với cuộc phỏng vấn và cũng trên cơ sở đó làm cho
họ quan tâm đến cuộc phỏng vấn, chấp thuận thời điểm tiến hành phỏng vấn.
Tiếp theo đó phỏng vấn trực tiếp được diễn ra nhằm thảo luận theo chiều sâu
với những người đã được chọn về những vấn đề mà nhà nghiên cứu quan tâm.
Để cho công tác phỏng vấn được tiến hành trôi chảy các nhà nghiên cứu thị
trường đã đưa ra các tiêu chuẩn chủ yếu và có sự so sánh với các phương
pháp phỏng vấn khác nhau.
Biểu 1
Dạng phỏng vấn
Các tiêu chuẩn
1. Khả năng tự do trả lời của người được
hỏi
2. Khả năng kiểm soát được việc lựa chọn
dữ liệu
3. Độ sâu sắc của cuộc phỏng vấn
4. Khả năng đảm bảo chi phí thấp hay là
kinh tế
5. Mức độ bám theo những người có thể
cung cấp thông tin
6. Khả năng hồi tưởng lại những thông tin
khó nhớ
7. Quan hệ hoặc tạo mối quan hệ tốt với
người cung cấp thông tin
8. Chọn mẫu hoặc tính đại diện của dữ liệu
thu thập được
9. Tiến độ của việc thu thập các câu trả lời
10. tính chất đa dạng hay khả năng có thể
kết hợp với nhiều dạng phỏng vấn khác

Qua
thư tín

Trực tiếp Qua điện
cá nhân
thoại

1
3

3
2

2
1

3
2

1
3

2
1

3

2

1

1

2

3

3

1

2

3

1

2

3
2

2
1

1
3

Trong đó số 1 chỉ mức độ tốt nhất, số 3 chỉ mức độ kém nhất
Luanvan.online

Page 14


www.Luanvan.Online
Phương pháp thứ hai là nghiên cứu quan sát đó là phương pháp mà các
nhân viên nghiên cứu đi thu thập những thông tin về hành vi của người tiêu
dùng, các khách hàng của đối thủ cạnh tranh, các hoạt động bán hàng cũng
như những hoạt động khác xảy ra có liên quan đến các thông tin mà người
nghiên cứu thị trường cần thu thập. Một trong nhưng ưu điểm của phương
pháp này đó là thu thập được những thông tin mang tính chất tự nhiên của đối
tượng bị quan sát.
Phương pháp thu thập dữ liệu thứ cấp tiếp theo đó là phương pháp thực
nghiệm. Thực chất của phương pháp này là hình thức đặc biệt của phương
pháp phỏng vấn và quan sát. phương pháp này nghiên cứu bằng cách phân các
đối tượng nghiên cứu thành 3 thành phần cơ bản đó là: biến phụ thuộc, biến
độc lập và kết quả tác động. Biến phụ thuộc là yếu tố chịu sự tác động của
những yếu tố khác và được gọi bằng một số tên khác như đơn vị kiểm tra, đối
tượng chịu sự tác động…Biến độc lập là những yếu tố tác động vào biến phụ
thuộc hay tác động vào đối tượng, vào đơn vị kiểm tra. Kết quả của sự tác
động là những biến đổi xảy ra ở biến phụ thuộc và cũng được gọi bằng một số
tên gọi như điều quan sát thấy, sự thay đổi, ảnh hưởng. Sau khi nhà nghiên
cứu phân loại các đối tượng cần nghiên cứu và sắp xếp chúng thành các biến
như trên công việc nghiên cứu sẽ được tiến hành đặc biệt phương pháp này có
sử dụng một số môn học như mô hình toán kinh tế để tìm ra sự tác động
tương hỗ giữa các đối tượng nghiên cứu hay các tiêu chuẩn nào đó. Từ đó
việc thu thập thôngtin sẽ được ký hiệu giống như mã hóa và công việc tiếp đó
là giải mã các thông tin thu thập được.
Công việc quan trọng trong hoạt động thu thập thông tin là quản lý và
tổ chức thu thập dữ liệu tại hiện trường. Hoạt động này yêu cầu nhà nghiên
cứu thị trường phải có sự tuyển chọn các nhân viên đi phỏng vấn hoặc quan
sát rất kỹ lưỡng. Tiêu chuẩn cơ bản cho các nhân viên thị trường bao gồm các
chỉ tiêu: sức khỏe, học vấn, ngoại hình, kinh nghiệm và một trong những đặc
điểm quan trọng mà các nhà nghiên cứu phải huấn luyện các nhân viên là đức
tính trung thực, kiên nhẫn, khéo léo, ghi chép trình bày rõ ràng và giữ bí mật
câu trả lời của người được phỏng vấn.
2.4 Xử lý thông tin
Bước tiếp theo trong quá trình nghiên cứu thị trường là rút ra từ những
dữ liệu, thông tin đã thu thập để được những kết quả thích hợp. Việc xử lý
thông tin chính là việc phân tích, giải thích các dữ liệu thị trường bao gồm các
khâu sắp xếp dữ liệu trong một hệ thống bảng biểu thích hợp, tóm tắt dữ liệu
và xác định các chỉ tiêu thông kê, cuối cùng là lựa chọn và các phương pháp
phân tích. Có thể chia quá trình xử lý thông tin thành các bước sau:
2.4.1 Đánh giá giá trị và biên tập dữ liệu
Luanvan.online

Page 15


www.Luanvan.Online
Công việc này thực hiện nhằm mục đích là đánh giá tính chính xác và
khách quan của các dữ liệu đã thu thập được, đánh giá mức độ hoàn thiện và
thích hợp của các dữ liệu theo các yêu cầu đặt ra đối với những dữ liệu này
trong cuộc nghiên cứu thị trường. Việc đánh giá dữ liệu bắt đầu từ việc nhà
nghiên cứu thị trường xem xét chi tiết những phương pháp đã được nhân viên
thực hiện trong việc thu thập dữ liệu của các nhân viên theo từng loại dữ liệu
khác nhau(dữ liệu sơ cấp và dữ liệu thứ cấp) trong đó tiêu chuẩn để đánh giá
chủ yếu là nguồn dữ liệu và phương pháp lấy mẫu. Phương pháp lấy mẫu cựu
kỳ quan trọng nó phản ánh việc mẫu có mang tính đại diện hay không và việc
lựa chọn các phần tử trong mẫu có phù hợp hay không. Tiếp theo trong việc
kiểm tra dữ liệu là xem xét kỹ lưỡng các bảng câu hỏi đã hoàn thành tìm ra
những sai sót và nguyên nhân dẫn đến sai sót đó.
Sau khi đã đánh giá sơ bộ nguồn thông tin thị trường nhà nghiên cứu sẽ
tiến hành biên tập, hiệu chỉnh dữ liệu. Đầu tiên nhà nghiên cứu sẽ biên tập sơ
bộ hay còn gọi là biên tập trên hiện trường. Việc này được thực hiện bởi các
nhân viên giám sát thực hiện hàng ngày, mục đích của biên tập sơ bộ là hoàn
thiện các ghi chép ban đầu trong bảng hỏi như những trang bỏ trống, các lỗi
chính tả…Tiếp theo đó là công việc biên tập chi tiết. Công việc này được tiến
hành trong phòng kín bởi các nhà nghiên cứu và nhân viên ở văn phòng với
nhiều việc như làm rõ những câu trả lời không chính xác, không nhất quán
hay những câu trả lời mâu thuẫn nhằm loại bỏ các thông tin không cần thiết
chuẩn bị đảm bảo chính xác thông tin cho việc mã hóa dữ liệu sau này.
2.4.2 Mã hóa dữ liệu
Việc mã hóa dữ liệu phải tuân theo các nguyên tắc: các con số và ký
hiệu mã hóa phải đầy đủ toàn diện nghĩa là nó phải được thiết lập cho mọi đối
tượng, sự vật hoặc câu trả lời trong bảng ghi chép ngoài ra các loại mã hóa
phải hoàn toàn riêng biệt và độc lập với nhau. Một trong những yếu tố quan
trọng trong bước này là kỹ thuật mã hóa, thường thì nhà nghiên cứu chia mã
hóa cho hai trường hợp đó là mã hóa câu hỏi đóng và mã hóa câu hỏi mở. Mã
hóa câu hỏi đóng trong các cuộc nghiên cứu thị trường được các nhà nghiên
cứu đánh giá là dễ hơn mã hóa câu hỏi mở bởi vì người nghiên cứu có thể
hoàn toàn gán cho mỗi khả năng trong câu trả lời bằng một mã hiệu. Vấn đề
khó khăn nhất trong bước này là mã hóa câu hỏi mở, người nghiên cứu phải
đưa ra các tiêu chuẩn chung làm sao cho phù hợp với tất cả các câu hỏi và có
thể gán ký hiệu cho các câu trả lời.
2.4.3 Phân tích và giải thich dữ liệu
Sau khi các dữ liệu về thị trường đã được mã hóa xong và đã sẵn sàng
cho việc xử lý thì bước tiếp theo là lựa chọn phương pháp để phân tích và giải
thích các dữ liệu. Ngày nay công nghệ xử lý dữ liệu rất hiện đại, hầu hết các
máy tính tham gia sử dụng trong khâu này. Ưu điểm của việc xử lý mày tính
Luanvan.online

Page 16


www.Luanvan.Online
là cho kết quả chính xác, nhanh chóng và xử lý được các yêu cầu phức tạp.
Tuy nhiên công việc giải thích dữ liệu lại đòi hỏi có sự tác động của con
người. Có thể nói phân tích và giải thích dữ liệu giai đoạn cuối của quá trình
nghiên cứu qua bước này nói chung hoạt động nghiên cứu thị trường xem như
gần hoàn tất vấn đề còn lại là những kết quả này sẽ được tập hợp và đưa cho
nhà quản trị hay khách hàng của cuộc nghiên cứu.
2.5 Trình bày báo cáo kết quả nghiên cứu
Nhà nghiên cứu cố gắng không để ban lãnh đạo chìm ngập trong hàng
đống số liệu và những phương pháp thống kê kỳ lạ, vì như thế họ sẽ để thất
lạc chúng. Nhà nghiên cứu thị trường phải trình bày những kết quả chủ yếu đã
thu được liên quan đến những quyết định marketing quan trọng về vấn đề thị
trường. Yêu cầu đối với một bản báo cáo là phải giải thích rõ ràng cho người
đọc, nghe hiểu được những dữ liệu và kết luận đã được rút ra, chứng minh kết
quả đó là đúng, bản báo cáo phải có nội dung phản ánh được vấn đề về thị
trường mà những khách hàng của nghiên cứu thị trường hay các nhà quản trị
quan tâm. Nội dung quan trọng trong việc thiết kế bản báo cáo là lời văn,
nghệ thuật trình bày, sử dụng các yếu tố phụ họa như hình học, biểu đồ, bảng
biểu một cách hợp lý phản ánh được các mối quan hệ trong thị trường hay là
những vấn đề đang cần được nghiên cứu. Sau khi đã thiết kế được nội dung
và hình thức của một bảng báo cáo nhà nghiên cứu thị trường phải lựa chọn
cho mình các phương tiện nghe nhìn và nghệ thuật trình bày truyền đạt tới
những nhà quản trị hay người đặt hàng nghiên cứu thị trường. Trong kết cấu
của một bảng báo cáo theo kinh nghiệm của các nhà nghiên cứu thị trường
bao gồm: hình thức của một bảng báo cáo (trang bìa, thư chuyển giao, thư uỷ
quyền, mục lục, phần tóm tắt) và nội dung của báo cáo (bao gồm phần giới
thiệu, phần trình bày về phương pháp luận, thiết kế nghiên cứu, thiết kế mẫu,
thu thập dữ liệu và các công cụ ở hiện trường, phân tích, trình bày kết luận và
kiến nghị).
Như vậy nghiên cứu thị trường là một hoạt động có thể do công ty tiến
hành hoặc là do người đặt hàng đề nghị về một công trình nghiên cứu. Ở các
nước phát triển trên thế giới những cuộc nghiên cứu thị trường thường được
tiến hành bởi các công ty chuyên môn về nghiên cứu thị trường. Tuy nhiên ở
Việt Nam thì hoạt động này được xem là mới mẻ và ít có những công trình
nghiên cứu thị trường mang quy mô lớn.
3. Nhận định về thị trường giầy dép Việt Nam
3.1 Hành vi tiêu dùng của người Việt Nam
Hành vi tiêu dùng được hiểu là toàn bộ những hoạt động liên quan trực
tiếp đến quá trình tìm kiếm, thu thập, sở hữu, tiêu dùng và loại bỏ sản phẩm
trong đó bao gồm cả quá trình ra quyết định xảy ra trước trong và sau những
Luanvan.online

Page 17


www.Luanvan.Online
hành động trên. Hầu hết những người tiêu dùng nói chung và người tiêu dùng
Việt Nam nói riêng, các hành động về tiêu dùng của họ chủ yếu bị ảnh hưởng
bởi các yếu tố gồm : môi trường văn hóa, giai tầng xã hội, gia đình, điều kiện
kinh tế, thời gian, động cơ và nhóm người ảnh hưởng. Việt Nam là nước có
nền văn hóa lâu đời chịu sự ảnh hưởng sâu sắc của nền văn hóa trung quốc.
Mặc dù đã qua hơn một thế kỷ nhưng ảnh hưởng của nền phong kiến vẫn còn
tồn tại mạnh mẽ trong nếp sống của người Việt Nam có cả những phong tục
tốt đẹp và cả những hủ tục. Hiện nay tuy không còn những quan niệm nho
giáo nhưng những ảnh hưởng của nho giáo thì vẫn còn tồn tại, chính đặc điểm
này đã tạo nên cho con người Việt Nam có những phong cách, cá tính không
giống các nước phương tây. Phần lớn khi mua sắm chẳng hạn trong gia đình
nếu là việc mua những sản phẩm mang tính chất đại sự như nhà cửa, các
phương tiện đi lại…thì việc quyết định trong nhà sẽ do người chồng đảm
nhiệm, những sản phẩm tiêu dùng thường ngày của gia đình như các đồ dùng
của con cái, mua sắm nội trợ hay việc giữ thu nhập của gia đình sẽ do người
vợ đảm nhận. Đặc điểm này hoàn toàn khác hẳn so với người phương tây đó
là vợ chồng bình đẳng trong các mối quan hệ. Trong hành vi tiêu dùng của cá
nhân một người thành thị sẽ có những mua sắm khác hẳn với người từ các
tỉnh lẻ cho dù họ có cùng thu nhập, thường thì giới trẻ Việt Nam thích mua
sắm vì mục đích là phù hợp với nhóm mà mình hòa nhập, việc thể hiện cái tôi
cá nhân cũng rất mạnh đặc biệt là những người bắt đầu từ nhóm thanh niên
bước sang tuổi trung niên.
Về thị trường giầy dép Việt Nam, hiện nay những hoạt động quảng cáo
về sản phẩm này còn hạn chế, việc mua sản phẩm này của người tiêu dùng
thường phải mất rất nhiều thời gian. Một mặt vì đây là những sản phẩm có giá
tương đối cao, là hàng lâu bền mặt khác việc quyết định mua một sản phẩm
giầy phải thông qua nhiều giai đoạn đó là: tìm kiếm các thông tin về giầy dép
trên thị trường, lượng định khả năng chi trả của họ, hỏi ý kiến và tư vấn từ
phía bạn bè, gia đình và cuối cùng là tìm cửa hàng để mua. Tâm lý người Việt
Nam nói chung, những người tiêu dùng sau khi mua hàng đều có cảm giác
nghi ngờ, không tin tưởng vào bản thân, lý do là vì những thông tin từ bên
ngoài có thể ảnh hưởng đến tâm lý của họ chẳng hạn như những lời đồn đại,
truyền miệng. Tùy vào từng loại sản phẩm mà người tiêu dùng có thể mua
chúng theo nhiều mục đích khác nhau có thể là vì công dụng, chức năng, kết
cấu hay ý nghĩa mang tính chất biểu tượng của sản phẩm. Trong chủng loại
sản phẩm giầy dép các nhãn hiệu khác nhau, giá cả khác nhau đựơc người tiêu
dùng đánh giá khác nhau, việc đánh giá của người tiêu dùng không chỉ ảnh
hưởng bởi những quảng cáo mà còn là những ảnh hưởng mang tính truyền
miệng, đặc biệt đối với người Việt Nam có đặc điểm là khả năng truyền
miệng rất nhanh và hiệu quả của nó cũng rất cao, ảnh hưởng của các yếu tố
Luanvan.online

Page 18


www.Luanvan.Online
truyền miệng có tính chất trực tiếp đến người tiêu dùng.
Các yếu tố về địa vị và giai tầng xã hội cũng ảnh hưởng rất lớn đến
hành vi tiêu dùng của người Việt Nam. Trong xã hội địa vị của các nhóm
được phân theo những nguyên lý căn bản về sự tiêu dùng của họ, yếu tố này
được thể hiện qua một thuật ngữ là lối sống. Giai tầng xã hội được hình thành
trên cơ sở của gia đình hơn là từ các cá nhân, các thành viên trong gia đình có
quan hệ ảnh hưởng qua lại với nhau rất chặt chẽ về thu nhập, nghề nghiệp,
của cải(sự giàu có), về quan niệm giáo dục và các giá trị văn hóa truyền
thống. Đây là những yếu tố ảnh hưởng tới hành vi tiêu dùng của mỗi thành
viên trong gia đình. Có nhiều biến số khác nhau để phân tầng xã hội, chung
quy lại ở Việt Nam các biến số chủ yếu được chia làm 3 nhóm: Kinh tế(nghề
nghiệp, thu nhập, của cải), chính trị(quyền lực, ý thức giai cấp, địa vị của
nghề nghiệp) và sự tương tác(các mối quan hệ với xã hội). Hiện nay giới công
chúng khi mua sản phẩm thường thích tỏ ra mình luôn luôn đúng, sự bùng nổ
cá tính đang là yếu tố nổi cộm mà các nhà marketing đang quan tâm.
3.2 Khách hàng của Công ty da giầy Hà Nội
Quan điểm marketing khẳng định rằng, chìa khóa để đạt tới những mục
tiêu của tổ chức là xác định những nhu cầu cùng mong muốn của các thị
trường mục tiêu và đảm bảo mức độ thỏa mãn mong muốn bằng những
phương thức hữu hiệu và hiệu quả hơn so với đối thủ cạnh tranh. Như vậy
cũng có nghĩa là việc đáp ứng nhu cầu của khách hàng phải có kết quả mà cái
đích cuối cùng là phải sinh lời. Tuy nhiên không có một công ty nào có thể
hoạt động trên mọi thị trường và thỏa mãn được mọi nhu cầu. Nó cũng không
thể hoạt động tốt thậm chí trong một phạm vi thị trường rộng lớn. Các công ty
chỉ có thể đạt được kết quả tốt nhất khi họ xác định một cách thận trọng thị
trường mục tiêu của mình rồi chuẩn bị một chương trình marketing phù hợp.
Ngày nay với sự phát triển mạnh mẽ của ngành dịch vụ, nhu cầu của
con người ngày càng phong phú, đa dạng Công ty da giầy Hà Nội là một công
ty chuyên sản xuất sản phẩm chính là giầy, dép đang đứng trước những thách
thức to lớn. Một trong những nguyên tắc cơ bản của kinh doanh là mọi hoạt
động đều phải mang lại lợi nhuận chính vì vậy việc quan tâm sâu sắc đến
khách hàng là một trong những nhiệm vụ chiến lược của mọi công ty. Thị
trường tiêu thụ của Công ty da giầy Hà Nội chính là mục tiêu của không
những công ty mà còn cả của toàn ngành giầy Việt Nam. Vì vậy Công ty da
giầy Hà Nội phải xác định một cách chính xác thị trường mục tiêu của mình
và có những chiến lược marketing hợp lý. Sự lựa chọn của khách hàng về các
sản phẩm giầy dép ngày càng cao. Họ lựa chọn căn cứ vào nhận thức của
mình về chất lượng, dịch vụ và giá cả. Công ty cần phải nắm được những yếu
tố quyết định giá trị và sự thỏa mãn của khách hàng. Giá trị dành cho khách
hàng là sự khác biệt tổng giá trị của khách hàng và tổng chi phí của họ. Khách
Luanvan.online

Page 19


www.Luanvan.Online
hàng thường chọn những loại giầy hay dép nào đảm bảo tăng tối đa giá trị
dành cho họ. Để tạo được sự thỏa mãn của khách hàng, công ty cần phải quản
lý chuỗi giá trị của mình cũng như toàn bộ hệ thống cung ứng giá trị theo
nguyên tắc lấy khách hàng làm trung tâm. Mục tiêu của Công ty da giầy Hà
Nội không chỉ là giành được khách hàng, mà điều quan trọng hơn là phải giữ
được khách hàng. Nghiên cứu thị trường, tạo lập mối quan hệ với khách hàng
là chìa khóa để giữ khách hàng và đồng thời đòi hỏi phải bảo đảm những lợi
ích về tài chính và xã hội cũng như những ràng buộc về cơ cầu với khách
hàng. Công ty cần phải quyết định đầu tư bao nhiêu cho marketing quan hệ tại
các khúc thị trường khác nhau và đối với từng khách hàng.
Thực tế hiện nay các công ty giầy của Việt Nam đang có một vị trí khá
lớn trên thị trường quốc tế và được coi là một trong mười nước có lượng xuất
khẩu giầy lớn nhất thế giới. Lợi thế này không chỉ đối với ngành giầy Việt
Nam mà còn tác động mạnh tới các hoạt động kinh doanh của Công ty da giầy
Hà Nội. Mặc dù mới chuyển đổi cơ cấu kinh doanh, kinh nghiệm về khách
hàng còn ít nhưng công ty đã mạnh dạn tăng cường đầu tư vào hoạt động kinh
doanh về lĩnh vực giầy dép. Ở Việt Nam xu thế đi giầy ngày càng nhiều, ở
các thành phố hầu hết mọi người đều có nhu cầu đi giầy, nhu cầu này cũng
đang dần phát triển ở các vùng nông thôn đây là một thuận lợi đối với việc
kinh doanh của công ty. Thêm vào đó thu nhập của người dân ngày càng cao,
cách đây ít năm người dân coi giầy là một trong những mặt hàng xa xỉ nhưng
trong những năm gần đây giầy gần như được coi là sản phẩm thiết yếu của
mọi người. Trong tương lai Công ty da giầy Hà Nội cần có biện pháp hợp lý
để giữ những khách hàng hiện có của mình đồng thời không ngừng tăng
cường mở rộng quy mô kinh doanh ở thị trường trong nước hoàn thiện hơn
công tác nghiên cứu thị trường nhằm thỏa mãn tốt hơn nhu cầu ngày càng cao
của các khách hàng.
II. CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN MỘT CUỘC NGHIÊN CỨU THỊ TRƯỜNG

1. Các yếu tố thuộc môi trường vĩ mô
1.1 Môi trường nhân khẩu
Lực lượng đầu tiên mà một cuộc nghiên cưu marketing cần theo dõi đó
là môi trường nhân khẩu, bởi vì con người là yếu tố cơ bản tạo nên thị trường.
Những người làm công tác nghiên cứu thị trường luôn quan tâm sâu sắc đến
quy mô và tỷ lệ tăng dân số ở các thành phố, khu vực và các quốc gia khác. sự
phân bố tuổi tác, cơ cấu dân tộc, trình độ học vấn, mô hình hộ gia đình, cũng
như các đặc điểm và phong trào của khu vực có ảnh hưởng trực tiếp đến một
cuộc nghiên cứu thị trường. Một trong những công việc của nghiên cứu thị
trường đó là xác định những đặc điểm và xu hướng chủ yếu về nhân khẩu và
minh họa những hàm ý của chúng đối với việc lập kế hoạch marketing. Sự
bùng nổ dân số là một mối quan tâm lớn đối với các Chính phủ cũng như các
Luanvan.online

Page 20


www.Luanvan.Online
doanh nghiệp bởi lẽ dân số càng đông nhu cầu tiêu dùng và lượng tiêu dùng
ngày càng lớn, sự biến đổi trong cơ cấu tuổi có ảnh hưởng lớn đến nhu cầu,
mỗi một lứa tuổi sẽ có nhu cầu về sản phẩm và dịch vụ khác nhau. Vấn đề là
người nghiên cứu sẽ lựa chọn người tiêu dùng của mình như thế nào để vừa
đảm bảo được về số lượng hay quy mô của thị trường đồng thời vừa đảm bảo
được khả năng sinh lời khách hàng. Các kiểu hộ gia đình và nhóm trình độ
học vấn cũng là một trong những điểm chú ý của một cuộc nghiên cứu thị
trường. Mỗi một trình độ học vấn hay một kiểu gia đình có quan điểm khác
nhau về một loại sản phẩm, có mức độ trung thành và hành vi mua sắm khác
nhau. Các doanh nghiệp khi tiến hành hoạt động nghiên cứu thị trường nên có
những tham khảo nhất định về các tài liệu của các ngành thống kê về nhân
khẩu học.
1.2 Môi trường kinh tế
Nghiên cứu thị trường cần nghiên cứu sức mua của công chúng. Sức
mua hiện có của một nền kinh tế phụ thuộc vào thu nhập hiện có, giá cả, tiền
tiết kiệm, nợ nần và khả năng có thể vay tiền. Những người làm công tác
nghiên cứu thị trường phải theo dõi chặt chẽ những xu hướng chủ yếu trong
thu nhập và các kiểu chi tiêu của người tiêu dùng. Khi xem xét về khả năng
mua sản phẩm của mình thì hoạt động nghiên cứu đầu tiên của công ty là xem
xét phân phối thu nhập. Người nghiêu cứu thị trường thường phân theo năm
kiểu thu nhập: thu nhập rất thấp, thu nhập thấp, thu nhập trung bình, thu nhập
cao và thu nhập rất cao. Thu nhập tính bình quân theo đầu người là một chỉ
tiêu quan trọng cho việc lập kế hoạch chiến lược sản phẩm và giá cả. Việc chi
tiêu của người tiêu dùng chịu ảnh hưởng của việc tiết kiệm, nợ nần và khả
năng vay tiền. Những người nghiên cứu thị trường phải theo dõi kỹ lưỡng mọi
biến động lớn trong thu nhập, giá sinh hoạt, lãi suất, các kiểu tiết kiệm và vay
tiền bởi vì chúng có ảnh hưởng lớn, đặc biệt giầy dép là một trong những sản
phẩm có mức độ nhạy cảm tương đối cao đối với thu nhập và giá.
1.3 Môi trường chính trị
Những diễn biến trong môi trường chính trị có ảnh hưởng lớn đến
những quyết định marketing nói chung và hoạt động nghiên cứu thị trường
nói riêng. Môi trường này bao gồm luật pháp, các cơ quan Nhà nước và
những nhóm gây sức ép có ảnh hưởng và hạn chế đến các tổ chức và cá nhân
khác trong xã hội. Những đạo luật về bảo vệ quyền lợi của người tiêu dùng về
bí mật và tín ngưỡng của người dân sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động
nghiên cứu thị trường. Một trong những yếu tố cần được thực hiện đó là phải
giữ bí mật về nhân thân của người tiêu dùng trong quá trình nghiên cứu. Ở
một số nước hoạt động nghiên cứu thị trường bị cấm đối với các trẻ em.
Nhiều nơi còn bắt buộc chi phí cho một cuộc nghiên cứu thị trường không
được vượt quá một tỷ lệ phần trăm nhất định trong tổng doanh thu của công
Luanvan.online

Page 21


www.Luanvan.Online
ty. Các hoạt động chính trị tạo ra môi trường đầu tư đối với các doanh nghiệp
kinh doanh, vấn đề thực chất mà pháp luật quan tâm nêu lên đầu tiên là những
chi phí thực hiện không được vượt quá những lợi ích. Vì vậy nhiệm vụ của
những người làm công tác nghiên cứu thị trường là phải nắm vững những đạo
luật về bảo vệ cạnh tranh và lợi ích của người tiêu dùng.
1.4 Môi trường văn hóa
Xã hội mà con người lớn lên trong đó đã định hình niềm tin cơ bản, giá
trị và các chuẩn mực của họ. Con người hấp thụ hầu như một cách không có ý
thức, một thế giới quan xác định mối quan hệ của họ với chính bản thân mình,
với người khác, với tự nhiên và với vũ trụ. Mỗi nền văn hóa đều có những giá
trị văn hóa cốt lõi rất bền vững, những giá trị văn hóa thứ yếu biến đổi theo
thời gian và bao gồm nhiều nhánh văn hóa. Nghiên cứu thị trường là hoạt
động nhằm vào người tiêu dùng để phát hiện ra những tác động của nền văn
hóa lên hành vi của người tiêu dùng. Việc tìm hiểu văn hóa của một quốc gia,
của một địa phương là công việc không những của những nhà hoạt động thị
trường mà còn của các nhà marketing.
2. Các yếu tố thuộc môi trường vi mô
2.1 Khách hàng
Đối tượng và mục đích nghiên cứu của một cuộc nghiên cứu thị trường
chính là khách hàng, việc nghiên cứu thị trường cũng nhằm đạt được kết quả
cuối cùng là sự thỏa mãn của khách hàng. Bởi vì khách hàng tạo nên thị
trường, quy mô khách hàng tạo nên quy mô thị trường. Vì vậy doanh nghiệp
phải thường xuyên theo dõi khách hàng và tiên liệu những biến đổi về nhu
cầu của họ. Để việc nắm và theo dõi thông tin về khách hàng, doanh nghiệp
thường tập trung vào năm loại khách hàng tương ứng với năm thị trường sau:
Thị trường người tiêu dùng bao gồm các cá nhân và hộ gia đình mua hàng hóa
và dịch vụ nhằm mục đích tiêu dùng cá nhân. khách hàng này cũng là đối
tượng nghiên cứu chính của các hoạt động nghiên cứu thị trường. Đây là
những người cấu tạo nên bộ phận chính thức trong cơ cấu thị trường tiêu thụ
có số lượng lớn nhất và là lực lượng tiêu thụ chính đối với những sản phẩm
tiêu dùng. Thị trường thứ hai đó chính là các tổ chức và các doanh nghiệp
mua hàng hóa dịch vụ để gia công chế biến thêm sử dụng vào quá trình sản
xuất khác đó chính là những khách hàng mua phần lớn các sản phẩm công
nghiệp. đặc điểm của khách hàng này là có số lượng ít song khối lượng sản
phẩm mà họ mua thì rất lớn những khách hàng này là đối tượng nghiên cứu
của các nhà hoạt động marketing công nghiệp. Thị trường thứ ba là thị trường
các trung gian marketing hay chính là các nhà bán buôn, bán lẻ. Khách hàng
này là các tổ chức và cá nhân mua hàng hóa và dịch vụ của doanh nghiệp và
bán lại cho các tổ chức, các nhân khác nhằm mục đích kiếm lời. Khách hàng
này là một trong những thành viên cấu tạo nên kênh phân phối. Thường thì
Luanvan.online

Page 22


www.Luanvan.Online
các doanh nghiệp khi tổ chức hoạt động nghiên cứu thị trường phải thông qua
các trung gian để tổ chức, bố trí địa điểm thực hiện nghiên cứu hay thu thập
thông tin của thị trường. Khách hàng thứ tư có thể kể đến đó là các cơ quan
và tổ chức của chính phủ, khách hàng này mua hàng hóa và dịch vụ cho mục
đích sử dụng trong lĩnh vực quản lý và hoạt động công cộng một trong những
hoạt động marketing quan trọng nhất đối với khách hàng này là marketing
quan hệ. Hoạt động nghiên cứu thị trường cũng cần marketing quan hệ nhằm
mục đích tiếp cận nguồn thông tin về pháp luật, quản lý, và các tài liệu chứa
đựng những thông tin quan trọng liên quan đến công việc nghiên cứu. Khách
hàng cuối cùng trong phân loại khách hàng đó là khách hàng nước ngoài hày
khách hàng quốc tế bao gồm người tiêu dùng, người sản xuất, người mua
trung gian và Chính phủ của các quốc gia khác. Công tác nghiên cứu thị
trường đối với thị trường nước ngoài là một công việc cực kỳ khó khăn về
mọi mặt. Hoạt động nghiên cứu này khi được tiến hành ở nước ngoài cần thiết
phải có sự cộng tác với các cơ quan chức năng của nước ngoài hay là những
khách hàng hiện có trên thị trường này.
2.2 Đối thủ cạnh tranh.
Có nhiều cấp độ hay phân loại cạnh tranh mỗi một đối thủ cạnh tranh
công ty sẽ có một chiến lược khác nhau để thích ứng. Hoạt động nghiên cứu
thị trường khi xem xét một vấn đề cần liên hệ với nhiều vấn đề khác có liên
quan trong đó đối thủ cạnh tranh là một mục tiêu lớn của việc nghiên cứu.
Khi nghiên cứu thị trường mục đích là nhằm nhận biết được nhu cầu và thỏa
mãn nhu cầu đó tốt hơn song việc thỏa mãn nhu cầu của công ty có nhiều cấp
độ khác nhau, cơ sở của mức độ thỏa mãn này chính là việc dựa vào khả năng
thỏa mãn nhu cầu của đối thủ cạnh tranh. Một cuộc nghiên cứu thị trường
thành công là một cuộc nghiên cứu mà sau đó những chiến lược marketing
của công ty làm cho khách hàng thỏa mãn tốt hơn so với đối thủ cạnh tranh.
Một công ty sẽ không đạt được mục đích khi dịch vụ kèm theo sản phẩm của
họ kém hơn đối thủ cạnh tranh. Ngoài ra nghiên cứu thị trường cũng nghiên
cứu về những điểm mạnh của đối thủ cạnh tranh thông qua những thông tin
đánh giá, nhận xét của thị trường. Việc nhận biết được điểm mạnh, điểm yếu
của đối thủ cạnh tranh sẽ góp phần vào chiến thắng cho doanh nghiệp trên
thương trường.
2.3 Công chúng trực tiếp
Công chúng trực tiếp là bất kỳ một nhóm, một tổ chức nào đó có mối
quan tâm thực sự hoặc sẽ quan tâm hay ảnh hưởng đến khả năng đạt được các
mục tiêu của doanh nghiệp. Mọi công ty đều hoạt động trong một môi trường
marketing bị vây bọc hay chịu tác động của hàng loạt tổ chức công chúng.
Hoạt động nghiên cứu thị trường sẽ do công chúng quyết định, họ có thể ủng
hộ hay chống lại các quyết định marketing của doanh nghiệp từ đó có thể gầy
Luanvan.online

Page 23


www.Luanvan.Online
thuận lợi hay khó khăn cho doanh nghiệp. Để thành công doanh nghiệp phải
phân loại và thiết lập mối quan hệ với công chúng đúng mức với từng nhóm
và từng tổ chức. Hoạt động nghiên cứu thị trường phải có sự lựa chọn công
chúng chính xác và xem xét những đánh giá, nhận xét của họ về hình ảnh của
công ty.
3. Các yếu tố thuộc marketing - mix
Hoạt động nghiên cứu thị trường cần được sự phối hợp chặt chẽ đối với
các hoạt động marketing các quan hệ chủ yếu ở đây được thiết lập chính là
mục tiêu chung của một doanh nghiệp. Phạm vi nghiên cứu rộng hơn trong
lĩnh vực marketing được biết tới đó chính là hoạt động nghiên cứu marketing.
Hoạt động này bao hàm cả hoạt động nghiên cứu thị trường và những nghiên
cứu khác như nghiên cứu về vấn đề sản phẩm, phân phối, giá cả hay quảng
cáo. Nghiên cứu thị trường cần phải thực hiện trong khuôn khổ những chiến
lược marketing đã hoạch định trong dài hạn. Một hoạt động nghiên cứu thị
trường sẽ không được chấp nhận khi mọi công việc kinh doanh của công ty
đang tiến hành trôi chảy hoặc là chiến lược marketing không cho phép tiến
hành hoạt động này. Một điều đáng nói ở đây chính là không phải mọi hoạt
động nghiên cứu thị trường đều mang lại kết quả tích cực chẳng hạn vì lợi ích
của mình người tiêu dùng luôn đặt ra cho doanh nghiệp những chỉ tiêu bất lợi
như chất lượng sản phẩm phải tốt song giá cả lại thấp hơn đối thủ cạnh tranh
đây là một bài toán khó khăn đối với mọi doanh nghiệp kinh doanh trong mọi
thời đại. Việc nghiên cứu thị trường để thỏa mãn người tiêu dùng được kết
hợp hài hòa với chiến lược sản phẩm, chiến lược giá cả, chiến lược phân phối
và xúc tiến hỗn hợp. Một công ty có thể thực hiện công việc nghiên cứu thị
trường khi bắt đầu bước vào hoạt động kinh doanh hoặc cũng có thể tiến hành
để thăm dò những biến động của thị trường để tìm ra những sự thay đổi trong
cơ cấu nhu cầu hay nhận thức mới của khách hàng về sản phẩm từ đó tìm ra
giải pháp và chiến lược hợp lý của hoạt động marketing và vạch ra cụ thể cho
từng yếu tố trong marketing - mix để đáp ứng nhu cầu thị trường và đạt được
các mục tiêu trong kinh doanh.
4. Các yếu tố thuộc về doanh nghiệp
4.1 Nguồn kinh phí
Hoạt động kinh doanh được coi là thành công khi nó mang lại cho công
ty những thành quả to lớn trong đó đặc biệt là lợi nhuận. Chắc chắn một công
ty sẽ không bao giờ kinh doanh khi biết lĩnh vực hay công việc kinh doanh
của họ không mang lại hiệu quả. Hoạt động nghiên cứu thị trường cũng vậy
một cuộc nghiên cứu thị trường sẽ được xem là hiệu quả khi những lợi ích mà
nó mang lại phải bù đắp được chi phí cho hoạt động nghiên cứu và tạo ra lợi
nhuận cho doanh nghiệp. Chi phí cho hoạt động nghiên cứu thị trường là một
vấn đề lớn đặt ra cho ban quản trị, trong quy trình nghiên cứu thị trường việc
Luanvan.online

Page 24


www.Luanvan.Online
xác định chi phí được đặt ra trong gia đoạn thiết kế dự án nghiên cứu chính
thức. Chi phí cho hoạt động này bao gồm chi phí cho việc thuê đặt hàng cho
công ty nghiên cứu thị trường nếu là đi thuê ngoài hoặc là chi phí cho nhân
viên, nhà nghiên cứu thị trường và các khoản khác về quà tặng cho khách
hàng…nếu là công ty tự tiến hành nghiên cứu. Nghiên cứu thị trường sẽ
không được tiến hành khi chi phí trang trải cho công việc này vượt ra ngoài
định mức chi phí của công ty hoặc có thể ảnh hưởng đến khả năng tài chính
phục vụ cho việc kinh doanh của công ty. Tuy nhiên cũng phải xác định rằng
chi phí cho một cuộc nghiên cứu thị trường thường rất lớn hầu hết những
công ty tiến hành hoạt động nghiên cứu thị trường đều là những công ty có
khả năng tài chính mạnh mẽ và đó là những công ty lớn trên mọi thương
trường. Ở Việt Nam một phần do năng lực marketing còn kém phần khác do
chi phí cho một cuộc nghiên cứu thị trường rất lớn. Vì vậy thường thấy nổi
bật ở các doanh nghiệp Việt Nam là hoạt động nghiên cứu thị trường rất ít khi
diễn ra mà chủ yếu là các công ty nước ngoài hoặc các doanh nghiệp liên
doanh một trong những lý do dẫn tới điều này là vì khả năng tài chính của các
doanh nghiệp Việt Nam còn thấp.
4.2 Trình độ chuyên môn của đội ngũ nghiên cứu thị trường
Để tiến hành hoạt động nghiên cứu thị trường điều đầu tiên đòi hỏi là
nhà quản trị cần có nghiệp vụ chuyên môn để có thể hiểu được mọi vấn đề
của cuộc nghiên cứu mặt khác quan trọng hơn đó là trình độ chuyên môn của
đội ngũ nghiên cứu thị trường. Công việc nghiên cứu này không thể được tiến
hành bởi phòng tổ chức hay phòng kế toán cũng như các phòng nhân sự khác.
hoạt động này phải được nghiên cứu trực tiếp của phòng marketing. Mỗi
phòng ban đều có một nhiệm vụ chuyên môn riêng, vì vậy công tác nghiên
cứu phải được tiến hành theo đúng thủ tục. Tuy nhiên điều quan tâm ở đây
chính là trình độ chuyên môn của đội ngũ nghiên cứu. Một sinh viên
marketing cũng có thể thiết kế được những bảng câu hỏi và cũng có thể tiến
hành công việc phỏng vấn với những khách hàng hay công chúng song vấn đề
đặt ra ở đây chính là chất lượng của sản phẩm được thiết kế cho việc nghiên
cứu. Trình độ chuyên môn ở đây được nói đến không những là chuyên ngành
được đào tạo hay bằng cấp mà còn là kinh nghiệm, sự sáng tạo, nhạy bén và
khả năng phán đoán của người nghiên cứu. Một cuộc nghiên cứu thị trường sẽ
thành công khi có đội ngũ nghiên cứu lành nghề, năng động, nhiệt tình, sáng
tạo và trung thực. Vấn đề chuyên môn là yếu tố có tác động trực tiếp đến sự
thành công hay thất bại của công việc nghiên cứu thị trường.
4.3 Hiệu quả của một cuộc nghiên cứu thị trường
Bất kỳ một hoạt động nào cũng phải mang lại hiệu quả. Hiệu qủa của
một cuộc nghiên cứu thị trường như đã nói chính là những lợi ích mà nó
mang lại cho doanh nghiệp trong dài hạn cũng như ngắn hạn. Nhà quản trị sẽ
Luanvan.online

Page 25


Tài liệu bạn tìm kiếm đã sẵn sàng tải về

Tải bản đầy đủ ngay

×