Tải bản đầy đủ

PHÁT TRIỂN NGUỒN NHÂN LỰC TẠI THỜI BÁO KINH TẾ VIỆT NAM

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƢỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ
---------------------

TRƢƠNG THỊ TUYẾT MAI

PHÁT TRIỂN NGUỒN NHÂN LỰC
TẠI THỜI BÁO KINH TẾ VIỆT NAM

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ KINH TẾ
CHƢƠNG TRÌNH ĐỊNH HƢỚNG THỰC HÀNH

Hà Nội – 2015


ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƢỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ
---------------------

TRƢƠNG THỊ TUYẾT MAI


PHÁT TRIỂN NGUỒN NHÂN LỰC TẠI
THỜI BÁO KINH TẾ VIỆT NAM
Chuyên ngành: Quản lý kinh tế
Mã số: 60 34 04 10

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ KINH TẾ
CHƢƠNG TRÌNH ĐỊNH HƢỚNG THỰC HÀNH
NGƢỜI HƢỚNG DẪN KHOA HỌC: PGS.TS NGUYỄN NGỌC THANH
XÁC NHẬN CỦA
CÁN BỘ HƯỚNG DẪN

XÁC NHẬN CỦA CHỦ TỊCH HĐ
CHẤM LUẬN VĂN

Hà Nội - 2015


LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu do tôi thực hiện dưới sự
hướng dẫn khoa học của GS.TS Nguyễn Ngọc Thanh.
Các số liệu và trích dẫn cũng như những kết luận khoa học của luận văn là
trung thực, có nguồn gốc rõ ràng và chưa từng công bố trong bất kỳ một công trình
nào khác.


LỜI CẢM ƠN
Để hoàn thành chương trình cao học và viết luận văn này, tôi đã nhận được
sự hướng dẫn, giúp đỡ và góp ý nhiệt tình của quý thầy cô Trường Đại học Kinh tế Đại học Quốc gia Hà Nội.
Trước hết tôi xin gửi lời biết ơn sâu sắc đến PGS.TS. Nguyễn Ngọc Thanh
đã dành rất nhiều thời gian và tâm huyết hướng dẫn nghiên cứu và giúp tôi hoàn
thành luận văn tốt nghiệp.
Tôi xin chân thành cảm ơn quý thầy cô trường Đại học Kinh tế, đã tận tình
hướng dẫn, giúp đỡ cho tôi trong quá trình học tập.
Tôi xin cảm ơn ban lãnh đạo và các đồng nghiệp tại Thời báo Kinh tế Việt
Nam đã giúp tôi trong quá trình thu thập dữ liệu, cung cấp thông tin và khích lệ tôi
trong quá trình học tập cũng như hoàn thiện luận văn.
Mặc dù tôi đã có nhiều cố gắng nỗ lực, tìm hiểu, nghiên cứu để hoàn thiện
luận văn, tuy nhiên không thể tránh khỏi những thiếu sót, rất mong nhận được
những đóng góp chân thành của quý thầy cô, các bạn và đồng nghiệp.
Tôi xin trân trọng cảm ơn.



TÓM TẮT LUẬN VĂN
Tên luận văn: “Phát triển nguồn nhân lực tại Thời báo Kinh tế Việt Nam”
Tác giả: Trƣơng Thị Tuyết Mai
Chuyên ngành: Quản lý kinh tế
Bảo vệ năm: 2015
Giáo viên hƣớng dẫn: PGS.TS. Nguyễn Ngọc Thanh
Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu:
*Mục đích:
Mục đích nghiên cứu của luận văn là nghiên cứu, làm rõ thực trạng phát triển
nguồn nhân lực tại TBKTVN từ 2011 đến nay và đề xuất những giải pháp chủ yếu
nhằm phát triển nguồn nhân lực cho TBKTVN trong giai đoạn từ 2015 đến 2020.
Từ đó tạo sự chủ động trong bố trí, sử dụng đội ngũ nhân lực với mục đích đưa
Thời báo Kinh tế Việt Nam trở thành Tập đoàn báo chí kinh tế lớn mạnh nhất trong
hệ thống báo chí tại Việt Nam.
* Nhiệm vụ nghiên cứu:
- Nghiên cứu những vấn đề lý luận về phát triển nguồn nhân lực của các cơ
quan báo chí nói chung và TBKT nói riêng.
- Đánh giá thực trạng phát triển nguồn nhân lực của các cơ quan báo chí nói
chung và TBKT nói riêng, chỉ ra nguyên nhân của những ưu điểm, tồn tại, thiếu sót,
đồng thời rút ra những kinh nghiệm trong công tác phát triển nguồn nhân lực của
TBKTVN.
- Đề xuất phương hướng cũng như các giải pháp chủ yếu có tính khả thi,
nhằm nâng cao chất lượng công tác phát triển nguồn nhân lực trong giai đoạn từ
2015 – 2020.


Những đóng góp mới của luận văn:
- Luận văn góp phần hệ thống hóa các cơ sở lý luận và làm rõ hơn những vấn
đề về năng lực nghề nghiệp báo chí kinh tế, chất lượng nguồn nhân lực, vai trò
quyết định của vấn đề phát triển nguồn nhân lực với kết quả xuất bản và hoạt động
thương mại của Tòa soạn TBKTVN.
- Trên cơ sở tổng hợp, thống kê, đánh giá thực trạng tình hình phát triển
nguồn nhân lực của TBKTVN từ năm 2011 đến nay. Đồng thời đề xuất những tiêu
chí đánh giá chất lượng phóng viên và các giải pháp chủ yếu để phát triển nguồn
nhân lực đội ngũ phóng viên của TBKTVN trong giai đoạn tới.


MỤC LỤC
Trang
DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU VIẾT TẮT ............................................................... i
DANH MỤC CÁC SƠ ĐỒ ...................................................................................... ii
DANH MỤC CÁC BẢNG BIỂU............................................................................ iii
MỞ ĐẦU ....................................................................................................................4
CHƢƠNG 1: TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU VÀ CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ PHÁT
TRIỂN NGUỒN NHÂN LỰC TRONG CÁC CƠ QUAN BÁO CHÍ ..................8
1.1

Tổng quan nghiên cứu ....................................................................................8

1.2

Cơ sở chung về phát triển nguồn nhân lực là đội ngũ phóng viên tại

TBKTVN ...............................................................................................................10
1.2.1 Một số khái niệm về nguồn nhân lực, phát triển nguồn nhân lực và mục
tiêu của phát triển nguồn nhân lực ....................................................................10
1.2.2 Phát triển nguồn nhân lực trong cơ quan báo chíError! Bookmark not
defined.
1.3

Một số kinh nghiệm quốc tế và trong nước về phát triển đội ngũ nhân lực

làm báo ................................................................... Error! Bookmark not defined.
1.3.1 Một số kinh nghiệm Quốc tế ..................... Error! Bookmark not defined.
1.3.2 Một số kinh nghiệm trong nước ................ Error! Bookmark not defined.
1.3.3 Bài học rút ra cho TBKTVN ..................... Error! Bookmark not defined.
CHƢƠNG 2 PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU CỦA LUẬN VĂN ............. Error!
Bookmark not defined.
2.1

Phương pháp luận......................................... Error! Bookmark not defined.

2.2

Các phương pháp nghiên cứu....................... Error! Bookmark not defined.

2.2.1 Phương pháp Phân tích ............................ Error! Bookmark not defined.
2.2.2 Phương pháp Thống kê mô tả ................... Error! Bookmark not defined.
2.2.3 Phương pháp So sánh ............................... Error! Bookmark not defined.
2.2.4 Phương pháp Tổng hợp ............................ Error! Bookmark not defined.
2.2.5 Phương pháp nghiên cứu tài liệu ............. Error! Bookmark not defined.


2.2.6 Xử lý số liệu .............................................. Error! Bookmark not defined.
2.3

Địa điểm và thời gian thực hiện nghiên cứu Error! Bookmark not defined.

2.4

Các bước thực hiện và thu thập số liệu ........ Error! Bookmark not defined.

CHƢƠNG 3

THỰC TRẠNG CÔNG TÁC PHÁT TRIỂN NGUỒN NHÂN

LỰC TẠI THỜI BÁO KINH TẾ VIỆT NAM GIAI ĐOẠN 2011-2014 ....... Error!
Bookmark not defined.
3.1

Tổng quan về TBKTVN............................... Error! Bookmark not defined.

3.1.1 Lịch sử hình thành và phát triển ............... Error! Bookmark not defined.
3.1.2

Mô hình tổ chức và cơ cấu phòng ban của TBKTVNError!

Bookmark

not defined.
3.1.3 Chức năng nhiệm vụ từng phòng ban ....... Error! Bookmark not defined.
3.1.4 Tình hình xuất bản và thương mại của TBKTVN 5 năm gần đây ... Error!
Bookmark not defined.
3.2

Thực trạng công tác phát triển nguồn nhân lực tại TBKTVN ............. Error!

Bookmark not defined.
3.2.1 Công tác phát triển nguồn nhân lực tại TBKTVNError! Bookmark not
defined.
3.2.2

Công tác tuyển dụng và các nhân tố ảnh hưởng đến công tác phát triển
Error! Bookmark not defined.

nguồn nhân lực tại TBKTVN. ............................... Error! Bookmark not defined.
3.3

Đánh giá chung về phát triển nguồn nhân lực phóng viên báo chí tại Tòa

soạn TBKTVN ....................................................... Error! Bookmark not defined.
3.3.1 Về số lượng nguồn nhân lực và cơ cấu .... Error! Bookmark not defined.
3.3.2 Về Phát triển trình độ chuyên môn nghiệp vụ thông qua đào tạo ... Error!
Bookmark not defined.
3.3.3 Về công tác tuyển dụng ............................. Error! Bookmark not defined.
3.3.4 Về Công tác đãi ngộ ................................. Error! Bookmark not defined.


CHƢƠNG 4 PHƢƠNG HƢỚNG VÀ MỘT SỐ GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN
NGUỒN NHÂN LỰC TẠI TBKTVN TỪ NAY ĐẾN 2020Error! Bookmark not
defined.
4.1

Tình hình Phát triển kinh tế xã hội ảnh hưởng đến công tác phát triển NNL

của TBKTVN trong các năm sắp tới. .................... Error! Bookmark not defined.
4.1.1 Tình hình phát triển kinh tế xã hội ........... Error! Bookmark not defined.
4.1.2 Ảnh hưởng của tình hình phát triển kinh tế xã hội đến công tác phát
triển NNL của TBKTVN........................................ Error! Bookmark not defined.
4.1.3 Mục tiêu của công tác phát triển nguồn nhân lực tại TBKTVN ...... Error!
Bookmark not defined.
4.2

Xây dựng chiến lược phát triển nguồn nhân lực trong Tòa soạn TBKTVN
Error! Bookmark not defined.

4.2.1

Định hướng chung ................................... Error! Bookmark not defined.

4.2.2 Định hướng cụ thể .................................... Error! Bookmark not defined.
4.2.3 Định hướng đào tạo .................................. Error! Bookmark not defined.
4.2.4 Một số nguyên tắc khi phát triển nguồn nhân lựcError! Bookmark not
defined.
4.3

Một số giải pháp chủ yếu nhằm phát triển nguồn nhân lực tại TBKTVN
Error! Bookmark not defined.

4.3.1

Nâng cao nhận thức về vai trò của công tác phát triển nguồn nhân lực
Error! Bookmark not defined.

4.3.2 Đổi mới trong xây dựng và thực hiện chương trình đào tạo gắn với phát
triển trình độ chuyên môn nghiệp vụ .................... Error! Bookmark not defined.
4.4

Kiến nghị với ban lãnh đạo TBKTVN về đẩy mạnh phát triển nguồn nhân lực.
Error! Bookmark not defined.

KẾT LUẬN .................................................................. Error! Bookmark not defined.
DANH MỤC CÔNG TRÌNH CÔNG BỐ CỦA TÁC GIẢError! Bookmark not
defined.
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO ...............................................................15



DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU VIẾT TẮT
TT

Ký hiệu

Nguyên nghĩa

1

BTV

Biên tập viên

2

CBNV

Cán bộ nhân viên

3

CBPV

Cán bộ phóng viên

4

CBPVNV

Cán bộ phóng viên nhân viên

5

GUIDE

The Guide

6

HKHKTVN

Hội Khoa học Kinh tế Việt Nam

7

NNL

Nguồn nhân lực

8

PV

Phóng viên

9

PH

Phát hành

10

QC

Quảng cáo

11

TW

Trung Ương

12

TBKTVN

Thời báo Kinh tế Việt Nam

13

TBT

Tổng biên tập

14

VET

Vietnam Economic Times

i


DANH MỤC CÁC SƠ ĐỒ

TT

Số hiệu

Nội dung

1

Sơ đồ 3.1

Sơ đồ tổ chức của TBKTVN

41

2

Sơ đồ 3.2

Quy trình nghiệp vụ

42

3

Biều đồ 3.1

Biểu đồ tăng trưởng kỳ phát hành

50

4

Sơ đồ 3.3

Sơ đồ tổ chức thương mại

51

Trang

ii


DANH MỤC CÁC BẢNG BIỂU

TT

Số hiệu

Nội dung

Trang

1

Bảng 3.1

Số lượng xuất bản của TBKTVN

50

2

Bảng 3.2

Doanh thu các ấn phẩm của TBKTVN qua các năm

52

3

Bảng 3.3

Số lượng nguồn nhân lực theo các năm 2011-2014

52

4

Bảng 3.4

Số lượng nhân lực PV các năm 2011-2014

52

5

Bảng 3.5

Cơ cấu nguồn nhân lực qua các năm theo giới tính

53

6

Bảng 3.6

Cơ cấu nguồn nhân lực qua các năm theo độ tuổi

53

7

Bảng 3.7

Cơ cấu nhân lực theo trình độ học vấn

54

8

Bảng 3.8

Cơ cấu nguồn nhân lực theo thâm niên công tác

55

9

Bảng 3.9

Trình độ tiếng Anh qua các năm

56

10

Bảng 3.10

Trình độ chính trị tại tòa soạn qua các năm

57

11

Bảng 3.11

Một số chuyên đề đào tạo trong năm 2013-2014

57

12

Bảng 3.12

Kinh phí dành cho đào tạo qua các năm

58

13

Bảng 3.13

Dự báo nhu cầu nhân lực PV, BTV đến năm 2020 tại
TBKTVN

iii

62


MỞ ĐẦU
1. Tính cấp thiết của đề tài
Nhân lực luôn là yếu tố quan trọng hàng đầu quyết định sự thành bại của một
tổ chức, một cơ quan báo chí. Phát triển nguồn nhân lực vì vậy càng cần thiết cho
sự tồn tại, phát triển nhất là trong xu thế đa dạng hóa nền kinh tế thị trường và hội
nhập quốc tế ngày càng sâu rộng, đặt ra nhiều vấn đề mới như khủng hoảng tài
chính dẫn đến khủng hoảng kinh tế thế giới, rồi lạm phát, rồi tỷ giá, sự nhảy múa
của giá vàng,v.v đến nhiều vấn đề lớn như cơ cấu lại kinh tế vĩ mô và các ngành,
vấn đề môi trường…, phát hiện vấn đề và nhất là xử lý vấn đề đúng đắn đòi hỏi đội
ngũ phóng viên phải nâng cao trình độ kiến thức về lý luận, về đường lối, về cuộc
sống mới viết tốt được. Bên cạnh đó trình độ bạn đọc, nhất là yêu cầu về thông tin
kinh tế của các doanh nhân càng ngày càng cao. Tính nhạy cảm của các vấn đề
thông tin kinh tế cũng như cách tiếp cận đối với các cấp lãnh đạo nhà nước, càng
đòi hỏi không chỉ đội ngũ phóng viên, mà cả ban biên tập cùng phải nâng cao trình
độ, năng lực làm báo, đặc biệt là không ngừng phát triển đội ngũ phóng viên, biên
tập viên.
Chính vì thế phát triển và nâng cao năng lực đội ngũ phóng viên có vai trò rất
quan trọng nếu không nói là quyết định với vấn đề nâng cao chất lượng các ấn phẩm
tại Thời báo Kinh tế Việt Nam. Đây là vấn đề của các biện pháp tổng hợp từ tuyển
dụng, kiến thức năng lực, phẩm chất đến tổ chức chỉ đạo của toàn bộ máy để thực
hiện thắng lợi nhiệm vụ, tôn chỉ mục đích của Báo là tuyên truyền đường lối chính
sách của Đảng và Nhà nước. Trong những năm qua, TBKTVN phát triển ngày càng
lớn mạnh với 5 ấn phẩm báo chí là Thời báo Kinh tế Việt Nam, Vietnam Economic
Times, Tạp chí Tư vấn Tiêu & Dùng, tạp chí The Guide và báo điện tử Vneconomy,
đối tượng độc giả tăng nhanh về số lượng, chất lượng và rất đa dạng. Được thành
lập từ năm 1991 đến nay sau gần 25 năm hoạt động, TBKTVN đã có rất nhiều đổi
mới cả về mỹ thuật, chất lượng và số lượng phát hành. Thu hút được hơn 200 cán

4


bộ nhân viên có trình độ từ Giáo sư, Phó GS, Tiến sỹ, Thạc sỹ và tốt nghiệp đại học
loại giỏi. Nhờ đó đã góp phần vào công tác tuyên truyền đường lối, chủ trương,
chính sách của Đảng, Nhà nước một cách trực quan có hiệu quả, nhận được nhiều
thư khen và chúc mừng của các cấp lãnh đạo Đảng và Nhà nước. Trong bối cảnh
bùng nổ thông tin như hiện nay, để thực hiện tốt tôn chỉ, mục đích, đặc biệt là góp
phần định hướng thông tin trước những vấn đề xã hội quan tâm liên quan đến tư
tưởng, lý luận, kinh tế và văn hóa nhằm ổn định tư tưởng chính trị trong nhân dân
để phát triển kinh tế tại các thành phố lớn cũng như trên cả nước đòi hỏi đội ngũ
làm báo phải phát triển cả về chiều rộng và chiều sâu.
Tuy nhiên, công tác phát triển nguồn nhân lực của TBKTVN còn nhiều hạn
chế, nếu không được duy trì và củng cố có thể trong tương lai sẽ khó đáp ứng được
yêu cầu của công tác báo chí kinh tế trong giai đoạn phát triển của nền kinh tế toàn
cầu; tổ chức nhân sự chưa thực sự khoa học; quản lý nhân sự còn nhiều kẽ hở, thiếu
kiểm tra, kiểm soát; chính sách cho người tài và bảo vệ người tài chưa đáp ứng
được nguyện vọng của CBNV, chưa khai thác tốt chất xám và năng lực của bộ phận
phóng viên, biên tập viên và nhân sự làm công tác thương mại, bên cạnh đó cũng
chưa áp dụng những thành tựu công nghệ thông tin vào quản lý nhân sự v.v. . . vì
vậy còn nhiều hạn chế cho chiến lược phát triển của Tòa soạn trong 05 đến 10 năm
tới.
Xuất phát từ tình hình thực tế nói trên, để tiếp tục nghiên cứu cả về mặt lý
luận cũng như thực tiễn, TBKTVN cần tìm ra những giải pháp hữu hiệu tiếp tục đổi
mới chính sách, nhằm phát triển, nâng cao chất lượng và quản lý có hiệu quả nguồn
nhân lực, tạo sức mạnh tập thể để theo kịp xu thế cạnh tranh giữa các cơ quan báo
chí và các loại hình báo chí. Đây cũng là lý do để tác giả nhận thấy cần thiết phải
nghiên cứu đề tài luận văn:" Phát triển nguồn nhân lực tại Thời báo Kinh tế Việt
Nam".
Luận văn này nhằm trả lời các câu hỏi chính sau:

5


 Thực trạng phát triển nguồn nhân lực tại TBKTVN từ 2011 đến nay như thế
nào?
 Cần có những giải pháp gì để phát triển nguồn nhân lực tại TBKTVN từ nay
đến 2020?
2. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu của Luận văn
2.1 Mục đích nghiên cứu:
Mục đích nghiên cứu của luận văn là nghiên cứu, làm rõ thực trạng phát
triển nguồn nhân lực tại TBKTVN từ 2011 đến nay và đề xuất những giải pháp chủ
yếu nhằm phát triển nguồn nhân lực cho TBKTVN trong giai đoạn từ 2015 đến
2020. Từ đó tạo sự chủ động trong bố trí, sử dụng đội ngũ nhân lực với mục đích
đưa Thời báo Kinh tế Việt Nam trở thành Tập đoàn báo chí kinh tế lớn mạnh nhất
trong hệ thống báo chí tại Việt Nam.
2.2 Nhiệm vụ nghiên cứu của Luận văn.
 Nghiên cứu những vấn đề lý luận về phát triển nguồn nhân lực của các cơ quan
báo chí nói chung và TBKT nói riêng.
 Đánh giá thực trạng phát triển nguồn nhân lực của các cơ quan báo chí nói
chung và TBKT nói riêng, chỉ ra nguyên nhân của những ưu điểm, tồn tại, thiếu
sót, đồng thời, rút ra những kinh nghiệm trong công tác phát triển nguồn nhân
lực của TBKTVN.
 Đề xuất phương hướng cũng như các giải pháp chủ yếu có tính khả thi, nhằm
nâng cao chất lượng công tác phát triển nguồn nhân lực trong giai đoạn từ
2015 – 2020.
3. Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu
3.1 Đối tƣợng nghiên cứu: là công tác phát triển nguồn nhân lực tại TBKTVN.
3.2 Phạm vi nghiên cứu: Tác giả đi sâu nghiên cứu thực trạng phát triển nguồn
nhân lực của đội ngũ phóng viên TBKTVN
- Phạm vi về không gian và thời gian: đề tài được nghiên cứu tại TBKTVN

6


với các số liệu trong giai đoạn từ năm 2011 đến năm 2014.
- Giới hạn nghiên cứu: Luận văn chỉ nghiên cứu trong phạm vi nhân lực của
đội ngũ phóng viên TBKTVN và công tác phát triển nguồn nhân lực từ năm 2011
đến nay và những đề xuất giải pháp cho những năm tiếp theo.
- Phát triển nguồn nhân lực là vấn đề có nội hàm rộng, bao gồm các chức năng
công việc của quản trị nguồn nhân lực với mục đích phát triển nhân lực, đó là thu
hút và tuyển dụng nhân lực bổ nhiệm và sử dụng nhân lực; khích lệ, duy trì nhân
lực; đào tạo và bồi dưỡng…và luận văn chủ yếu tập trung vào đào tạo, các vấn đề
khác cũng sẽ nghiên cứu nhưng chủ yếu để hỗ trợ cho nghiên cứu về đào tạo.
- Mục tiêu của công tác đào tạo là nâng cao năng lực và phát triển tiềm năng
của phóng viên, biên tập viên nhằm đáp ứng các yêu cầu của chức năng nhiệm vụ.
Hoạt động đào tạo là hoạt động đầu tư chiến lược vì đào tạo mang lại lợi ích lâu dài
cho Tòa báo, đào tạo là cơ sở quan trọng nhất để có thể phát triển tốt nguồn nhân
lực của tổ chức.
- Lý do chọn mốc thời gian nghiên cứu từ năm 2011, vì đây là thời điểm
đánh dấu 20 năm hình thành và phát triển của TBKTVN.
4. Đóng góp mới của luận văn
Luận văn góp phần hệ thống hóa các cơ sở lý luận và làm rõ hơn những vấn
đề về năng lực nghề nghiệp báo chí kinh tế, chất lượng nguồn nhân lực, vai trò
quyết định của vấn đề phát triển nguồn nhân lực với kết quả xuất bản và hoạt động
thương mại của Tòa soạn TBKTVN.
Trên cơ sở tổng hợp, thống kê, đánh giá thực trạng tình hình phát triển nguồn
nhân lực của TBKTVN từ năm 2011 đến nay. Đồng thời đề xuất những tiêu chí
đánh giá chất lượng phóng viên và các giải pháp chủ yếu để phát triển nguồn nhân
lực đội ngũ phóng viên của TBKTVN trong giai đoạn tới.
5. Kết cấu của luận văn
Ngoài phần mở đầu và kết luận, luận văn được tác giả chia thành 4 chương
như sau:

7


Chƣơng 1: Tổng quan tài liệu nghiên cứu và một số cơ sở chung về phát
triển nguồn nhân lực trong các cơ quan báo chí.
Chƣơng 2: Phương pháp nghiên cứu của luận văn
Chƣơng 3: Thực trạng công tác phát triển nguồn nhân lực tại TBKTVN giai
đoạn 2011-2014.
Chƣơng 4: Phương hướng và một số giải pháp phát triển nguồn nhân lực tại
TBKTVN đến 2020.

CHƢƠNG 1
TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU VÀ CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ PHÁT TRIỂN
NGUỒN NHÂN LỰC TRONG CÁC CƠ QUAN BÁO CHÍ
1.1 Tổng quan nghiên cứu
Đã có nhiều nghiên cứu trong và ngoài nước về nguồn nhân sự chất lượng
cao như tác giả Phạm Minh Hạc với Vấn đề con người trong sự nghiệp công nghiệp
hóa, hiện đại hóa. Nhà xuất bản Chính trị Quốc gia, Hà Nội 1996.
Tác giả Nguyễn Lộc, Lê Thị Hồng Điệp, Lê Minh Thông có nhiều bài viết về
cơ cấu nguồn nhân lực, giải pháp đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao, kinh
nghiệm trọng dụng nhân tài của một số quốc gia Châu á và hàm ý cho Việt Nam.
Nghiên cứu của hai tác giả Trần Văn Tùng và Lê Ái Lâm trong cuốn sách:
Phát triển nguồn nhân lực - kinh nghiệm thế giới và thực tiễn nước ta. Nhà xuất bản
Chính trị Quốc Gia, Hà Nội 1996. Các tác giả đã giới thiệu kinh nghiệm phát triển
nguồn nhân lực của một số quốc gia trên thế giới, tập trung nghiên cứu lĩnh vực
giáo dục đào tạo, yếu tố quyết định phát triển nguồn nhân lực và một số kinh
nghiệm trong lĩnh vực này của nước ta.
Viện Phát triển giáo dục, 2002: Từ chiến lược phát triển giáo dục đến chính
sách phát triển nguồn nhân lực. Cuốn sách đã tập hợp kết quả nghiên cứu của các

8


nhà khoa học và các nhà quản lý ở nhiều lĩnh vực khoa học kinh tế và xã hội khác
nhau với mục tiêu thống nhất quan điểm, chính sách về phát triển nguồn nhân lực.
Đồng thời đề xuất một khung chính sách phát triển nguồn nhân lực nhằm triển khai
thành công các mục tiêu đề ra trong chiến lược phát triển giáo dục - đào tạo.
"Phát triển nguồn nhân lực thông qua giáo dục và đào tạo: Kinh nghiệm
Đông á" của Viện kinh tế thế giới, NXB Khoa học Xã hội (2003). Cuốn sách đã giới
thiệu các thành tựu đạt được của nhóm nước trong khu vực trong phát triển nhân lực
thông qua giáo dục đào.
Cuốn sách “Quản lý nguồn nhân lực ở Việt Nam, một số vần đề lý luận và
thực tiễn”của Phạm Thành Nghị, Vũ Hoàng Ngân. Nhà XB Khoa học Xã hội, Hà
Nội năm 2004. Cuốn sách là tập hợp các bài nghiên cứu, bài viết, bài tham luận tại
Hội thảo của đề tài KX.05.11 thuộc chương trình Khoa học Công nghệ cấp nhà
nước KX.05(giai đoạn 2001-2005), với các vấn đề lý luận, kinh nghiệm và những
khuyến nghị thiết thực trong quản lý nguồn nhân lực của Việt Nam.
Nguyễn Văn Thành (2008): Phát triển nguồn nhân lực đáp ứng yêu
cầu hội nhập kinh tế quốc tế.
Luận án Tiến sỹ của Phan Thủy Chi (2008) "Đào tạo và phát triển nguồn
nhân lực của các trường Đại học khối Kinh tế Việt Nam thông qua các chương trình
hợp tác đào tạo Quốc tế". Đây là tài liệu tham khảo tốt cho tác giả về cơ sở - lý luận
đào tạo và phát triển nguồn nhân lực.
Luận án Tiến sỹ của Nguyễn Quang Hòa(2009) “Nâng cao chất lượng hoạt
động của Ban thư ký Tòa soạn trong cơ quan báo chí”. Đây là tài liệu tham khảo
cho tác giả về các công việc cụ thể của một Ban thư ký Tòa soạn và mối liên hệ với
Phóng viên. Phân tích mặt được và chưa được ở một số ấn phẩm báo chí trong nước
thông qua khảo sát tại một số báo để Ban thư ký tòa soạn các báo tham khảo.
* Khoảng trống cần nghiên cứu
Những nghiên cứu trên đã mang lại cho tác giả những lý luận cơ bản về
nguồn nhân lực và những định hướng trong nhìn nhận về công tác phát triển nguồn
nhân lực nói chung. Tuy nhiên, hiện chưa có nghiên cứu nào về Phát triển nguồn

9


nhân lực tại TBKTVN dưới góc độ quản lý kinh tế. Do đó đây là một đề tài mới.
Tác giả sử dụng nền tảng lý luận của các đề tài khoa học trên làm cơ sở, định hướng
cho nhiệm vụ nghiên cứu của mình, từ đó tìm ra những giải pháp nhằm chủ động
trong quá trình phát triển nguồn nhân lực tại TBKTVN hiện nay, góp phần nâng cao
vị thế của một cơ quan báo chí trong làng Báo Việt Nam.
1.2 Cơ sở chung về phát triển nguồn nhân lực là đội ngũ phóng viên tại
TBKTVN
1.2.1 Một số khái niệm về nguồn nhân lực, phát triển nguồn nhân lực và mục
tiêu của phát triển nguồn nhân lực
Nguồn nhân lực có nhiều định nghĩa cũng như cách hiểu khác nhau. Theo
định nghĩa của Liên hợp quốc trong đánh giá về những tác động của toàn cầu hóa
đến nguồn nhân lực (2009): “nguồn nhân lực là trình độ lành nghề, là kiến thức và
năng lực của toàn bộ cuộc sống con người hiện có thực tế hoặc tiềm năng để phát
triển kinh tế, xã hội trong một cộng đồng”.
Theo định nghĩa tương tự, nguồn nhân lực được hiểu theo nghĩa “ bao gồm
kinh nghiệm, kỹ năng, trình độ đào tạo và những sự tận tâm, nỗ lực hay bất cứ đặc
điểm nào khác tạo ra giá trị gia tăng và năng lực cạnh tranh cho tổ chức của những
người lao động” (George Milkovich và John Boudreau, Quản trị nguồn nhân lực,
trang 9).
Khái niệm nguồn nhân lực bao gồm các nội dung cơ bản sau: Về mặt lượng,
nguồn nhân lực bao gồm những người đang làm việc và những người trong độ tuổi
lao động có khả năng lao động. Về mặt chất, nguồn nhân lực là nguồn lực con
người thể hiện ở trình độ lành nghề, kiến thức, năng lực của con người. Nguồn nhân
lực không chỉ bao hàm nguồn lực hiện tại mà còn bao hàm cả nguồn lực tiềm tàng
của con người có khả năng khai thác trong tương lai. Hoặc “nguồn nhân lực được
hiểu là số dân và chất lượng con người, bao gồm cả thể chất và tinh thần, sức khỏe
và trí tuệ, năng lực, phẩm chất và đạo đức của người lao động. Nó là tổng thể
nguồn nhân lực hiện có thực tế và tiềm năng được chuẩn bị sẵn sàng để tham gia
phát triển kinh tế - xã hội của một quốc gia hay địa phương nào đó”.

10


Từ những lý luận về nhiệm vụ, trách nhiệm của báo chí nói chung và
TBKTVN nói riêng như trên. Luận văn quan tâm đến nghiên cứu nguồn nhân lực
chính là nguồn lực về con người và được nghiên cứu dưới nhiều khía cạnh, tùy
theo cách tiếp cận khác nhau sẽ cho ta nhiều khái niệm khác nhau. Với mục tiêu và
phạm vi nghiên cứu đã đặt ra, luận văn tập trung nghiên cứu trên 2 góc độ:
- Trên phương diện tăng trưởng kinh tế: yếu tố con người được đề cập đến
với tư cách là lực lượng sản xuất chủ yếu, là phương tiện để sản xuất hàng hóa,
dịch vụ. Ở đây, con người được xem xét từ góc độ là lực lượng lao động cơ bản nhất
của xã hội. Việc cung cấp đầy đủ và kịp thời lực lượng lao động theo yêu cầu của
nền kinh tế là vấn đề quan trọng nhất đảm bảo tốc độ tăng trưởng sản xuất và dịch
vụ.
- Trên phương diện khía cạnh về vốn: Con người được xem xét trước hết như
một yếu tố của quá trình sản xuất, một phương diện để phát triển kinh tế - xã hội.
Đầu tư cho con người được phân tích với tính chất là sự “tư bản hóa các phúc
lợi” tương tự như đầu tư vào các nguồn vật chất có tính đến tổng hiệu quả các đầu
tư này hoặc thu nhập mà con người và xã hội thu được từ các nhà đầu tư đó.
Theo cách nghiên cứu trên, Ngân hàng thế giới cho rằng: Nguồn nhân lực là
toàn bộ vốn người (thể lực, trí lực, kỹ năng nghề nghiệp..) mà mỗi cá nhân sở hữu.
Nguồn nhân lực được xem như một nguồn vốn bên cạnh những nguồn vốn vật chất
khác như vốn tiền, vốn công nghệ, tài nguyên thiên nhiên…đầu tư cho con người,
giữ vị trí trung tâm trong các loại đầu tư và được coi là cơ sở vững chắc cho sự phát
triển bền vững.
Từ những quan niệm nêu trên, rút ra: Nguồn nhân lực không chỉ đơn thuần là
lực lượng lao động đã có và sẽ có, mà đó là cả một tập hợp gồm nhiều yếu tố như trí
tuệ, sức lực, kĩ năng, phong cách nghề nghiệp và năng lực làm báo… gắn với sự tác
động của môi trường đối với lực lượng lao động đó. Nguồn nhân lực là nguồn lực
quan trọng nhất trong bất cứ tổ chức nào và chịu ảnh hưởng của cả yếu tố tự nhiên
và xã hội.

11


Nguồn nhân lực của TBKTVN: Theo cách tiếp cận trên thì nguồn nhân lực
của TBKTVN là tất cả vốn người bao gồm thể lực, trí lực, kỹ năng nghề nghiệp báo
chí…của tất cả những thành viên trong TBKT, bao gồm cả những cán bộ quản lý từ
Tổng biên tập các Phó Tổng biên tập, trưởng, phó các phòng ban của Báo, đặc biệt
là đội ngũ phóng viên và biên tập viên.
* Phát triển: Là các hoạt động học tập vươn ra khỏi phạm vi công việc trước
mắt hoặc một cách tiếp cận khác, một góc nhìn khác với công việc trước mắt của
người lao động, nhằm mở ra cho họ những công việc mới, cách tiếp cận mới dựa
trên cơ sở những định hướng tương lai của người lao động và của tổ chức.
Như vậy phát triển là các hoạt động học tập nhằm cung cấp, củng cố, phát
triển những kiến thức, kỹ năng, năng lực cho người lao động để phù hợp với công
việc hiện tại và khi họ chuẩn bị bước vào công việc mới với những đòi hỏi, yêu cầu
cao hơn về trình độ chuyên môn lành nghề trong công việc. Phát triển chủ yếu là
chuẩn bị cho người lao động những kiến thức kỹ năng về công việc trong tương lai.
* Phát triển nguồn nhân lực
Từ quan điểm coi con người là trung tâm của phát triển kinh tế, văn hóa - xã
hội, phát triển nguồn nhân lực là quá trình gia tăng về kiến thức kỹ năng và năng
lực của công dân trong xã hội. Dưới góc độ kinh tế, quá trình này được mô tả như
sự tích lũy vốn con người và sự đầu tư vốn một cách hiệu quả vào sự phát triển của
nền kinh tế. Dưới góc độ của chính trị, phát triển nguồn nhân lực là nhằm chuẩn bị
cho con người tham gia chín chắn vào hoạt động chính trị như là công dân của một
nền dân chủ. Dưới góc độ của xã hội học thì phát triển nguồn nhân lực là góp phần
giúp mọi người biết sống một cuộc sống trọn vẹn, phong phú hơn; con người tiến từ
cá nhân thành nhân cách, thành con người xã hội. Phát triển nguồn nhân lực được
hiểu là "cả một quá trình quan trọng mà qua đó sự lớn mạnh của cá nhân hay tổ
chức có thể đạt được những tiềm năng đầy đủ nhất của họ theo thời gian. Trong xu
thế hội nhập kinh tế quốc tế, các quốc gia trên thế giới đều quan tâm đến sự phát
triển nguồn nhân lực, tạo ra đội ngũ nhân lực có chất lượng, có trình độ cao, có khả
năng nắm bắt khoa học công nghệ mới và ứng dụng vào sản xuất đời sống. Phát

12


triển nguồn nhân lực là một quá trình làm biến đổi về số lượng, chất lượng và cơ
cấu nguồn nhân lực ngày càng đáp ứng tốt hơn yêu cầu của nền kinh tế, văn hóa- xã
hội, đó là tổng thể các hình thức, phương pháp, chính sách và biện pháp nhằm hoàn
thiện và nâng cao chất lượng cho nguồn nhân lực (trí tuệ, thể chất và phẩm chất tâm
lý - xã hội) nhằm đáp ứng đòi hỏi về nguồn nhân lực cho sự phát triển kinh tế xã hội
trong từng giai đoạn phát triển. Với quan niệm con người là động lực và đồng thời
là mục tiêu của sự phát triển thì phát triển nguồn nhân lực không chỉ có mục đích
làm gia tăng về thu nhập của cải vật chất mà là mở rộng và nâng cao khả năng lựa
chọn của con người đối với môi trường xung quanh; tạo cho họ có cơ hội tiếp cận
với điều kiện và môi trường sống tốt hơn, đồng thời qua đó tăng cường năng lực và
tiềm năng của con người phù hợp hơn với yêu cầu khách quan của sự phát triển
kinh tế, văn hóa - xã hội. Quá trình phát triển nguồn nhân lực gồm phát triển về thể
lực, trí lực, khả năng nhận thức, tiếp thu kiến thức, tính năng động xã hội và sức
sáng tạo của con người.
Theo nghĩa hẹp, phát triển nguồn nhân lực là hoạt động đào tạo, nhưng trên
thực tế, phát triển nguồn nhân lực có nghĩa rộng hơn. Nó không chỉ nhằm làm tăng
năng lực thực thi nhiệm vụ của tổ chức và từng thành viên mà còn nhằm bảo đảm sự
phát triển hiệu quả của tổ chức, là sự gia tăng số lượng phù hợp với mục tiêu và qui
mô phát triển của tổ chức trong tương lai. Phát triển nguồn nhân lực là hoạt động
mang tính chiến lược lâu dài, trang bị và nâng cao kiến thức, kỹ năng toàn diện cho
nhân lực, nhằm hướng tới những nhu cầu dài hạn của tổ chức. Phát triển nguồn nhân
lực chính là việc thực hiện các chức năng và công cụ quản lý nhằm có được một đội
ngũ nhân lực phù hợp về mặt số lượng và có chất lượng cao, và thông qua hoạt động
của đội ngũ cán bộ nhân viên, phóng viên, biên tập viên đó để không ngừng nâng cao
hiệu quả và sự phát triển bền vững của tổ chức.
Từ những khái niệm về phát triển nhân lực ở trên ta có thể nhận thấy:
* Phát triển nguồn nhân lực báo chí: là tổng thể các hình thức, phương pháp,
chính sách và biện pháp nhằm làm gia tăng về số lượng và chất lượng nguồn nhân
lực cũng như tạo ra một cơ cấu hợp lý để đáp ứng một cách tốt nhất các yêu cầu cho

13


từng vị trí cụ thể của mỗi người, mỗi vị trí với mục đích cho sự phát triển bền vững
của Tòa báo trong từng giai đoạn. Phát triển nguồn nhân lực tại cơ quan báo chí nói
chung và TBKTVN nói riêng là một hoạt động có tổ chức, được điều khiển trong
một thời gian nhất định theo những kế hoạch đã được xác định, bằng các kiến thức
và phương pháp khác nhau đem lại sự thay đổi về lượng và chất cho cán bộ phóng
viên, biên tập viên.
* Mục tiêu của phát triển nguồn nhân lực
Mục tiêu của việc phát triển nguồn nhân lực trong tổ chức: Nâng cao hiệu quả
của tổ chức và sử dụng tối đa nguồn nhân lực hiện có trên cơ sở làm cho người lao
động hiểu rõ hơn về công việc, nắm vững hơn về nghề nghiệp của mình từ đó thực
hiện chức năng nhiệm vụ của mình tốt hơn, tự giác hơn, làm cho nguồn nhân lực
đáp ứng mục tiêu của Tòa báo cũng như nâng cao kỹ năng thích ứng của cán bộ
phóng viên, biên tập viên với các công việc trong tương lai.
Có ba lý do chủ yếu để cho thấy rằng công việc phát triển nguồn nhân lực
trong tổ chức quan trọng và cần được quan tâm đúng mức là:
 Để đáp ứng nhu cầu tồn tại và phát triển của tổ chức
 Giúp người lao động khẳng định và phát triển bản thân
 Là chiến lược tạo lợi thế cạnh tranh cho đơn vị

14


DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
1. Bộ Giáo dục và Đào tạo, 2002. Từ chiến lược phát triển giáo dục đến chiến
lược phát triển nguồn nhân lực. Nxb Giáo dục, Hà Nội.
2. Bộ Thông tin và Truyền thông – Đại sứ quán Thụy điển tại Việt Nam, 2009. Tổ
chức tòa soạn đa phương tiện. Cuốn sách chia sẻ những ý tưởng và các phương
pháp tổ chức và quản lý tòa soạn của một số loại hình báo chí ở Thụy Điển.
3. Bộ Thông tin và Truyền thông – Đại sứ quán Thụy điển tại Việt Nam, 2010.
Những trang báo đẹp. Cuốn sách gợi ý về cách chuyển tải thông tin đến độc giả
và thu hút sự quan tâm của họ thông qua quản lý, tổ chức và những nguyên tắc
cơ bản về trình bày, thiết kế.
4. Bộ Thông tin và Truyền thông – Đại sứ quán Thụy điển tại Việt Nam, 2010.
Cẩm nang phóng viên. Cuốn sách là một trong những ấn phẩm sử dụng nội
dung từ các khóa đào tạo và tập huấn Việt Nam – Thụy.
5. Lê Thị Ngân, 2004. Nguồn nhân lực Việt Nam với nền kinh tế trí thức. Nghiên
cứu kinh tế.
6. Lưu Tiến Đinh, 2006. Phát triển ĐNCBCC thuộc diện Quận uỷ Ba Đình quản lý
trong giai đoạn hiện nay. Luận văn thạc sĩ Xây dựng đảng, Hà Nội: Học viện
Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh.
7. Nguyễn Quang Hòa 2009. Nâng cao chất lượng hoạt động của ban Thư ký tòa
soạn trong cơ quan báo chí. .Luận n Tiến sỹ, Học viện báo chí và Tuyên truyền
8. Nguyễn Thị Thắng, 2006. Công tác phát triển nguồn nhân lực tại UBNDTP Hà
Nội trong giai đoạn hiện nay. Luận văn thạc sĩ, Học viện Chính trị Quốc gia Hồ
Chí Minh.
9. Nguyễn Phú Trọng, Trần Xuân Sầm, 2003. Luận cứ khoa học cho việc nâng cao
chất lượng đội ngũ cán bộ trong thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất
nước. Hà Nội: Nxb Chính trị Quốc gia.

15


Tài liệu bạn tìm kiếm đã sẵn sàng tải về

Tải bản đầy đủ ngay

×