Tải bản đầy đủ

THỰC TRẠNG VÀ GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ SỬ DỤNG VỐN LƯU ĐỘNG TẠI CÔNG TY TNHH HÓA VẬT LIỆU VÀ ỨNG DỤNG CÔNG NGHỆ MỚI

B ăGIÁOăD Că ÀOăT O
TR
NGă IăH CăTH NGăLONG
---o0o---

KHịAăLU NăT TăNGHI P

TÀI:

TH CăTR NGăVÀăGI IăPHÁPăNỂNGăCAOă
HI UăQU ăS ăD NGăV NăL Uă
NGăT Iă
CỌNGăTY TNHH HịAăV TăLI UăVÀă
NGăD NGăCỌNGăNGH ăM I

Giáo viênăh ngăd n
Sinhăviênăth căhi n
Mƣăsinhăviên
ChuyênăngƠnh

: Th.s Nguy năTh ăVơnăNga

: ngăV ăMinh
: A16943
:TƠiăchính

HÀăN Iăậ 2014


L IăC Mă N
Tr c tiên, em xin chân thành bày t lòng bi t n v i toàn th Quý Th y Cô
trong Khoa Qu n lý tr ng i h c Th ng Long, nh ng ng i đã h t lòng truy n đ t
nh ng ki n th c và kinh nghi m quý báu cho em trong su t th i gian h c t p t i
tr ng, đ c bi t là s h ng d n t n tình c a Cô Nguy n Th Vân Nga đã giúp em
hoàn thành khóa lu n t t nghi p này.
Em c ng xin chân thành c m n Ban lãnh đ o Công ty TNHH Hoá v t li u và
ng d ng công ngh m i đã t o đi u ki n cho em đ c th c t p, nghiên c u t i Quý
Công ty. Em xin c m n các cô chú, anh ch thu c phòng K toán c ng nh t i các b
ph n khác t i Công ty, dù công vi c b n r n nh ng đã nhi t tình cung c p cho em s
li u và gi i thích v ng m c gi a lý thuy t và th c t v các quy trình ho t đ ng c a
Công ty trong su t th i gian th c t l y s li u t i Công ty.
Do n ng l c và kinh nghi m có h n nên bài khóa lu n c a em còn nhi u h n ch ,
em mong các th y cô góp ý đ bài vi t có th hoàn ch nh h n
Hà N i, ngày tháng n m 2014
Sinh viên th c hi n

ng V Minh

Thang Long University Library


L IăCAMă OAN
Tôi xin cam đoan Khóa lu n t t nghi p này là do t b n thân th c hi n có s h
tr t giáo viên h

ng d n và không sao chép các công trình nghiên c u c a ng

i

khác.Các d li u thông tin th c p s d ng trong Khóa lu n là có ngu n g c và đ

c


trích d n rõ ràng.
Tôi xin ch u hoàn toàn trách nhi m v l i cam đoan này!
Sinh viên

ng V Minh


M CL C
PH Nă 1.ă NH NGă V Nă
ă Lụă LU Nă C ă B Nă V ă V Nă L Uă
NGă VÀă
HI UăQU ăS ăD NGăV NăL Uă
NGăTRONGăDOANHăNGHI P .................1
1.1.ăV năl uăđ ngătrongădoanhănghi p ........................................................................1
1.1.1. Khái ni m v v n l u đ ng trong ếoanh nghi p .................................................1
1.1.2. Vai trò c a v n l u đ ng trong ếoanh nghi p ....................................................2
1.1.3. Phân lo i v n l u đ ng trong ếoanh nghi p ...................................................... 2
1.1.4. Các nhân t

nh h

ng đ n v n l u đ ng trong ếoanh nghi p........................ 5

1.2.ăHi uăqu ăs ăd ngăv năl uăđ ngătrongădoanhănghi p .........................................7
1.2.1. Khái ni m hi u qu s ế ng v n l u đ ng ......................................................... 7
1.2.2. Các ch tiêu đánh giá hi u qu s ế ng v n l u đ ng trong ếoanh nghi p .....9
1.3.ăCácăbi năphápănh mănơngăcao hi uăqu ăs ăd ngăv năl uăđ ngătrongădoanhă
nghi p ............................................................................................................................ 13
1.3.1. S c n thi t ph i nâng cao hi u qu s ế ng v n l u đ ng t i ếoanh nghi p.
.......................................................................................................................................13
1.3.2. Các nhân t nh h ng t i vi c nâng cao hi u qu s ế ng v n l u đ ng
trong ếoanh nghi p ......................................................................................................14
1.3.3. Các bi n pháp nâng cao hi u qu s ế ng v n l u đ ng t i ếoanh nghi p ...16
PH Nă2.ăTH CăTR NGăHI UăQU ăS ăD NGăV NăL Uă
NGăT IăCỌNGă
TYăTNHHăHịAăV TăLI UăVÀă NGăD NGăCỌNGăNGH ăM I ..................... 19
2.1.ăGi iăthi uăchungăv ăCôngătyăTNHHăHoáăv tăli uăvƠă ngăd ngăcôngăngh ăm i
.......................................................................................................................................19
2.1.1. S l

c v Công ty TNHH Hoá v t li u và ng ế ng công ngh m i.............19

2.1.2. L ch s hình thành và phát tri n .......................................................................19
2.1.3. S đ b máy t ch c.......................................................................................... 20
2.1.4. Ch c n ng, nhiêm v c a t ng b ph n ........................................................... 20
2.1.5. Ngành ngh s n xu t kinh ếoanh .....................................................................21
2.1.6. Quy trình s n xu t kinh ếoanh ..........................................................................22
2.1.7. Tình hình lao đ ng c a Công ty TNHH Hoá v t li u và ng ế ng công ngh
m i .................................................................................................................................23

Thang Long University Library


2.2.ăTìnhăhìnhăho tăđ ngăs năxu tăkinhădoanh c aăCôngătyăTNHHăHoáăv tăli uăă
vƠă ngăd ngăcôngăngh ăm iăgiaiăđo nă2010-2012 ..................................................... 25
2.2.1. K t qu ho t đ ng s n xu t kinh ếoanh c a Công ty giai đo n 2010-2012 ....25
2.2.2. B ng cân đ i k toán c a Công ty TNHH Hoá v t li u và ng ế ng công
ngh m i n m 2010-2012 ............................................................................................. 29
2.3.ăCácăch ătiêuăđánhăgiáăhi uăqu ăs ăd ngăv năl uăđ ngăt iăCôngătyăHoáăv tăli uăă
vƠă ngăd ngăcôngăngh ăm i ........................................................................................ 35
2.3.1. C c u tài s n và ngu n v n c a Công ty TNHH Hoá v t li u và ng ế ng
công ngh m i...............................................................................................................35
2.3.2. Các ch s đánh giá qu n lý tài s n ...................................................................36
2.3.3. Các ch s đánh giá kh n ng thanh toán......................................................... 38
2.3.4. Các ch tiêu v hi u qu sinh l i ........................................................................39
2.4.ă ánhăgiáăchungăv ătìnhăhìnhăs ăd ngăv năl uăđ ngăt iăCôngătyăTNHHăHoáă
v tăli uăăvƠă ngăd ngăcôngăngh ăm i .........................................................................42
2.4.1. Nh ng k t qu đ t đ

c ..................................................................................... 42

2.4.2. Nh ng t n t i và nguyên nhân. .........................................................................43
2.5.ăThu năl iăvƠăkhóăkh năc aăCôngătyăTNHHăHoáăv tăli uăăvƠă ngăd ngăcôngă
ngh ăm i ....................................................................................................................... 44
2.5.1. Thu n l i trong quá trình ho t đ ng kinh ếoanh c a Công ty giai đo n hi n
nay .................................................................................................................................44
2.5.2. Khó kh n .............................................................................................................45
PH Nă3.ăM TăS ăGI IăPHÁPăNỂNGăCAOăHI UăQU ăS ăD NGăV N L Uă
NGăT IăCỌNGăTYăTNHHăHịAăV TăLI UăVÀă NGăD NGăCỌNGăNGH ă
M I ............................................................................................................................... 47
3.1.ăMôiătr
3.2.ă

nhăh

ngăkinhădoanh ....................................................................................... 47
ngăphátătri năc aăCôngătyăTNHHăHoáăv tăli uăăvƠă ngăd ngăcôngă

ngh ăm i ....................................................................................................................... 49
3.3.ăM tăs ăgi iăphápănh mănơngăcaoăhi uăqu s ăd ngăv năl uăđ ngăt iăCôngătyă
TNHHăHoáăv tăli uăăvƠă ngăd ngăcôngăngh ăm i .................................................... 50
3.3.1. Ch đ ng trong công tác huy đ ng và s ế ng v n l u đ ng. ........................ 50
3.3.2. T ch c và qu n lý quá trình s n xu t kinh ếoanh. .........................................53
3.3.3. T ch c t t công tác tiêu th , thanh toán ti n hàng và thu h i công n . .......55


3.3.4. T ch c t t công tác h ch toán k toán và phân tích kinh t . .......................... 56
3.3.5. Chú tr ng phát huy nhân t con ng

i, đào t o b i ế

ng cán b . ................57

3.3.6. Hoàn thi n các chính sách c a Công ty TNHH Hóa v t li u và ng ế ng
công ngh m i...............................................................................................................58
3.4.ăM tăs ăki năngh ăv iăc păqu nălỦ ........................................................................59
K TăLU N ..................................................................................................................61
TÀIăLI UăTHAMăKH O........................................................................................... 62
PH ăL C ..................................................................................................................... 63

Thang Long University Library


DANHăM CăB NGăBI U
S đ 2.1:C c u t ch c c a Công ty TNHH Hoá v t li u và ng d ng công ngh m i
.......................................................................................................................................20
S đ 2.1: Quy trình s n xu t kinh doanh chung trong Công ty TNHH Hoá v t li u và
ng d ng công ngh m i ............................................................................................... 22
B ng 2.1: C c u lao đ ng c a Công ty trong n m 2011 - 2012 ..................................23
B ng 2.3:B ng cân đ i k toán ngày 31-12 c a Công ty TNHH Hoá v t li u và ng
d ng công ngh m i n m 2010-2012 ............................................................................29
B ng 2.4: B ng t tr ng tài s n, ngu n v n c a Công ty giai đo n 2010-2012............35
B ng 2.5: B ng đánh giá các ch s v các kho n ph i thu ...........................................36
B ng 2.6: B ng đánh giá các ch s v các kho n ph i thu ...........................................37
B ng 2.7: B ng đánh giá v kh n ng thanh toán ......................................................... 38
Bi u đ 2.1: Các ch tiêu đánh giá kh n ng thanh toán trong giai đo n 2010-2012....38
B ng 2.8: B ng đánh giá v t su t sinh l i ..................................................................40
Bi u đ 2.2: Các ch tiêu đánh giá t su t sinh l i giai đo n 2010-2012 ...................... 40


L IăM ă

U

Hi n nay, n n kinh t th gi i c ng nh n n kinh t trong n c v n đang trong
quá trình h i ph c sau khi tr i qua đ t kh ng ho ng kinh t tr m tr ng. ây là th i
đi m khó kh n cho t t c các doanh nghi p, nh t là nh ng doanh nghi p v a và nh
khi các doanh nghi p này ph i r t v t v m i có th duy trì l i nhu n và m r ng s n
xu t kinh doanh, th m chí là duy trì ho t đ ng vì ngu n v n kinh doanh b nh h ng
r t nhi u do kh ng ho ng. N n kinh t n c ta là nên kinh t th tr ng đ nh h ng xã
h i ch ngh a và còn đang trong quá trình hoàn thi n nên có r t nhi u khác bi t so v i
các n n kinh t khác. Th c hi n s n xu t kinh doanh trong c ch th tr ng, v n c a
doanh nghi p là m t trong nh ng y u t quan trong giúp doanh nghi p đ kh n ng
canh tranh và th c đ y phát tri n. Công tác qu n lý s d ng hi u qu ngu n v n bao
g m nhi u khâu, nhi u ph n hành khác nhau nh ng gi a chúng có m i quan h g n bó
t o thành m t h th ng qu n lý hi u qu .
Trong s đó, nâng cao hi u qu s d ng ngu n v n l u đ ng là m t m t xích
quan tr ng không th thi u đ c. B i nó ph n ánh tình hình bi n đ ng c a thành
ph m, quá trình tiêu th và xác đ nh k t qu cu i cùng c a ho t đ ng s n xu t kinh
doanh. Công ty TNHH Hóa v t li u và ng d ng công ngh m i có l nh v c kinh
doanh r t đa d ng. Hi n nay có r t nhi u Công ty kinh doanh nh ng d ch v và hàng
hóa cùng ch ng lo i nên Công ty TNHH Hóa v t li u và ng d ng công ngh m i g p
ph i s c nh tranh r t l n.
Xu t phát t th c tr ng c a n n kinh t và nh ng t n đ ng trong doanh nghi p
mà em nh n th y trong quá trình th c t p, em quy t đ nh l a ch n đ tài “Th c tr ng
và gi i pháp nâng cao hi u qu s ế ng v n l u đ ng t i Công ty TNHH Hóa v t
li u và ng ế ng công ngh m i” làm khóa lu n t t ngi p c a mình
1. Tìnhăhìnhănghiênăc u:
Cho đ n nay, đã có nhi u bài vi t và nghiên c u v v n đ s d ng v n l u đ ng:
Bài vi t : Nâng cao hi u qu qu n lý v n l u đ ng t i các doanh nghi p. Tác gi :
TS.Nguy n Th Thu, Hoàng H i H nh – i h c kinh t và qu n tr kinh doanh Thái
Nguyên, 2012
Bài vi t: Nâng cao hi u qu s d ng v n l u đ ng. Tác gi : Tr n T t i, 2009
Tuy nhiên m i công ty ho t đ ng trong m t l nh v c khác nhau l i có cách s
d ng v n l u đ ng khác nhau.Vì v y t nghiên c u đ i t ng c th là lo i hình Công
ty TNHH Hóa v t li u và ng d ng công ngh m i đ có cái nhìn t ng quát v các
Công ty ho t đ ng theo l nh v c trên.

Thang Long University Library


2. M căđíchănghiênăc u:
- Nghiên c u v nh ng c s lý thuy t c b n v v n l u đ ng trong doanh
nghi p.
- ánh giá th c tr ng ngu n v n l u đ ng t i Công ty TNHH hoá v t li u và ng
d ng công ngh m i trong giai đo n t n m 2010 đ n 2012.
- Nêu ra nh ng thành t u và h n ch v v n đ s d ng ngu n v n l u đ ng t i
Công ty TNHH Hoá v t li u và ng d ng công ngh m i
xu t m t s gi i pháp nh m nâng cao hi u qu s d ng ngu n v n l u đ ng
t i Công ty TNHH Hoá v t li u và ng d ng công ngh m i
3.
-

iăt ng vƠăph măvi nghiênăc u:
i t ng: ngu n v n l u đ ng t i Công ty TNHH Hoá v t li u và ng d ng

công ngh m i.
- Ph m vi: Ngu n v n l u đ ng t i Công ty TNHH Hoá v t li u và ng d ng
công ngh m i t n m 2010 đ n n m 2012
4. Ph ngăphápănghiênăc u:
-Thu th p thông tin qua vi c l y s li u b n cân đ i k toán, báo cáo k t qu ho t
đ ng s n xu t kinh doanh, các s chi ti t, các h p đ ng. . . và đ c đi m ho t đ ng t i
Công ty.
-Th ng kê-Phân tích – tính toán-So sánh
5. K tăc uăc aăkhoáălu năt tănghi p:
Ngoài l i m đ u, khóa lu n t t nghi p đ

c chia thành ba ph n

Ph nă1:ăNh ngăv năđ ălỦălu năc ăb năv ăv năl uăđ ngăvƠăhi uăqu ăs ăd ngă
v năl uăđ ngăt iădoanhănghi p
Ph nă2:ăTh cătr ngăhi uăqu ăs ăd ngăv năl uăđ ngăt iăCôngăty TNHHăhoáă
v tăli uăvƠ ngăd ngăcôngăngh ăm i
Ph nă3:ăM tăs ăgi iăphápănơngăcaoăhi uăqu ăs ăd ngăv năl uăđ ngăt iăCôngă
ty TNHHăhoáă v tăli uăvƠ ngăd ngăcôngăngh ăm i.


PH Nă1.ăNH NGăV Nă ăLụăLU NăC ăB NăV ăV NăL Uă
NGăVÀă
HI UăQU ăS ăD NGăV NăL Uă
NGăTRONGăDOANHăNGHI P
1.1. V năl u đ ng trong doanh nghi p
1.1.1. Khái ni m v v n l u đ ng trong doanh nghi p
V n l u đ ng là giá tr nh ng tài s n l u đ ng mà doanh nghi p đã đ u t vào
quá trình s n xu t kinh doanh, đó là s v n b ng ti n ng ra đ mua s m các tài s n
l u đ ng s n xu t và các tài s n l u đ ng l u thông nh m đ m b o cho quá trình tái
s n xu t c a doanh nghi p đ c th c hi n th ng xuyên, liên t c.
ti n hành ho t đ ng s n xu t kinh doanh ngoài các t li u lao đ ng các doanh
nghi p còn có các đ i t ng lao đ ng. Khác v i các t li u lao đ ng, các đ i t ng lao
đ ng (nh nguyên, nhiên, v t li u, bán thành ph m…) ch tham gia vào m t chu k
s n xu t và không gi nguyên hình thái v t ch t ban đ u, giá tr c a nó đ
d ch toàn b m t l n vào giá tr s n ph m.

c chuy n

Nh ng đ i t ng lao đ ng nói trên n u xét v hình thái hi n v t đ c g i là các
tài s n l u đ ng, còn v hình thái giá tr đ c g i là v n l u đ ng c a doanh nghi p.
Là bi u hi n b ng ti n c a tài s n l u đ ng nên đ c đi m v n đ ng c a v n l u
đ ng luôn ch u s chi ph i b i nh ng đ c đi m c a tài s n l u đ ng. Trong các doanh
nghi p ng i ta th ng chia tài s n l u đ ng thành hai lo i: tài s n l u đ ng s n xu t
và tài s n l u đ ng l u thông. Tài s n l u đ ng s n xu t bao g m các lo i nguyên,
nhiên, v t li u; ph tùng thay th , bán thành ph m, s n ph m d dang. . . đang trong
quá trình d tr s n xu t, ch bi n. Còn tài s n l u đ ng l u thông bao g m các s n
ph m thành ph m ch tiêu th , các lo i v n b ng ti n, các kho n v n trong thanh toán,
các kho n chi phí ch k t chuy n, chi phí tr tr c. . . Trong quá trình s n xu t kinh
doanh các tài s n l u đ ng s n xu t và tài s n l u đ ng l u thông luôn v n đ ng, thay
th và chuy n hoá l n nhau, đ m b o cho quá trình s n xu t kinh doanh đ c ti n hành
liên t c và thu n l i.
V n l u đ ng đ c chuy n hoá qua nhi u hình thái khác nhau, b t đ u là ti n t
sang hình thái v t t , hàng hoá d tr . Khi v t t d tr đ c đ a vào s n xu t, chúng
ta ch t o thành các bán thành ph m. Sau khi s n ph m s n xu t ra đ

c tiêu th , v n

l u đ ng quay v hình thái ti n t ban đ u c a nó. Quá trình s n xu t kinh doanh di n
ra liên t c, không ng ng, cho nên v n l u đ ng c ng tu n hoàn không ng ng có tính
ch t chu k t o thành s chu chuy n c a v n l u đ ng. Do có s chu chuy n không
ng ng nên v n l u đ ng th ng xuyên có các b ph n t n t i cùng m t lúc d i các
hình thái khác nhau trong s n xu t và l u thông.
V n l u đ ng là đi u ki n v t ch t không th thi u đ c c a quá trình tái s n
xu t, là m t b ph n tr c ti p hình thành nên th c th c a s n ph m. Trong cùng m t
lúc, v n l u đ ng c a doanh nghi p đ

c ph bi n kh p các giai đo n luân chuy n và
1

Thang Long University Library


t nt id

i nhi u hình thái khác nhau. Mu n cho quá trình tái s n xu t đ

doanh nghi p ph i có đ l

c liên t c,

ng v n l u đ ng đ u t vào các hình thái khác nhau đó,

khi n cho các hình thái có đ c m c t n t i h p lý và đ ng b v i nhau. Nh v y, s
khi n cho chuy n hoá hình thái c a v n trong quá trình luân chuy n đ c thu n l i.
V n l u đ ng còn là công c ph n ánh và đánh giá quá trình v n đ ng c a v t t ,
c ng t c là ph n ánh và ki m tra quá trình mua s m, d tr s n xu t, tiêu th c a
doanh nghi p. Nh ng m t khác, v n l u đ ng luân chuy n nhanh hay ch m còn ph n
ánh s l ng v t t s d ng ti t ki m hay không, th i gian n m khâu s n xu t và l u
thông s n ph m có h p lý không?
B i v y, thông qua quá trình luân chuy n v n l u đ ng còn có th đánh giá m t
cách k p th i đ i v i các m t trong s n xu t kinh doanh nh mua s m, d tr s n xu t
và tiêu th c a doanh nghi p.
1.1.2. Vai trò c a v n l u đ ng trong doanh nghi p
Phù h p v i các đ c đi m trên c a tài s n l u đ ng, v n l u đ ng c a các doanh
nghi p c ng không ng ng v n đ ng qua các giai đo n c a chu k kinh doanh: d tr
s n xu t, s n xu t và l u thông. Quá trình này đ c di n ra liên t c và th ng xuyên
l p l i theo chu k và đ c g i là quá trình tu n hoàn, chu chuy n c a v n l u đ ng.
N u không có v n l u đ ng thì ho t đ ng s n xu t kinh doanh c a doanh nghi p s b
đình tr , t đó có th d n đ n phá s n. V n l u đ ng có hai đ c đi m:
Th nh t, v n l u đ ng tham gia vào m t chu k s n xu t kinh doanh và b hao
mòn hoàn toàn trong quá trình s n xu t đó. Giá tr c a nó chuy n h t m t l n vào giá
tr s n ph m đ c u thành nên giá tr s n ph m.
Th hai, qua m i giai đo n c a chu k kinh doanh v n l u đ ng th ng xuyên
thay đ i hình thái bi u hi n, t hình thái v n ti n t ban đ u chuyy n sang v n v t t
hàng hoá d tr và v n s n xu t, r i cu i cùng l i tr v hình thái v n ti n t . Sau m i
chu k tái s n xu t, v n l u đ ng hoàn thành m t vòng chu chuy n.
1.1.3. Phân lo i v n l u đ ng trong doanh nghi p
Trong doanh nghi p v n đ t ch c và qu n lý v n l u đ ng có m t vai trò quan
tr ng. Có th nói, qu n lý v n l u đ ng là b ph n tr ng y u c a công tác qu n lý ho t
đ ng tài chính c a doanh nghi p. Qu n lý v n l u đ ng nh m đ m b o s d ng v n
l u đ ng h p lý, ti t ki m và có hi u qu . Doanh nghi p s d ng v n l u đ ng càng
có hi u qu thì càng có th s n xu t đ c nhi u lo i s n ph m, ngh a là càng t ch c
đ c t t quá trình mua s m, quá trình s n xu t và tiêu th . Do v n l u đ ng có r t
nhi u lo i mà l i tham gia vào m t chu k s n xu t kinh doanh và th ng xuyên thay
đ i hình thái v t ch t. Do đó, mu n qu n lý t t v n l u đ ng, ng i ta ph i ti n hành
phân lo i v n l u đ ng theo các tiêu th c sau:

2


Phân lo i V n l u đ ng thỀo vai trò t ng lo i v n l u đ ng trong quá trình
s n xu t kinh ếoanh:
Theo cách phân lo i này v n l u đ ng c a doanh nghi p có th chia thành ba
lo i:
- V n l u đ ng trong khâu d tr s n xu t: Bao g m giá tr các kho n nguyên v t
li u chính, v t li u ph , nhiên li u, đ ng l c, ph tùng thay th , công c d ng c .
- V n l u đ ng trong khâu s n xu t: Bao g m các kho n giá tr s n ph m d
dang, bán thành ph m, các kho n chi phí ch k t chuy n.
- V n l u đ ng trong khâu l u thông: Bao g m các kho n giá tr thành ph m,
v n b ng ti n (k c vàng b c, đá quý. . . ); các kho n v n đ u t ng n h n (đ u t
ch ng khoán ng n h n, cho vay ng n h n. . . ) các kho n th ch p, ký c

c, ký qu

ng n h n; các kho n v n trong thanh toán (các kho n ph i thu, các kho n t m ng. . . )
Cách phân lo i này cho th y vai trò và s phân b c a v n l u đ ng trong t ng
khâu c a quá trình s n xu t kinh doanh. T đó có bi n pháp đi u ch nh c c u v n l u
đ ng h p lý sao cho có hi u qu s d ng cao nh t.
Phân lo i v n l u đ ng thỀo hình thái bi u hi n:
Theo cách phân lo i này v n l u đ ng có th chia thành các lo i sau:
- V n v t t , hàng hoá: Là các kho n v n có hình thái bi u hi n b ng hi n v t c
th nh nguyên, nhiên, v t li u, s n ph m d dang, bán thành ph m, thành ph m. . .
- V n b ng ti n: Bao g m các kho n v n ti n t nh ti n m t t n qu , ti n g i
ngân hàng, các kho n v n trong thanh toán, các kho n đ u t ch ng khoán ng n h n.
- Các kho n ph i thu, ph i tr :
+ Các kho n ph i thu: bao g m các kho n mà doanh nghi p ph i thu c a khách
hàng và các kho n ph i thu khác.
+ Các kho n ph i tr : là các kho n v n mà doanh nghi p ph i thanh toán cho
khách hàng theo các h p đ ng cung c p, các kho n ph i n p cho Ngân sách Nhà n c
ho c thanh toán ti n công cho ng i lao đ ng.
- V n l u đ ng khác: bao g m các kho n d t m ng, chi phí tr tr c, c m c ,
ký qu , ký c

c. . .

Cách phân lo i này giúp cho các doanh nghi p xem xét, đánh giá m c t n kho d
tr và kh n ng thanh toán c a doanh nghi p.
Phân lo i V n l u đ ng thỀo quan h s h u v v n:
Tài s n l u đ ng s đ c tài tr b i hai ngu n v n đó là v n ch s h u và các
kho n n . Trong đó, các kho n n tài tr c b n cho ngu n v n l u đ ng c a doanh
nghi p. Còn ngu n v n ch s h u ch tài tr m t ph n cho ngu n v n l u đ ng c a
doanh nghi p mà thôi. B i vì ngu n v n ch s h u tài tr c b n cho tài s n c đ nh.

3

Thang Long University Library


- V n ch s h u: Là s v n thu c quy n s h u c a doanh nghi p, doanh
nghi p có đ y đ các quy n chi m h u, s d ng, chi ph i và đ nh đo t. Tu theo lo i
hình doanh nghi p thu c các thành ph n kinh t khác nhau mà v n ch s h u có n i
dung c th riêng nh : V n đ u t t ngân sách Nhà n c; v n do ch doanh nghi p
t nhân b ra; v n góp c ph n trong Công ty c ph n; v n góp t các thành viên trong
doanh nghi p liên doanh; v n t b sung t l i nhu n doanh nghi p. . .
- Các kho n n : Là các kho n đ c hình thành t v n vay các ngân hàng th

ng

m i ho c các t ch c tài chính khác; v n vay thông qua phát hành trái phi u; các
kho n n khách hàng ch a thanh toán. Doanh nghi p ch có quy n s d ng các kho n
n này trong m t th i h n nh t đ nh. Tuy nhiên v i các kho n n s còn đ c phân
chia làm hai là: n ng n h n và n dài h n.
- Cách phân lo i này cho th y k t c u v n l u đ ng c a doanh nghi p đ c hình
thành b ng v n c a b n thân doanh nghi p hay t các kho n n . T đó có các quy t
đ nh trong huy đ ng và qu n lý, s d ng v n l u đ ng h p lý h n, đ m b o an ninh tài
chính trong s d ng v n c a doanh nghi p.
Phân lo i V n l u đ ng thỀo ngu n hình thành:
N u xét theo ngu n hình thành thì tài s n l u đ ng s đ
v n sau:

c tài tr b i các ngu n

- Ngu n v n đi u l : Là s v n đ c hình thành t ngu n v n đi u l ban đ u khi
thành l p ho c ngu n v n đi u l b sung trong quá trình s n xu t kinh doanh c a
doanh nghi p. Ngu n v n này c ng có s khác bi t gi a các lo i hình doanh nghi p
thu c các thành ph n kinh t khác nhau.
- Ngu n v n t b sung: Là ngu n v n do doanh nghi p t b sung trong quá
trình s n xu t kinh doanh nh t l i nhu n c a doanh nghi p đ c tái đ u t .
- Ngu n v n liên doanh, liên k t: Là s v n đ c hình thành t v n góp liên
doanh c a các bên tham gia doanh nghi p liên doanh. V n góp liên doanh có th b ng
ti n m t ho c b ng hi n v t là v t t , hàng hoá theo tho thu n c a các bên liên doanh.
- Ngu n v n đi vay: V n vay c a các ngân hành th ng m i ho c t ch c tín
d ng, v n vay c a ng

i lao đ ng trong doanh nghi p, vay các doanh nghi p khác.

Ngu n v n huy đ ng t th tr ng v n b ng vi c phát hành c phi u, trái phi u.
Vi c phân chia v n l u đ ng theo ngu n hình thành giúp cho doanh nghi p th y
đ c c c u ngu n v n tài tr cho nhu c u v n l u đ ng trong kinh doanh c a mình.
T góc đ qu n lý tài chính m i ngu n tài tr đ u có chi phí s d ng c a nó. Do đó
doanh nghi p c n xem xét c c u ngu n tài tr t i u đ gi m th p chi phí s d ng
v n c a mình.

4


1.1.4. Các nhân t nh h ng đ n v n l u đ ng trong doanh nghi p
Trong quá trình ho t đ ng c a m t doanh nghi p có r t nhi u y u t

nh h

ng

đ n dòng v n l u đ ng c a đ n v đó có th k đ n nh :
- Chu k s n xu t:
ây là m t trong nh ng y u t đ u tiên g n tr c ti p t i hi u qu s d ng v n
c a doanh nghi p. N u nh chu k s n xu t ng n, thì đ ng ngh a v i vi c doanh
nghi p s có kh n ng t o ra nhi u l i nhu n, vòng quay c a đ ng v n s t o ra nhi u
c h i cho doanh nghi p trong v n đ đ u t , m r ng ho t đ ng s n xu t kinh doanh.
Ng c l i n u nh chu k s n xu t kinh doanh kéo dài d n t i vi c đ ng v n s b
đ ng trong quá trình ho t đ ng s n xu t kinh doanh.
-

K thu t s n xu t:

Cái đ u tiên mà ng i tiêu dùng có th c m nh n đ c v m t đ n v kinh doanh,
doanh nghi p thì đó chính là s n ph m hay công ngh c a doanh nghi p. . . không ph i
ng u nhiên mà h quan tâm t i v n đ này vì đây chính là ch t l
d ch v mà khách hàng nh n đ c.

ng c a s n ph m,

N u nh k thu t s n xu t gi n đ n, thì doanh nghi p có đi u ki n đ s d ng
máy móc trang thi t b đã l c h u tuy nhiên đi u này khi n cho ch t l ng công trình
c ng nh các d án ti m n ng s là đi u khi n cho doanh nghi p g p nhi u khó kh n
trong kinh doanh. Tuy nhiên l i th c a doanh nghi p là ti t ki m đ c v n. . . nh ng
l i ph i luôn đ i phó v i các đ i th c nh tranh c ng nh các yêu c u c a khách hàng
càng cao do ch t l ng công trình ngày càng ph c t p. Do v y, doanh nghi p d dàng
t ng các kho n thu, l i nhu n trên v n c đ nh nh ng khó th duy trì đ c đi u này lâu
dài.
N u nh k thu t c ng nh trang thi t b máy móc luôn đ c đ u t đ i m i thì
doanh nghi p c n ph i có m t l ng v n l n. Tuy nhiên đi u này s t o ra l i th
trong c nh tranh trong t ng lai nh ng đòi h i ph i có đ i ng công nhân lành ngh ,
ch t l ng công trình s đ c đ m b o d n t i l i nhu n trên v n c đ nh t ng.
c đi m c a s n ph m:
S n ph m c a doanh nghi p là n i ch a đ ng các chí phí cho s n ph m. Có th
th y s n ph m c a Công ty là các công trình xây d ng cho nên khi công trình đ
hoàn thành đ c nghi m thu thì s mang l i doanh thu cho Công ty.
r

c

N u nh s n ph m là t li u tiêu dùng nh t là s n ph m công nghi p nh nh :
u, bia, thu c lá. . . thì vòng đ i c a nó th ng ng n, tiêu th nhanh và qua đó s

mang l i ngu n v n cho doanh nghi p nhanh. Tuy nhiên đây s n ph m c a Công ty
là nh ng công trình có m c đ đ u t cao c ng nh ch t l ng công trình lâu. V y đòi
h i Công ty ph i có nh ng ph ng pháp thi công c ng nh máy móc hi n đ i nên vi c
thu h i v n s lâu h n.
5

Thang Long University Library


-

Y u t th tr

Y u t th tr

ng:
ng c a Công ty là r t r ng và nó s có tác đ ng t i hi u qu s

d ng v n c a doanh nghi p. N u nh các h p đ ng đ c liên t c ký k t thì đây s là
m t trong nh ng y u t thu n l i giúp Công ty m r ng kinh doanh, huy đ ng v n đ
đ u t t t h n c ng nh nâng cao đ c kh n ng quay vòng v n. Bên c nh đó, v i m i
doanh nghi p thì l i có đ c đi m ngành khác nhau t đó mà cùng m t y u t có tính
ch t nh nhau t i cùng th i đi m nh ng v i t ng Công ty l i có nh h ng khác nhau,
đó g i là môi tr ng kinh doanh t ng ngành.
- Trình đ đ i ng cán b và công nhân viên:
Có th nh n ra vai trò c a ban lãnh đ o c a Công ty trong vi c đi u hành và ra
quy t đ nh trong kinh doanh. S đi u hành c ng nh s d ng có hi u qu v n th hi n
n m b t các c h i và đ a ra bi n pháp k p th i nh m đem l i s t ng tr
tri n c a Công ty.

ng và phát

Ngay t đ u các Công ty c n ph i coi tr ng v n đ ngu n nhân l c v y nên vi c
công nhân luôn đ c b i d ng và đào t o cho cán b công nhân viên trong Công ty
nh m n m b t đ c v i các công ngh , trang thi t b máy móc hi n đ i đ c Công ty
th c hi n r t t t. i u này t o ra s đ ng b gi a máy móc và nhân l c nó s thúc đ y
n ng su t lao đ ng c ng nh hi u qu trong kinh doanh. Bên c nh đó, ban lãnh đ o
Công ty c ng ph i có các chính sách nh m khuy n khích ng i lao đ ng nh : t ng
l ng, th ng v t n ng su t. . . hay ph t n u không hoàn thành k ho ch đ c giao.
Ho t đ ng t ch c kinh doanh:
ây là y u t nh h ng tr c ti p t i hi u qu s d ng v n c ng nh ho t đ ng
kinh doanh c a doanh nghi p. Quá trình ho t đ ng s n xu t kinh doanh c a doanh
-

nghi p ph i tr i qua m t s khâu c b n nh :
Khâu chu n b cho kinh doanh: có th đây là khâu quy t đ nh t i quá trình ho t
đ ng kinh doanh c a doanh nghi p b i vì t i khâu này các h p đ ng kinh doanh đ c
ký k t và t i khâu này m i v t li u hay th i h n c a h p đ ng đã đ c phê duy t. M t
doanh nghi p làm n có hi u qu là doanh nghi p đã xác đ nh đ c th i h n c ng nh
l ng v n phù h p v i h p đ ng. Ngoài ra đ đ m b o cho chu k ho t đ ng kinh
doanh không b gián đo n thì doanh nghi p ph i đ m b o cho m i v t t hàng hoá,
l ng v n c n thi t ph i đ c đ m b o.
tr

Khâu s n xu t kinh doanh: ây là khâu quy t đ nh t i s n ph m c a Công ty vì
c khi th c hi n khâu này thì m i th đã đ c chu n b t khâu tr c. Tuy nhiên

đây là khâu mà m i ho t đ ng c a nó đ u liên quan t i ch t l ng công trình vì v y
c n có các bi n pháp thích h p đ giám sát cho t t công đo n này.

6


Khâu cu i cùng là khâu hoàn thành và bàn giao s n ph m:
l

ng c a s n ph m đã đ

ây là khâu mà ch t

c tính toán c th và yêu c u là ph i đ m b o nh cam k t

ban đ u. N u doanh nghi p không đ m b o đ c khâu này thì nó s làm cho kh n ng
thu h i v n c a doanh nghi p và tái s n xu t s không theo k ho ch đã đ t ra.
- Các nhân t tác đ ng vào ho t đ ng s n xu t kinh doanh:
Ngoài các nhân t trên thì còn r t nhi u nhân t khác tác đ ng t i hi u qu s
d ng v n c a doanh nghi p.
- Các chính sách v mô c a Nhà n c: Có th nh n th y vai trò c a nhà n c
trong vi c đi u ti t n n kinh t b ng các chính sách v mô, nó có m t ph n tác đ ng
không nh t i hi u qu s d ng v n c a doanh nghi p. C th h n là m t s chính
sách c a nhà n

c v vay v n c ng nh gi i ngân v n đ i v i các công trình c ng nh

các d án, các chính sách b o h các lo i nguyên li u hay b o h và khuy n khích đ i
m i các trang thi t b máy móc, chính sách thu , lãi su t. . . Bên c nh đó m t s quy
đ nh c a Nhà n c v các ph ng h ng phát tri n c ng nh đ nh h ng phát tri n
trong t ng lai c a m t s ngành ngh hay các v n đ liên quan đ n k ho ch kinh t .
- Ti n b khoa h c k thu t: Trong đi u ki n hi n nay, khoa h c phát tri n v i
t c đ chóng m t, th tr ng công ngh bi n đ ng không ng ng. i u này t o ra s
chênh l ch gi a các qu c gia là r t l n, tuy nhiên đây có th là đi u ki n đ các doanh
nghi p áp d ng s ti n b c a khoa h c k thu t vào ho t đ ng s n xu t kinh doanh
m t khác nó t o ra m t môi tr ng c nh tranh gay g t. Do v y, doanh nghi p khi đ u
t vào các ti n b k thu t c ng c n chú ý vào kh n ng s d ng c a nó và ph i tính
đ n hao mòn vô hình do phát tri n không ng ng c a khoa h c k thu t.
- Môi tr ng t nhiên: Là toàn b các y u t t nhiên tác đ ng đ n doanh nghi p
nh khí h u, s thay đ i c a môi tr ng. . . c ng nh các đi u ki n làm vi c trong môi
tr ng t nhiên phù h p s t o ra n ng su t và hi u qu công vi c.
1.2. Hi u qu s d ng v năl uăđ ng trong doanh nghi p
1.2.1. Khái ni m hi u qu s d ng v n l u đ ng
đánh giá trình đ qu n lý, đi u hành s n xu t kinh doanh c a m t doanh
nghi p, ng

i ta s d ng th

c đo là hi u qu s n xu t kinh doanh c a doanh nghi p

đó. Hi u qu s n xu t kinh doanh đ c đánh giá trên hai giác đ : hi u qu kinh t và
hi u qu xã h i. Trong ph m vi qu n lý doanh nghi p, ng i ta ch y u quan tâm đ n
hi u qu kinh t . ây là m t ph m trù kinh t ph n ánh trình đ s d ng các ngu n l c
c a doanh nghi p đ đ t đ c k t qu cao nh t v i chi phí h p lý nh t. Do v y các
ngu n l c kinh t đ c bi t là ngu n v n c a doanh nghi p có tác đ ng r t l n t i hi u
qu s n xu t kinh doanh c a doanh nghi p. Vì th , vi c nâng cao hi u qu s d ng v n
là yêu c u mang tính th ng xuyên và b t bu c đ i v i doanh nghi p. ánh giá hi u

7

Thang Long University Library


qu s d ng v n s giúp ta th y đ

c hi u qu ho t đ ng kinh doanh nói chung và

qu n lý s d ng v n nói riêng.
Hi u qu s d ng v n c a doanh nghi p là m t ph m trù kinh t ph n ánh trình
đ khai thác, s d ng và qu n lý ngu n v n làm cho đ ng v n sinh l i t i đa nh m
m c tiêu cu i cùng c a doanh nghi p là t i đa hoá giá tr tài s n c a v n ch s h u.
Hi u qu s d ng v n đ c l ng hóa thông qua h th ng các ch tiêu v kh
n ng ho t đ ng, kh n ng sinh l i, t c đ luân chuy n v n … Nó ph n ánh quan h
gi a đ u ra và đ u vào c a quá trình s n xu t kinh doanh thông qua th c đo ti n t
hay c th là m i t ng quan gi a k t qu thu đ c v i chi phí b ra đ th c hiên
nhi m v s n xu t kinh doanh. K t qu thu đ c càng cao so v i chi phí v n b ra thì
hi u qu s d ng v n càng cao. Do đó, nâng cao hi u qu s d ng v n là điêù ki n
quan tr ng đ doanh nghi p phát tri n v ng m nh. Nâng cao hi u qu s d ng v n c a
doanh nghi p ph i đ m b o các đi u ki n sau:
- Ph i khai thác ngu n l c v n m t cách tri t đ ngh a là không đ v n nhàn r i
mà không s d ng, không sinh l i.
- Ph i s d ng v n m t cách h p lý và ti t ki m.
- Ph i qu n lý v n m t cách ch t ch ngh a là không đ v n b s d ng sai m c
đích, không đ v n b th t thoát do buông l ng qu n lý.
Ngoài ra, doanh nghi p ph i th ng xuyên phân tích, đánh giá hi u qu s d ng
v n đ nhanh chóng có bi n pháp kh c ph c nh ng m t h n ch và phát huy nh ng u
đi m c a doanh nghi p trong qu n lý và s d ng v n. Có hai ph ng pháp đ phân
tích tài chính c ng nh phân tích hi u qu s d ng v n c a doanh nghi p, đó là
ph ng pháp so sánh và ph ng pháp phân tích t l :
+ Ph ng pháp so sánh:
áp d ng ph ng pháp so sánh c n ph i đ m b o các đi u ki n so sánh đ

c

c a các ch tiêu tài chính (th ng nh t v không gian, th i gian, n i dung, tính ch t và
đ n v tính …) và theo m c đích phân tích mà xác đ nh g c so sánh. G c so sánh đ c
ch n là g c v th i gian ho c không gian, k phân tích đ c ch n là k báo cáo ho c
k ho ch, giá tr so sánh có th đ

c l a ch n b ng s tuy t đ i, s t

bình quân, n i dung so sánh bao g m:
a) So sánh gi a s th c hi n k này v i s th c hi n k tr

ng đ i ho c s
c đ th y rõ xu

h ng thay đ i v tài chính doanh nghi p. ánh giá s t ng tr ng hay th t lùi trong
ho t đ ng kinh doanh đ có bi n pháp kh c ph c trong th i gian t i.
b) So sánh gi a s th c hi n v i s k ho ch đ th y rõ m c đ ph n đ u c a
doanh nghi p.

8


c) So sánh gi a s li u c a doanh nghi p v i s li u trung bình c a ngành, c a
các doanh nghi p khác đ đánh giá tình hình tài chính c a doanh nghi p mình t t hay
x u, đ c hay ch a đ c.
d) So sánh theo chi u d c đ xem xét t tr ng c a t ng ch tiêu so v i t ng th ,
so sánh theo chi u ngang c a nhi u k đ th y đ c s bi n đ i c v s t ng đ i và
s tuy t đ i c a m t ch tiêu nào đó qua các niên đ k toán liên ti p.
+ Ph ng pháp phân tích t l :
Ph ng pháp này d a trên ý ngh a chu n m c các t l c a đ i l ng tài chính.
V nguyên t c ph ng pháp t l yêu c u ph i xác đ nh đ c các ng ng, các đ nh
m c đ nh n xét, đánh giá tình hình tài chính c a doanh nghi p, trên c s so sánh các
t l c a doanh nghi p v i giá tr các t l tham chi u.
Trong phân tích tài chính doanh nghi p, các t l tài chính đ c phân thành các
nhóm t l v kh n ng thanh toán, nhóm t l v c c u v n và ngu n v n, nhóm t l
v n ng l c ho t đ ng kinh doanh, nhóm t l v kh n ng sinh l i. M i nhóm t l l i
bao g m nhi u t l ph n ánh riêng l , t ng b ph n c a ho t đ ng tài chính, trong m i
tr ng h p khác nhau, tu theo giác đ phân tích, ng i phân tích l a ch n nh ng
nhóm ch tiêu khác nhau.
ph c v cho vi c phân tích hi u qu s d ng v n c a
doanh nghi p ng i ta th ng dùng m t s các ch tiêu mà ta s trình bày c th trong
ph n sau.
1.2.2. Các ch tiêu đánh giá hi u qu s d ng v n l u đ ng trong doanh nghi p
- Nhóm ch tiêu đánh giá c c u tài s n ngu n v n
+ T tr ng tài s n ng n h n (TSNH)
Tài s n ng n h n
T ng tài s n
Là t s đánh giá t tr ng đ u t vào tài s n ng n h n trong t ng tài s n c a
T tr ng tài s n ng n h n =

doanh nghi p
+ T tr ng tài s n dài h n
Tài s n dài h n
T ng tài s n
T s này ph n ánh tình hình trang b c s v t ch t k thu t, trang b tài s n c
T tr ng tài s n dài h n =

đ nh (TSC ) hi n t i c a doanh nghi p, cho th y t tr ng TSC

đ n v đang qu n lý

s d ng so v i toàn b tài s n. Ch tiêu này càng cao, ph n ánh quy mô c s v t ch t
k thu t c a doanh nghi p ngày càng đ c t ng c ng, N ng l c s n xu t c a doanh
nghi p ngày càng đ c m r ng, đ u t tài chính c a doanh nghi p ngày càng cao.
+ T tr ng n ph i tr
N ph i tr
T tr ng n ph i tr =
T ng ngu n v n

9

Thang Long University Library


T s này cho bi t có bao nhiêu ph n tr m tài s n c a doanh nghi p là t đi vay.
Qua đây bi t đ

c kh n ng t ch tài chính c a doanh nghi p. T s này mà quá nh ,

ch ng t doanh nghi p vay ít. i u này có th hàm ý doanh nghi p có kh n ng t ch
tài chính cao. Song nó c ng có th hàm ý là doanh nghi p ch a bi t khai thác đòn b y
tài chính, t c là ch a bi t cách huy đ ng v n b ng hình th c đi vay. Ng c l i, t s
này mà cao quá hàm ý doanh nghi p không có th c l c tài chính mà ch y u đi vay đ
có v n kinh doanh. i u này c ng hàm ý là m c đ r i ro c a doanh nghi p cao h n.
+ T tr ng v n ch s h u
V n ch s h u
T ng ngu n v n
Ch tiêu này th hi n m c đ t ch c a doanh nghi p v m t tài chính, là t l
T tr ng v n ch s h u=

gi a v n ch s h u (VCSH) so v i t ng v n. T s này càng cao càng th hi n kh
n ng đ c l p cao v m t tài chính hay m c đ t tài tr c a doanh nghi p càng t t.
Theo t ng k t, tùy theo quy mô c a doanh nghi p l n h n 55% nh h n 75% là h p
lý.
- Nhóm ch tiêu qu n lý tài s n
+ H s liên quan đ n các kho n ph i thu
T c đ luân chuy n kho n ph i thu v a th hi n kh n ng luân chuy n kho n
ph i thu, kh n ng thu h i n và dòng ti n thanh toán. Công th c tính:
S vòng quay kho n ph i thu =

Doanh thu thu n
Kho n ph i thu bình quân

S ngày trong k (360)
S vòng quay kho n ph i thu
S vòng quay các kho n ph i thu càng l n thì s ngày m t vòng quay càng nh
th hi n t c đ luân chuy n n ph i thu càng nhanh, kh n ng thu h i n nhanh, h n
K thu ti n bình quân =

ch b t v n b chi m d ng đ đ a vào ho t đ ng s n xu t kinh doanh và doanh nghi p
- có thu n l i v ngu n ti n thanh toán. Ng c l i s vòng quay n ph i thu càng nh
và s ngày m t vòng quay càng thì t c đ luân chuy n kho n ph i thu càng ch m, kh
n ng thu h i v n ch m, gây khó kh n trong thanh toán c a doanh nghi p và nó có th
d n đ n nh ng r i ro cao h n v kh n ng không thu h i đ
+ H s liên quan đ n luân chuy n hàng t n kho

cn .

Hàng t n kho là m t b ph n tài s n d tr ng n h n đ đ m b o cho quá trình
s n xu t kinh doanh di n ra m t cách liên t c. T c đ luân chuy n hàng t n kho đ c
th hi n qua 2 ch tiêu sau:
S vòng quay hàng t n kho =

Giá v n hàng bán
Giá tr t n kho bình quân

Th i gian t n kho bình quân =

S ngày trong k (360)
10


S vòng quay hàng t n kho
S vòng quay hàng t n kho th hi n s l n mà hàng t n kho bình quân đ
trong k . Th i gian t n kho bình quân đo l
khi bán ra.

c bán

ng s ngày hàng hóa n m trong kho tr

c

+ K luân chuy n v n l u đ ng
Trong quá trình s n xu t kinh doanh c a doanh nghi p, v n l u đ ng không
ng ng v n đ ng nó l n l t mang hình thái khác nhau, nh : ti n, nguyên v t li u, s n
ph m d dang, thành ph m, và qua tiêu th s n ph m nó tr thành hình thái ti n t
nh m đ m b o cho nhu c u s n xu t kinh doanh hàng ngày c a doanh nghi p. Kh
n ng luân chuy n v n l u đ ng chi ph i tr c ti p đ n v n d tr và v n trong thanh
toán c a doanh nghi p. Kh n ng luân chuy n đ c th hi n qua các ch tiêu sau:
S vòng quay v n l u đ ng =

Doanh thu thu n
v n l u đ ng bình quân

Th i gian t n kho bình quân =

S ngày trong k (360)
S vòng quay v n l u đ ng

S vòng quay v n l u đ ng là m t trong nh ng ch tiêu t ng h p đ đánh giá
ch t l ng công tác s n xu t kinh doanh trong t ng giai đo n và trong c quá trình s n
xu t kinh doanh. S vòng quay v n l u đ ng càng l n hay s ngày c a m t vòng qua
càng nh s góp ph n ti t ki m t

ng đ i v n cho s n xu t.

- Nhóm ch tiêu qu n lý n
+ S l n thu nh p trên lãi vay
L i nhu n ròng
Chi phí lãi vay

S l n thu nh p trên lãi vay =

T su t này cho th y kh n ng đáp ng các kho n n ng n h n (ph i thanh toán
trong vòng 1 n m hay m t chu k kinh doanh) c a doanh nghi p là cao hay th p n u
ch tiêu này x p x =1 thì doanh nghi p có đ kh n ng thanh toán các kho n n ng n
h n và tình hình tài chính là bình th ng ho c kh quan.
- Nhóm ch tiêu v kh n ng thanh toán
+ Kh n ng thanh toán ng n h n
T ng tài s n ng n h n
T ng n ng n h n

Kh n ng thanh toán ng n h n=

T su t này cho th y kh n ng đáp ng các kho n n ng n h n (ph i thanh toán
trong vòng 1 n m hay m t chu k kinh doanh) c a doanh nghi p là cao hay th p n u
ch tiêu này x p x =1 thì doanh nghi p có đ kh n ng thanh toán các kho n n ng n
h n và tình hình tài chính là bình th ng ho c kh quan.
11

Thang Long University Library


+ Kh n ng thanh toán nhanh
Kh n ng thanh toán t c nhanh=

Tài s n ng n h n – hàng t n kho
T ng n ng n h n

Kh n ng thanh toán nhanh là t s đánh giá kh n ng thanh toán c a m t doanh
nghi p b ng các tài s n ng n h n không k đ n hàng t n kho ho c là s ph thu c c a
doanh nghi p đó vào hàng t n kho đ thanh toán các kho n n trong ng n h n.
+ Kh n ng thanh toán t c th i
Kh n ng thanh toán t c th i=

Ti n và các kho n t ng đ ng ti n
T ng n ng n h n

Th c t cho th y, t su t này l n h n 0,5 thì tình hình thanh toán t

ng đ i kh

quan, còn n u nh h n 0,5 thì doanh nghi p có th g p khó kh n trong thanh toán công
n và do đó có th ph i bán g p hàng hoá, s n ph m đ tr n vì không đ ti n thanh
toán. Tuy nhiên, n u t su t này quá cao l i ph n ánh m t tình tr ng không t t vì v n
b ng ti n quá nhi u, vòng quay ti n ch m làm gi m hi u qu s d ng v n.
- Nhóm ch tiêu v hi u qu sinh l i
+ T su t sinh l i trên tài s n (ROA)
L i nhu n ròng
T su t sinh l i trên tài s n =
T ng Tài s n
ây là ch tiêu t ng h p nh t đ c dùng đ đánh giá kh n ng sinh l i c a m t
đ ng v n đ u t . Ch tiêu này còn đ c g i là t l hoàn v n đ u t , nó cho bi t m t
đ ng v n đ u t đem l i bao nhiêu đ ng l i nhu n.
+ T su t sinh l i trên v n ch s h u (ROE)
L i nhu n ròng
T su t sinh l i trên v n ch s h u =
V n ch s h u
Ch tiêu này ph n ánh kh n ng sinh l i c a v n ch s h u, trình đ s d ng
v n c a ng i qu n lý doanh nghi p. Ch tiêu này càng l n càng t t.
+ T su t sinh l i trên doanh thu thu n (ROS)
L i nhu n ròng
T su t sinh l i trên doanh thu thu n =
Doanh thu thu n
Ch tiêu này ph n ánh t tr ng gi a l i nhu n ròng và các chi phí trong ho t đ ng
kinh doanh. T tr ng này còn cho ta bi t c 1 đ ng doanh thu s đem l i bao nhiêu
đ ng l i nhu n ròng.
Nh n xét: Ba ch tiêu trên cho ta m t cái nhìn t ng quát v hi u qu s d ng v n
c a doanh nghi p đ c dùng đ đ u t cho các lo i tài s n khác nh tài s n c đ nh, tài
s n l u đ ng. Do đó, các nhà phân tích không ch quan tâm t i đo l ng hi u qu s

12


d ng c a t ng ngu n v n mà còn chú tr ng t i hi u qu s d ng c a t ng b ph n c u
thành ngu n v n c a doanh nghi p đó là v n c đ nh và v n l u đ ng.
1.3. Cácăbi năphápănh mănơngăcaoăhi u qu s d ng v năl uăđ ng trong doanh
nghi p
1.3.1. S c n thi t ph i nâng cao hi u qu s d ng v n l u đ ng t i doanh nghi p.
Khi n c ta chuy n sang n n kinh t th tr ng có s đi u ti t c a nhà n c theo
đ nh h ng xã h i ch ngh a, các doanh nghi p bu c ph i có s chuy n mình nh m
đáp ng đ c các v n đ c a xã h i đ t ra n u mu n t n t i và phát tri n. C nh tranh
là quy lu t t t y u c a th tr ng, đ t n t i và phát tri n nh m đem l i s n ph m, d ch
v t t h n v i m c giá h p lý đ n v i ng i tiêu dùng thì các doanh nghi p c n có s
ép c nh tranh. N u m t đ n v không có s c ép c nh tranh thì đ n v đó s không c n
đ i m i ph ng ti n, máy móc trang thi t b c ng nh ph ng pháp qu n lý t đó lâu
dài thì s không có kh n ng đáp ng đ c nhu c u c a xã h i. Trong kinh doanh, s
đ i m i v trang thi t b và ph ng pháp qu n lý s là đi u ki n thu n l i đ h giá
thành c ng nh t ng ch t l ng c a s n ph m và t ng giá tr tài s n ch s h u. B i
v y, nâng cao hi u qu s d ng v n có v trí quan tr ng c a doanh nghi p.
Nâng cao hi u qu s d ng v n s đ m b o an toàn tài chính cho doanh nghi p.
Ho t đ ng trong c ch th tr ng đòi h i m i doanh nghi p ph i luôn đ cao tính an
toàn, đ c bi t là an toàn tài chính. ây là v n đ có nh h ng tr c ti p đ n s t n t i
c a doanh nghi p. Vi c s d ng v n có hi u qu s giúp cho doanh nghi p nâng cao
kh n ng huy đ ng các ngu n v n tài tr c ng nh kh n ng thanh toán c a doanh
nghi p đ c đ m b o. i u này s khi n cho doanh nghi p có đ n ng l c đ ph c v
cho ho t đ ng kinh doanh.
Nâng cao hi u qu s d ng v n s là đi u ki n đ doanh nghi p tham gia vào quá
trình c nh tranh trên th tr ng.
đáp ng các yêu c u v s n l ng c ng nh đ i
m i các trang thi t b , máy móc hi n đ i. . . doanh nghi p c n có đ v n c ng nh
ti m l c c a mình.
Nâng cao hi u qu s d ng v n s giúp cho doanh nghi p đ t đ c m c tiêu t ng
giá tr tài s n c a ch s h u và các m c tiêu khác c a doanh nghi p nh nâng cao uy
tín c a Công ty trên th
vi c doanh nghi p có đ

ng tr ng. B i vì trong quá trình ho t đ ng kinh doanh thì
c ch đ ng trên th tr ng thì s có nhi u kh n ng m r ng

ho t đ ng s n su t kinh doanh c ng nh t o ra nhi u công n vi c làm cho ng i lao
đ ng. i u này s làm cho n ng su t c a doanh nghi p s ngày càng đ c nâng cao và
đ i s ng c a cán b công nhân viên s đ c nâng cao. i u này s t o ra đ ng l c cho
n n kinh t c ng nh đóng góp cho nhà n c m t kho n ngân sách đáng k .
Nh v y, vi c nâng cao hi u qu s d ng v n c a doanh nghi p không nh ng
mang l i hi u qu thi t th c cho doanh nghi p và ng

i lao đ ng mà còn nh h

13

Thang Long University Library

ng


t i n n kinh t và xã h i. Do v y doanh nghi p luôn ph i tìm ra các bi n pháp phù h p
đ nâng cao hi u qu s d ng v n c a doanh nghi p.
1.3.2. Các nhân t

nh h

trong doanh nghi p
- Các nhân t có th l

ng t i vi c nâng cao hi u qu s d ng v n l u đ ng
ng hóa

ó là các nhân t mà khi chúng thay đ i s làm thay đ i các ch tiêu ph n ánh
hi u qu s d ng v n l u đ ng v m t l ng. Các nhân t này chúng ta có th d dàng
th y qua các ch tiêu nh : doanh thu thu n, hao mon vô hình, r i ro, v n l u đ ng bình
quân trong k . Khi xem xét nh h ng c a các nhân t này t i hi u qu s d ng v n
l u đ ng chúng ta gi s các nhân t khác không thay đ i
làm gi m tác đ ng c a các nhân t này, đòi h i nhà qu n tr tài chính doanh
nghi p qu n lý v n l u đ ng m t cách có hi u qu . Vì v n l u đ ng có ba thành ph n
chính là: ti n m t, d tr và các kho n ph i thu nên ph ng pháp này t p trung vào
qu n lý ba đ i t ng trên:
- Qu n lý ti n m t đ c p đ n vi c qu n lý ti n gi y và ti n g i ngân hàng. Vi c
qu n lý ti n m t có liên quan ch t ch đ n vi c qu n lý ch ng khoán thanh kho n cao
b i vì vi c chuy n t ti n m t sang ch ng khoán thanh kho n cao ho c ng c l i t
ch ng khoán thanh kho n cao sang ti n m t là m t vi c d dàng, t n kém ít chi phí.
Doanh nghi p không nên gi quá nhi u ti n m t t i qu tài chính, vì v y khi có
nhu c u đ t xu t v ti n m t thì doanh nghi p có th đi vay ng n h n t i các ngân
hàng. Vi c này t t h n so v i vi c bán ch ng khoán, vì n u c n ti n trong th i gian
ng n mà bán ch ng khoán là không có l i. Trong tr ngh p này đ t i đa hoá doanh
l i d ki n, doanh nghi p nên đi u ch nh vi c gi ti n
Tóm l i vi c l a chon qu n lý ti n m t nh th nào còn ph thu c r t nhi u vào
trình đ qu n lý, xem xét th c tr ng ho t đ ng c a doanh nghi p c a các nhà qu n tr
tài chính
- Qu n lý d tr : d tr là m t b ph n quan tr ng c a v n l u đ ng, là nhân t
đ u tiên, c n thi t cho quan tr ng s n xu t kinh doanh, vì th vi c qu n lý d tr có
hi u qu là góp ph n nâng cao hi u qu s d ng v n l u đ ng. M c d tr v t t h p
lý s quy t đ nh m c d tr ti n m t h p lý. N u doanh nghi p d tr quá l n s t n
kém chi phí, đ ng v n, còn n u d tr quá ít s làm cho quá trình s n xu t kinh
doanh gián đo n gây ra nhi u h u qu ti p theo nh m t th tr
doanh nghi p.

ng, gi m l i nhu n c a

Có nhi u cách khác nhau đ xác đ nh m c d tr t i u. Theo ph ng pháp c
đi n (mô hình đ t hàng hi u qu nh t) EQQ, mô hình này d a trên gi đ nh nh ng l n
đ t hàng hoá là b ng nhau.

14


i m đ t hàng l i: v lý thuy t ta gi đ nh khi h t hàng m i nh p kho hàng m i.
Nh ng th c t h u nh không bao gi nh v y, n u đ t hàng quá s m s làm t ng chi
phí l u kho vì th c n xác đ nh l i đi m đ t hàng m i
Th i đi m đ t hàng m i = S l ng nguyên v t li u s d ng hàng ngày *
th i gian giao hàng

dài

- Qu n lý các kho n ph i thu: trong n n kinh t th tr ng doanh nghi p mu n
bán đ c hàng thì ph i áp d ng nhi u chính sách, bi n pháp đ lôi kéo khách hàng đ n
v i mình. Chính sách tín d ng th ng m i là m t công c h u hi u không th thi u
đ i v i doanh nghi p. Vì chính sách tín d ng th ng m i có nh ng m t tích c c và
tiêu c c nên nhà qu n tr tài chính doanh nghi p c n ph i phân tích, nghiên c u và ra
nh ng quy t đ nh xem có nên c p chính sách tín d ng th

ng m i cho nh ng đ i

t ng khách hàng hay không. ó là vi c qu n lý các kho n ph i thu. N i dung c a
công tác qu n lý các kho n ph i thu là:
Phân tích kh n ng tín d ng c a khách hàng xem khách hàng có nh ng đi u ki n
c n thi t đ đ c h ng tín d ng th ng m i hay không thì chúng ta còn ph i ti n
hành phân tích kh n ng tín d ng c a khách hàng. Khi phân tích kh n ng tín d ng c a
khách hàng ng i ta th ng dùng nh ng ch tiêu tín d ng sau:
+ Ph m ch t, t cách tín d ng nói nên tinh th n trách nhi m c a khách hàng
trong vi c tr n .
+ V n: tiêu chu n đánh giá s c m nh tài chính c a khách hàng.
+ N ng l c tr n : d a trên vi c đánh giá các ch tiêu thanh toán và b ng d tr
ngân qu c a h .
+ Th ch p: các tài s n mà khách hàng s d ng đ đ m b o cho các kho n n
- Các nhân t phi l ng hóa
Là nh ng nhân t mang tính đ nh tính và tác đ ng c a chúng đ i v i hi u qu s
d ng v n là không th tính toán đ c. Các nhân t này bao g m các nhân t khách
quan và các nhân t ch quan
Các nhân t khách quan là nh ng nhân t nh : đ c đi m ngành ngh kinh doanh
c a doanh nghi p, các chính sách kinh t tài chính c a Nhà n

c đ i v i l nh v c

doanh nghi p đang ho t đ ng, th tr ng và s t ng tr ng n n kinh t . Các nhân t
này có m t nh h ng nh t đ nh t i ho t đ ng s n xu t kinh doanh c a doanh nghi p
ch ng h n nh v i chính sách tài chính kinh t c a Nhà n c có tác đ ng tr c ti p v i
vai trò t o hành lang an toàn đ các doanh nghi p ho t đ ng và đ m b o s phát tri n
cân đ i gi a các ngành kinh t c a c n c. Nhà n c có th khuy n khích, thúc đ y
ho c kìm hãm s phát tri n c a m t s ngành kinh doanh b ng nh ng công c kinh t
c a mình. i u này có nh h ng sâu s c đ n k ho ch s n xu t kinh doanh c a doanh
nghi p.
15

Thang Long University Library


Các nhân t ch quan là các nhân t n m trong n i b doanh nghi p nó tác đ ng
tr c ti p đ n vi c qu n lý và nâng cao hi u qu s d ng v n l u đ ng nói riêng và v n
kinh doanh nói chung. Các nhân t đó là trình đ qu n lý v n kinh doanh c a nh ng
nhà đi u hành doanh nghi p, trình đ t ch c trình đ qu n tr nhân s và trình đ t
ch c quá trình luân chuy n hàng hoá. ó là các nhân t quan tr ng nh t đ i v i doanh
nghi p. Nhà qu n tr tài chính doanh nghi p ph i bi t t ch c, s p x p m i th m t
cách h p lý, ch t ch và khoa h c đ m i công vi c di n ra nh p nhàng, n kh p và
tránh đ c lãng phí. Có nh v y m i đ m b o đ c hi u qu s d ng v n l u đ ng.
T vi c nghiên c u, tìm hi u các nhân t nh h ng t i hi u qu s d ng v n l u
đ ng c a doanh nghi p, chúng ta có m t cái nhìn khái quát h n đ đ a ra nh ng bi n
pháp c th nh m nâng cao hi u qu s d ng v n l u đ ng c a doanh nghi p.
1.3.3. Các bi n pháp nâng cao hi u qu s d ng v n l u đ ng t i doanh nghi p
Trong c ch th tr ng, doanh nghi p nhà n c c ng nh các doanh nghi p
khác đ u bình đ ng tr c pháp lu t, ph i đ i m t v i c nh tranh, ho t đ ng vì m c tiêu
l i nhu n, t ch v v n. Do đó, vi c nâng cao s d ng v n s n xu t kinh doanh nói
chung và v n l u đ ng nói riêng là v n đ quan tr ng và c n thi t.
s d ng v n l u
đ ng có hi u qu các doanh nghi p c n th c hi n t t các bi n pháp sau:
Th nh t, ph i xác đ nh chính xác s v n l u đ ng c n thi t cho ho t đ ng s n
xu t kinh doanh c a doanh nghi p, t đó đ a ra k ho ch t ch c huy đ ng v n l u
đ ng đáp ng cho ho t đ ng s n xu t kinh doanh c a doanh nghi p, giúp cho ho t
đ ng s n xu t kinh doanh đ c thu n l i, đ ng th i tránh tình tr ng đ ng v n, thúc
đ y v n l u đ ng luân chuy n nhanh nh m nâng cao hi u qu s d ng v n.
Th hai, l a chon hình th c thu hút v n l u đ ng. Tích c c t ch c khai thác tri t
đ các ngu n v n l u đ ng bên trong doanh nghi p, v a đáp ng k p th i v n cho nhu
c u v n l u đ ng t i thi u c n thi t m t cách ch đ ng, v a gi m đ c m t kho n chi
phí s d ng v n cho doanh nghi p. Tránh tình tr ng v n t n t i d i hình thái tài s n
không c n s d ng, v t t hàng hoá kém ph m ch t …. mà doanh nghi p khác l i ph i
đi vay đ duy trì s n xu t v i lãi su t cao, ch u s giám sát c a ch n làm gi m hi u
qu s n xu t kinh doanh
Th ba, tr c khi quy t đ nh đ u t doanh nghi p c n ph i cân nh c k ngu n t i
tr v n đ u t , quy trình công ngh , tình hình cung ng nguyên v t li u và th tr ng
tiêu th s n ph m.
đ m b o chi phí s d ng v n đ u t là th p nh t doanh nghi p
ph i xem xét s quy t đ nh đ u t nh h ng nh th nào đ n k t c u v n s n xu t
kinh doanh c a doanh nghi p, t đó nh h ng t t hay x u đ n công tác t ch c và s
v n l u đ ng c a doanh nghi p.
Th t , t ng t c đ luân chuy n v n l u đ ng: T c đ luân chuy n v n l u đ ng
th hi n b ng hai ch tiêu là s vòng quay v n l u đ ng trong k và k luân chuy n
16


Tài liệu bạn tìm kiếm đã sẵn sàng tải về

Tải bản đầy đủ ngay

×