Tải bản đầy đủ

CÁC GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ SẢN XUẤT KINH DOANH TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN XÂY DỰNG BẢO TÀNG HỒ CHÍ MINH

TR

B

GIÁO D Că ÀOăT O
NGă I H CăTH NGăLONG
---o0o---

KHÓA LU N T T NGHI P

TÀI:

CÁC GI I PHÁP NÂNG CAO HI U QU S N
XU T KINH DOANH T I CÔNG TY C PH N
XÂY D NG B O TÀNG H CHÍ MINH

SINH VIÊN TH C HI N : Tr

ngăM nh Linh

MÃ SINH VIÊN


: A16051

CHUYÊN NGÀNH

: TÀI CHÍNH

HÀ N I - 2014


TR

B

GIÁO D Că ÀOăT O
NGă I H CăTH NGăLONG
---o0o---

KHÓA LU N T T NGHI P

TÀI:

CÁC GI I PHÁP NÂNG CAO HI U QU S N
XU T KINH DOANH T I CÔNG TY C PH N
XÂY D NG B O TÀNG H CHÍ MINH

Giáoăviênăh

ng d n : TS. Nguy n Thanh Bình

Sinh viên th c hi n : Tr

ngăM nh Linh

Mã sinh viên

: A16051

Chuyên ngành


: Tài chính

HÀ N I - 2014

Thang Long University Library


L I C Mă N
Trong bài lu n v n này, em xin bày t l i c m n t i th y giáo TS. Nguy n
Thanh Bình, ng i th y đã t n tình giúp đ em trong su t quá trình nghiên c u đ tài
t t nghi p c a mình.
Em xin chân thành c m n các th y cô, cô giáo tr ng H Th ng Long, đ c
bi t là các th y cô giáo khoa Kinh t - Qu n lý nh ng ng i đã truy n đ t, h ng d n
em trong nh ng n m tháng h c t p t i tr

ng.

Em xin chân thành c m n các cô, các bác phòng K toán - Tài chính c a Công
ty c ph n xây d ng B o tàng H Chí Minh đã t o đi u ki n giúp đ em trong vi c
cung c p nh ng thông tin có liên quan đ n tài chính c a công ty, c ng nh đóng góp ý
ki n, t o đi u ki n cho em hoàn thành bài lu n v n này.
Do ki n th c, kh n ng lý lu n và kinh nghi m t th c ti n còn nhi u h n ch
nên trong khóa lu n này em có th còn m t vài đi u thi u sót, em r t mong nh n đ
s ch d n và góp ý c a quý th y cô đ khóa lu n c a em đ c hoàn thi n h n.

c


L IăCAMă OAN
Tôi xin cam đoan Khóa lu n t t nghi p này là do t b n thân th c hi n có s h
tr t giáo viên h ng d n và không sao chép các công trình nghiên c u c a ng i
khác. Các d li u thông tin th c p s d ng trong Khóa lu n là có ngu n g c và đ c
trích d n rõ ràng.
Tôi xin ch u hoàn toàn trách nhi m v l i cam đoan này!
Sinh viên
Tr

ng M nh Linh

Thang Long University Library


M CL C
CH
NGă1. C ă S LÝ LU N CHUNG V HI U QU S N XU T KINH
DOANH TRONG DOANH NGHI P .......................................................................... 1
1.1. Khái ni m v b n ch t c a hi u qu ho tăđ ng s n xu t kinh doanh ............. 1
1.1.1. Khái ni m v ho t đ ng s n xu t kinh doanh .................................................... 1
1.1.2. Khái ni m hi u qu ho t đ ng s n xu t kinh doanh ......................................... 1
1.1.3. B n ch t c a hi u qu kinh doanh..................................................................... 2
1.1.4. Vai trò c a hi u qu ho t đ ng SXKD trong doanh nghi p ............................. 4
1.2. Phân lo i hi u qu s n xu t kinh doanh ............................................................. 4
1.2.1. S c n thi t ph i nâng cao hi u qu s n xu t kinh doanh c a doanh nghi p 5
1.2.2. Hi u qu ho t đ ng SXKD là công c qu n tr doanh nghi p ......................... 7
1.2.3. Ý ngh a c a hi u qu ho t đ ng s n xu t kinh doanh ...................................... 8
1.3. M i quan h gi a r i ro và hi u su t sinh l i .................................................... 8
1.4. N i dung phân tích hi u qu SXKD .................................................................... 9
1.4.1.

i u ki n đ ti n hành phân tích hi u qu SXKD ............................................. 9

1.4.2. Phân tích tình hình Tài s n .............................................................................. 10
1.4.3. Phân tích k t qu ho t đ ng s n xu t .............................................................. 12
1.5. Các nhân t

nhă h

ngă đ n hi u qu

s n xu t kinh doanh c a doanh

nghi p. ........................................................................................................................... 16
1.5.1. Các nhân t khách quan ................................................................................... 16
1.5.2. Các nhân t ch quan ....................................................................................... 18
CH

NGă2. TH C TR NG HI U QU

HO Tă

NG S N XU T KINH

DOANH C A CÔNG TY C PH N XÂY D NG B O TÀNG H CHÍ
MINH............................................................................................................................20
2.1. Gi i thi u chung v công ty CP xây d ng B o tàng H Chí Minh ................ 20
2.1.1. Gi i thi u chung v Công ty.............................................................................. 20
2.1.2. Quá trình hình thành và phát tri n c a Công ty c ph n xây d ng B o tàng
H Chí Minh ................................................................................................................. 20
2.1.3. Ho t đ ng kinh doanh c a Công ty .................................................................. 21
2.1.4. C c u b máy t ch c c a công ty .................................................................. 21
2.2. Th c tr ng tài chính c a Công ty c ph n xây d ng B o tàng H Chí
Minhầ .......................................................................................................................... 22
2.2.1. Tình hình doanh thu, chi phí, l i nhu n giai đo n 2011 – 2013 .................... 27


2.2.1.1. Phân tích tình hình doanh thu ....................................................................... 27
2.2.1.2. Phân tích tình hình l i nhu n ........................................................................ 28
2.2.1.3. Phân tích tình hình chi phí ............................................................................. 30
2.2.2. Tình hình tài s n, ngu n v n ............................................................................. 32
2.2.2.1. Phân tích hi u qu s d ng tài s n ................................................................ 38
2.2.2.2. Phân tích hi u qu s d ng v n .................................................................... 49
2.3. Các y u t nhă h ngă đ n hi u qu ho tă đ ng s n xu t kinh doanh c a
Công ty...... .................................................................................................................... 52
2.3.1. Th tr

ng c nh tranh và đ i t

ng c nh tranh ............................................. 52

2.3.2. Nhân t tiêu dùng .............................................................................................. 53
2.3.3. Các chính sách c a nhà n

c ........................................................................... 53

2.3.4. Nhân t qu n tr doanh nghi p......................................................................... 53
2.3.5. Trang thi t b , công ngh , k thu t................................................................... 54
2.4.

ánhăgiáăchungăv hi u qu ho tăđ ng s n xu t kinh doanh ......................... 54

2.4.1. Nh ng thành t u đ t đ

c c a công ty c ph n xây d ng B o tàng H Chí

Minh.. ............................................................................................................................ 54
2.4.2.
CH

ánh giá đi m m nh, đi m y u, c h i, thách th c c a Công ty ................... 54
NGă3. GI I PHÁP NÂNG CAO HI U QU

C A CÔNG TY C
3.1. Xuăh

S N XU T KINH DOANH

PH N XÂY D NG B O TÀNG H

CHÍ MINH .............. 57

ng phát tri n c a ngành xây d ng........................................................ 57

3.2. M t s

gi i pháp nh mă t ngă c

ng hiêu qu

ho tă đ ng s n xu t kinh

doanh............................................................................................................................. 59
3.2.1. T ng c

ng hi u qu s d ng tài s n ng n h n ............................................. 59

3.2.2. Nâng cao hi u qu s d ng v n kinh doanh .................................................... 61
3.2.3. Nâng cao hi u qu lao đ ng c a nhân viên ...................................................... 62
3.2.4. Chú tr ng công tác phân tích hi u qu s n xu t kinh doanh t i công ty........ 63
3.2.5. M t s bi n pháp khác........................................................................................ 63

Thang Long University Library


DANH M C VI T T T
SXKD

S n xu t kinh doanh

TSLN

T su t l i nhu n

TSDH

Tài s n dài h n

TSNH

Tài s n ng n h n

CPBH

Chi phí bán hàng

CPQLDN

Chi phí qu n lý doanh nghi p

CPSXKD

Chi phí s n xu t kinh doanh

H SXKD

Ho tăđ ng s n xu t kinh doanh

H QT

H iăđ ng qu n tr

H C

i h iăđ ng c đông

GVHB

Giá v n hàng bán

QLDN

Qu n lý doanh nghi p

HTK

Hàng t n kho


DANH M C B NG BI U
B ng 2.1. Báo cáo k t qu ho t đ ng s n xu t kinh doanh ........................................... 23
B ng 2.2. T su t sinh l i trên doanh thu c a Công ty c ph n xây d ng B o tàng H
Chí Minh ........................................................................................................................ 27
B ng 2.3. T su t sinh l i trên doanh thu c a Công ty c ph n Sông à 6 .................. 27
B ng 2.4. Các ch tiêu đánh giá tình hình l i nhu n ..................................................... 28
B ng 2.5. ánh giá hi u qu s d ng chi phí ................................................................ 30
B ng 2.6. T l t ng tr

ng giá v n hàng bán .............................................................. 31

B ng 2.7. T tr ng chi phí bán hàng và chi phí QLDN so v i doanh thu .................... 32
B ng 2.8. ánh giá khái quát c c u tài s n.................................................................. 33
B ng 2.9. C c u tài s n c a Công ty............................................................................ 35
B ng 2.10. C c u ngu n v n c a Công ty ................................................................... 37
B ng 2.11. T su t sinh l i trên t ng tài s n c a Công ty c ph n xây d ng B o tàng
H Chí Minh .................................................................................................................. 38
B ng 2.12. T su t sinh l i trên t ng tài s n c a Công ty c ph n Sông à 6 ............. 38
B ng 2.13. M c đ

nh h

ng c a ROS và hi u su t s d ng tài s n trên ROA ......... 41

B ng 2.14. Các ch tiêu kh n ng thanh toán ................................................................ 46
B ng 2.15. T su t sinh l i trên v n ch s h u c a Công ty c ph n xây d ng B o
tàng H Chí Minh .......................................................................................................... 49
B ng 2.16. T su t sinh l i trên v n ch s h u c a Công ty c ph n Sông à 6 ....... 49
B ng 2.17. S c sinh l i c a v n ch s h u ................................................................. 50
Bi u đ 2.1. Vòng quay toàn b tài s n trong k ..........................................................39
Bi u đ 2.2. Hi u su t s d ng t ng tài s n .................................................................. 40
Bi u đ 2.3. Vòng quay tài s n dài h n ......................................................................... 42
Bi u đ 2.4. Ch tiêu l i nhu n ròng trên tài s n dài h n .............................................. 43
Bi u đ 2.5. Vòng quay tài s n ng n h n ...................................................................... 44
Bi u đ 2.6. Hi u qu s d ng tài s n ng n h n ........................................................... 45
Bi u đ 2.7. Tình hình hàng t n kho ............................................................................. 47
Bi u đ 2.8. Tình hình các kho n ph i thu .................................................................... 48
Bi u đ 2.9. Ch tiêu đánh giá hi u qu s d ng v n vay ............................................. 51
S đ 2.1. S đ c c u b máy t ch c c a công ty....................................................21

Thang Long University Library


L IM
Hi n t i trong tình hình kinh t th tr

U
ng ngày m t suy thoái, đòi h i nhà qu n

tr ph i n m b t đ c tình hình c th c a doanh nghi p mình. Hi u rõ kh n ng tài
chính đ đ a ra các gi i pháp tài chính thích h p nh m đ y m nh quá trình ho t đ ng
s n xu t kinh doanh c a doanh nghi p đó.
T m quan tr ng c a vi c đ a ra quy t đ nh c a các nhà qu n tr doanh nghi p là
vô cùng quan tr ng nó quy t đ nh s t n t i và phát tri n c a doanh nghi p. Do v y
các gi i pháp tài chính đ c đ a ra nh m m c đích gi m thi u các r i ro hay h u qu
c a r i ro gây ra.
kh c v đ c nh c đi m đó doanh nghi p c n ph i đ y m nh
ho t đ ng s n su t kinh doanh đ đ t đ c m c tiêu cao nh t là t i đa hóa doanh thu
và l i nhu n, gi m thi u chi phí trong đó bao g m c r i ro trong quá trình ho t đ ng
kinh doanh.
Phân tích hi u qu ho t đ ng s n xu t c a doanh nghi p giúp các nhà qu n tr
đánh giá đúng th c tr ng k t qu ho t đ ng kinh doanh, xác đ nh đ c nh ng nguyên
nhân tác đ ng đ n quá trình s n xu t. Qua đó, các nhà qu n tr có th đ a ra gi i pháp
tài chính thích h p khai thác kh n ng ti m tàng c a doanh nghi p.
Nh n th c đ

c t m quan tr ng trên nên em đã ch n đ tài ắCác gi i pháp tài

chính nâng cao hi u qu s n xu t kinh doanh c a công ty c ph n xây d ng B o
tàng H ChíăMinh”.
1.ă

iăt

ng và ph m vi nghiên c u

Khóa lu n đi sâu tìm hi u tình hình hi u qu ho t đ ng s n xu t kinh doanh
đ ng th i phân tích th c tr ng hi u qu ho t đ ng s n xu t kinh doanh t i công ty c
ph n xây d ng B o tàng H Chí Minh. Trong giai đo n 2011 ậ 2013 thông qua các ch
tiêu v đánh giá hi u qu kinh doanh. Trên c s đó, chúng ta s đánh giá hi u qu
ho t đ ng s n xu t và đ ng th i đ a ra các gi i pháp tài chính nâng cao hi u qu ho t
đ ng s n xu t kinh doanh c a công ty.
2. Ph m vi nghiên c u
S d ng b ng cân đ i k toán và b ng báo cáo k t qu ho t đ ng s n xu t kinh
doanh trong 3 n m 2011, 2012 và 2013 c a Công ty c ph n xây d ng B o tàng H
Chí Minh. Ngoài ra s d ng các b n báo cáo chi ti t v doanh thu, chi phí và tài s n
c a công ty đ ph c v cho khóa lu n này.


3. Ph

ngăphápănghiênăc u

Khóa lu n s d ng ch y u ph

ng pháp so sánh, ph

ng pháp phân tích theo

chi u ngang, phân tích theo chi u d c đ đ a ra đánh giá và k t lu n t c s là các s
li u đ c cung c p và th c tr ng tình hình ho t đ ng c a công ty.
4. K t c u khóa lu n
Ngoài m đ u và k t lu n g m 3 ch
Ch

ng:

ngă1: C s lý lu n chung v hi u qu s n xu t kinh doanh trong doanh

nghi p
Ch ngă2: Th c tr ng hi u qu ho t đ ng s n xu t kinh doanh c a công ty c
ph n xây d ng B o tàng H Chí Minh
Ch ngă3: Gi i pháp tài chính nâng cao hi u qu s n xu t kinh doanh c a công
ty c ph n xây d ng B o tàng H Chí Minh

Thang Long University Library


CH

NGă1. C ă S

LÝ LU N CHUNG V

HI U QU

S N XU T KINH

DOANH TRONG DOANH NGHI P
1.1. Khái ni m v b n ch t c a hi u qu ho tăđ ng s n xu t kinh doanh
1.1.1. Khái ni m v ho t đ ng s n xu t kinh doanh
Trong th i đ i ngày nay, ho t đ ng s n xu t t o ra c a c i v t ch t và d ch v
luôn g n li n v i cu c s ng c a con ng i, công vi c s n xu t thu n l i khi các s n
ph m t o ra đ c th tr ng ch p nh n t c là đ ng ý s d ng s n ph m đó.
đ c
nh v y thì các ch th ti n hành s n xu t ph i có kh n ng kinh doanh
ắN u lo i b các ph n khác nhau nói v ph ng ti n, ph ng th c, k t qu c th
c a ho t đ ng kinh doanh thì có th hi u kinh doanh là các ho t đ ng kinh t nh m
m c tiêu sinh l i c a ch th kinh doanh trên th tr

ng”

Ho t đ ng kinh doanh có đ c đi m:
Do m t ch th th c hi n và g i là ch th kinh doanh, ch th kinh doanh có th
là cá nhân, h gia đình, doanh nghi p
Kinh doanh ph i g n v i th tr

ng, các ch th kinh doanh có m i quan h m t

thi t v i nhau, đó là quan h v i các b n hàng, v i ch th cung c p đ u vào, v i
khách hàng, v i đ i th c nh tranh, v i Nhà n

c. Các m i quan h này giúp cho các

ch th kinh doanh duy trì ho t đ ng đ a doanh nghi p c a mình này càng phát tri n
Kinh doanh ph i có s v n đ ng c a đ ng v n: V n là y u t quy t đ nh cho
công vi c kinh doanh không có v n thì không th có ho t đ ng kinh doanh. Ch th
kinh doanh s d ng v n mua nguyên li u, thi t b s n xu t, thuê lao đ ng.....
M c đích ch y u c a ho t đ ng kinh doanh là l i nhu n
1.1.2. Khái ni m hi u qu ho t đ ng s n xu t kinh doanh
Hi u qu là v n đ đ c các nhà nghiêm c u kinh t c ng nh các nhà qu n lý
kinh doanh quan tâm hàng đ u
Hi u qu theo các duy nh t đ

c hi u là m t ch tiêu ch t l

ng ph n ánh m i

quan h gi a k t qu thu đ c và chi phí b ra. N u chi phí b ra càng ít và k t qu
mang l i càng nhi u thì đi u đó có Ủ ngh a hi u qu kinh t càng cao và ng c l i.
Trong đi u ki n kinh doanh theo c ch th tr ng đ th c hi n nghiêm ng t ch
đ h ch toán kinh t , đ m b o l y doanh thu bù đ p đ c chi phí và có lãi đòi h i ho t
đ ng kinh doanh c a doanh nghi p ph i có hi u qu cao đ doanh nghi p có th đ ng
v ng và phát tri n trong n n kinh t có nhi u thành ph n, có c nh tranh và quan h
qu c t v i n c ngoài ngày càng đ c m r ng.
Hiêu qu ho t đ ng s n xu t kinh doanh có th hi u là m t ph m trù kinh t bi u
hi n t p trung c a s phát tri n kinh t theo chi u sâu ph n ánh trình đ khai thác các
1


ngu n l c(nhân tài, v t l c, ngu n v n....) và trình đ chi phí các ngu n l c đó trong
quá trình tái s n xu t nh m th c hi n m c tiêu kinh doanh. Hi u qu ho t đ ng s n
xu t kinh doanh c a các doanh nghi p n c ta hi n nay đ
di n là hi u qu kinh t và hi u qu xã h i.

c đánh giá trên hai ph

ng

Hi u qu kinh t c a doanh nghi p ph n ánh s đóng góp c a doanh nghi p vào
vi c th c hi n các m c tiêu kinh t xã h i c a n n kinh t qu c dân. Còn hi u qu xã
h i c a doanh nghi p đ c bi u hi n thông qua ho t đ ng góp ph n nâng cao trình đ
v n hóa xã h i và l nh v c th a mãn nhu c u hàng hóa ậ d ch v , góp ph n nâng cao
v n minh xã h i.... Tiêu chu n c a hi u qu xã h i là s th a mãn nhu c u có tính ch t
xã h i trong s t

ng ng v i các ngu n nhân tài, v t l c nh h

Hi n nay hi u qu xã h i c a ho t đ ng kinh doanh đ
pháp xã h i c a Nhà n c trong t ng th i k .

ng t i m c đích đó.

c đánh giá thông qua các bi n

Hiêu qu kinh t và hi u qu xã h i có khi mâu thu n, có khi th ng nh t v i
nhau. N u doanh nghi p có lãi thì đ i s ng nhân viên đ c c i thi n, đ ng th i doanh
nghi p s n p ngân sách đ th c hi n các m c tiêu xã h i nh : Xây d ng công trình
công c ng, xóa đói gi m nghèo..... Nh v y, doanh nghi p v a đ t đ c hi u qu kinh
doanh v a đ t đ c hi u qu xã h i.
i v i doanh nghi p nhà n c đ c giao nhi m
v kinh doanh nh m m c đich ph c v h i đ o, mi n núi thì chi phí r t cao làm cho
giá thành thanh toán tr nên đ c bi t, cao h n giá tr th tr ng ch p nh n, doanh
nghi p không đ t đ c hi u qu kinh t , nh ng th c hi n đ c hi u qu xã h i. Tuy
nhiên vi c xác đ nh hi u qu kinh t và hi u qu xã h i ch là t ng đ i vì có th ch
tiêu ph n ánh đ ng th i hi u qu kinh t và hi u qu xã h i. Vì v y, đ đánh giá hi u
qu kinh doanh ng i ta không đánh giá hi u qu kinh t m t cách đ c l p mà còn
xem xét c hi u qu xã h i.
M t doanh nghi p mu n t n t i và phát tri n thì quá trình ho t đ ng kinh doanh
ph i đem l i hi u qu . Và đi u mà các doanh nghi p quan tâm nh t là hi u qu kinh t
b i vì có hi u qu kinh t thì doanh nghi p m i t n t i và phát tri n đ

c.

1.1.3. B n ch t c a hi u qu kinh doanh
Khái ni m v hi u qu s n xu t kinh doanh cho th y b n ch t c a hi u qu s n
xu t kinh doanh là ph n ánh m t ch t l ng c a các ho t đ ng kinh doanh c a doanh
nghi p, ph n ánh trình đ l i d ng các ngu n l c đ đ t đ c các m c tiêu c a doanh
nghi p. Tuy nhiên đ hi u rõ và ng d ng đ

c ph m trù hi u qu s n xu t kinh doanh

vào vi c thành l p các ch tiêu, các công th c c th nh m đánh giá tính hi u qu các
ho t đ ng s n xu t kinh doanh c a doanh nghi p thì chúng ta c n:
Th nh t: Ph i hi u r ng ph m trù hi u qu s n xu t kinh doanh th c ch t là
m i quan h so sánh gi a k t qu đ t đ

c và chi phí b ra đ s d ng các y u t đ u
2

Thang Long University Library


vào và có tính đ n các m c tiêu c a doanh nghi p. M i quan h so sánh
so sánh tuy t đ i và c ng có th là so sánh t

đây có th là

ng đ i.

V m t so sánh tuy t đ i thì hi u qu s n xu t kinh doanh là:
H=KậC
Còn v so sánh t

ng đ i thì hi u qu s n xu t kinh doanh là:

H = K/C
Trong đó:
H: Là hi u qu s n xu t kinh doanh
K: Là k t qu đ t đ

c

C: Là chi phí b ra đ s d ng các ngu n l c đ u vào
Thông qua các ch tiêu này th y đ c m t đ ng v n b vào s n xu t t o ra đ c
bao nhiêu đ ng t ng thu nh p, thu nh p thu n. Nó cho ta th y đ c hi u qu kinh t
không ch đ i v i lao đ ng v t hóa mà còn c lao đ ng s ng. Nó còn ph n ánh trình đ
t ch c s n xu t và qu n lý c a nghành c ng nh c a các doanh nghi p. M c tiêu s n
xu t c a ngành c ng nh c a doanh nghi p và toàn xã h i không ph i ch quan tâm t o
ra nhi u s n ph m b ng m i chi phí mà đi u quan tr ng h n là s n ph m đ
trên m i đ ng v n b ra nhi u hay ít.

c t o ra

Do đó đ tính đ c hi u qu SXKD c a doanh nghi p ta ph i tính k t qu đ t
đ c và chi phí b ra. Nh v y ta có th th y đ c s khác bi t gi a k t qu và hi u
qu s n xu t kinh doanh c a doanh nghi p. V b n ch t ta hi u hi u qu kinh doanh là
hi u qu c a lao đ ng xã h i nó ph n ánh m t ch t l ng c a ho t đ ng SXKD, ph n
ánh trình đ s d ng các y u t đ u vào c a quá trình kinh doanh đ đ t đ c m c tiêu
t i đa hóa l i nhu n. Còn k t qu là nh ng gì doanh nghi p đ t đ c sau quá trình
kinh doanh nh t đ nh. K t qu đ t đ c là m c tiêu c n thi t c a doanh nghi p, đ c
ph n ánh b ng ch tiêu đ nh l ng có kh n ng cân, đo, đong, đ m nh s s n ph m
tiêu th m i lo i, doanh thu bán hàng, l i nhu n, th ph n......
Th hai là ph i phân bi t hi u qu xã h i, hi u qu kinh t v i hi u qu s n xu t
kinh doanh c a doanh nghi p: Hi u qu xã h i ph n ánh trình đ l i d ng các ngu n
l c nh m đ t đ c các m c tiêu v xã h i nh t đ nh. Các m c tiêu xã h i th ng là:
Gi i quy t công n vi c làm cho ng i lao đ ng trong ph m vi t ng khu v c, nâng cao
trình đ v n hóa, nâng cao m c s ng, đ m b o v sinh môi tr ng..... Còn hi u qu
kinh t xã h i ph n ánh l i d ng các ngu n l c nh m đ t đ c các m c tiêu c v kinh
t xã h i trên ph m vi toàn b n n kinh t qu c dân c ng nh trên ph m vi t ng vùng,
t ng khu v c c a n n kinh t .

3


1.1.4. Vai trò c a hi u qu ho t đ ng SXKD trong doanh nghi p
Hi u qu s n xu t kinh doanh là công c h u hi u đ các nhà qu n tr doanh
nghi p th c hi n nhi m v qu n tr kinh doanh: Khi ti n hành b t k m t ho t đ ng
s n xu t kinh doanh nào thì các doanh nghi p đ u ph i huy đ ng và s d ng các
ngu n l c mà doanh nghi p có kh n ng có th t o ra k t qu phù h p v i m c tiêu mà
doanh nghi p đ ra. m i giai đo n phát tri n c a doanh nghi p thì doanh nghi p đ u
có nhi u m c tiêu khác nhau, nh ng m c tiêu cu i cùng bao trùm toàn b quá trình s n
xu t kinh doanh c a doanh nghi p là t i đa hóa l i nhu n trên c s s d ng t i u các
ngu n l c c a doanh nghi p.
th c hi n m c tiêu t i đa hóa l i nhu n c ng nh các
m c tiêu khác, các nhà doanh nghi p ph i s d ng nhi u ph

ng pháp , nhi u công c

khác nhau. Hi u qu SXKD là m t trong các công c h u hi u nh t đ các nhà các nhà
qu n tr th c hi n ch c n ng qu n tr c a mình. Thông qua vi c tính toán hi u qu s n
xu t kinh doanh không nh ng cho phép các nhà qu n tr ki m tra đánh giá tình hi u
qu c a các ho t đ ng s n xu t kinh doanh c a doanh nghi p(các ho t đ ng có hi u
qu hay không và hi u qu đ t đ c m c đ nào), mà còn cho phép các nhà qu n tr
phân tích tìm ra các nhân t nh h ng đ n các ho t đ ng s n xu t kinh doanh c a
doanh nghi p, đ t đó đ a ra đ c các bi n pháp đi u ch nh thích h p trên c hai
ph ng di n gi m chi phí t ng k t qu nh m nâng cao hi u qu các ho t đ ng s n xu t
kinh doanh c a doanh nghi p.
Ngoài ra, trong nhi u tr

ng h p các nhà qu n tr còn coi hi u qu kinh t nh

là các nhi m v , các m c tiêu đ th c hi n. B i vì, đ i v i các nhà qu n tr khi nói đ n
các ho t đ ng s n xu t kinh doanh thì h đ u quan tâm đ n tính hi u qu c a nó. Do
v y hi u qu s n xu t kinh doanh có vai trò là công c đ th c hi n nhi m v qu n tr
kinh doanh đ ng th i v a là m c tiêu đ qu n tr kinh doanh.
1.2. Phân lo i hi u qu s n xu t kinh doanh
Tùy theo ph m vi, k t qu đ t đ

c và chi phí b ra mà có các ph m trù hi u

qu khác nhau nh : hi u qu kinh t xã h i, hi u qu s d ng các y u t s n xu t trong
kinh doanh. Trong n n kinh t hàng hóa nhi u thành ph n, hi u qu tr c ti p c a các
doanh nghi p là hi u qu kinh t , còn hi u qu c a nghành ho c hi u qu c a n n kinh
t qu c dân là hi u qu kinh t xã h i. T đó ta có th phân ra 2 lo i: hi u qu kinh t
c a doanh nghi p và hi u qu kinh t xã h i
Hi u qu kinh t c a doanh nghi p
Khi nói đ n doanh nghi p ng

i ta th

ng quan tâm nh t, đó là hi u qu kinh t

c a doanh nghi p vì các doanh nghi p khi ti n hành ho t đ ng kinh doanh đ u v i
đ ng c kinh t đ ki m l i nhu n
+ Hi u qu kinh t t ng h p
4

Thang Long University Library


Hi u qu kinh t t ng h p là ph m trù kinh t bi u hi n c a s phát tri n kinh t
theo chi u sâu, ph n ánh trình đ khai thác các ngu n l c đó trong quá trình tái s n
xu t nh m th c hi n m c tiêu kinh doanh c a doanh nghi p
Hi u qu kinh t t ng h p là th c đo h t s c quan tr ng c a s t ng tr ng kinh
t và là ch d a cho vi c đánh giá th c hi n m c tiêu kinh t c a doanh nghi p trong
t ng th i k
+ Hi u qu kinh t c a t ng y u t
Hi u qu kinh t t ng là y u t , t ng là s th hi n trình đ và kh n ng s d ng
các y u t đó trong quá trình s n xu t kinh doanh c a doanh nghi p. Nó là th c đo
quan tr ng c a s t ng tr ng t ng y u t và cùng v i hi u qu kinh t t ng h p làm
c s đánh giá vi c th c hi n m c tiêu kinh t c a doanh nghi p.
Hi u qu kinh t xã h i
Hi u qu kinh t xã h i là hi u qu mà doanh nghi p đem l i cho xã h i và n n
kinh t qu c dân. Nó th hi n qua vi c t ng thu ngân sách cho Nhà n c, t o thêm
công n vi c làm cho ng i lao đ ng, nâng cao m c s ng c a ng i lao đ ng và tái
phân ph i l i t c xã h i.
Tóm l i trong qu n lý, quá trình kinh doanh, ph m trù hi u qu kinh t đ

c bi u

hi n các lo i khác nhau. Vi c phân lo i hi u qu kinh t là c s đ xác đ nh các ch
tiêu hi u qu kinh t , phân tích hi u qu kinh t và xác đ nh nh ng bi n pháp nâng cao
hi u qu kinh t .
1.2.1. S c n thi t ph i nâng cao hi u qu s n xu t kinh doanh c a doanh nghi p
S n xu t cái gì, s n xu t nh th nào, s n xu t cho ai s không thành v n đ bàn
cãi n u ngu n tài nguyên không h n ch . Ng i ta có th s n xu t vô t n hàng hóa, s
d ng thi t b máy móc, nguyên v t li u, lao đ ng m t cách không khôn ngoan c ng
ch ng sao n u ngu n tài nguyên là vô t n. Nh ng th c t , m i ngu n tài nguyên trên
trái đ t nh đ t đai, khoáng s n, h i s n, lâm s n, ... là m t ph m trù h u h n và ngày
càng khan hi m và c n ki t do con ng i khai thác và s d ng chúng. Trong khi đó
m t m t, dân c
t ng vùng, t ng qu c gia và toàn th gi i ngày càng t ng và t c đ
t ng dân s cao làm cho s t ng dân s r t l n và m t khác, nhu c u tiêu dùng v t
ph m c a con ng i l i là ph m trù không có gi i h n: không có gi i h n s phát
tri n các lo i c u và t ng lo i c u thì c ng không có gi i h n ậ càng nhi u, càng
phong phú, càng có ch t l

ng cao càng t t. Do v y, c a c i đã khan hi m l i càng

khan hi m và ngày càng khan hi m theo c ngh a tuy t đ i và t

ng đ i c a nó. Khan

hi m đòi h i và b t bu c con ng i ph i ngh đ n vi c l a ch n kinh t , khan hi m
t ng lên d n đ n v n đ l a ch n kinh t t i u ngày càng ph i đ t ra nghiêm túc, gay
g t. Th c ra, khan hi m m i ch là đi u ki n c n c a s l a ch n kinh t , nó bu c con
5


ng

i ắph i” l a ch n kinh t vì lúc đó dân c còn ít mà c a c i trên trái đ t l i r t

phong phú, ch a b c n ki t vì khai thác, s d ng. Khi đó, loài ng

i ch chú ý phát

tri n kinh t theo chi u r ng: t ng tr ng k t qu s n xu t trên c s gia t ng các y u
t s n xu t: t li u s n xu t, đ t đai,...
i u ki n đ cho s l a cho kinh t là cùng v i s phát tri n c a k thu t s n
xu t thì càng ngày ng i ta càng tìm ra nhi u ph ng pháp khác nhau đ ch t o s n
ph m. K thu t s n xu t phát tri n cho phép v i cùng nh ng ngu n l c đ u vào nh t
đ nh ng i ta có th t o ra r t nhi u lo i s n ph m khác nhau. i u này cho phép các
doanh nghi p có kh n ng l a ch n kinh t : l a ch n s n xu t kinh doanh s n ph m
(c c u s n ph m) t i u. S l a ch n đúng đ n s m ng l i cho doanh nghi p hi u
qu kinh doanh cao nh t, thu đ c nhi u l i ích nh t. Giai đo n phát tri n kinh t theo
chi u r ng k t thúc và nh ng ch cho s phát tri n kinh t theo chi u sâu: s t ng
tr ng k t qu kinh t c a s n xu t ch y u nh vào vi c c i ti n các y u t s n xu t
v m t ch t l ng, ng d ng các ti n b k thu t m i, công ngh m i, hoàn thi n công
tác qu n tr và c c u kinh t ..., nâng cao ch t l ng các ho t đ ng kinh t . Nói m t
cách khái quát là nh vào s nâng cao hi u qu kinh doanh.
Nh v y, nâng cao hi u qu kinh doanh là nâng cao kh n ng s d ng các ngu n
l c có s n c a doanh nghi p đ đ t đ c s l a ch n t i u. Trong đi u ki n khan
hi m ngu n l c thì vi c nâng cao hi u qu kinh doanh là đi u ki n s ng còn đ t ra đ i
v i doanh nghi p trong ti n trình ti n hành các ho t đ ng kinh doanh.
Tuy nhiên, s l a ch n kinh t c a các doanh nghi p trong c ch kinh t khác
nhau là không gi ng nhau: Trong c ch kinh t k ho ch hóa t p trung, vi c l a ch n
kinh t th ng không đ t ra cho m i c p xí nghi p m i quy t đ nh kinh t s n xu t cái
gì? S n xu t nh th nào? S n xu t cho ai?



c gi i quy t

trung tâm duy nh t.

Các đ n v kinh doanh c s ti n hành các ho t đ ng c a mình theo s ch đ o t m t
trung tâm vì v y m c tiêu cao nh t c a các đ n v này là hoàn thành k ho ch nhà
n c giao. Do h n ch nh t đ nh c a c ch k ho ch hóa t p trung nên không nh ng
các đ n v kinh t c s ít quan tâm đ n hi u qu kinh t c a mình mà trong nhi u
tr

ng h p các đ n v kinh t hoàn thành k ho ch b ng m i giá.

Ho t đ ng kinh doanh trong c ch th tr ng, m i tr ng c nh tranh gay g t,
nâng cao hi u qu kinh doanh là đi u ki n t n t i c a doanh nghi p.
Trong c ch th tr
nào? S n xu t cho ai?

ng vi c gi i quy t v n đ : s n xu t cái gì? S n xu t nh th
c d a trên c s quan h gi a cung và c u, giá c th

tr ng, c nh tranh và h p tác.... Các doanh nghi p ph i t đ t ra các quy t đ nh kinh
doanh c a mình, t h ch toán l lãi, lãi nhi u h ng nhi u lãi ít h ng ít, không có lãi

6

Thang Long University Library


s đi đ n phá s n doanh nghi p. Do đó m c tiêu l i nhu n tr thành m t trong nh ng
m c tiêu quan tr ng nh t, mang tính s ng còn c a doanh nghi p.
M t khác trong n n kinh t th tr ng các doanh nghi p ph i c nh tranh đ t n t i
và phát tri n. Môi tr ng c nh tranh càng gay g t, trong cu c c nh tranh đó có nh ng
doanh nghi p v n đ ng v ng và phát tri n, bên c nh đó không ít doanh nghi p b thua
l , gi i th , phá s n.
đ ng v ng trên th tr ng các doanh nghi p luôn ph i chú ý
tìm m i cách gi m chi phí s n xu t kinh doanh, nâng cao uy tín.... c a doanh nghi p
trên th tr ng nh m t i đa hóa l i nhu n. Các doanh nghi p thu đ c l i nhu n càng
cao càng t t. Nh v y, đ đ t đ c hi u qu kinh doanh và nâng cao hi u qu kinh
doanh luôn là v n đ quan tâm hàng đ u c a các doanh nghi p và tr thành v n đ
s ng còn đ doanh nghi p có th t n t i và phát tri n.
1.2.2. Hi u qu ho t đ ng SXKD là công c qu n tr doanh nghi p
ti n hành b t k m t ho t đ ng s n xu t kinh doanh nào c ng đ u ph i t p
h p các ph ng ti n v t ch t c ng nh con ng i và th c hi n s k t h p gi a lao
đ ng v i các y u t v t ch t đ t o ra k t qu phù h p v i Ủ đ c a doanh nghi p và t
đó có th t o ra l i nhu n. Nh v y, m c tiêu bao trùm lâu dài c a kinh doanh là t o ra
l i nhu n, t i đa hóa l i nhu n trên c s nh ng ngu n l c s n xu t s n có.

đ t

đ c m c tiêu này, qu n tr doanh nghi p ph i s d ng nhi u ph ng pháp khác
nhau. Hi u qu kinh doanh là m t trong các công c đ các nhà qu n tr th c hi n ch c
n ng qu n tr c a mình. Vi c xem xét và tính toán hi u qu kinh doanh không nh ng
ch cho bi t vi c s n xu t đ t đ c trình đ nào mà còn cho phép các nhà qu n tr
phân tích, tìm ra các nhân t đ đ a ra các bi n pháp thích h p trên c hai ph ng di n
t ng k t qu và gi m chi phí kinh doanh, nh m nâng cao hi u qu . B n ch t c a ph m
trù hi u qu đã ch rõ trình đ s d ng các ngu n l c s n xu t: trình đ s d ng các
ngu n l c s n xu t càng cao, doanh nghi p càng có kh n ng t o ra k t qu cao trong
cùng m t ngu n l c đ u vào ho c t c đ t ng k t qu l n h n so v i t c đ t ng vi c
s d ng các ngu n l c đ u vào. ây là đi u ki n tiên quy t đ doanh nghi p đ t m c
tiêu l i nhu n t i đa. Do đó xét trên ph ng di n lý lu n và th c ti n, ph m trù hi u
qu s n xu t kinh doanh đóng vai trò r t quan tr ng vi c đánh giá, so sánh, phân tích
kinh t nh m tìm ra m t gi i pháp t i u nh t, đ a ra ph ng pháp đúng đ n nh t đ
đ t m c tiêu l i nhu n t i đa. V i t cách m t công c đánh giá và phân tích kinh t ,
ph m trù hi u qu không ch đ

c s d ng

giác đ t ng h p, đánh giá chung trình

đ s d ng t ng h p các ngu n l c đ u vào trong ph m vi ho t đ ng c a toàn doanh
nghi p, mà còn đ c s d ng đ đánh giá trình đ s d ng t ng y u t đ u vào
ph m vi toàn b ho t đ ng s n xu t kinh doanh c a doanh nghi p c ng nh
t ng b
ph n c u thành c a doanh nghi p. Và nh đã l u Ủ, do ph m trù hi u qu có t m quan
7


tr ng đ c bi t nên trong nhi u tr

ng h p ng

i ta coi nó không ph i ch nh ph

ng

ti n đ đ t k t qu cao mà còn nh chính m c tiêu c n đ t.
1.2.3. Ý ngh a c a hi u qu ho t đ ng s n xu t kinh doanh
Nh chúng ta đã bi t, m c đích ho t đ ng kinh doanh c a doanh nghi p là l i
nhu n hay nói r ng h n là t ng hi u qu kinh t trong ho t đ ng kinh doanh c a mình.
Hi u qu kinh doanh ph n ánh trình đ s d ng các ngu n l c c a doanh nghi p nh m
đ t hi u qu cao nh t mà bi u hi n c th c a nó là l i nhu n và chi phí th p nh t. L i
nhu n là kho n còn l i sau khi doanh nghi p đã tr đi m i kho n chi phí phát sinh
trong quá trình kinh doanh. Nh thu đ c l i nhu n nên doanh nghi p m i có đi u
ki n tái s n xu t và m r ng s n xu t. T đó không nh ng t o đi u ki n nâng cao đ i
s ng c a chính công nhân viên trong doanh nghi p mà còn nâng cao đi u ki n đ ph c
v khách hàng, th c hi n ngh a v v i Nhà n c. Do v y, m t yêu c u đ t ra đ i v i
b t k doanh nghi p và các nhà qu n lý là c n thi t ph i đánh giá hi u qu ho t đ ng
s n xu t kinh doanh đ tìm ra các nhân t nh h ng đ n hi u qu ho t đ ng s n xu t
kinh doanh, t đó có các bi n pháp thích h p phát huy các nhân t tich c c và h n ch
các nhân t tiêu c c.
1.3. M i quan h gi a r i ro và hi u su t sinh l i
TSLN k v ng c a m t ch ng khoán có quan h đ ng bi n v i r i ro c a ch ng
khoán đó, t c là nhà đ u t k v ng ch ng khoán có TSLN cao thì r i ro c a nó càng
cao và ng c l i.
gi i thích m i quan h này, ta ph i xem xét quá trình sau:
Ta xét nhà đ u t là nh ng ng i ng i r i ro, vì v y khi đ u t h luôn cân nh c
s đánh đ i gi a l i nhu n và r i ro. V i j là tài s n xem xét đ u t , Rj là t su t l i
nhu n k v ng. Nhà đ u t có th cân nh c các l a ch n:
u t vào tài s n phi r i ro, hay j là tín phi u kho b c khi đó nhà đ u t k v ng
lãi su t phi rui ro Rf, khi đó Rj = Rf
Nh ng nhà đ u t luôn mu n nâng cao l i nhu n ki m đ

c vì v y xem xét đ u

t vào tài s n có TSLN cao h n và ch p nh n r i ro cao h n. N u đ u t vào danh
m c th tr ng, h k v ng thu TSLN k v ng b ng t su t l i nhu n đ u t danh m c
th tr ng Rm(t c là Rj = Rm). Rm > Rj vì danh m c đ u t th tr ng r i ro h n tín
phi u kho b c và chênh l ch(Rm - Rj) là ph n bù r i ro đ nhà đ u t ch p nh n đ u t .
Vì v y khi đ u t vào danh m c th tr ng t su t l i nhu n k v ng là Rj = Rf + (RmRf)
Trên th c t ta không th đ u t vào c danh m c th tr

ng mà ch đ u t vào

m t tài s n hay m t danh m c c th . Tài s n đó có th có r i ro th p h n, b ng ho c
cao h n r i ro danh m c th tr ng. M c đ r i ro c a tài s n đó v i danh m c th
8

Thang Long University Library


tr

ng đ

c đo l

. Khi đó ph n bù r i ro c a tài s n (Rj - Rf) b ng

ng b i h s

nhân v i ph n bù r i ro th tr
Rj ậ Rf = (Rm - Rf)*

ng (Rm - Rf)

j

Vì v y v i tài s n cá bi t j đ
Rj = Rf + (Rm - Rf)*

j

c đ u t t su t l i nhu n k v ng thu đ

c là:

j

Trong đó: Rf là t su t l i nhu n phi r i ro
Rm là t su t l i nhu n k v ng c a danh m c đ u t th tr
j

ng

là h s beta c a tài s n j

Công th c trên là mô hình đ nh giá tài s n v n CAPM cho phép xác đ nh t su t
sinh l i yêu c u v i m t tài s n r i ro b t k khi bi t h s beta c a nó. Mô hình này
có d ng hàm b c nh t y= ax + b trong đó beta là bi n s x, TSLN k v ng c a ch ng
khoán Rj là bi n ph thu c y, v i h s góc a= (Rm - Rf)
1.4. N i dung phân tích hi u qu SXKD
i t ng c a phân tích ho t đ ng kinh doanh là quá trình và k t qu ho t đ ng
kinh doanh cùng v i s tác đ ng c a các nhân t nh h ng đ n quá trình và k t qu
đó, đ

c bi u hi n thông qua các ch tiêu kinh t :
Các ch tiêu k t qu kinh doanh đ

c phân tích trong m i quan h v i các ch

tiêu v đi u ki n (y u t ) c a quá trình s n xu t kinh doanh nh : lao đ ng, ti n v n,
v t t , đ t đai....
Phân tích các ch tiêu v k t qu kinh doanh nh : s n l

ng s n ph m, doanh thu

bán hàng, giá thành, l i nhu n.....
m tl

th c hi n n i dung trên, phân tích kinh doanh c n xác đ nh các đ c tr ng v
ng c a các giai đo n, các quá trình kinh doanh (s l ng, k t c u, quan h , t

l ....) nh m xác đ nh xu h ng và nh p đ phát tri n, xác đ nh nh ng nguyên nhân nh
h ng đ n s bi n đ ng c a các quá trình kinh doanh, tính ch t và trình đ ch t ch
c a m i liên h gi a k t qu kinh doanh v i các đi u ki n (y u t ) s n xu t kinh doanh
1.4.1.

i u ki n đ ti n hành phân tích hi u qu SXKD
phân tích và đánh giá hi u qu s n xu t kinh doanh c a doanh nghi p m t

cách c th và có hi u qu thì c n ph i xây d ng h th ng ch tiêu v hi u qu s n xu t
kinh doanh c a doanh nghi p, tính toán t ng h p các ch tiêu, đánh giá chung và phân
tích tính hình s n xu t kinh doanh c a doanh nghi p.
Thu th p đ y đ : chính xác các thông tin v giá tr s n xu t, giá tr gia t ng, chi
phí trung gian, doanh thu, l i nhu n, lao đ ng bình quân, v n đ u t , v n s n xu t
kinh doanh.......
9


D báo xu h

ng s n xu t kinh doanh trong th i gian t i và đ ra nh ng gi i

pháp ki n ngh nh m nâng cao hi u qu s n xu t kinh doanh.
1.4.2. Phân tích tình hình Tài s n
T su t sinh l i trên t ng tài s n (ROA ậ Return On Assets)
Ch tiêu này ph n ánh vi c s d ng tài s n trong ho t đ ng kinh doanh c a doanh
nghi p và c ng là m t th
nghi p.

c đo đ đánh giá n ng l c qu n lý c a ban lãnh đ o doanh

H s này có Ủ ngh a là v i 1 đ ng tài s n c a doanh nghi p thì s mang l i bao
nhiêu đ ng l i nhu n. M t doanh nghi p đ u t tài s n ít nh ng thu đ c l i nhu n
cao thì s t t h n là so v i doanh nghi p đ u t tài s n nhi u nh ng l i nhu n thu l i
đ c l i th p. M t trong nh ng khía c nh đ c quan tâm nh t c a thu nh p trên t ng
tài s n là kh n ng ph i h p c a các ch s tài chính đ tính toán ROA. M t ng d ng
th ng đ c nh c t i nhi u nh t là mô hình phân tích Dupont d i đây.
Phân tích hi u qu s d ng tài s n thông qua mô hình Dupont
Phân tích dupont là k thu t phân tích b ng cách chia t s ROA thành nh ng b
ph n có liên quan t i nhau đ đánh giá tác đ ng c a t ng b ph n lên k t qu cu i
cùng.
B n ch t c a mô hình là tách m t t s t ng h p ph n ánh m c sinh l i nh : thu
nh p trên tài s n ROA thành tích s c a chu i các t s có m i quan h nhân qu v i
nhau. i u đó cho phép phân tích nh h ng c a các t s đó v i các t s t ng h p.
Nh v y, chúng ta có th nh n bi t đ c các nguyên nhân d n đ n các hi n t ng t t,
x u trong ho t đ ng c a doanh nghi p. Các c u ph n c b n c a h th ng đ

c trình

bày nh sau

ROA= T su t sinh l i trên doanh thu * S quay vòng tài s n
T mô hình chi ti t

trên ta có th th y đ

c các nhân t

nh h

ng đ n kh

n ng sinh l i c a tài s n nh sau:
Th nh t là s vòng quay c a t ng tài s n bình quân càng cao ch ng t s c s n
xu t c a các tài s n càng nhanh, đó là nhân t t ng s c sinh l i c a tài s n, c th h n
s vòng quay c a t ng tài s n bình quân l i b nh h ng b i hai nhân t là t ng doanh
thu thu n và t ng tài s n bình quân.
10

Thang Long University Library


Th hai là, t su t sinh l i trên doanh thu càng cao thì s c sinh l i c a tài s n
càng t ng. Có th th y r ng s c sinh l i c a doanh thu nh h

ng b i hai nhân t là

doanh thu và chi phí, n u doanh thu cao và chi phí th p thì t su t sinh l i trên doanh
du và ng c l i
Vòng quay toàn b tài s n trong k

Ch tiêu này ph n ánh v n c a doanh nghi p trong m t k quay đ

c bao nhiêu

vòng. Qua ch tiêu này ta có th đánh giá đ c kh n ng s d ng tài s n c a doanh
nghi p th hi n qua doanh thu thu n đ c sinh ra t tài s n doanh nghi p đã đ u t .
Vòng quay cang l n thì hi u qu càng cao
Hi u su t s d ng t ng tài s n (Assets Turnover)

Ch tiêu cho bi tm t đ n v tài s n đ c s d ng t o ra đ c bao nhiêu đ n v
doanh thu thu n. Ví d hi u xu t tài s n b ng 2 có ngh là m t đ ng tài s n đ c t o ra
đ c 2 đ ng doanh thu trong m t n m.
i v i các Doanh nghi p b thâm d ng v n
cao th ng có ch s hi u su t s d ng tài s n này th p. Chính vì l đó, ch tiêu này s
đánh giá th c t kh n ng s d ng tài s n trong m t n m c a doanh nghi p.
Vòng quay tài s n dài h n (Fix Asset Turnover)

Ch s này giúp đánh giá hi u qu s d ng tài s n dài h n (TSDH) c a doanh
nghi p, cho th y m t đ ng tài s n c đ nh tham gia vào quá trình s n xu t kinh doanh
s đem l i bao nhiêu đ ng doanh thu thu n. Ch s này bi u hi n càng cao càng cho
th y hi u qu s d ng TSDH c a doanh nghi p càng hi u qu và ng c l i
Ch tiêu l i nhu n ròng trên tài s n dài h n

L i nhu n ròng là chênh l ch gi a thu nh p và chi phí mà doanh nghi p th c
hi n trong k sau khi tr đi thu thu nh p doanh nghi p. Chú ý đây mu n đánh giá
chính xác hi u qu s d ng TSDH thì l i nhu n ròng ch bao g m ph n l i nhu n do
có s tham gia tr c ti p c a TSDH t o ra. Vì v y ph i lo i b l i nhu n t các ho t
đ ng khác.
11


Ch tiêu này cho bi t m t đ ng TSDH s d ng trong k t o ra đ

c bao nhiêu

đ ng l i nhu n ròng. Giá tr này càng l n càng th hi n tài s n c đ nh trong doanh
nghi p đ

c s d ng h p lý và hi u qu

Vòng quay tài s n ng n h n

Ch tiêu vòng quay tài s n l u đ ng ph n ánh trong m t n m tài s n l u đ ng c a
doanh nghi p luân chuy n đ

c bao nhiêu vòng hay m t đ ng tài s n l u đ ng bình

quân trong n m t o ra đ c bao nhiêu đ ng doanh thu thu n. Ch s này bi u hi n
càng l n thì hi u qu s d ng tài s n l u đ ng c a doanh nghi p càng cao.
Hi u qu s d ng tài s n ng n h n

Ch tiêu này cho bi t m t đ ng tài s n l u đ ng có th t o ra đ

c bao nhiêu

đ ng l i nhu n. Ch tiêu này càng cao càng th hi n kh n ng s d ng hi u qu c a tài
s n l u đ ng có trong doanh nghi p
K luân chuy n tài s n ng n h n
Công th c k luân chuy n tài s n ng n h n đ

c tính b ng 360 là th i gian m t

k phân tích trên s l n luân chuy n (s vòng quay) c a tài s n trong k . Ch tiêu này
cho bi t s ngày c n thi t đ th c hi n m t vòng quay v n l u đ ng. Vòng quay c a
v n càng nhanh thì k luân chuy n v n càng đ
càng đ c s d ng có hi u qu .

c rút ng n và ch ng t v n l u đ ng

1.4.3. Phân tích k t qu ho t đ ng s n xu t
1.4.3.1. Phân tích tình hình doanh thu
T su t sinh l i trên doanh thu (ROS ậ Return on Sales)
Ph n ánh kho n thu nh p ròng c a m t doanh nghi p so v i doanh thu c a nó.
H s l i nhu n ròng là h s t m i giai đo n kinh doanh. Nói cách khác đây là t s
so sánh l i nhu n ròng v i doanh s bán

T su t này ph n ánh k t qu cu i cùng c a ho t đ ng s n xu t kinh doanh, ch
tiêu này cho bi t trong 100 đ ng doanh thu thu n có bao nhiêu đ ng l i nhu n sau
thu . Trên th c t , t su t sinh l i trên doanh thu gi a các ngành là khác nhau, còn
trong b n thân m t ngành thì Doanh nghi p nào qu n lý và s d ng các y u t đ u vào
t t h n thì s có h s này cao h n. Xét t góc đ nhà đ u t , m t Doanh nghi p có
12

Thang Long University Library


đi u ki n phát tri n thu n l i s có m c l i nhu n ròng cao h n l i nhu n ròng trung
bình c a ngành và có th liên t c t ng. Ngoài ra, m t Doanh nghi p càng gi m chi phí
c a mình m t cách hi u qu thì t su t sinh l i trên doanh thu càng cao.
Ch tiêuăt ngătr

ng doanh thu (Sales Growth Rate)

T l t ng tr ng doanh thu cho bi t m c t ng tr ng doanh thu t ng đ i (tính
theo ph n tr m) qua các th i k . T l này nh h n không đ ng ngh a v i t ng tr ng
âm. Tr

ng h p doanh thu c a m t trong s các k tr

c k hi n t i b ng không thì t

l t ng tr ng doanh thu là không xác đ nh (th ng ch x y ra n u k báo cáo là quý,
ho c trong n m ho t đ ng đ u tiên c a doanh nghi p).
Doanh nghi p có t l t ng tr ng doanh thu cao th ng đang trong giai đo n
phát tri n m nh, th ph n t ng ho c đang m r ng kinh doanh sang các th tr ng ho c
l nh v c m i. Tuy nhiên t l t ng tr
l t ng tr ng l i nhu n cao.
Tùy vào xu h

ng doanh thu cao không nh t thi t đi kèm v i t

ng c a t l t ng tr

ng doanh thu mà m c t ng tr

ng đ

c

đánh giá là b n v ng, không n đ nh, phi mã hay tu t d c. Nh ng doanh nghi p có
m c t ng tr ng doanh thu n đ nh m c cao luôn đ c các nhà đ u t đ c bi t quan
tâm.
Phân tích các nhân t
Phân tích s

nh h

nhăh

ng c a l

ngăđ n doanh thu bán hàng
ng hàng hóa và đ n giá đ n doanh thu bán hàng

Doanh thu bán hàng = S l

ng bán hàng ×

n giá bán

Khi l ng hàng hóa thay đ i, giá bán hàng hoá thay đ i ho c c hai nhân t đ u
thay đ i s làm cho doanh thu c ng thay đ i. Tuy nhiên, m c đ nh h ng c a hai
nhân t này tác đ ng t i doanh thu là không gi ng nhau.
nh h

ng c a l

ng hàng hóa đ n doanh thu: L

ng hàng hóa tiêu th trong

k t l thu n v i doanh thu khi l ng hàng hóa bán ra t ng. Doanh thu có th ki m
soát đ c vì v y khi đánh giá v ch tiêu doanh thu nên chú tr ng đ n l ng hàng hóa
bán ra thích h p trong k
nh h ng c a đ n giá bán đ n doanh thu:
n giá bán là nhân t
không nh t i doanh thu khi giá bán t ng d n đ n doanh thu t ng và ng

nh h ng
c l i. Tuy

nhiên s thay đ i c a giá đ c coi là nhân t khách quan n m ngoài t m ki m soát c a
doanh nghi p nh : Giá tr c a hàng hoá, cung c u trên th tr ng, các chính sách c a
Nhà n

c... Ngoài ra, giá c còn ch u nh h

13

ng r t l n c a y u t c nh tranh. Bi u


hi n c a s c nh tranh thông qua ki u dáng ch t l

ng, m u mã... giá c là v khí c nh

tranh h u hi u nh t.
1.4.3.2. Phân tích tình hình s d ng chi phí
T ng chi phí s n xu t kinh doanh: là toàn b các kho n ti n mà doanh nghi p
b ra đ th c hi n quá trình SXKD trong m t k nh t đ nh. T ng chi phí có liên quan
đ n t ng s n l ng s n ph m tiêu th , khi t ng s n l ng s n ph m tiêu th thay đ i
thì t ng chi phí c ng thay đ i theo.T ng chi phí là ch tiêu tuy t đ i ph n ánh chi phí
s n xu t kinh doanh đ c xác đ nh trên c s tính toán và t ng h p m c tiêu chi phí c
th . Vi c đó ph i d a vào tính toán xác đ nh t ng kho n m c chi phí phát sinh trong
k
F=Fđkă+ Pps ậ Fck
Trong đó:
F: T ng chi phí s n xu t kinh doanh
Fđk: S d chi phi đ u k (CPBH và CPQLDN còn t n t i đ u k )
Pps: T ng chi phí phát sinh trong k k ho ch
Fck: S d chi phí phân b cho hàng hóa d tr cu i k (CPBH và CPQLDN)
i v i DNCPSX có tính ch t n đ nh, chu k kinh doanh dài. Trong n m
không có Doanh Thu ho c Doanh Thu nh thì ti n hành phân b CPBH và CPQLDN
cho hàng d tr t n kho theo m t t l h p lý
T ng chi phí là ch tiêu kinh t c b n làm c s đ tính các ch tiêu khác trong
k ho ch CPSXKD c a doanh nghi p.
phân tích hi u qu s d ng chi phí ta c n
phân tích các ch tiêu hi u su t s d ng chi phí và ch tiêu t su t l i nhu n chi phí.

đ

Ch tiêu này cho bi t m t đ ng chi phí b ra trong k cho s n xu t thì thu l i
c bao đ ng doanh thu
T su t chi phí kinh doanh
Ch tiêu này đ

c xác đ nh b ng t l % gi a chi phí kinh doanh (bao g m các

TK635, TK641, TK642) v i doanh thu kinh doanh c a doanh nghi p trong k .

Công th c trên ph n ánh c m t đ ng l u chuy n hàng hoá c a doanh nghi p
đ t đ c trong k thì s m t bao nhiêu đ ng chi phí. Vì v y có th s d ng nó đ phân

14

Thang Long University Library


tích so sánh trình đ qu n lý chi phí kinh doanh gi a các k c a doanh nghi p ho c
gi a các doanh nghi p cùng lo i trong cùng th i k .
T su t l i nhu n/chi phí

Ch tiêu này ph n ánh m t đ ng chi phí b ra thì s thu đ c bao nhiêu đ ng l i
nhu n. Khi phân tích các ch tiêu trên ta c n ph i d a vào b ng k t qu ho t đ ng s n
xu t kinh doanh và b ng báo cáo tài chính t ng h p. Trên c s đó ta có th đánh giá
đ c m i quan h gi a các ch tiêu ph n ánh quy mô s n xu t kinh doanh c a doanh
nghi p. M t khác ta c ng s nghiên c u s bi n đ ng c a các chi tiêu c a k v a qua
so sánh v i k tr c đ c l y làm k g c c a doanh nghi p. i u này giúp ta đánh giá
đ

c th c tr ng và tri n v ng c a t ng doanh nghi p so v i n n kinh t qu c dân.

1.4.3.3. Phân tích tình hình l i nhu n
H s thu nh p trên v n c ph n (ROE ậ Return on Equity)
Ch tiêu này ph n ánh m c thu nh p ròng trên v n c ph n c a c đông

H s này th

ng đ

c các nhà đ u t phân tích đ so sánh v i các c phi u

khác nhau trên th tr ng. Thông th ng, h s thu nh p trên v n c ph n càng cao thì
các c phi u càng h p d n, vì h s này cho th y cách đánh giá kh n ng sinh l i và
các t su t l i nhu n c a Doanh nghi p khi đem so sánh v i h s thu nh p trên v n c
ph n c a các Doanh nghi p khác.
t l y t ch s h u.

t đó đánh giá đ

c kh n ng sinh l i t v n đ u

H s biên l i nhu n g p (Gross Profit Margin)

Ch tiêu này ph n ánh m t đ ng doanh thu c a Doanh nghi p mang l i bao
nhiêu đ ng l i nhu n sau thu n u không tính đ n chi phí tài chính, chi phí bán hàng
và chi phí qu n lý doanh nghi p. H s biên l i nhu n g p là m t ch s r t h u ích khi
ti n hành so sánh các doanh nghi p trong cùng m t ngành. Doanh nghi p nào có h s
biên l i nhu n g p cao h n ch ng t doanh nghi p đó có lãi h n và ki m soát chi phí
hi u qu h n so v i đ i th c nh tranh c a nó.
H s biên l i nhu n g p đ c bi u hi n b ng con s ph n tr m (%), ví d n u
h s biên l i nhu n g p là 20% t c là m t Doanh nghi p s t o ra đ c 0.2 đ ng thu
nh p trên m i đ ng doanh thu bán hàng. Tuy nhiên, Ch đ n thu n nhìn vào thu nh p
15


Tài liệu bạn tìm kiếm đã sẵn sàng tải về

Tải bản đầy đủ ngay

×